Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Gündem » 1946 seçimleri, Vali Gür’ün Mersin’deki uygulamaları ve basının tavrı… (3)..Abdullah Ayan yazdı

1946 seçimleri, Vali Gür’ün Mersin’deki uygulamaları ve basının tavrı… (3)..Abdullah Ayan yazdı

1946 seçimlerinde yerel gazeteler hangi saflara ayrılmıştı? Vali Gür muhalif Akın gazetesini neden mahkemeye verdi? O günlerde hangi gazete neler yazmıştı?

 
 
1946 seçimleri, Vali Gür’ün Mersin’deki uygulamaları ve basının tavrı… (3)..Abdullah Ayan yazdı
Mersin’deki gazeteler de siyaset gibi iki cepheye ayrılmıştır:

Akbaş’ın Yeni Mersin’i CHP’yi, Ata Çelebi’nin Akın gazetesi ise DP’ yi köşe yazarlarından, haberlerine kadar tüm güçleriyle desteklerken, neredeyse “ölüm kalım meselesine” dönüştürdükleri seçimlere yönelik pozisyon alırlar.

“Demokrat parti çöküntü içinde”, “DP bildiğimiz manada siyasi parti olmaktan çıkmıştır”, “demokratlar ikiye bölündü”, “DP’de istifalar çoğaldı” , “Mersin’de 300 vatandaş daha istifa etti” gibisinden muhalif cepheyi çökertmeye yönelik manşetlerden geçilmez…

Çeşitli ilçelerden çekilen ve CHP’ ye bağlılıkları belirten telgraflar sürekli bir kampanyaya dönüşür.

Gülnar’dan Mehmet Sezer imzasıyla gönderildiği söylenen ve 28 Haziran 1946 günü Yeni Mersin’de yayınlanan telgrafı, başlayan süreci yansıtması bakımından olduğu gibi alıyorum:

“Yeni Mersin gazetesi Müdürlüğüne Mersin;

İlçemizde demokrat Parti teşkiline ve üye kaydına çalışılmakta ise de halkımız, geniş anlayış, sağlam irade, karakteriyle Halk Partisinin umde ve gayelerini, başarılarını ve bu partiyi kurarak işlemesini Türk Milletine bırakan Milli Şefimiz İnönü’nün canla başla yurt ve millete çalıştıklarını, içte ve dışta meydana getirdikleri eserleri şükran takdir duygusu içinde yad ederek bir çok propagandalara rağmen partilerinden ayrılmamaya azmettiklerini açık ve kati olarak belirtmişlerdir.

Halkımızın bu asilane hareketinin gazetenizde yayınlanmasını rica ederiz”

Tek kişi gazeteye çektiği telgrafla Gülnar halkının asil hareketini nasıl temsil eder? Sorusunun kolay cevaplandırılması bir yana, boğazda kırk düğüm olduğu günler…

Başlayan propaganda döneminin Mersin atmosferini yansıtması bakımından yine o günlerdeki tanımla “Muvafık-Muhalif” cepheleşmesinde CHP safında yer tutan -1950’de DP’nin iktidar olmasıyla aynı gazete en koyu DP’liden daha radikal DP’ li olacaktır – Yeni Mersin’ deki Rıza Atilâ (Atilâ 1950 seçimlerinden sonra CHP’ yi bırakıp DP’ nin Mersin’deki en güçlü savunucusu konumuna geçen Yeni Mersin’e inat Kazım Erbil ile birlikte 1952’de Hakimiyet gazetesini çıkaracaktır) imzalı köşe yazıları fikir vermesi bakımından ibretlik derslerle doludur.

3 Temmuz 1946 günlü yazı;“Meşru mücadele usulleriyle kazanç sağlayamayacağını geç te olsa idrak etmiş olan muhalefet bazen gülünç, bazen bayağı ve çoğu zaman da tehlikeli bir demagoji oyunuyla iktidara tırmanmaya yeltenmektedir” spotuyla başlar. Hayli uzun yazının Mersin’de muhalefetin vaad ettiklerinden şikâyetçi gibi görünse de, ülke genelindeki CHP’ nin halka tepeden bakış tavrına örnek olacağına inandığım bir bölümüyle yetineceğim:

“Son günlerde şehirde ve köylerimizde o kadar ölçüsüz ve manasız propaganda ve o kadar devlet ve millet idaresine bigâne mantıksız hareketlere tevessül edildiğini duyuyor ve birçoklarının tevsik ve tespit edilmiş şekillerini görüyoruz ki, vücudundan büyük faydalar umduğumuz muhalefetin çok kötü bir yola saptığına büyük üzüntü duyarak hükmetmemiz gerekiyor. Bu propagandalar o kadar çok ve çeşitlidir ki bunları ortaya atanların maksadı başka cephelerde değil de sadece partiye taraftar bulma noktasında aranırsa ihtiras sıtmasının irade felciyle ihtilatı gibi bir netice çıkarılabilir.

Avrupa aç imiş, buğdayın kilosunu elli kuruşa satabilirmişiz. Amerika’da dağlar kadar malzeme varmış, köylüye iki liraya ayakkabı, altı liraya elbise giydirilebilirmiş. Neden buğday satılıp Amerikadan elbise, ayakkabı alınmıyor? Mektep binası yapmaya çalışan köylülerin yanına sokulup “siz budala mısınız? Bırakın bu işleri, birkaç ay sonra Hükümeti bizim parti ele alacak ve mektepleri devlete yaptıracağız” diyenleri de biliyoruz.

Dahası var, hiç hayret edilmesin; “ordu neden terhis edilmiyor da, bir milyon Türk genci halen silah altında tutuluyor?” Şüphesiz bunun hal şekli de malum; Demokrat parti iktidarı alır almaz ilk iş bu bir milyon insanı hudutlardan çekip istihsal sahasına alacak.

Bunlar köylere kadar sokulan gözü kara propagandanın çeşitli şekillerinden birer örnek. Gümrük duvarlarının yıkılması, vergilerin indirilmesi, Tekel’in ilgası… Hep CHP Hükümeti devrildikten sonra mümkün olacaktır.

İşin doğrusu şudur ki; meşru mücadele ve propaganda yoluyla kazanç sağlayamayacağını geç te olsa idrak etmiş olan muhalefet bazen gülünç, bazen bayağı ve çok zaman da tehlikeli oyunlarla iktidara tırmanmaya yeltenmektedir.”

Yazarın o koşullarda ham hayal olarak gördüğü şeylerin çoğunun kısa zaman sonra gerçekleşeceğine tanık olacaktı ülke halkı ama biz 1946 seçimlerine giden labirentlerde dolaşmaya devam edelim.

Vali Gür’ün yayınladığı ve “halkı hükümet aleyhine harekete geçirmeye çalışmak vefalı ve samimi bir hareket değildir” cümlesiyle aba altından sopa gösterdiği bildiri ve savunma pozisyonunda kalan “Devlet Partisi CHP” algısı, yukarıda özünü vermeye çalıştığım yazıda ruh bulan düşüncelerle birleşince, “kurdun kuzuyu yemesi” için bahane bulmak hiç zor olmaz.

5 Temmuz 1946 günü yayınlanan bir makale nedeniyle Vali Gür Akın gazetesini Savcılığa verir. Sadece Vali değildir harekete geçen. “Yiyin efendiler yiyin, patlayıncaya kadar yiyin. Ama şurasını unutmayınız ki, bir gün bu hesaplar sizden sorulur” başlıklı yazıdaki kimi iddialar nedeniyle CHP İl Başkanlığı da Akın gazetesi ve sahibi Ata Çelebi hakkında hakaret ve isnat davası açar.

Hakkında açılan davalar yıldırmak bir yana daha da keskinleştirir Akın gazetesini.

5 Temmuz günü bu kez Silifke’de CHP’nin kimi kişilere para dağıttığı iddiasını “Milletin malı nasıl israf ediliyor” başlığıyla alt manşetten verir, Silifke CHP teşkilatı ise ertesi gün bunu yalanlayan bildiriyle çıkar halkın karşısına. Bildiride “partinin milletçe benimsenen gayelerini yaymak ve tanıtmak için para denen maddi mefhumdan ziyade ülkünün dayandığı, aklıselime ve şuurlu seciyelere vazife verilmektedir.” Denilir özetle.

DP’yi Mersin’de zorlayan sadece devlet merkezli oluşturulan baskı dalgası değildir. Genel Merkezin demokratikleşme adı altında ve CHP’ ye inat adayların yerel teşkilatlarca belirlenme kararı, parti içinde bölünme ve kavgaları getirdi ister istemez.

Mersin merkeze karşı birleşen Silifke, Anamur, Mut, Gülnar kazaları iki adayın kendi bölgelerinden iki adayın Mersin merkez ve iki adayın Tarsus’tan gösterilmesini ister. Hiçbir gurubun tartışmadığı ve adaylığı üzerinde birleştiği tek isim ise Refik Koraltan’ dır. (Sonuçta uzlaşma sağlanamayacak ve Seçim kuruluna listelerin verildiği ana kadar ilçelerle il yönetimi arasında kıyasıya mücadele sürecektir)

Derken tarihi seçimin son dönemecine en hararetli son haftasına bu toz duman içinde her tür iddianın havada uçuştuğu ortamda girilir.

Yeni Mersin cephesinde yine Rıza Atilla son haftanın havasını “isnat kasırgası” başlığı altında şu sözlerle yansıtır kendi penceresinden:

“Bir isnat ve itham kasırgası memleketi kavuruyor. İftira ve tezvir yaygarası vatandaşı öyle baskı altına aldı ki, biraz ayakta durabilmek cesareti gösterenlerin yakasına yapışılıyor. Şerefler, haysiyetler en adi zabıta vakalarının içine bulanıyor.



İş artık parti mücadelesinden çıkmış memleketin beklediği fikir tartışması çirkin zabıta vakaları şeklinde tecelli etmeye başlamıştır.”

Devam edeceğim tek partili hayattan demokrasi yolculuğuna çıkılan o emekleme döneminde gezinmeye…

 
 
 
10 Temmuz 2012 Salı 09:16
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:41
  • Güneş07:20
  • Öğlen12:38
  • İkindi15:19
  • Akşam17:36
  • Yatsı19:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1497 - Portekizli denizci Vasco de Gama Ümit Burnu'na vardı.
1909 - Tıp Fakültesi'ne bağlı Diş Hekimliği bölümü kuruldu.
1922 - Mısır'da Howard Carter, yardımcısı Lord Carnarvon'la birlikte firavun Tutankhamun'un mezarını açtılar.
1925 - Şapka devrimine karşı gösteriler sürüyor. Kayseri'de gösteriler yapıldı.
1928 - Ravel'in Boléro'su ilk kez Paris'te sahnelendi.
1936 - Halit Ziya Uşaklıgil'in son anıları "Saray ve Ötesi", Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmaya başlandı.
1943 - Lübnan, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı.
1948 - İkinci İktisat Kongresi olan 1948 Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kongrede, devletçilik politikası eleştirildi, özel girişimciliğin teşviki istendi.
1952 - Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman silahlı saldırıya uğradı.
1958 - Juilliard Dörtlüsü, besteci Adnan Saygun'un 1. Yaylı Çalgılar Dörtlüsü'nü Washington'da seslendirdi.
1963 - Amerika Birleşik Devletleri başkanı John F. Kennedy Dallas'ta öldürüldü. Aynı gün, yardımcısı Lyndon B. Johnson başkan oldu.
1968 - Türkiye'de ilk kalp nakli yapıldı. Doktor Kemal Beyazıt ve ekibinin gerçekleştirdiği ameliyat sonrası hasta 18 saat yaşayabildi.
1975 - Monarşi İspanya'ya geri döndü; Juan Carlos İspanya kralı oldu.
1979 - Uluslararası Para Fonu, IMF, Türk Lirası'nın yeniden devalüe edilmesini istedi.
1982 - Yazar Tezer Özlü Almanya'da "Malbug Ödülü"nü kazandı.
1984 - Avrupa Konseyi'nde Türkiye'nin dönem başkanlığı tartışıldı. Sonuca varılamayınca, Dışişleri Bakanı Vahit Halefoğlu toplantıyı terk etti.
1986 - Mike Tyson 20 yaşında dünyanın en genç ağır sıklet şampiyonu oldu.
1994 - Devlet Opera ve Balesi'nin bütçesinde kesinti yapıldı. Kesintiyi yapan Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Refah Partisi milletvekilleri, "Opera ve bale ne iş yapar, bunları kaç kişi seyrediyor" dediler.
1995 - Tamamı bilgisayar desteği ile oluşturulmuş ilk uzun metrajlı konulu film olan Oyuncak Hikayesi gösterime verildi.
2005 - Angela Merkel, Almanya'nın ilk kadın şansölyesi oldu.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
15.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030508233211
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji