CHP'nin Mersin adayları belli oldu

Ana Sayfa » Güncel » 1905 Yılında Mersin’de Gizemli Bir Yolcu 'İngiliz Ajanı Gertrude Bell'... Mehmet Mazak yazdı

1905 Yılında Mersin’de Gizemli Bir Yolcu 'İngiliz Ajanı Gertrude Bell'... Mehmet Mazak yazdı

Peki bu İngiliz ajanının 1905 yılında Mersin’de ne işi vardı? Nereleri gezmişti? Nereden nereye seyehat ediyordu? Şimdi bu soruların cevaplarını vermeye çalışalım.

 
 
1905 Yılında Mersin’de Gizemli Bir Yolcu 'İngiliz Ajanı Gertrude Bell'... Mehmet Mazak yazdı

Çöl Leydi’si olarak bilinen İngiliz Hanım Gertrude Margaret Lowthian Bell, İngilizlerin Ortadoğu ve Arap dünyası konusunda yetiştirdiği istihbaratçıdır. Ama 'Gertrude Bell' ismi bize yabancıdır. Bazı bakımlardan Arabistanlı Lawrence'tan daha önemli olan ve Ortadoğu'daki Türk varlığının son bulması konusunda Lawrence kadar mühim roller oynayan, üstelik savaş sonrasında bazı Arap ülkelerinin sınırlarını bizzat çizen bu İngiliz Hanımı sadece siyasi tarihte belli bir dönemin uzmanları bilirler.

1868'de İngiltere'de, Durham County'de doğdu. Entellektüel bir ailenin çocuğuydu ve ilk eğitimi özel hocalardan aldı. Sonra Oxford Üniversitesi'ne girdi, arkeoloji okudu ve Oxford'u şeref derecesiyle bitiren ilk kadın olarak üniversitenin tarihine geçti. O devirdeki İngiliz arkeologların, dilbilimcilerin ve eski Mısır uzmanlarının çoğu 'ek iş' olarak İngiliz istihbarat servislerinde de çalışırlardı. Gertrude Bell için de aynısı oldu ve istihbarat servisleri, İngiltere'nin bu en önemli üniversitesini şeref páyesiyle bitiren genç kızla hemen temas kurdular ve istihbarata aldılar.

Arapların"Çölün Kızı" ve "Irak'ın Taçsız Kraliçesi" isimlerin verdikleri Gertrude Bell hakkında detaylı bilgileri Adem Kocatürk’ün makalesinden aşağıdaki linkten okuyabilirsiniz.( http://www.karamandan.com/Kose_Yazilari-Col_Leydisi_Ve_Karaman-h332.html )

Peki bu İngiliz ajanının 1905 yılında Mersin’de ne işi vardı? Nereleri gezmişti? Nereden nereye seyehat ediyordu? Şimdi bu soruların cevaplarını vermeye çalışalım.

 

Gertrude Bell hayatı boyunca hiç evlenmemiştir. Hayatında aşık olduğu tek kişi İngiliz Binbaşı Dick Doghty-Willie ve oda 1905 yılında İngiltere ordusunun Konya Askeri konsülüydü. İşin ilginç tarafı Dick Doghty-Willie evli ve eşinden boşanmaya yanaşmayan bir kişi. Buna rağmen Gertrude Bell, Sevgilisi Dick Doghty-Willie’I görmek arzusu ile Suriye üzerinden Adana’ya hareket eder. Arkeolog ve İstihbaratçı olması dolayısıyla bu seyehat uzman bir ekip ve İngiliz devletinin sağladığı imkanlar ile yapılmaktadır. Amaç sevgilisini görmek olsada gerçek amacın Anadolu’nun arkeolojik ve kültürel zenginliğini yerinde keşf etme ve değerli görülen zenginliklerin Avrupa’ya trasferi demekte fayda görüyorum.

1905 Nisan ayında tren ile Tarsus’a gelerek, bugün otabanın geçtiği şehrin üst kısmına kamp kurarlar. Tarsus’taki tarihi yerleri gezerek fotoğraflarlar. Tarsus’tan sonraki seyehatleri Soli harabeleri olur. Gertrude Bell’in bu yolculuğunu bizler bugün Newcastle Üniversitesi bünyesinde yer alan arşivindeki günlükleri ve fotoğraflarından takip edebilmekteyiz. Soli antik kentinden sonraki yolculuğu devamında Limonlu (Lemas) beldesindeki eski taş köprüde fotoğrafları yer almaktadır. Limonlu’dan sonraki durakları ise günümüzde Kumkuyu – Tırtar’da yer alan yat limanının hemen üzerinde tarihi Akkale olarak bildiğimiz eski kalıntıların fotoğraflarından takip edebilmekteyiz. Çocukluğumun geçtiği bu yöreyi Nisan 1905 yılında Gertrude Bell gezmiş ve fotoğraflamıştır. Tırtar Akkale’den sonraki durağı Kanlıdivane ören yeridir. Burada dataylı bir çalışma yapmış ve yörede yaşayan yörükleride fotoğraflamıştır. Daha sonraki durağı Kızkalesi (Korykos) olmuştur. Çektiği fotoğraflardan anlıyoruz ki Kızkalesi’nde ciddi araştırmalar yapmıştır. Kızkalesi’nden sonra Narlıkuyu’da bulunan cennet ve cehenmem obrukları ve bölgesini incelemiş ve fotoğraflamıştır. Buradaki çalışmasını bitirince Silifke’ye hareket etmişler ve taşköprü ve Silifke Kalesi incelemeleri olmuş kaleden şehrin fotoğrafları çekilmiştir. Silifke’deki çalışmalarını tamamlayınca bir sonraki durakları Uzuncaburç olmuştur. Uzuncaburç’ta tarihi Olba kenti ve Zeus Tapınağı’nda inceleme ve çalışmalar yapmışlardır. Uzuncaburç’tan sonra Kırobası (Mara) köyüne gelmişler burada kalmış olmaları muhtemeldir. Mara köyünden bazı fotoğraflar bugün hala arşivinde bulunmaktadır. Kırobası (Mara) köyünden hareket ile Müşüt, Kelkuyu, Kervankuyusu, Haçpınar yaylası, Oğru ve Gömük yolunu ile Karaman’a ulaşmıştır.

 

Nisan 1905’te Tarsus’ta başlayan Mersin yolculuğu Mayıs 1905’te bitmiş yaklaşık olarak 40-45 gün sürmüştür. Ben burada Newcastle Üniversitesi Gertrude Bell arşivinde yer alan belge ve fotoğraflar üzerinden hareket ile bilgiler vermeye özen gösterdim. Ancak arşivde olmayan bu güzergahtaki ören yerleri ve arkeolojik kalıntılarıda incelediğini düşünüyorum.

 

Bu seyahatin sonunda Gertrude Bell, Konya’da Binbaşı Dick Doghty-Willie ile görüşür ve sonraki senelerde de görüşmeleri devam eder, ancak büyük aşkı Doghty-Willie 1915'te Çanakkale'de bir Türk kurşunuyla hayata veda ettiğinde Gertrude Bell’in Osmanlı düşmanlığı hat safhaya ulaşacaktır. Gertrude, İngiliz İstihbaratı'nın Kahire'deki Arap Bürosu'nda resmen çalışmaya başlar. Arapları Türklere karşı ayaklandırmak için Arap kabilelerinin sayısı, yerleşim bölgeleri ve soy kütüklerinin çıkartılmasıyla uğraşır. Osmanlı’nın Ortadoğu’da Araplar ile rasının bozulmasında büyük gayret gösterir. Osmanlı Devleti yıkıldıktan sonra kendi sınırlarını çizdiği Irak Develtinde yaşamaya devam eder.

12 Temmuz 1926'da, 58 yaşındayken, aşırı dozda uyku ilacı alarak intihar eder. Geride 9 kitap, 1600 mektup, 16 günlük, 7 bin fotoğraf ve bugün belki de sınırları bir kere daha değişecek olan Irak'ı bırakmıştır.

 

Mehmet Mazak


Newcastle Üniversitesi Gertrude Bell Arşivi Linkleri:

 

http://www.gerty.ncl.ac.uk/photos_in_album.php?album_id=4

 

http://www.gerty.ncl.ac.uk/photos_in_album.php?album_id=3&start=260

 

http://www.gerty.ncl.ac.uk/photos_in_album.php?album_id=3&start=200

 

 
 
17 Kasım 2015 Salı 20:09
 
 
(1 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Dogu Guvercin</p> <p>2016-05-03 22:12:40</p> <p>Uyanik ol Turkiyem. Bunun gibi binlercesi topraklarinda bugunde adeta cirit atiyor. </p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:27
  • Güneş05:23
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:39
  • Akşam19:55
  • Yatsı21:36
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1847 - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.
1864 - Kuzey Kafkasyalılar-Çerkesler'in anavatanları olan Kuzey Kafkasya'dan Ruslar tarafından Osmanlı topraklarına sürgün edilmesi
1881 - Amerikan Kızılhaçı Clara Barton tarafından kuruldu.
1904 - FIFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği) Paris'te kuruldu.
1927 - ABD'li havacı Charles Lindbergh, 'Sprit of St. Louis' adlı uçağıyla New York'tan Paris'e uçarak, Atlas Okyanusu'nu geçen ilk pilot oldu.
1950 - Demokrat Parti'nin 14 Mayıs'taki seçimlerden galibiyetle çıkmasıyla Adnan Menderes Başbakan, Celâl Bayar Cumhurbaşkanı oldu.
1960 - Harp Okulu öğrencileri, hükümet aleyhine sessiz yürüyüş yaptı.
1963 - Harp Okulu Komutanı Talat Aydemir anayasanın önerdiği bazı reformların gerçekleştirilmediği gerekçesiyle ikinci bir darbe girişiminde bulundu, fakat başarılı olamadı.
1971 - Anayasa Mahkemesi, Milli Nizam Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.
1979 - San Francisco, California'da Dan White'ın Harvey Milk ve George Moscone cinayetlerinden minimum cezayı almasına karşı 'White Night Riots'(Beyaz Gece Ayaklanması) yaşandı.
1981 - Atatürk'ün 100'üncü doğum yıldönümü törenlerle kutlandı.
1983 - Avrupa Konseyi'nin, Avrupa medeniyetinin zenginliğini oluşturan kültürleri tanıtmak amacıyla düzenlediği sergilerden 18'incisi İstanbul'da Anadolu Medeniyetleri Sergisi adıyla açıldı.
1991 - Hindistan Başbakanı Rajiv Gandhi öldürüldü.
1994 - Hacda şeytan taşlama sırasında izdiham çıktı: Yedisi Türk olmak üzere 185 hacı öldü.
1996 - Örtülü ödenekten 5.5 milyar lira ile bazı kişi ve kuruluşları dolandırdığı öne sürülen Selçuk Parsadan, Balıkesir'in Altınoluk beldesinde yakalandı.
1997 - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, Refah Partisi'nin Anayasa'nın laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği gerekçesiyle sürekli kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne dava açtı.
2004 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Anayasa değişikliğini onayladı ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırıldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
17.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu071227304953
 
On Numara
14.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu05071214202328324243454647485059606566717277
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
16.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu050914263112
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji