Mersin’de 23 Nisan Coşkusu

Ana Sayfa » Güncel » 1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

Kuyruk,düşük tartışmaları gölgesinde kalan döneminin en özgürlükçü anayasası...

 
 
1961 Referandumu;kuyruk, düşük kavgası... Abdullah Ayan yazdı

Önceki yazıda 12 Eylül darbecilerinin diktirdiği deli gömleğini, 82 anayasasıyla ilgili referandumu ve o netameli günlere damgasını vuran beyaz/mavi tartışmalarına değinmiştim.

Türkiye 82' den önce Cumhuriyet tarihinin ilk referandumuyla Temmuz 1961' de tanıştı...

27 Mayıs darbesinin üzerinden fazla zaman geçmeden alanlarında yetkin Anayasacılarına bir metin hazırlatıldı.

Özgürlükler yanında demokrasinin kurumlarıyla kökleşip yerleşmesi anlamında da bugün bile mum ışığında aradığımız bir taslak çıktı ortaya.

Gelin görün ki, yeni metin halk oyuna sunulurken, tartışmalar yeni anayasanın getirip, götüreceklerinden çok darbe ile iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti üzerinden bir hesaplaşmaya, o günlerde dillerden düşmeyen "devr-i sabık" yaratılıp yaratılmayacağı üzerinde yoğunlaştı.

Sabık iktidarın halkı cephelere bölmesi, muhalif basına yönelik zulüm boyutuna varan baskılar bir süre sonra yerini Demokrat Partililerin yaptığı yolsuzluk iddialarına, boşalan hazineye, maaş ödeyemez duruma sokulan devletin pür melal haline bıraktı. (ihtilalın hemen ardından 'ne olacak bu memleketin hali?' diye dertlenen bir grup askerin, örneğin Talat Aydemir' in hem de iki kez yeni darbe arayışına girmesi boşuna değildir)

Demokrat Parti yıkılıp gitmiş, tüm önde gelenleri içindeki mahkemesiyle cezaevi kampusu! haline getirilen Yassıada' da enterne edilmişti ama referanduma bir kaç hafta kala siyasi partilerin faaliyetlerine izin verilmesiyle, tartışmalar ülkenin geleceğini belirleyecek yeni anayasa ekseninden çıkıp, hesaplaşmaya döndü...

Ve hesaplaşma da "kuyruk, düşük" sözcüklerine indirgendi.

DP' nin mirasına sahip çıkma iddiasıyla kurulan Adalet Partisi kesinlikle yeni bir siyasi hareket temsilcisi olduğu iddiasındaydı ama bahçesine yerleşmeye çalıştığı siyasi harekete de laf söyletmemenin halk üzerinde hayli etkili olacağının farkındaydı.

Kavgayı ateşleyen o günlerde Milliyet gazetesindeki köşesinden DP' ye ve çiçeği burnunda AP' ye en sert cümlelerle yüklenen genç bir gazeteciydi...

Kısa süre sonra siyaset sahnesine çıkacak ve ölünceye kadar da inmeyecek Bülent Ecevit...

Ecevit, AP kurucu lideri Gümüşpala' nın (işin ilginci Gümüşpala' da emekli general' di) karşı çıktığı 'kuyruk, düşük' söylemlerini savunurken şunları yazacaktı:

"Düşüklere 'düşük' denmesin de ne densin? 'sabık mı densin, 'müstafi' mi densin?

Demokrat Parti iktidarının sorumluları 'sabık' olmaya, 'müstafi' olmaya razı olsalardı, bugün kendilerine elbette 'düşük' yani 'sakıt' denmezdi. Onlar seçimle geldikleri iktidardan seçimle inmemek için her çareye başvurdukları, her suçu işlemeyi göze aldıkları için düşmüş insanlardır. Onun için 'düşük' türler. 'Düşük' adını beğenmiyorsanız sayın Gümüşpala, daha uygun, daha 'nezih' bir ad bulunuz!.. Bulunuz da, Yüksek Adalet Divanı savcıları, ihtilal önderleri, gazeteciler, yurttaşlar, düşüklere hala bağlılık duyanları bu 'düşük' sözü ile tedirgin etmesinler!.."

CHP' ye yakın kalemler bile Ecevit' in bu sert söylemlerine karşı daha ılımlı bir dil kullanılmasından yanaydı.

Örneğin DP' nin hışmına uğrayıp hapishaneyle tanışan Metin Toker (CHP yayın organı olarak kabul edilen Akis dergisini çıkaran Toker aynı zamanda İsmet Paşa' nın damadıydı ve o günlerde yazdığı her cümlenin içinden çıkarılan anlamlar, yorumlar bile büyük ilgi çekiyordu) şöyle diyecekti:

"Radyo' da pek gecikmiş bir 'düşükler edebiyatı' suni şekilde ısıtılıp sunuluyor. Bir devlet radyosunun ağır başlılığıyla bağdaşamayacak kulak tırmalayıcı tabirler, konuşmalar da peş peşe sıralanıyor. 'Boynuz Tüccarı' , 'Politikacı Azmanı' , 'Haramiler Reisi' , bunların sadece bir kaçıdır. Bunlar düşüklerin gayrimeşru iktisaplarının hikayesi sırasında kullanılıyor"

Tek radyonun ülkeye hükmettiği o günlerde, başka haber kaynağı olmadığı için her akşam kahvelerde, evlerde 'akşam ajansını' dinlemeye çalışanlara Demokrat Parti yöneticilerinin yukarıdaki tabirlerle aşağılanması, Toker gibi bir DP mağdurunun bile tepkisini çekecekti.

Aslında tepkinin rasyonel bir yanı da vardı...

Öyle olmasa referandumun ardından yapılan seçimde halkın DP uzantısı AP yerine kurtarıcı rolüne soyunan CHP' ye oy vermesi gerekmez miydi?

Toker' i bile rahatsız eden onca yayına, gazetelerde çarşaf çarşaf yazılıp çizilen yolsuzluk öykülerine, sabık iktidarın batırdığı söylenen ekonomi, iflas eden hazine iddialarına inanacağı sanılan halk sandığa gittiğinde DP mirasını kovalayan AP ve YTP gibi merkez sağdaki partilere yöneldi. Kısa zaman sonra da büyük paydaş AP, YTP' yi yutup 80 darbesine kadar merkez sağın temsilcisi tek temsilcisi olarak ülkeyi yönetti.

9 Temmuz 1961 referandumuna doğru ülke genelinde hava buyken Mersin' de neler yazılıp, çiziliyordu?

Yeni anayasa ve başlayacak yeni dönem beklentileri neydi?

Bir sonraki yazıda da onları anlatayım...

Abdullah Ayan

 
 
10 Nisan 2017 Pazartesi 08:48
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:04
  • Güneş05:48
  • Öğlen12:50
  • İkindi16:35
  • Akşam19:33
  • Yatsı21:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
30
20
3
7
63
2
Beşiktaş
30
18
8
4
62
3
Başakşehir
30
19
5
6
62
4
Fenerbahçe
30
17
9
4
60
5
Trabzonspor
30
12
10
8
46
6
Göztepe
30
12
8
10
44
7
Sivasspor
30
13
5
12
44
8
Kayserispor
30
12
8
10
44
9
Kasımpaşa
30
11
7
12
40
10
Malatyaspor
30
10
8
12
38
11
Bursaspor
30
10
6
14
36
12
Akhisar Bld.Spor
30
9
8
13
35
13
Antalyaspor
30
9
8
13
35
14
Konyaspor
30
8
8
14
32
15
Alanyaspor
30
9
5
16
32
16
Osmanlıspor
30
8
8
14
32
17
Gençlerbirliği
30
7
9
14
30
18
Karabükspor
30
3
3
24
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1719 - Daniel Defoe'nun ünlü romanı 'Robinson Crusoe' yayımlandı.
1859 - Kızıldeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayacak Süveyş Kanalı'nın kazılmasına, Mısır'ın Port Said kentinde başlandı.
1874 - Radyo dalgaları üzerinde çalışan ve bu yolla ilk haberleşmeyi sağlayan fizik bilgini Guglielmo Marconi doğdu.
1901 - New York, otomobiller plaka uygulamasını zorunlu hale getiren ilk eyalet oldu.
1914 - İngiliz Fransız kuvvetleri Çanakkale'ye çıkarma harekatı başlattı. Kara savaşları başladı.
1915 - Arıburnu Muharebeleri başladı.
1915 - Seddülbahir Muharebeleri başladı.
1918 - Türkiye'de, Kars ve Ardahan işgalden kurtuldu.
1925 - Mareşal Hindenburg, Almanya'nın halk oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
1926 - Türkiye İstatistik Kurumu (o dönemki adıyla Merkezi İstatistik Dairesi) kuruldu.
1926 - İran'da Rıza Han Pehlevi, kendisini şah ilan etti.
1941 - Başkomutan Mustafa Kemal'in yaveri Salih Bozok vefat etti.
1945 - 46 ülkeden gelen delegeler Milletler Cemiyeti'nin yerini alacak Birleşmiş Milletler'i kurmak üzere San Fransisco'da bir araya geldi.
1946 - İstanbul Ankara hattında yataklı tren seferleri başladı.
1953 - Cambridge Üniversitesi'nde iki bilim adamı, kalıtsal özellikleri ebeveynden çocuğa taşıyan deoksiribonükleik asit (DNA) adını verdikleri molekül yapısını buldular.
1957 - Antalya'nın Fethiye ilçesinde 7,1 büyüklüğünde bir deprem oldu: 67 kişi öldü.
1962 - Anayasa Mahkemesi kuruldu.
1974 - Portekiz'de Karanfil Devrimi: General Antonio Spinola'nın yönettiği askeri ayaklanmayla Salazar'ın faşist diktatörlüğü devrildi.
1976 - Portekiz'de faşist diktatörlük sonrasında yapılan ilk serbest seçimleri Mario Soares liderliğindeki Sosyalist Parti kazandı.
1983 - Pioneer 10, Plüton'un yörüngesini aştı.
1990 - ABD uzay mekiği Discovery'nin mürettebatı, ilk uzay teleskobu Hubble'ı yer çevresinde yörüngeye oturtmayı başardı.
2000 - TBMM'de grubu bulunan beş siyasi partinin genel başkanları, Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer'i cumhurbaşkanlığına aday gösteren öneriyi imzalayarak TBMM'ye sundu.
2001 - Merkez Bankası'na özerklik getiren yasa TBMM'de kabul edildi.
2005 - Bulgaristan ve Romanya'nın, Avrupa Birliği'ne girişi için müzakereler başladı.
2005 - Japonya'da tren kazası: 107 ölü.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
19.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011228303945
 
On Numara
23.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02060811171824262933363940434652575960687278
 
Sayısal Loto
21.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu050618414349
 
Şans Topu
18.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu080919202510
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji