Nisan ayında Adana’da 2 493, Mersin’de 2 955 konut satıldı

Ana Sayfa » Güncel » Çöpün geri dönüşümü, Muratpaşa modeli... Abdullah Ayan yazdı

Çöpün geri dönüşümü, Muratpaşa modeli... Abdullah Ayan yazdı

Belediye yetki alanındaki ailelere “Çevreci Komşu Kart” adını verdiği digital bir kart veriyor.Atıklar sokağa atılmadan önce evde ayrıştırılıyor. Kağıdı, kartonu, plastiği, camı ve plastiği ayrı ayrı toplanıyor. Buraya kadar çoğu belediyenin yıllardır yapmaya çalıştığı bir işlem.Ama Muratpaşa Belediyesi çoğunluğun pek te ilgilenmediği ayrıştırma işini bu süreçte teşvik edici bir uygulamaya dönüştürüyor.

 
 
Çöpün geri dönüşümü, Muratpaşa modeli... Abdullah Ayan yazdı

Çöp bir arada yaşamaya başladığı günden beri insanlığın baş etmesi gereken ciddi bir sorun.

Sümerlerden günümüze evrilerek gelmiş, her dönem farklı çözümlerle baş edilmeye çalışılmış.

Örneğin Firavun dönemi Mısır' da her mahalle sakinleri bir merkeze getirip bıraktıkları çöplerini nöbetleşe yakardı.

Binlerce yıllık sorunun içinden çıkılmaz hale gelişi ise son yüzyıla özgü…

Özellikle de 1960' lardan sonra hızlanan kırdan kente göç ve sanayileşmenin çılgınca üretim ve tüketim aşamasına geçişiyle tüm dünyanın geleceğini tehdit eden en ciddi çevre sorunlarından biri haline gelişi…

Bir elbisenin eskimeye yüz tutunca ters yüz edilmesi, tabanı delinen ayakkabıya pençe yapılması, gömlek yakalarının değiştirilip yeniden giyilmesi çok gerilerde kaldı.

Tıpkı yağ veya gaz tenekesinin, cam şişenin yıllarca kullanılmasının hafızalarda anı niyetine de olsa unutulmaya yüz tutması gibi…

Plastiğin çeşitli türevleriyle hayatımıza girişinden sonrasını anlatmaya bile gerek yok sanırım.

Her şeye artık çok kolay ulaşıyoruz ve çoğu ürünün yenisini almak mevcudu onarmak veya temizlemekten daha ucuza mal oluyor.

Bugün gelişmiş diye tanımlananlar bir yana bizim gibi iki ara bir derede kalmış ülkelerde bile giysiye temizleme için ödenen para yenisini almaktan farksız.

Sadece giyim de değil, tornavidanın rica minnet varsa komşudan istendiği günler öyle gerilerde kaldı ki, oturup bunları anlatmak yeni neslin anlamakta zorlanacağı türden muhabbetlere döndü.

Her şey gibi bu çılgınca tüketimin küçük! birkaç kusuru var.

Doğanın milyonlarca yıllık birikimini sorumsuz biçimde ve önüne geçilemez hızda tüketiyoruz.

Atık sorunu da cabası…

Atık demişken artık neredeyse hiçbir şeyi bir kereden fazla kullanmıyor, işimiz bittikten sonra ne olacağını fazla da önemsemeden başımızdan savıyoruz.

Benim nesil, eve giren bir gazetenin haftalarca neredeyse aşınıncaya kadar elden ele okunması, yenisi gelince de eskisinin yemek sofrası niyetine serildiği, camların silindiği, daha da fazla gazete varsa kese kağıdı yapılıp manavlarda, bakkallarda yeniden değerlendirildiği bir kuşaktı.

Oysa bugün bakkalların yerini marketlerin almasıyla kese kağıdı da işlevini plastik ambalajlara bırakmış durumda.

Pazar filelerinin ne olduğunu bilmeyenler veya o günleri özleyenlerin, 50-60' lı yıllarda çevrilen Yeşilçam filmlerini pür dikkat izlemeleri gerekiyor.

Baş edilemez hale gelen ama evrensel kaynaklar da sınırlı olduğuna göre eninde sonunda çok ağır bedelli faturalarını bizim veya günahları olup olmadığına bakılmaksızın bizden sonraki nesillerin ödeyeceği bu sorumsuz gidişi bir yana bırakıp çöp veya günümüzdeki tanımıyla atık sorununa dönecek olursak…

Bugün dünyada ortalama kişi başına 1,2 kg çöp üretiyoruz. Bu ABD ve AB gibi tüketimin fazla olduğu ülkelerde ortalama 2,5 kg' ya yaklaşıyor. Türkiye ise ortalamalara yakın…

Çöpün bertarafı kadar ve özellikle günümüzde çöpün barındırdığı içerik nedeniyle ayrıştırılması ve yok etme aşamasına kadar azaltılması önemli bir hedef. Sadece bu açıdan da değil, ayrıştırma aynı zamanda kazanılan ürünler nedeniyle ekonomik açıdan oldukça değerli…

Atıkların içindeki kağıt ve türevleri, plastik, tekstil ve çeşitli metaller yeniden ürüne dönüştürülerek hem doğanın tahribi nispeten azalıyor hem de ekonomiye kazandırılıyor.

Burada iş uzun zamandır belediyelere bırakılmış durumda.

Büyükşehir (Türkiye' de günümüzdeki tanımıyla Bütünşehir) Belediyeleri ilçe belediyelerinin toplayıp getirdikleri katı atıkları depoluyor. Kimi çeşitli yöntemlerle bertaraf ediyor, kimi gömerek çürümesini sağlıyor. İlçe belediyeleri açısından ise evsel atıkların toplanması, taşınması başlı başına bir külfetli organizasyonu gerektiriyor.

Oysa yukarıda belirttiğim gibi atıkların içinde geri dönüşüme kazandırılması halinde oldukça değerli ve belediye bütçesinden götürdüğünü tam karşılamasa da belli oranda getiren bir olgu söz konusu.

Hatırlıyorum da yılda milyonlarca lirayı bulan gazete vs gibi kağıt ve türevleri için 2004' te kaleme aldığım bir yazıda Mersin' e bir model önermiştim. Buna göre gazete/kartonlar evlerde biriktirilecek, biriktirilen bu atıklar alışveriş merkezlerinde oluşturulan standlara teslim edenlere miktarla orantılı biçimde örneğin MİY maçlarına giriş için bir veya birkaç bilet verilecek, atıklar ise satılıp yine MİY' una istikrarlı bir gelir sağlanacaktı.

Geçtiğimiz günlerde bir konuyu araştırırken Antalya Muratpaşa Belediyesinin hayata geçirdiği projeyi görünce, "işte budur" dedim.

Belediye yetki alanındaki ailelere “Çevreci Komşu Kart” adını verdiği digital bir kart veriyor.

Atıklar sokağa atılmadan önce evde ayrıştırılıyor. Kağıdı, kartonu, plastiği, camı ve plastiği ayrı ayrı toplanıyor. Buraya kadar çoğu belediyenin yıllardır yapmaya çalıştığı bir işlem.

Ama Muratpaşa Belediyesi çoğunluğun pek te ilgilenmediği ayrıştırma işini bu süreçte teşvik edici bir uygulamaya dönüştürüyor.

Evsel atıkların bu ön ayrıştırma sonucu ortaya çıkan ürünleri için birkaç kuruluşla anlaşmış. Bu kuruluşlar belirlenen gün ve saatte evlerin kapısını çalıp ayrıştırılan ürünleri teslim alıyor. Alırken de tartıp ürünün Belediye ile ortak belirlenen değerini POS cihazıyla karta işliyor. O kartta biriken puanları aile isterse ilçe genelinde belirlenen marketlerde değerlendirip, ekmek, süt, gıda veya çocuklarına oyuncak alabiliyor, sinemaya gidebiliyor. İsterse de puanları belirlenen Belediyeye ait havuza aktararak, biriken parayla okuyan muhtaç durumdaki Üniversite öğrencilerine burs verilmesine katkı sağlıyor.

Herkesin kazandığı, aynı zamanda doğanın yükünün hafifletildiği bir sistem bu.

Projeden esinlenerek yapılan hesaplamalara göre, ayrıştırma işlemi benzer teşvik yöntemiyle ülkeye yaygınlaştırılsa Türkiye genelinde 6 milyon civarında geri dönüşümlü ürün ekonomiye kazandırılabilir.

Tüm Türkiye' de belediyelerin 2017' de 32 milyon evsel atık topladığı TUİK verilerinden yola çıkarak bilindiğine göre bertaraf yöntemi için sarf edilen onca emeğin en azından %20' si önlenir. Önlemekle kalmaz, ülke ekonomisine, aile bütçesine karınca kararınca kazandırılabilir.

Yol, asfalt, kaldırım dışında da yerel yönetimlerin yapabileceği işler var. Yetkilerimiz, gelir kaynaklarımız sınırlı diye durmadan şikayet eden ilçe belediyelerine hatırlatayım istedim.

 Abdullah Ayan

 

 
 
1 Şubat 2018 Perşembe 11:01
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:22
  • Güneş05:20
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:40
  • Akşam19:58
  • Yatsı21:41
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1647 - Alse Young adındaki bir kadın Amerikan kolonilerinde cadılık suçlamasıyla idam edilen ilk şahıs olmuştur. Young Hartford, Connecticut'ta asılarak idam edilmişti.
1832 - Quebec'te Asya kolerası salgını: yaklaşık 6000 kişi öldü.
1889 - Eyfel Kulesi'nin ilk asansörü halka açıldı.
1894 - Rusya'nın son çarı II. Nikola taç giydi.
1926 - Milli Mücadele'ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.
1938 - Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC)ilk oturumunu yaptı.
1938 - Atatürk, Ankara'dan son kez ayrıldı.
1946 - Belediye seçimleri olaylı geçti. Demokrat Parti, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle seçimlere katılmadı.
1957 - Abant'ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.
1963 - İskenderun Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1966 - Denizli' de gerçekleşen genel kurul toplantısında Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik kulüplerinin katılımlarıyla Denizlispor profesyonel futbol kulübü kuruldu.
1968 - Başbakan Süleyman Demirel, "düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir" dedi.
1970 - Sovyetler Birliği yapımı Tupolev Tu-144 süpersonik uçağı, Mach 2 hızını aşabilen ilk ticari hava taşıt aracı oldu.
1972 - ABD ve SSCB arasında balistik füzelerin sınırlandırılması antlaşması imzalandı.
1982 - Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı Şerif Gören'in yönettiği 'Yol' filmi Cannes Film Festivali'nde büyük ödülü Costa Gavras'ın 'Kayıp' filmiyle paylaştı.
1983 - Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.
1993 - Salman Rüşdi'nin 'Şeytan Ayetleri' kitabını yayımlamaya başlayan Aydınlık gazetesi toplatıldı.
1997 - Susurluk'taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
1999 - Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen türbanlı memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
2003 - Ukrayna Havayolları'na ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.
2006 - 6.3 büyüklüğündeki Mayıs 2006 Cava Depremi meydana geldi. Depremde en az 5749 kişi öldü, 38,568 kişi yaralandı ve 600,000 kişi evsiz kaldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
24.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061134404950
 
On Numara
21.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01020406122428323341445153585965686973757678
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
23.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060910242712
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji