Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Güncel » Bir referandum daha var... Abdullah Ayan yazdı

Bir referandum daha var... Abdullah Ayan yazdı

1982 Referandumunun beyaz/mavi eksenli evet/hayır tartışmaları...

 
 
Bir referandum daha var... Abdullah Ayan yazdı

Cumhuriyetin ilanı Osmanlı İmparatorluğu küllerinden doğan genç Türkiye' nin miladıdır ama o günden 1960 darbesine kadar ülkenin yönetildiği anayasa halk oyuna sunulmamış, Mecliste kabul edildiği haliyle hayata geçirilmiştir.

Bu bakımdan 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından halk oyuna sunulan ilk anayasa ile ilgili yapılan referandum ülke tarihinde bir ilktir ve bu referandumun ardından benzer nedenlerle seçmen 6 kez daha sandığa gidecektir.

Kısaca Türkiye' de bugüne kadar referandum anlamında halkın önüne sandık 7 kez çıkarılmıştır ve her oylamanın hafızalara kazınan tartışmaları, seçmende iz bırakan sloganları, oyun renginden zarfın şekline kadar detayların bile iz bıraktığı konular yıllar boyu yazılıp çizilmiştir.

Ve toplumsal hafıza her zaman olduğu gibi, o dönem için yaşamsal önem verdiği o kadar çok mevzuu zamanla unutup gitmiş, bir döneme damgasını vuran tartışmalar bir süre sonra küllenip arşivlerin tozlu raflarına kaldırılmıştır.

Bugün kim hatırlar 1960 darbesinin ardından hazırlanan anayasanın halk oyuna sunulduğu 1961 referandumunu ve yine bir başka darbenin ardından hazırlanan 1982 anayasa taslağının kabulü için 1982 referandumunda yaşananları...

2010 referandumundaki "yetmez ama evet" sloganını pek unutan olduğunu sanmıyorum ama 1982' deki "evet/hayır" ı temsil eden oy pusulalarındaki mavi/beyaz renklerin çevresinde yaşananları, darbeci generallerin "evet" çıkması için 'şeytan ayrıntıda gerek' misali evet' i temsil eden beyaz renk ile hayır anlamına gelen mavi renk üzerindeki atraksiyonlarını bugün kaç kişi hatırlar.

Örneğin saflığın timsali beyaz evet için seçilmişti ve her yerde beyaz teması işleniyordu ama mavi demek bile yasaktı.

Vakit bulursam ileride başka bir yazıda; 1982' de ülke genelinde yaşananları, kendi izlenimlerimi daha detaylı anlatırım ama 1982 referandumunun mavi/beyaz eksenine oturtulan kampanyasında cuntanın uyanıklığıyla ilgili somut bir örnekle yetineyim: evet için beyaz, hayır için mavi pusula atılacaktı zarfa ama mavi rengi ağza almanın bile derdest edilmenize yol açması yetmezmiş gibi pusulaların koyulacağı zarflar az biraz şeffaf cinsinden ve beyaz olarak seçilmişti.

Beyaz "evet" pusulası beyaz zarfın içinde dikkat çekmiyordu ama şeffafa yakın beyaz zarfın içinde mavinin nasıl sırıttığını ve göz altına alınanların kaybolduğu ülkede o maviyi zarfın içine koymanın ne anlama geldiğini anlatmaya gerek yok sanırım.

Elbette darbecilerin %92 ile kabul edilmesiyle övündükleri o anayasanın ulaştığı bu rekorda "evet demezsek bu cunta gitmez, ensemizde boza pişirirler" diyen halkın katkısı yadsınamazdı ama, yaratılan korku dolu ortamın da rolü unutulmaz...

Yine de hayır' cılar zeka dolu üretkenlikle dönemin ölümlere varan korku dolu iklimiyle dalga geçtiler...

Örneğin Özdemir Asaf' ın o ünlü dizeleri:

Sanki o dayatılan anayasanın, beyaz oy pusulasıyla aklanamayacağını görmüş gibi yıllar önce kaleme aldığı kısacık Jüri adlı şiiri:

"Bütün renkler aynı hızla kirleniyordu

Birinciliği beyaza verdiler"

Cunta kampanyaları, renkleri, toplantıları yasaklayabilirdi ama 8 kelimelik 2 dizeyi yasaklayamadı...

Şiirle, sanatla baş etmek zordu ama sonuçta muratlarına erdi Evren ve şürekası...

Anayasa halkın "kahir ekseriyeti, teveccühüyle" kabul de edildi ve yıllardır o 'ama-yasa' nın dar kalıpları içinde nefes almaya, yaşamaya çalışıyor insanlar...

Gerçekten de 82 anayasasında özgürlükler, mesken masuniyeti, insan hakları bir yana çevreden spora, sağlıktan eğitime hayatın her alanında akla gelen ne varsa unutulmamaya unutulmamıştı da, atacağınız her adım, her cümlenin sonuna eklenen bir "ama" nın duvarına çarpıyordu ve çarpmaya devam ediyor...

O duvar 35 yıldır karşımızda duruyor ve yapılan onca değişikliğe rağmen tek tuğla oynamadı yerinden...

Aslında 1961 referandumunu, o günlere damgasını vuran "düşük, kuyruk" tartışmalarını, bütün baskılara rağmen hayli yüksek çıkan "hayır" oylarını ve Mersin özelinde o günlerde yaşananları anlatacaktım ama bir sonraki yazıda...

Abdullah Ayan

 
 
6 Nisan 2017 Perşembe 09:02
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:40
  • Güneş07:19
  • Öğlen12:38
  • İkindi15:20
  • Akşam17:37
  • Yatsı19:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1783 - Paris'te, Jean-François Pilâtre de Rozier ve Marquis d'Arlandes sıcak hava balonuyla ilk uçuşu gerçekleştirdiler.
1789 - Kuzey Karolina, ABD'nin 12. eyaleti oldu.
1791 - Albay Napoléon Bonaparte generalliğe terfi ettirildi.
1877 - Edison, fonografı (ses kayıt cihazı) icat ettiğini duyurdu.
1905 - Albert Einstein'ın, enerji ile kütle arasındaki ilişkiyi meşhur E=mc2 denklemi ile ifade ettiği "Cismin ataleti içerdiği enerji miktarına bağlı mıdır?" adlı makalesi "Annalen der Physik" dergisinde yayımlandı.
1919 - Mardin şehrinin kurtuluşu.
1927 - Samsun-Amasya Demiryolu hattı işletmeye açıldı.
1938 - Atatürk'ün naaşı, törenle Etnografya Müzesi'ndeki geçici istirahatgâhına getirildi.
1940 - Tüm Türkiye'de hava saldırılarına karşı karartma uygulamasına başlandı.
1941 - Yüksek öğretimde Türk İnkılap Tarihi dersi zorunlu tutuldu.
1952 - ABD, ilk hidrojen bombasını pasifik'te patlattı.
1955 - Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere'nin katılımıyla Bağdat Paktı kuruldu.
1961 - Kemal Kurdaş ODTÜ Rektörü oldu.
1972 - Ankara Radyosu, yurdun her yerine yayın yapmaya başladı.
1980 - Las Vegas-Nevada'da bir otelde çıkan yangında 87 kişi öldü, 650'den fazla yaralı var.
1980 - ABD'de tahminen 83 milyon TV izleyicisi, Dallas dizisinde, JR'ı kimin vurduğunu öğrenmek amacıyla televizyonlarının karşısına geçti.
1985 - ABD başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov Cenevre'de buluştu. Zirveden, stratejik nükleer silahların yüzde 50 azaltılması kararı çıktı.
1990 - Kadınların karşı çıktığı, fahişelere tecavüzde ceza indirimi öngören Türk Ceza Kanunu 438. maddesi kaldırıldı.
1994 - RTÜK, televizyon kanallarında 900'lü telefon hatlarının reklamlarını yasakladı.
1996 - Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) antlaşması Paris'te imzalandı.
2002 - Prag'taki NATO zirvesi'nde Litvanya, Letonya, Estonya, Bulgaristan, Romanya, Slovakya ve Slovenya'ya, ittifaka katılmaları çağrısı yapıldı.
2002 - Dünya güzellik yarışmasının yapılacağı Nijerya`da bir gazetede Muhammed hakkında yayınlanan yazı yüzünden çıkan çatışmalarda 100 kadar kişi öldü, 500 civarında kişi de yaralandı.
2005 - Türkiye'nin, Oscar ödüllerinin En İyi Yabancı Film dalındaki temsilcisi Gönül Yarası, New York'ta düzenlenen Uluslararası Queens Film Festivali'nde En İyi Film ödülünü aldı.
2009 - Çin'in Heilongjiang eyaletinin Hegang şehrindeki bir maden ocağında meydana gelen patlamada 104 kişi öldü.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
15.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030508233211
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji