'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Gündem » Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı

Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı

Arslanköy kadınlarının yaktığı kutsal isyan ateşini anlatmaya çalıştığım hikayenin bir başka ifadeyle 'prangalar devrinin' son perdesi...

 
 
Arslanköy' ün demokrasi mücadelesi -19.. Abdullah Ayan yazdı
Savcının tarihi mütalaasında altı çizilecek önemli görüşleri özetlersek;

Jandarma Komutanı Dağgeçen’ in asayişi sağlama ötesinde seçimle ilgisi olmadığı halde, doğrudan olaylara müdahil olduğu, yatıştırmak şöyle dursun tahrik ederek aksine körüklediği biçimindeki ifade...

Ve yine Savcının özellikle dikkat çektiği "Devletin verdiği her göreve koşarak gitmiş ve çağrıldıklarında yine gidecek köylülere isyan suçlamasının yüklenemeyeceği" yönündeki iddiaları dosyanın karar sürecini ve Mahkeme heyetini etkileyecek en önemli noktalar olarak öne çıkar.

9 Haziran 1948 günü açılan onuncu celsede son sözleri söyleme sırası artık savunmanındır.

Duruşmada sanıklardan Mustafa Kubilay, Osman Yavuz, Hasan Koç, Cemal Kurt, Cemil Dündar, Bahaaddin Yıldırım tutuksuz olarak hazır bulunurlar. Savunma avukatlardan Fahri Ağaoğlu, Muammer Obuz, Mehmet Emin Bolay, Abdulkadir Kemali, Emrullah Ulter, Pertev Arat, Yakup Çukuroğlu, Mustafa Nuri Gürkan ve Hüseyin Fırat' ta savunma bölümündeki yerlerindedir. İlk savunma için Avukat Abdulkadir Kemali söz alır. Şöyle der Kemali:

“Türk milleti kendi hükümetine karşı itaatte mübalağa eden, kendi hükümetine karşı silah kullanmasını asla bilmeyen ve kendi hükümetine karşı isyan ihtimali olmayan arz sakinleri arasında biricik millettir. Onun için millete isyan etti diyenler ya Türk değillerdir veya isyan kelimesinin ifade ettiği mananın cahilidirler”.

Diğer avukatlar da suç unsurunun oluşmadığını belirtilerek, Jandarma Yüzbaşısı Sıtkı ve arkadaşlarının Arslanköylüler tarafından âdiyen dövülmüş olduklarını ve bu suçun mahkemede görülebilmesi için de, şahsî şikâyetin gerekli olduğunu, oysa dosyada şahsî şikâyetle ilgili husus yer almadığı için yargılanan müvekkillerinin beraat talebini dile getirirler.

Savunmaların da tamamlanmasıyla artık son söz Mahkeme Heyetinindir. Reis kararın açıklanması için duruşmayı 23 Haziran gününe erteler.

**

Duruşmanın on birinci celsesi 23 Haziran 1948 günü açılır. İlginçtir bu son duruşmada sanıkların hiç biri bulunmamış bu nedenle Mahkeme heyeti kararını gıyaplarında (yokluklarında) açıklar:

"Sanıklarda tüfek vesair patlayıcı madde bulunmadığından, suç isyan mahiyetinde görülmemiş ancak toplu olarak vazife esnasında mukavemet ve yaralamaktan suçlu olduklarına, heyetimizce kanaat getirilmiştir"

Karar özetinin özeti yukarıdaki cümleden ibaret olsa da, sanıkların hiç birinin yer almadığı bu son duruşmada adli deyimle "tefhim edilen (anlaşılır şekilde anlatmak) cezalar tüm sanıkların mukavemet ve yaralama fiiline uygun biçimde cezalandırılmadıklarını ortaya koyar.

Örneğin ilk mahkeme sıfatıyla Mersin' de idamları istenen Arslanköylülere Konya ağır ceza mahkemesi; vazife esnasında görevli memura mukavemet ve yaralamaktan suçlu oldukları kanaatiyle bazı sanıklara çeşitli cezalar verirken, bazıları hakkında ise beraata hükmeder.

Buna göre, sanıklardan Hasan Koç, Osman Yavuz, Yahya Özgür, Tahir Bozkurt, Muhittin Yıldırım, Cemal Kurt, Osman Gürbüz, Selim Gündüz, Hamza Özgür, Harun Yedigöz, Ömer Gürbüz, Hacı Ali Yıldız, Abdulkadir Yavuz, Elife Dağdur, Elife Bozdoğan, Nedime Yıldız, Mehmet Uçar, Zeynep Türkmen, Ayşe Çelik’i altışar ay on birer gün hapisle cezalandırır.

Sanıkların bulunmadığı duruşmada Bilal Gün, Ahmet Kurt, Mehmet Gürbüz, Osman Öztürk, Ümmü Kurt, Mümine Koçak, Müslime Yazmış, Hasan Yavuz, Durmuş Yıldız, Emin Dündar ve Osman Keçeli’nin altışar ay süre ile hapislerine ve diğerlerinin beraatlarına karar verir ve 11 duruşma yapılarak görülen dava dosyası bir daha açılmamak üzere o gün kapanır böylece…

**

Özetlemek gerekirse:

Zulüm altında inleyen, her istenileni boynunu bükerek vermeye çalışan Arslanköy halkı, özellikle de sekiz yıldır kendilerine her türlü kötülüğü yapan zalim Muhtardan kurtulmak için 1947 şubat ayındaki mahalli seçimi kurtuluş fırsatı olarak görmüş, sandıkta hesaplaşmayı ve “yeter” demeyi onur meselesi haline getirmiştir.

Sandığa gömüldüğünü anlayan Muhtar soluğu Mersin’de almış ve tek parti döneminin yereldeki en güçlü devlet temsilcisi Tevfik Sırrı Gür’ den duruma müdahale etmesini istemiştir.

Gür bu işe en sert şekilde müdahale edecek Jandarma Komutanıyla İl Özel İdare Saymanını görevlendirmiş, asayişi sağlamakla yükümlü Jandarma komutanı ateşi söndüreceğine, yangına kürekle gidip, işlerin çığırından çıkmasını sağlamış, halkın üzerine silah doğrultacak kadar gözünü karartmıştır.

Çıkan arbede sonunda üç güvenlik görevlisinin yaralanmasının başlangıçta Gür’ü Menemen benzeri bir isyan duygusuna sevk etme olasılığı yüksektir. İlk anda Silifke Jandarma okuluna verdiği talimatlar ve 150 kişilik tam techizatlı taburu Mersin’e getirip kendisinin de yer aldığı heyetle Arslanköy seferine çıkarması tesadüf değildir. Üstelik olayı tek taraftan dinleyip, yapılmış seçimin sonucunu mazbataya başlamış Bucak Müdürünün görüşlerine başvurmaması dikkat çekicidir.

Ancak ne olduysa yarı yolda rahatsızlığını bahane ederek geri dönmesi ve güvenlik birimini sevk etmesi, büyük olasılıkla başlangıçtaki “olayları bizzat gidip bastırma” düşüncesinin yerini daha temkinli bir yolla çözme fikrinin aldığı kanaati oluştu bende.

Kadın, erkek köylülerin ayaklarına pranga, ellerine kelepçe vurulup 18 saat yürütülerek Mersin’e getirilmesi, devlet nezdinde işledikleri suçun nasıl algılandığını da gösteriyor. Mart 1947’de sadece ele başı olarak görülen ve tamamı erkeklerden oluşan 8-9 kişinin tutuklanması ardından gelen asıl büyük dalga ve bu dalgada kimi çocuk emziren 21 kadının tutuklanması, demokratik yolla da olsa sandığa sahip çıkan, demokrasi geldi diye artık boyun eğmeyeceğinden korkulan herkese ibretlik ders verme, burun sürtme projesidir.

Kucaklarında çocuklarıyla tek suçları oy sandığını namustan farksız korumak olan kadınları zindana koymak olayların tüm ülke tarafından öğrenilmesini sağlamış, Mersin’den götürüldükleri Konya’ya ve tahliye edildikleri güne kadar direnen bu insanlara karşı hukukçusundan, sokaktaki insanına kadar bir koruma zırhı yaratmıştır adeta.

Sonunda Savcılığın da suç vasfını değiştirmesiyle isyan diye başlayan ezme hareketi özellikle de Arslanköy kadınlarının kutsal direnişinin zaferiyle sonuçlanmıştır.

O günlerde "prangalar devrinin sonu, hürriyetler döneminin başlangıcı" olarak görülen Arslanköy davasının sonraları nasıl olup ta taşıdığı bu kutsal anlama rağmen unutturulmaya hatta unutulmaya çalışılması başlı başına üzerinde durulması hatta araştırılması gereken bir konu...

Araştırmalar sonunda tanık olduğum bu unutma, unutturma süreci samimi olarak itiraf etmem gerekirse olayların kendisi kadar sarstı beni...

Örneğin unutturma o kadar başarılı olmuştur ki, başta Arslanköy' ün yiğit kadınları olmak üzere köy halkına her türlü kötülüğü reva gören Muhtar Tahir Şahin’den başlayarak, başlangıçta Arslanköy' den Menemen çıkarma hayaliyle hop oturup hop kalkan Vali Tevfik Sırrı Gür ve görevlendirdiği 'elemanlar' ı bir sır gibi saklama gayretleri...

Büyük komployu derinlemesine sorgulamaktan özenle kaçınanların, olayları körükleyenleri itinayla yıkama gayretleri ve o devlet gücünü arkasına alanların yaptıklarından çok, 'olayları basit bir köy kavgasının büyütülmesi olarak yazıp çizenler' dışında Arslanköy' ün o günlerdeki trajik acılarından geriye dişe dokunur pek te bir şey kalmamış olması...

1947’de yaşanan Arslanköy vakasını “Arslanköy Faciası” adıyla 1950’ de ilk gününden itibaren tanık olanları dinleyerek ve bulduğu belgelere sadık kalarak kaleme alan Mustafa Atalay’ın kitabındaki son sözle tamamlayalım yürek burkan hikâyeyi:

“Rivayet olunur ki, her senenin 28 Şubat gece yarısı köyün methalinde bir takım esrarengiz gürültüler olur ve derinlerden gelen bir ses duyulurmuş:

"Ey Arslanköylüler!... Burada yaşanmış o hadiseleri sakın unutmayın"…

Kim bilir, belki de doğrudur. Fakat şurası muhakkak ki, Arslanköy’ de ikâ edilen korkunç mezalimlikler, müstakbel nesillerin önünde, bir ibret levhası olarak daima asılı kalacaktır”

Benimle yaşıt o kitabında Atalay' ın son cümlesine ve dileklerine katılmamak mümkün mü?

O ibret levhası kimilerinin utanç belgesi olarak boyunlarında asılı kalacak, kimilerinin kutsal isyan ateşi olarak yanacaktır asırlarca...

Ve elbette hepimizin hafızalarında silinmemek üzere yer etmeli, nesilden nesile anlatılmalıdır Arslanköy' ün ve illa da taş tutan öpülesi elleriyle o kadınlarının onurlu demokrasi mücadelesi;

Unutmama, unutturmama adına…



Abdullah Ayan

Mersin, Temmuz 2012

 
31 Mart 2014 Pazartesi 00:40
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Miniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:05
  • Güneş07:44
  • Öğlen13:03
  • İkindi15:45
  • Akşam18:01
  • Yatsı19:30
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1815 - Napolyon, 140.00 kişilik bir ordu ve 200.000 kişilik gönüllü birliği ile Paris'e girdi.
1841 - Hong Kong Adası (Hong Kong'un güneyinde bir ada), Afyon Savaşları sırasında Birleşik Krallık'a verildi .
1861 - Arjantin'in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle harabeye döndü.
1892 - Springfield, Massachusetts'te ilk resmi basketbol maçı oynandı.
1895 - Darülaceze kuruldu.
1915 - Mustafa Kemal, Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19.Tümen Komutanlığı'na atandı.
1916 - Albert Einstein, görelilik kuramını yayımladı.
1920 - Maraş'ta Fransızlar'a karşı Maraş Savunması başladı
1921 - Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti; Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne bağlı olarak kuruldu.
1921 - İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1921 - TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa Teşkilatı Esasiye kabul edildi.
1923 - Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı.
1923 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı.
1923 - İsmet Paşa'nın Lozan'da Yunanlılar tarafından yakılmış 26 şehrin listesini sunması.
1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
1936 - VIII. Edward Birleşik Krallık hükümdarı oldu. Daha bir yılı doldurmadan 10 Aralık 1936'da kendi isteği ile tahtı bırakacaktır.
1936 - Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin yasa çıktı.
1936 - Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.
1942 - Askerlik süresi üç yıla çıkarıldı.
1945 - Birleşik Krallık'ta eğitimini tamamlayan 50 Türk öğrenciye pilotluk brövesi verildi.
1947 - Fransa'da Charles De Gaulle, politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti.
1950 - Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı.
1952 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı.
1953 - General Eisenhower, Amerika Birleşik Devletleri başkanı seçildi.
1956 - Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla Varlık dergisi Roman Armağanı'nı kazandı.
1961 - Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.
1961 - Saraçhane Tiyatrosu açıldı. İlk oyun Cevat Fehmi Başkut'un "Hacıyatmaz" oyunu oldu.
1961 - John F. Kennedy, Amerika Birleşik Devletleri'nin 35. başkanı seçildi.
1963 - 21-25 Ocak'da şiddetli soğuklar ülkenin her yanını etkiledi. Elektrikler, sular kesildi, trenler yollarda kaldı. Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.
1967 - Uluslararası Las Vegas Maratonu'nda İsmail Akçay ikinci oldu, derecesi: 2 saat, 23 dakika, 3 saniye.
1968 - Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu.
1969 - John Lennon, Yoko Ono ile evlendi.
1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı.
1972 - Türk Hava Yolları'nın Marmara uçağı Adana'da düştü. Uçakta yolcu yoktu. Beş kişilik mürettebattan bir hostes öldü, dört görevli yaralandı.
1975 - Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu.
1975 - ASALA terör örgütü kuruldu.
1981 - İran, 444 gündür rehin tutulan 52 Amerikalının serbest bırakıldığını açıkladı. Haber, Ronald Reagan'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı koltuğunu Jimmy Carter'dan devralmasından birkaç dakika sonra geldi.
1981 - İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi.
1983 - Eski İstanbul Belediye başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1986 - Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti SHP arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi.
1986 - Birleşik Krallık ve Fransa, Manş Tüneli planlarını açıkladılar.
1986 - Jacques Chirac, Fransa başbakanı oldu.
1988 - Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında 15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı.
1989 - Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza geçirdi, 3 kişi öldü.
1989 - George H.W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 41. başkanı seçildi.
1989 - Asil Nadir, Günaydın gazetesi, Gelişim yayınlarından sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1990 - Bakü'de Sovyet ordusu tarafından yapılan katliam.Yüzlerce masum hayatını kaybetti. (20 Yanvar Faciası)
1992 - Flash TV yayın hayatına başladı.
1993 - Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti.
1993 - Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı.
1993 - Bill Clinton, Amerika Birleşik Devletleri'nin 42. başkanı seçildi.
1995 - Tokyo metrosuna sarin gazı saldırısı: 12 kişi öldü, 1300 kişi yaralandı.
1996 - Filistin'de ilk kez devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Yaser Arafat devlet başkanı seçildi.
1997 - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay Başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu.
2000 - Yargıtay, gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl 6'şar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu.
2001 - George W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 43. başkanı seçildi.
2003 - MERNİS hizmete girdi.
2006 - Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtay'ın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu.
2007 - Hrant Dink'in öldürülmesi olayının zanlısı Ogün Samast, Samsun'da yakalandı.
2009 - Barack Obama Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. Başkanı olarak göreve başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
19.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010727325051
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
18.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030419232908
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji