10 Şubat’ta Dünya ‘Bakliyat Günü’nü Kutlayacak

Ana Sayfa » Güncel » 1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

Kuyruk,düşük tartışmaları gölgesinde kalan döneminin en özgürlükçü anayasası...

 
 
1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

Önceki yazıda 12 Eylül darbecilerinin diktirdiği deli gömleğini, 82 anayasasıyla ilgili referandumu ve o netameli günlere damgasını vuran beyaz/mavi tartışmalarına değinmiştim.

Türkiye 82' den önce Cumhuriyet tarihinin ilk referandumuyla Temmuz 1961' de tanıştı...

27 Mayıs darbesinin üzerinden fazla zaman geçmeden alanlarında yetkin Anayasacılarına bir metin hazırlatıldı.

Özgürlükler yanında demokrasinin kurumlarıyla kökleşip yerleşmesi anlamında da bugün bile mum ışığında aradığımız bir taslak çıktı ortaya.

Gelin görün ki, yeni metin halk oyuna sunulurken, tartışmalar yeni anayasanın getirip, götüreceklerinden çok darbe ile iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti üzerinden bir hesaplaşmaya, o günlerde dillerden düşmeyen "devr-i sabık" yaratılıp yaratılmayacağı üzerinde yoğunlaştı.

Sabık iktidarın halkı cephelere bölmesi, muhalif basına yönelik zulüm boyutuna varan baskılar bir süre sonra yerini Demokrat Partililerin yaptığı yolsuzluk iddialarına, boşalan hazineye, maaş ödeyemez duruma sokulan devletin pür melal haline bıraktı. (ihtilalın hemen ardından 'ne olacak bu memleketin hali?' diye dertlenen bir grup askerin, örneğin Talat Aydemir' in hem de iki kez yeni darbe arayışına girmesi boşuna değildir)

Demokrat Parti yıkılıp gitmiş, tüm önde gelenleri içindeki mahkemesiyle cezaevi kampusu! haline getirilen Yassıada' da enterne edilmişti ama referanduma bir kaç hafta kala siyasi partilerin faaliyetlerine izin verilmesiyle, tartışmalar ülkenin geleceğini belirleyecek yeni anayasa ekseninden çıkıp, hesaplaşmaya döndü...

Ve hesaplaşma da "kuyruk, düşük" sözcüklerine indirgendi.

DP' nin mirasına sahip çıkma iddiasıyla kurulan Adalet Partisi kesinlikle yeni bir siyasi hareket temsilcisi olduğu iddiasındaydı ama bahçesine yerleşmeye çalıştığı siyasi harekete de laf söyletmemenin halk üzerinde hayli etkili olacağının farkındaydı.

Kavgayı ateşleyen o günlerde Milliyet gazetesindeki köşesinden DP' ye ve çiçeği burnunda AP' ye en sert cümlelerle yüklenen genç bir gazeteciydi...

Kısa süre sonra siyaset sahnesine çıkacak ve ölünceye kadar da inmeyecek Bülent Ecevit...

Ecevit, AP kurucu lideri Gümüşpala' nın (işin ilginci Gümüşpala' da emekli general' di) karşı çıktığı 'kuyruk, düşük' söylemlerini savunurken şunları yazacaktı:

"Düşüklere 'düşük' denmesin de ne densin? 'sabık mı densin, 'müstafi' mi densin?

Demokrat Parti iktidarının sorumluları 'sabık' olmaya, 'müstafi' olmaya razı olsalardı, bugün kendilerine elbette 'düşük' yani 'sakıt' denmezdi. Onlar seçimle geldikleri iktidardan seçimle inmemek için her çareye başvurdukları, her suçu işlemeyi göze aldıkları için düşmüş insanlardır. Onun için 'düşük' türler. 'Düşük' adını beğenmiyorsanız sayın Gümüşpala, daha uygun, daha 'nezih' bir ad bulunuz!.. Bulunuz da, Yüksek Adalet Divanı savcıları, ihtilal önderleri, gazeteciler, yurttaşlar, düşüklere hala bağlılık duyanları bu 'düşük' sözü ile tedirgin etmesinler!.."

CHP' ye yakın kalemler bile Ecevit' in bu sert söylemlerine karşı daha ılımlı bir dil kullanılmasından yanaydı.

Örneğin DP' nin hışmına uğrayıp hapishaneyle tanışan Metin Toker (CHP yayın organı olarak kabul edilen Akis dergisini çıkaran Toker aynı zamanda İsmet Paşa' nın damadıydı ve o günlerde yazdığı her cümlenin içinden çıkarılan anlamlar, yorumlar bile büyük ilgi çekiyordu) şöyle diyecekti:

"Radyo' da pek gecikmiş bir 'düşükler edebiyatı' suni şekilde ısıtılıp sunuluyor. Bir devlet radyosunun ağır başlılığıyla bağdaşamayacak kulak tırmalayıcı tabirler, konuşmalar da peş peşe sıralanıyor. 'Boynuz Tüccarı' , 'Politikacı Azmanı' , 'Haramiler Reisi' , bunların sadece bir kaçıdır. Bunlar düşüklerin gayrimeşru iktisaplarının hikayesi sırasında kullanılıyor"

Tek radyonun ülkeye hükmettiği o günlerde, başka haber kaynağı olmadığı için her akşam kahvelerde, evlerde 'akşam ajansını' dinlemeye çalışanlara Demokrat Parti yöneticilerinin yukarıdaki tabirlerle aşağılanması, Toker gibi bir DP mağdurunun bile tepkisini çekecekti.

Aslında tepkinin rasyonel bir yanı da vardı...

Öyle olmasa referandumun ardından yapılan seçimde halkın DP uzantısı AP yerine kurtarıcı rolüne soyunan CHP' ye oy vermesi gerekmez miydi?

Toker' i bile rahatsız eden onca yayına, gazetelerde çarşaf çarşaf yazılıp çizilen yolsuzluk öykülerine, sabık iktidarın batırdığı söylenen ekonomi, iflas eden hazine iddialarına inanacağı sanılan halk sandığa gittiğinde DP mirasını kovalayan AP ve YTP gibi merkez sağdaki partilere yöneldi. Kısa zaman sonra da büyük paydaş AP, YTP' yi yutup 80 darbesine kadar merkez sağın temsilcisi tek temsilcisi olarak ülkeyi yönetti.

9 Temmuz 1961 referandumuna doğru ülke genelinde hava buyken Mersin' de neler yazılıp, çiziliyordu?

Yeni anayasa ve başlayacak yeni dönem beklentileri neydi?

Bir sonraki yazıda da onları anlatayım...

Abdullah Ayan

 
10 Nisan 2017 Pazartesi 08:48
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:39
  • Güneş05:34
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:48
  • Akşam20:03
  • Yatsı21:42
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.
0
0
0
0
0
2
Antalyaspor
0
0
0
0
0
3
Konyaspor
0
0
0
0
0
4
Alanyaspor
0
0
0
0
0
5
Beşiktaş
0
0
0
0
0
6
Bursaspor
0
0
0
0
0
7
Evkur Yeni Malatyaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Gençlerbirliği
0
0
0
0
0
11
Göztepe
0
0
0
0
0
12
K.D.Ç. Karabük
0
0
0
0
0
13
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
14
Kayserispor
0
0
0
0
0
15
Başakşehir
0
0
0
0
0
16
Osmanlıspor FK
0
0
0
0
0
17
Sivasspor
0
0
0
0
0
18
Trabzonspor
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1823 - Şili'de kölelik yasaklandı.
1866 - Tennessee, Amerikan İç Savaşı sonrasında birliğe tekrar kabul edilen ilk eyalet oldu.
1901 - Yazar O. Henry, zimmet suçundan Austin, Texas'ta üç yıl kaldığı hapishaneden iyi hal nedeniyle salıverildi.
1911 - III. Hiram Bingham, Machu Picchu'yu (İnka'ların kayıp şehri) yeniden keşfetti.
1915 - Şikago'da yolcu gemisi battı: 845 kişi öldü.
1923 - Günümüz Türkiye'sinin sınırlarının çizildiği Lozan Antlaşması imzalandı.
1931 - Pittsburgh'da (Pensilvanya) yaşlılar evinde çıkan yangında 48 kişi öldü.
1936 - İspanya hükümeti iç savaş nedeniyle dünyadan yardım istedi.
1943 - II. Dünya Savaşı: İngiliz ve Kanada uçakları geceleri, ABD uçakları gündüzleri Hamburg'u bombaladı. Kasım'da operasyon bittiğinde 9.000 ton patlayıcı kullanılmış, 30.000 den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmış olacaktı.
1950 - Gazeteciler Cemiyeti sansürün kaldırılışını Basın Bayramı ilan etti.
1952 - Merzifon ve Akşehir'de sel: 77 ev yıkıldı, 500 büyükbaş hayvan öldü, tarım alanları sular altında kaldı.
1955 - Ekrem Koçak 800 metrede Akdeniz Oyunları rekoru kırarak birinci oldu.
1958 - Türkiye'nin Kıbrıs'a asker gönderme önerisini İngiltere reddetti.
1959 - Irak'ta 1000 kadar Kerkük Türkmeni'nin katledildiği açıklandı.
1960 - Basın Ahlak Yasası imzalandı.
1963 - Sendikalar Kanunu ile Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu çıktı.
1967 - 11 Mayıs'ta greve giden ve haklarını almak için Ankara'ya yürüyüşe geçen Manisalı 90 temizlik işçisi 930 kilometre kat ederek Ankara'ya vardı.
1967 - Dokunulmazlığı kaldırılan Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Çetin Altan iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
1968 - Polisin İstanbul Teknik Üniversitesi Yurdu'nu bastığı sırada dövdüğü gençlerden Hukuk Fakültesi öğrencisi Vedat Demircioğlu sekiz gün komada kaldıktan sonra öldü.
1974 - Yunanistan'da yedi yıldır süren cunta yönetimi sona erdi; sürgündeki Konstantin Karamanlis hükümeti kurmak üzere geri döndü.
1977 - Dört gün süren Libya-Mısır savaşı sona erdi.
1985 - Yeşilköy Havaalanı'na, Atatürk Havalimanı adı verildi.
1986 - Kartal, İstanbul'da tren kazası: 9 ölü, 18 yaralı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
20.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020327515354
 
On Numara
17.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02060708141622232526273550515661656869737478
 
Sayısal Loto
22.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011314192930
 
Şans Topu
19.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu082224283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji