Çukurova Bölgesel Havalimanı İnşaatını Başlatma Töreni Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Güncel » 'Başkanlık sistemi' istikrarda başarı sağlıyor

'Başkanlık sistemi' istikrarda başarı sağlıyor

Başkanlık/yarı başkanlık alternatifinin taraftarlarının dayanağı, mevcut sistemin açmazları. Mevcut parlamenter sistemin savunucuları ise eleştiri zeminini, dünyadaki örneklerde buluyor

 
 
'Başkanlık sistemi' istikrarda başarı sağlıyor
Tarihsel tecrübemiz var istikrar getirir
Türkiye'de başkanlık sistemi ne zaman gündeme gelse tartışmalar iki ana eksen etrafında toplanıyor. Başkanlık sistemi taraftarları, ülkenin koalisyonlarla yönetilerek istikrarsızlığa sürüklendiği ve bunun faturasının ağır ödendiğini belirtiyor. Başkanlık sisteminin istikrar ve süratli karar mekanizmaları sayesinde ülkenin gelişmesine, sorunlarını daha hızlı çözmesine yol açacağını belirtiyor. Sistemin olumlu yanları ise şöyle sıralanıyor:
Yürütmeyi daha istikrarlı hale getiriyor.
Parlamenter sistemde hükümet kurulamamasının yaratacağı otorite boşluğunu ortadan kaldırır. Temsil ilişkisini daha doğrudan hale getirerek, halk egemenliğini sağlamlaştırıp devlet otoritesinin meşruiyetini arttırır. Siyasi katılımı genişletip, yönetimi demokratikleştirir.
Hükümet ve bakanlar parlamentodan çıkmadığı, seçilen başkanı düşürmek mümkün olmadığı için milletvekilleri daha serbest hareket edebilir. Parti disiplini ve sınıf çıkarları yerine vicdanlarının sesine uyarak özgürce oy kullanabilirler.
Kriz dönemlerinde ya da acil durumlarda süratli ve dolayısıyla etkin müdahale mümkün olabilir.
Tarihsel geçmişimiz başkanlık sistemine daha uygun. Cumhuriyetin ilk yıllarını, İnönü'nün "Milli Şef" dönemini ve Osmanlı'nın 600 yıllık tarihini başkanlık sistemi için yeterli bir geçmiş ve birikimi sağlıyor.
Başkanlık sistemi diktatörlük ve askeri darbeye neden olmaz. Darbelerin temelinde parlamenter sistemin tıkanması yatıyor.

Vesayetçi anlayış bu sistemden yararlanıyor
Prof. Dr. Mustafa Şentop (AK Parti İstanbul Milletvekili Uzlaşma Komisyonu Üyesi): Parlamenter sistem yasama yürütme ilişkileri açısından, kuvvetler ayrılığı teorisi açısından sorunlu. Seçimler bir parti çoğunluğu alamamışsa koalisyonlarla istikrarsız hükümetler ortaya çıkıyor. Avrupa ülkelerinde tam parlamenter sistem uygulayanlarda, bir seçim döneminde, tek bir hükümet pek nadir görülmekte. Eğer parlamentoda çoğunluğu sağlayan tek parti olursa, o zaman da hükümet parlamentoya hakim hale geliyor. Ne yasama faaliyeti ne de denetim faaliyeti doğru işleyebiliyor. Türkiye'ye mahsus sorunlar da var. Ben vesayetçi anlayışın özellikle parlamenter sistemden yararlandığı kanaatini de taşıyorum.

'Ülkeye özgü sistem olabilir'
Aslında dünyada başkanlık sistemi yoktur, başkanlık sistemleri vardır. Temel esaslar elbette mevcut. Özellikle yasama ve yürütmenin birbirinden bütünüyle ayrılması, ayrı seçimler sonucu oluşması önemli. Ama bir çok konuda ülkeler özgü modeller kurmak mümkün. Türkiye için doğru bir model oluşturmamız gerekir. Bu bakımdan güçlü bir hükümetin bulunması, bir seçim döneminin hükümet arayışlarıyla geçmemesi lazım. Öbür taraftan, yasamanın doğru stratejiler üretebilmesi, günlük işleyişin zorlamalarından kurtulması ve gerçek anlamda bütçe üzerinden denetleme görevini yapabilmesi gerekir. Bunlar doğru tanzim edilmiş bir başkanlık sisteminde gerçekleşir.

ABD dışında sağlıklı bir uygulama yok
Sistem karşıtları ise, federal yapının Türkiye'ye uygun olmadığı ve başkanda toplanan yetkilerin henüz demokratikleşme sürecini tamamlayan ülkelerde diktatörlüğe dönüştüğünü savunuyor. Sistem karşıtlarının eleştirileri şu noktalarda toplanıyor:
Başkanlık sistemi iki partili yapılarda başarılı oluyor. Çok partili yapılar da ise istikrarsızlık üretiyor.
Seçildikten sonra görevden alınamayan ve müdahale edilemeyen bir başkan muhalefeti birçok konuda uzlaşmazlığa ve yasadışı yollara itebilir. Başkan ve parlamento çoğunluğu aynı partiyi aitse ve demokratik teamüller oturmamışsa sistemin özü olan sert kuvvetler ayrılığı ortadan kalkıp yasama yürütmeye tabii hale gelebilir.
Başkan ve parlamento çoğunluğu farklı partilerdense bu kez de başkan yasa çıkartmakta hatta bütçesi geçirmekte zorluk çekebilir. Bu durum sistem için büyük sıkıntı yaratabilir.
ABD dışında sürekli bir uygulaması yoktur. Bu sistem, tamamen ABD gibi pek çok dengelerin bir arada bulunduğu federal yapılı bir devlette, üstelik ekonomik açıdan hayli güçlü liberal bir ülkede uygulanma zemini bulabilmektedir. Diğer ülkelerdeki başkanlık sistemi örneklerinin hepsi kesintiye uğramaktadır ve demokratik niteliklerden kopuktur.

'Bildiğimiz sistemi düzeltelim'
Oktay Öztürk (MHP Anayasa Uzlaşma Komisyonu Üyesi):
Biz 89 yıldır bir sistemi uyguluyoruz. İyi kötü her yanını biliyoruz. Bu sistemin eksiklerini tamamlamak daha kolay. Arızalarını tespit edip, gidermek daha kolayken, dünyada geniş bir uygulama sahası olmayan, sadece ABD'de uygulanan, başka yerlerde yarı başkanlık olarak başlayıp diktatörlüğe giden sistemi tartışıyoruz. Şu an bulunduğumuz şartlar, toplu durum, böyle bir sistemin Türkiye'ye hiçbir fayda getirmeyeceğini ortaya koyuyor. Parlamenter sistemdeki arızalar, sistemden değil, hükümetlerin hükümet etme şeklinden kaynaklanıyor.

'Neyin kastedildiği ortaya konulsun'
Altan Tan (BDP Diyarbakır Milletvekili Anayasa Uzlaşma Komisyonu Üyesi): Bu başkanlık sisteminden ne kastediliyor henüz ortaya konulmadı. Başkanlık sisteminin olduğu ülkelerin büyük kısmında federal ve bölgesel yönetimler var. Parlamentonun yetkileri ne olacak, bakanlar kurulunun yetkileri ne olacak? Devletin hangi yetkileri merkezde kalacak, hangileri taşraya bırakılacak? Bunlar belli değil. Valileri halk mı seçecek, yerel parlamentolar mı olacak? Yerel yönetimlerin yerel kanun yapma, vergi koyma yetkileri olacak mı? Bu soruların yetkileri verilmeden başkanlık ve yarı başkanlığı tartışmanın faydası yok. Önce bunlar ortaya konulur, Kürt meselesi ve diğer sorunlara olumlu katkı mı yapar, olumsuz etki mi yapar, onu tartışırız. Yanıtları
 
 
9 Haziran 2012 Cumartesi 08:53
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:52
  • Güneş06:27
  • Öğlen12:57
  • İkindi16:29
  • Akşam19:07
  • Yatsı20:32
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
25
16
7
2
55
2
Başakşehir
25
15
8
2
53
3
Galatasaray
25
14
4
7
46
4
Fenerbahçe
25
12
8
5
44
5
Trabzonspor
25
12
5
8
41
6
Antalyaspor
25
11
6
8
39
7
Kasımpaşa
25
10
5
10
35
8
Konyaspor
25
9
8
8
35
9
K.D.Ç. Karabük
25
10
4
11
34
10
Bursaspor
25
9
5
11
32
11
Gençlerbirliği
24
8
8
8
32
12
Osmanlıspor FK
25
7
10
8
31
13
Alanyaspor
25
8
4
13
28
14
Akhisar Bld.
25
7
6
12
27
15
Kayserispor
25
7
6
12
27
16
Ç. Rizespor
25
5
5
15
20
17
Adanaspor
25
5
5
15
20
18
Gaziantepspor
24
5
4
15
19
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1692 - Bahadırzade Arabacı Ali Paşa sadrazamlıktan alınarak yerine Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa atandı.
1854 - Kırım Savaşı: Birleşik Krallık Rusya İmparatorluğuna savaş ilan etti.
1890 - Louisville, Kentucky'de çıkan fırtınada 76 kişi öldü 200 kişi yaralandı.
1918 - Besarabya ve Moldova Romanya'ya katıldı.
1958 - Nikita Khrushchev, SSCB'de başbakanlığa yükseldi.
1969 - Koç Holding'e ait Aygaz tankeri Ege Denizi'nde alabora oldu, 15 kişilik mürettebattan 1 kişi kurtulabildi.
1970 - Gediz, Kütahya'da deprem oldu, 1087 kişi hayatını kaybetti.
1972 - Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Cephesi lideri Mahir Çayan ve arkadaşları Ünye Radar Üssü'nden 3 İngiliz teknisyeni kaçırdı.
1976 - Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, Washington, DC'de Savunma İşbirliği Anlaşması'nı imzaladı. Bu anlaşmaya göre, Türkiye üslere izin çıkaracak, ABD de buna karşılık Türkiye'ye yardımda bulunacaktı.
1977 - Kanarya Adaları'nın Tenerife Havaalanı'nda uçuşa geçmek üzere olan Hollanda Havayolları'na ait Boeing 747 tipi yolcu uçağı, yine havalanmak üzere olan Pan Am'a ait başka bir Boeing ile pistte çarpıştı. Kazada 575 kişi öldü, 70 kişi yaralandı.
1986 - Hayali mobilya davasında 10 yıldır yargılanan Yahya Demirel tahliye edildi.
1987 - 'Hora' (Sismik-1) gemisinin, petrol aramak için Ege'nin uluslararası karasularına açılmasının Yunanistan'ın petrol aramaları için açıkladığı tarihe rastlaması, iki ülkenin silahlı kuvvetlerini alarma geçirdi.
1994 - Eurofighter Typhoon ilk test uçuşunu yaptı.
1996 - ABD Başkanı Bill Clinton, eşi Hillary Clinton ve kızı Chelsea ile Türkiye'ye geldi.
1999 - Nissan Renault arasında güç birliği anlaşması imzalandı.
425 - İmparator II. Theodosius zamanında, Konstantinopolis'te, Auditorium adıyla ilk yüksekokul açıldı. Okulda 31 profesör, Latince ve Grekçe hitabet ve gramer, hukuk ve felsefe dersleri vermeye başladı.
630 - Tang Hanedanı Yin Dağları'nda (günümüzde İç Moğolistan) Doğu Göktürk Kağanlığını yendi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu101318384152
 
On Numara
20.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02040506071012162021253038404556586372747577
 
Sayısal Loto
25.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010812192023
 
Şans Topu
22.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu042426293111
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji