Başkanlardan Mersin Uluslararası Narenciye Festivaline Destek

Ana Sayfa » Gündem » Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı

Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı

Arslanköy kadınlarının yaktığı kutsal isyan ateşini anlatmaya çalıştığım hikayenin bir başka ifadeyle 'prangalar devrinin' son perdesi...

 
 
Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı
Savcının tarihi mütalaasında altı çizilecek önemli görüşleri özetlersek;

Jandarma Komutanı Dağgeçen’ in asayişi sağlama ötesinde seçimle ilgisi olmadığı halde, doğrudan olaylara müdahil olduğu, yatıştırmak şöyle dursun tahrik ederek aksine körüklediği biçimindeki ifade...

Ve yine Savcının özellikle dikkat çektiği "Devletin verdiği her göreve koşarak gitmiş ve çağrıldıklarında yine gidecek köylülere isyan suçlamasının yüklenemeyeceği" yönündeki iddiaları dosyanın karar sürecini ve Mahkeme heyetini etkileyecek en önemli noktalar olarak öne çıkar.

9 Haziran 1948 günü açılan onuncu celsede son sözleri söyleme sırası artık savunmanındır.

Duruşmada sanıklardan Mustafa Kubilay, Osman Yavuz, Hasan Koç, Cemal Kurt, Cemil Dündar, Bahaaddin Yıldırım tutuksuz olarak hazır bulunurlar. Savunma avukatlardan Fahri Ağaoğlu, Muammer Obuz, Mehmet Emin Bolay, Abdulkadir Kemali, Emrullah Ulter, Pertev Arat, Yakup Çukuroğlu, Mustafa Nuri Gürkan ve Hüseyin Fırat' ta savunma bölümündeki yerlerindedir. İlk savunma için Avukat Abdulkadir Kemali söz alır. Şöyle der Kemali:

“Türk milleti kendi hükümetine karşı itaatte mübalağa eden, kendi hükümetine karşı silah kullanmasını asla bilmeyen ve kendi hükümetine karşı isyan ihtimali olmayan arz sakinleri arasında biricik millettir. Onun için millete isyan etti diyenler ya Türk değillerdir veya isyan kelimesinin ifade ettiği mananın cahilidirler”.

Diğer avukatlar da suç unsurunun oluşmadığını belirtilerek, Jandarma Yüzbaşısı Sıtkı ve arkadaşlarının Arslanköylüler tarafından âdiyen dövülmüş olduklarını ve bu suçun mahkemede görülebilmesi için de, şahsî şikâyetin gerekli olduğunu, oysa dosyada şahsî şikâyetle ilgili husus yer almadığı için yargılanan müvekkillerinin beraat talebini dile getirirler.

Savunmaların da tamamlanmasıyla artık son söz Mahkeme Heyetinindir. Reis kararın açıklanması için duruşmayı 23 Haziran gününe erteler.

**

Duruşmanın on birinci celsesi 23 Haziran 1948 günü açılır. İlginçtir bu son duruşmada sanıkların hiç biri bulunmamış bu nedenle Mahkeme heyeti kararını gıyaplarında (yokluklarında) açıklar:

"Sanıklarda tüfek vesair patlayıcı madde bulunmadığından, suç isyan mahiyetinde görülmemiş ancak toplu olarak vazife esnasında mukavemet ve yaralamaktan suçlu olduklarına, heyetimizce kanaat getirilmiştir"

Karar özetinin özeti yukarıdaki cümleden ibaret olsa da, sanıkların hiç birinin yer almadığı bu son duruşmada adli deyimle "tefhim edilen (anlaşılır şekilde anlatmak) cezalar tüm sanıkların mukavemet ve yaralama fiiline uygun biçimde cezalandırılmadıklarını ortaya koyar.

Örneğin ilk mahkeme sıfatıyla Mersin' de idamları istenen Arslanköylülere Konya ağır ceza mahkemesi; vazife esnasında görevli memura mukavemet ve yaralamaktan suçlu oldukları kanaatiyle bazı sanıklara çeşitli cezalar verirken, bazıları hakkında ise beraata hükmeder.

Buna göre, sanıklardan Hasan Koç, Osman Yavuz, Yahya Özgür, Tahir Bozkurt, Muhittin Yıldırım, Cemal Kurt, Osman Gürbüz, Selim Gündüz, Hamza Özgür, Harun Yedigöz, Ömer Gürbüz, Hacı Ali Yıldız, Abdulkadir Yavuz, Elife Dağdur, Elife Bozdoğan, Nedime Yıldız, Mehmet Uçar, Zeynep Türkmen, Ayşe Çelik’i altışar ay on birer gün hapisle cezalandırır.

Sanıkların bulunmadığı duruşmada Bilal Gün, Ahmet Kurt, Mehmet Gürbüz, Osman Öztürk, Ümmü Kurt, Mümine Koçak, Müslime Yazmış, Hasan Yavuz, Durmuş Yıldız, Emin Dündar ve Osman Keçeli’nin altışar ay süre ile hapislerine ve diğerlerinin beraatlarına karar verir ve 11 duruşma yapılarak görülen dava dosyası bir daha açılmamak üzere o gün kapanır böylece…

**

Özetlemek gerekirse:

Zulüm altında inleyen, her istenileni boynunu bükerek vermeye çalışan Arslanköy halkı, özellikle de sekiz yıldır kendilerine her türlü kötülüğü yapan zalim Muhtardan kurtulmak için 1947 şubat ayındaki mahalli seçimi kurtuluş fırsatı olarak görmüş, sandıkta hesaplaşmayı ve “yeter” demeyi onur meselesi haline getirmiştir.

Sandığa gömüldüğünü anlayan Muhtar soluğu Mersin’de almış ve tek parti döneminin yereldeki en güçlü devlet temsilcisi Tevfik Sırrı Gür’ den duruma müdahale etmesini istemiştir.

Gür bu işe en sert şekilde müdahale edecek Jandarma Komutanıyla İl Özel İdare Saymanını görevlendirmiş, asayişi sağlamakla yükümlü Jandarma komutanı ateşi söndüreceğine, yangına kürekle gidip, işlerin çığırından çıkmasını sağlamış, halkın üzerine silah doğrultacak kadar gözünü karartmıştır.

Çıkan arbede sonunda üç güvenlik görevlisinin yaralanmasının başlangıçta Gür’ü Menemen benzeri bir isyan duygusuna sevk etme olasılığı yüksektir. İlk anda Silifke Jandarma okuluna verdiği talimatlar ve 150 kişilik tam techizatlı taburu Mersin’e getirip kendisinin de yer aldığı heyetle Arslanköy seferine çıkarması tesadüf değildir. Üstelik olayı tek taraftan dinleyip, yapılmış seçimin sonucunu mazbataya başlamış Bucak Müdürünün görüşlerine başvurmaması dikkat çekicidir.

Ancak ne olduysa yarı yolda rahatsızlığını bahane ederek geri dönmesi ve güvenlik birimini sevk etmesi, büyük olasılıkla başlangıçtaki “olayları bizzat gidip bastırma” düşüncesinin yerini daha temkinli bir yolla çözme fikrinin aldığı kanaati oluştu bende.

Kadın, erkek köylülerin ayaklarına pranga, ellerine kelepçe vurulup 18 saat yürütülerek Mersin’e getirilmesi, devlet nezdinde işledikleri suçun nasıl algılandığını da gösteriyor. Mart 1947’de sadece ele başı olarak görülen ve tamamı erkeklerden oluşan 8-9 kişinin tutuklanması ardından gelen asıl büyük dalga ve bu dalgada kimi çocuk emziren 21 kadının tutuklanması, demokratik yolla da olsa sandığa sahip çıkan, demokrasi geldi diye artık boyun eğmeyeceğinden korkulan herkese ibretlik ders verme, burun sürtme projesidir.

Kucaklarında çocuklarıyla tek suçları oy sandığını namustan farksız korumak olan kadınları zindana koymak olayların tüm ülke tarafından öğrenilmesini sağlamış, Mersin’den götürüldükleri Konya’ya ve tahliye edildikleri güne kadar direnen bu insanlara karşı hukukçusundan, sokaktaki insanına kadar bir koruma zırhı yaratmıştır adeta.

Sonunda Savcılığın da suç vasfını değiştirmesiyle isyan diye başlayan ezme hareketi özellikle de Arslanköy kadınlarının kutsal direnişinin zaferiyle sonuçlanmıştır.

O günlerde "prangalar devrinin sonu, hürriyetler döneminin başlangıcı" olarak görülen Arslanköy davasının sonraları nasıl olup ta taşıdığı bu kutsal anlama rağmen unutturulmaya hatta unutulmaya çalışılması başlı başına üzerinde durulması hatta araştırılması gereken bir konu...

Araştırmalar sonunda tanık olduğum bu unutma, unutturma süreci samimi olarak itiraf etmem gerekirse olayların kendisi kadar sarstı beni...

Örneğin unutturma o kadar başarılı olmuştur ki, başta Arslanköy' ün yiğit kadınları olmak üzere köy halkına her türlü kötülüğü reva gören Muhtar Tahir Şahin’den başlayarak, başlangıçta Arslanköy' den Menemen çıkarma hayaliyle hop oturup hop kalkan Vali Tevfik Sırrı Gür ve görevlendirdiği 'elemanlar' ı bir sır gibi saklama gayretleri...

Büyük komployu derinlemesine sorgulamaktan özenle kaçınanların, olayları körükleyenleri itinayla yıkama gayretleri ve o devlet gücünü arkasına alanların yaptıklarından çok, 'olayları basit bir köy kavgasının büyütülmesi olarak yazıp çizenler' dışında Arslanköy' ün o günlerdeki trajik acılarından geriye dişe dokunur pek te bir şey kalmamış olması...

1947’de yaşanan Arslanköy vakasını “Arslanköy Faciası” adıyla 1950’ de ilk gününden itibaren tanık olanları dinleyerek ve bulduğu belgelere sadık kalarak kaleme alan Mustafa Atalay’ın kitabındaki son sözle tamamlayalım yürek burkan hikâyeyi:

“Rivayet olunur ki, her senenin 28 Şubat gece yarısı köyün methalinde bir takım esrarengiz gürültüler olur ve derinlerden gelen bir ses duyulurmuş:

"Ey Arslanköylüler!... Burada yaşanmış o hadiseleri sakın unutmayın"…

Kim bilir, belki de doğrudur. Fakat şurası muhakkak ki, Arslanköy’ de ikâ edilen korkunç mezalimlikler, müstakbel nesillerin önünde, bir ibret levhası olarak daima asılı kalacaktır”

Benimle yaşıt o kitabında Atalay' ın son cümlesine ve dileklerine katılmamak mümkün mü?

O ibret levhası kimilerinin utanç belgesi olarak boyunlarında asılı kalacak, kimilerinin kutsal isyan ateşi olarak yanacaktır asırlarca...

Ve elbette hepimizin hafızalarında silinmemek üzere yer etmeli, nesilden nesile anlatılmalıdır Arslanköy' ün ve illa da taş tutan öpülesi elleriyle o kadınlarının onurlu demokrasi mücadelesi;

Unutmama, unutturmama adına…



Abdullah Ayan

Mersin, Temmuz 2012

 
31 Mart 2014 Pazartesi 00:40
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Güneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:57
  • Güneş05:43
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:35
  • Akşam19:36
  • Yatsı21:09
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
28
19
7
2
64
2
Başakşehir
28
16
9
3
57
3
Fenerbahçe
28
15
8
5
53
4
Galatasaray
28
15
4
9
49
5
Trabzonspor
28
14
5
9
47
6
Antalyaspor
28
12
7
9
43
7
Gençlerbirliği
28
10
9
9
39
8
Konyaspor
28
10
9
9
39
9
Osmanlıspor FK
28
9
10
9
37
10
Kasımpaşa
28
10
7
11
37
11
K.D.Ç. Karabük
29
10
6
13
36
12
Bursaspor
28
10
5
13
35
13
Alanyaspor
28
10
4
14
34
14
Akhisar Bld.
28
9
6
13
33
15
Kayserispor
28
7
6
15
27
16
Gaziantepspor
29
7
5
17
26
17
Ç. Rizespor
28
6
6
16
24
18
Adanaspor
28
5
5
18
20
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1903 - Alberta'da (Kanada) meydana gelen toprak kaymasında 70 kişi öldü.
1916 - Kut'ül Ammare Kuşatmasında Halil Kut Paşa komutasındaki 6. Ordu Irak cephesinde Kut'ül Ammare kasabasında İngiliz Mezopotamya ordusunu teslim aldı.
1939 - Türk güreşçileri Yaşar Doğu ve Mustafa Çakmak 66 ve 87 kilolarda Avrupa ikincisi oldu.
1945 - İtalya'daki Alman birlikleri teslim oldu.
1945 - Sovyet tankları Berlin'e girdi. Sovyet askerleri şansölyelik binasının kapılarını zorlarken, Nazi lider Adolf Hitler, tabancayla intihar etti.
1945 - Adolf Hitler, Eva Braun ile Berlin'de evlendi ve Amiral Karl Dönitz'i veliahtı tayin etti.
1945 - Dachau Toplama Kampı, ABD Kara Kuvvetleri'ne bağlı 42. Piyade Tümeni ve diğer 7. Ordu birlikleri tarafından kurtuldu.
1949 - Sabahattin Ali'yi öldüren Ali Ertegin'in yargılanmasına başlandı.
1951 - Helsinki'de düzenlenen Dünya Serbest Güreş Şampiyonası'nı Türk Milli Takımı kazandı.
1955 - Güney Vietnam'da iç savaş başladı.
1959 - CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Ege illerini kapsayan yurt gezisine çıktı. Ankara garında ve Eskişehir tren istasyonunda halkın muhalefet lideriyle görüşmesi ve gösteri yapması polis tarafından engellendi.
1960 - Ankara ve İstanbul'da üniversiteler 1 ay süreyle kapatıldı. İstanbul Üniversitesi'nde gösterilere polisin silahlı müdahalesinde önceki gün bir öğrenci ölmüş, ayrıca sıkıyönetim ilan edilmişti.
1968 - Hair Müzikali Broadway'de perdelerini açtı.
1971 - Çetin Altan ve İlhan Selçuk 9 Mart 1971 darbe teşebbüsü ile ilgili olarak sorgulanmak üzere gözaltına alındılar.
1972 - Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay hükümeti kurma görevini eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü'ye verdi.
1979 - İstanbul'da 1 Mayıs günü sokağa çıkma yasağı uygulanacağı ilan edildi.
1979 - Süleyman Demirel, Türkiye Muhtarlar Federasyonu'nun 5. Genel Kurulu'nda "Türkiye Muhtarbaşı" seçildi.
1980 - 1 Mayıs'ın yasaklandığı il sayısı 30'a yükseldi.
1981 - Ankara Sıkıyönetim Askeri Savcılığı, MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve 219 sanık hakkında idam istemiyle dava açtı.
1983 - Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı tebligatına göre, 12 Eylül askeri darbesinden sonra 242'si 10 yıl, 481'i 5 yıl olmak üzere toplam 723 kişi siyaset yasağı kapsamına alındı.
1986 - Yetkililer, 26 Nisan'da meydana gelen Çernobil kazası sonrası oluşan radyoaktif bulutların Türkiye'ye ulaşma olasılığının zayıf olduğunu iddia ettiler.
1986 - "Bir Yeni Cumhuriyet İçin" adlı kitabı nedeniyle 4. kez yargılanan Yalçın Küçük 1,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
1988 - İçişleri Bakanı Mustafa Kalemli "Türkiye'nin 1 Mayıs diye bir bayramı yoktur" dedi.
1991 - Bengaldeş'te meydana gelen kasırga en az 138.000 kişinin ölümüne ve 10 milyon kişinin evsiz kalmasına neden oldu.
1992 - Los Angeles'da çıkan halk ayaklanmasında üç gün içinde 54 kişi öldü ve yüzlerce bina tahrip edildi.
2004 - Oldsmobile son otomobilini üretti. Şirket tam 107 yıldır otomobil üretimi yapıyordu.
2005 - Suriye, 29 yıl süren işgalin ardından Lübnan'dan tamamen çekildi.
2007 - İstanbul'da, Çağlayan Mitingi düzenlendi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
27.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu040618253437
 
On Numara
24.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02030405080912171819202327333642525666686974
 
Sayısal Loto
22.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051825283841
 
Şans Topu
26.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071014181910
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji