Mersin Ticaret Borsası 90 yaşında

Ana Sayfa » Gündem » Alternatif Nobel Ekonomi ödülü MİP adına Hamdi Akın' a verilmelidir... Abdullah Ayan yazdı

Alternatif Nobel Ekonomi ödülü MİP adına Hamdi Akın' a verilmelidir... Abdullah Ayan yazdı

Alternatif Nobel ödülü Mersin limanındaki 'kuzudan kırk post çıkarma' başarı destanını yazana verilmeli...

 
 
Alternatif Nobel Ekonomi ödülü MİP adına Hamdi Akın' a verilmelidir... Abdullah Ayan yazdı

Nobel Ekonomi Ödülü bu yıl ‘Kartel ve tekelleri devletlerin nasıl düzenlemesi gerekir’ sorusuna 1980’den beri yanıt arayan Fransız ekonomist Jean Tirole’e verilince hele ödülün verilme nedenlerini anlatan hayli uzun gerekçeli kararı okudukça ara sıra yaşadığım DEJAVU duygusuna bir kez daha kapıldım.

Kapıldım çünkü; ödülü alan Tirol, sanki makro düzeyde ve küreselleşme çağının önemli göstergelerinden biri olan, "özelleştirme iyi güzel de, devlet kimi hizmetleri birilerine devrederken, o hizmet veya ürünü satın alacak tüketiciyi, vatandaşı nasıl ve hangi argümanlarla koruyacak?" sorusuna cevap ararken Mersin limanını ele almış gibi bir hisse kapıldım.

Tirol' ü; “Birkaç güçlü şirketin hâkim olduğu endüstrileri nasıl anlamamız ve yönetmemiz gerektiğine açıklık getiren, güçlü firmaları evcilleştirme bilimi’nin en önemli teorisyeni" olarak tanımlayan İsveç Bilim Akademisi, sanki genel bir örnekten çok, Mersin limanının özelleştirme sonrası tanık olduğumuz vahşi fiyatlandırma politikasına ve o fiyatlandırmaları denetleme, düzenleme görevini üstlenmesi gereken Devlet otoritesinin asıl hedeften ne kadar uzağa düşebileceğini tanımlıyor.

Bakın ödül gerekçesinde başka ne diyor Akademi jürisi:

"Birçok sanayi alanının birkaç büyük şirket ya da tekelin egemenliği altına girdiği günümüzde örneğin elektrik dağıtımı veya telekomünikasyon gibi alanlar başta olmak pek çok sektör tekel sayılan şirketlerin eline geçiyor ve ardından verilen hizmet tüketiciye yani korumasız vatandaşa yüksek fiyat ve kötü servis olarak yansıyor."

Tirol' ü Nobel ödülüne layık gören bilim insanlarının ödülle ilgili manifestoyu andıran gerekçeli kararında şu hususlar da Mersin limanından hizmet alırken, fiyatlandırma konusunda devletin adil eline sarılma umuduyla bekleyen geniş kesimlerin yıllardır çektiklerine tercüme olacak cinsten:

“Özelleştirme sonrası hükümetler düzenleme ve denetleme görevini yerine sağlıklı biçimde yerine getirmezse bu tür pazarlar, fahiş fiyatlar, randımansız şirketlerin yeni ve daha üretken şirketlerin pazara girişini engelleyerek ayakta kalması gibi sonuçlar doğurur"

2007 yılında Mersin limanı özelleştirilirken sözleşme hükmü gereği 3 yıl boyunca zam yapamayacak işletmeci nasıl oldu da limanın devredildiği tarihte 50 dolar olan 20 feetlik kontayner yükleme boşaltma ücretini 89 dolara, 85 dolar olan 40 feetlik kontayner ücretini ise 143 dolara çıkardı?*

Limanı devrederken 'düzenleme/denetleme' yetkisiyle donanmış TCDD kendi hazırladığı sözleşmenin 9.16.2 maddesinde hiç bir tartışmaya yer vermeyecek açıklıkta tanımladığı "işletici, limanı teslim aldığı tarihten itibaren üçüncü yılın sonunda (yani 11.5.2010 tarihine kadar) ABD doları bazında uygulanmakta olan tarifeden daha yüksek tarife uygulayamaz" hükmünü neden unuttu...

Ne oldu da, devraldığı tarihte geçerli olduğu tescil edilen 50 dolar olan kontayner elleçleme ücreti o zam yapılamayacak üç yıl boyunca önce 89, sonra 95 ve 1.6.2010 tarihinde 135 dolara çıktı?

Mersin limanını işletecek olan MİP' in, bir koyundan 40 post çıkarma hünerine dur demesi gereken Devlet Kurumu o zamlar yapılırken ve tümünde de sözleşme gereği kendisinden onay alınırken, bu limana mahkum ithalatçı, ihracatçı kısaca tüm hizmet alanları devlet olarak koruma görevini neden yerine getirmedi, sözleşmenin devlet otoritesi tarafından hüküm altına alınan o koruyucu maddeleri neden göz ardı edildi?

Soruları yıllardır köşe yazılarına sığdırmaya çalışan, fırsat bulduğunda yerel gazetelerin kaybolmaya mahkûm manşetlerine taşımaya çalışan biri olarak yıllardır kafa yorduğum tüm soruların cevabını Nobel' le ödüllendirilen Tirol bilim insanı edebiyle bakın ne güzel veriyor:

"Regülatör (düzenleyici), ile regüle edilen (düzenlemeye muhatap) firma arasındaki regülasyon oyununda temel sorun, asimetrik bilginin varlığıdır. Yani, regülatörler, firmanın fiyatlarını regüle ederken, gerçek maliyetler hakkında tam bilgi sahibi değildirler. Tam bilgiye sahip olan her zaman firmadır ve firma da bu bilgiyi regülatörden gizler. Bu bilgi manipülasyonu, piyasa gücüne sahip firmaların, etkin şekilde regüle edilmesini engellerler (...)"

Tercüme edilmeyecek kadar açık biçimde anlatıyor Tirol ama yine de aktörleri Mersin özeline adapte ederek Mersin limanının özelleştirme sürecinde gördüklerimizi, yaşadıklarımızı özetleyeyim:

"Özelleştirme sonrası limanla ilgili hizmet ve fiyatlandırmayı denetleme, düzenleme görevini üstlenen devlet kurumları ile işletmeciliği üstlenen arasında sürdürülmesi gereken fiyatların belirlenme sürecinde asıl sorun fiyat artışlarına temel teşkil edecek maliyet hesaplarıdır"

Aslında Mersin limanı özelleştirilirken devletin elinde bir fiyat tablosu vardı ve o fiyat tablosunun dolar bazında 3 yıl boyunca değiştirilmeyeceği, 3 yılın sonunda ise zam yapılacaksa bunun maliyeti etkileyen faktörlerinin neler olduğu da biliniyordu.

"Zam yapılmayacak 3 yılın sonunda" sanki 3 yıl boyunca fiyatlar sabit kalmış gibi, yeni artış furyası başlarken kaleme aldığım "Mersin değneksiz köy mü?" yazısında regülatör görevini üstlenmiş devlet kurumlarının bir türlü göremediğimiz sopasını merak ederek, o ünlü "nerede bu devlet" feryadıyla sessizlerin sesini duyurmaya çalışıyordum.

Meğer sorun Mersin' e özgü değilmiş, küresel boyutlarını ortaya çıkaran ve gelişmiş ülkeleri bile bu konuda girdikleri kış uykusundan uyandırmaya çalışan Tirol sayesinde işin Nobel Ekonomi ödüllük boyutu da ortaya çıkmış oldu.

O nedenle diyorum ki, değneksiz köylerin muhtarlarını göreve çağıranlara, bu alandaki çözüm önerilerini ortaya koyanlar yanında gemisini fırtınasız sularda rahatlıkla yüzdüren iş adamlarına da alternatif Nobel ödülü verilmeli...

Bu konuda tartışmasız adayım da var: MİP ile sembolleşen Hamdi Akın Mersin limanındaki performansıyla ödülü çoktandır hak etti...

* TCDD Limanlar Daire Başkanlığına göre Mersin limanındaki fiyat süreci tablosu

31.12.2006

50 dolar

 

08.02.2008

89 dolar

 

15.04.2008

95 dolar

 

01.06.2010

115-135 dolar

 

 

 

 

 Abdullah Ayan

 
10 Kasım 2014 Pazartesi 09:15
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:45
  • Güneş06:20
  • Öğlen12:45
  • İkindi16:13
  • Akşam18:50
  • Yatsı20:14
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
5
4
1
0
13
2
Beşiktaş
5
4
1
0
13
3
Göztepe
5
3
1
1
10
4
Kayserispor
5
3
1
1
10
5
Başakşehir
5
3
1
1
10
6
Akhisarspor
5
3
1
1
10
7
Bursaspor
5
3
0
2
9
8
Fenerbahçe
5
2
2
1
8
9
Trabzonspor
5
2
2
1
8
10
Kasımpaşa
5
2
1
2
7
11
Sivasspor
5
2
0
3
6
12
Karabükspor
5
1
2
2
5
13
Malatyaspor
5
1
1
3
4
14
Alanyaspor
5
1
1
3
4
15
Konyaspor
5
1
0
4
3
16
Antalyaspor
5
0
3
2
3
17
Gençlerbirliği
5
0
1
4
1
18
Osmanlıspor
5
0
1
4
1
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1187 - Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü kuşattı.
1519 - Portekizli kaşif Ferdinand Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı.
1633 - Galileo Galilei, İspanyol engizisyon mahkemesinde, dünyanın güneşin etrafında döndüğünü söylediği için yargılandı.
1922 - Fransız ve İtalyan kuvvetleri Çanakkale'den çekildi.
1928 - İtalya'da "Yüksek Faşist Konsey" en yüksek yasama organı oldu.
1933 - Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi uzatıldı.
1937 - İkinci Türk Tarih Kurultayı, Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
1937 - Dolmabahçe Sarayı Veliaht Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı.
1942 - Ukrayna'nın Letiçiv kentinde, Alman SS birlikleri, iki gün çinde yaklaşık 3 bin yahudiyi öldürdüler.
1946 - Fransa'da Cannes Film Festivali başladı.
1946 - Basın Yasası TBMM'de kabul edildi.
1951 - Türkiye'nin NATO'ya katılması kabul edildi.
1969 - John Lennon, The Beatles'dan ayrıldı.
1974 - Honduras'da kasırga: 10 bin kişi öldü.
1977 - Kuzey Vietnam, Birleşmiş Milletler'e kabul edildi.
1980 - Başbakanlığa emekli Amiral Bülent Ulusu atandı.
1981 - İran 149 solcu militanı idam ettiğini açıkladı.
1984 - Beyrut'ta ABD elçiliğine patlayıcı yüklü kamyonla intihar saldırısı yapıldı; 22 kişi öldü.
1988 - Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat Oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru kırdı.
1990 - Güney Osetya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan etti.
1994 - Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu.
1995 - Deniz Baykal, Necdet Menzir'in görevden alınma isteğini reddeden Başbakan Tansu Çiller'le yürüttüğü DYP-CHP koalisyon hükümetini bozdu. Tansu Çiller hükümetin istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e verdi.
2002 - İsrail askerleri, Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat'ın karargahındaki üç binayı havaya uçurdu.
622 - Muhammed ile Ebu Bekir, Medine'ye ulaştı.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
14.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121520253053
 
On Numara
18.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu07091013141517182426273136373847485663676875
 
Sayısal Loto
16.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052036414546
 
Şans Topu
13.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030923273207
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji