'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Gündem » Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı

Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı

ABD ve İngiltere' de yüzlerce yıldır uygulanan dar bölge sisteminin tartışmalı yanları. Avantaj dezavantajları

 
 
Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı
Başbakan Erdoğan' ın açıkladığı demokratik pakette seçim sistemiyle ilgili somut bir öneri yerine üç alternatif dillendirildi.

"%10 barajlı mevcut sistem sürsün, %5 barajlı daraltılmış bölge veya barajsız dar bölge sistemlerini tartışıp en uygununu hayata geçirelim."

Erdoğan' ın önerisine ilk tepki CHP' li Gürsel Tekin' den geldi:

"Barajı kaldırıp, denizi getiriyorlar. Ufak siyasi partilerin tamamını siyasetten men etmektir"

Oysa getirilen, götürülen bir şey yok. Erdoğan üç öneriyi de tartışalım, hangisinde uzlaşırsak onu hayata geçirelim diyor.

Tekin' e esprili cevap AK Partili Hüseyin Çelik' ten geldi: "Yüzme bilmezsen barajda, denizde değil her suda boğulursun"

Peki, ortaya atılan öneriler gerçekten küçük partileri siyasetten men mi ediyor, yoksa örneğin yıllardır savunduğum barajsız dar bölge hayata geçerse bambaşka bir tablo mu çıkacak ortaya?

Önce şu dar bölge denilen sistemin ne olduğunu özetlemeye çalışayım:

Ülke nüfusu veya toplam seçmen sayısını (ikisini de uygulayan ülkeler var)ülkenin çıkaracağı Milletvekili (temsilci) sayısına bölerek bir rakam elde ediyor, o rakamı da her il nüfus veya seçmen sayısına bölerek ilin çıkaracağı Milletvekili sayısını buluyorsunuz.

Diyelim ki, Türkiye' de nüfusa göre uygulama yöntemini benimsedik.

TÜİK verilerine göre Ocak 2013 nüfusumuz 76 milyon. Bunu 550 milletvekiline bölersek 138 bin kişiye bir Vekilin düştüğü dar bölge verisine ulaşırız.

Veriyi 1 milyon 683 bin nüfusa sahip Mersin' e uygularsak 12 Milletvekilini seçeceğimiz 12 ayrı seçim bölgemiz olacak.

Bu durumda ili oluşturan ilçelerdeki belde ve mahalleler dar bölge birimine uygun biçimde yeniden tanımlanacak.

Örneğin 275 bin nüfuslu Akdeniz ilçesinde, Huzurkent' ten, Kazanlı' ya kadar bazı beldeler Çamlıyayla dahil Tarsus'a aktarılırken, belki de Yenişehir ilçesinden kimi mahalleler Akdeniz sınırları içine kaydırılacak.

Bu durumda Tarsus kendi içinde 3, Akdeniz 2, Toroslar 2, Yenişehir, Erdemli, silifke 1, geri kalan batı Mersin' deki Mut, Gülnar, Bozyazı, Aydıncık, Anamur 2 Milletvekili çıkaracak biçimde iki bölgeden oluşacak.

İşin sınırları nüfuslara göre yeniden belirleyen yanı uzmanların işi ama kabaca böyle bir görüntü çıkacak ve Mersin 11 yerine yeniden 12 milletvekili çıkaracak duruma gelecek.

Ancak iş uygulamaya gelince karşımıza çıkacak başka sorunları gidermek gerekiyor. Örneğin 550 Milletvekilini adil biçimde 76 milyona dağıtırsanız bu kez 138 bin nüfusun altında kalan illerin (Bayburt ve Tunceli ilk aklıma gelenler) temsil edilmeme riski doğar ki buna karşın belki ABD benzeri bir uygulamaya yönelmek gerekecek. ABD' de eyaletler nüfusları ne olursa olsun eşit olarak ikişer temsilciyi gönderiyor meclise. Sonra da nüfusa göre kalan üyelikler eyaletler arasında paylaşılıyor.

Bu fotoğrafın bir yanı, diğer yanında ise dar bölgenin getirip götürecekleri, bir başka ifadeyle avantaj dezavantajları var...

Biraz da onlara değineyim:

Dar bölgenin en önemli avantajı her parti tek aday göstereceği için, bugüne kadar eliniz kırılsa da, gidip tanımadığınız halde sırf parti için oy verdiğiniz isimler yerine, size ve bölgenize daha yakın, daha çok iş yapacağınıza inanacağınız birine oy verme şansınız olacak.

Sadece partiler de değil, parti sultasından yakasını sıyırıp çok başarılı da olsa, aday olma şansı bulamayan halkın kendisine yakın bulduğu isimler bağımsız aday olup, parti liderlerine inat sandıktan Milletvekili olarak çıkabilecek.

Buna karşın il genelinde belli oranda oy toplayıp bağımsız seçilen örneğin BDP'li Milletvekilleri dar bölge sisteminde özellikle batıda aynı başarıyı elde edemeyecek. Örneği yine Mersin' den vereyim: Ertuğrul Kürkçü 2011 genel seçimlerinde 92 bin oy alarak Milletvekili seçildi ama dar bölgeli sistemde tek bölgede 138 bin oy alamayacağı için öyle bir şansı olmayacak.

Dar bölge sistemini başarıyla uygulayan iki ülke var model olarak önümüzde.

İleri demokrasileriyle bilinen İngiltere ve ABD...

Ancak son yıllarda İngiltere sistemi ciddi anlamda tartışıyor. Hatta 2011 seçimlerinde halk sandıkta mevcut dar bölge yerine alternatifli dar bölge sistemini isteyip istemediğini de oyladı. Sonuçta çok karmaşık bulduğu yönteme hayır diyerek seçmen şimdilik rafa kaldırdı.

Uzun zamandır İşçi Partisi ve Liberaller dar bölgenin en çok oyu alana yaradığını buna karşın milyonlarca seçmen iradesinin yok sayıldığı gerekçesiyle hayli karmaşık ama bir o kadar adil sistemi savunmakta. Mevcut sisteme göre 4 temsilci için yapılan seçimde diyelim ki adaylar %25 gibi birbirine yakın oy aldılar. Bu durumda içlerinde tek oy fazla alan seçilirken, %75 oy çöpe gidiyor.

Son yıllarda sürekli tartışılan tercihli dar bölge yöntemini özetlemeye çalışayım:

Belirlenmiş dar bölgede diyelim ki dört aday yarışıyor. Seçmen pusuladaki dört ismi tercih sırasına göre 1,2,3,4 diye işaretliyor. Sandık açıldığında %50 oy alan seçiliyor. Ama adaylar %50' nin altında kaldıysa en az oy alan isme çıkan oy pusulasındaki ikinci tercihe bakılarak o adayın hanesine yazılıyor. Ve işlem bir aday %50' ye ulaşıncaya kadar sürüyor.

Sistemin mantığı heba olan oyların ikinci hatta üçüncü tercih ile değerlendirilmesi. Elbette dar bölgeden daha adil ama hem karmaşık hem de istikrara yönelik ciddi handikapları var.

İster tercihli ister bugünkü haliyle dar bölge sisteminin en önemli avantajı lider sultası yerine halkın sesine kulak vermesi.

ABD' de Temsilciler Meclisinin iki yılda bir yenilenmesinin altında da aynı mantık yatıyor. Hatta ABD seçmeni elinden gelse Temsilcilerin her yıl seçimle yenilenmesinden yana. Çünkü seçimler ne kadar sık yapılırsa seçilenlerin halka gitmeleri daha da zorunlu hale geliyor.

Türkiye AK Partinin getirdiği dar bölgeyi tartışır ama sistem hayata geçer mi, emin değilim.

Çünkü yöntem hayata geçtiğinde Milletvekilleri genel başkanların değil, gerçekten Milletin vekilleri olacak, Mecliste yasama görevini yaparken, liderlerin değil halkın sesine kulak verecekler.

Türkiye' de ne demokrasi havarisi kesilenler dahil hangi lider böylesine bir gücü bırakmak ister ki?

Bakın Amerika' da 100 kişilik senatoda demokratların 55, Cumhuriyetçilerin 45 temsilcisi var ama Demokratların Başkanı Obama' nın önerdiği yasa teklifini 54 oyla reddetti. 54 oyun içinde en az 9 Demokrat parti temsilcisi var.

Yasama ile yürütme bu kadar birbirinden ayrı ve hiç bir temsilci kendisini parti veya lidere bağlı hissetmiyor. Bunu sağlayan da ABD' nin Başkanlık sistemi.

Türkiye' de Başkanlığın diktatörlük getireceğini, barajların kalktığı dar bölgenin demokrasiyi boğacağını söyleyenlere ithaf olunur.

 

 
3 Ekim 2013 Perşembe 12:29
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolar
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:06
  • Güneş07:45
  • Öğlen13:03
  • İkindi15:44
  • Akşam18:00
  • Yatsı19:29
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1474 - Köping, İsveç'te kent konumuna alındı.
1829 - Johann Wolfgang von Goethe'nin eseri Faust ilk kez sahnelendi.
1853 - Giuseppe Verdi'nin "Il Trovatore" operası Roma'da sahnelendi.
1861 - Georgia, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı.
1903 - Okyanus aşırı ilk radyo yayını Amerika Birleşik Devletleri ile Birleşik Krallık arasında gerçekleşti.
1915 - George Claude, reklamcılıkta kullanılmak üzere neon tüplerinin patentini aldı.
1915 - Zeplinlerin kullanıldığı ilk hava saldırısı Almanya tarafından İngiltere'ye yapıldı.
1941 - II. Dünya Savaşı: İngiliz güçleri Eritre'ye saldırdı.
1942 - II. Dünya Savaşı: Japon askeri birlikleri Burma'yı işgal etti.
1945 - Deutsche Bank ve Deutsche Orient Bank, Türkiye'deki faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı.
1949 - Küba, İsrail'i diplomatik anlamda tanıdı.
1950 - Türkiye'de İş Mahkemeleri kurulması kararı alındı.
1950 - Çin önderi Mao Zedong, Ho Şi Mingh'in önderliğindeki Kuzey Vietnam'ı tanıdı.
1956 - Akis dergisi yazı işleri müdürü Cüneyt Arcayürek beraat etti. Arcayürek hakkında dava "Kedi gelince fareler kaçtı" başlıklı yazısı nedeniyle açılmıştı.
1959 - Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı. Anlaşma basında kapitülasyonlara dönüş olarak nitelendi.
1960 - Sosyalist Parti faaliyete geçti. Genel başkanlığa Prof. Atıf Akgüç getirildi.
1960 - İsveç'in başkenti Stokholm'den Ankara'ya gelen İskandinav Havayolları'na (SAS) ait yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü, 42 kişi öldü.
1961 - Yassıada duruşmaları devam ediyor; İpar Davası sanıkları Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Medeni Berk, Hayrettin Erkmen ve armatör Ali İpar mahkûm oldular.
1961 - İstanbul'da atlı arabalara plaka verilmemesi kararlaştırıldı.
1966 - Hindistan'da Nehru'nun kızı İndira Gandhi, başbakan oldu.
1969 - Amerikan Büyükelçisi Robert Komer istifa etti. Robert Komer'in makam arabası 6 Ocak günü Ortadoğu Teknik Üniversitesini ziyareti sırasında öğrenciler tarafından yakılmıştı.
1969 - Prag'da Jan Palach adındaki öğrenci, Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto için kendini yaktıktan üç gün sonra öldü. Prag'da protesto gösterileri düzenlendi.
1977 - Miami-Florida'da kar yağışı: Florida'nın tarihinde ilk kez gerçekleşti.
1978 - 1938'den beri üretilen Volkswagen Beetle (Kaplumbağa) modeli otomobillerden sonuncusu Volkswagen'in Emden'deki fabrikalarında üretildi. Kaplumbağaların üretimine Latin Amerika'da 2003 yılına kadar daha devam edilecektir.
1981 - Bakırköy İş Mahkemesi Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) kayyım atadı.
1983 - Niksar Cumhuriyet Savcısı Nihat Gerçek'i öldürmekten yargılanan iki ülkücü mahkûm edildi.
1983 - Apple şirketi, bir mouse ve "grafik ara yüzü" ne sahip ilk ticari bilgisayar olan The Apple Lisa yı duyurdu.
1983 - Lyon Kasabı olarak da bilinen Nazi savaş suçlusu Klaus Barbie Bolivya'da tutuklandı.
1988 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekili Mehmet Ali Eren Türkiye'de Kürt sorunu olduğunu ve Kürtlere baskı yapıldığını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olaylar çıktı.
1992 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Kurulu yapıldı; genel başkanlığa Kemal Nebioğlu seçildi.
1997 - Yaser Arafat, İsrail kontrolü altındaki son Batı Şeria şehri Hebron'un Filistin'e verilmesini kutlamak üzere 30 yıl aradan sonra ilk kez Hebron'a geldi.
1998 - Kenan Şeranoğlu adlı bir kişi, Titan Saadet Zinciri adı altında 30 bin kişiden 8,6 trilyon lira topladı. 15 Haziran'da, Şeranoğlu ile aralarında babasının da bulunduğu 7 sanık dolandırıcılık suçuyla çeşitli hapis cezalarına mahkum edildi.
2004 - Rubia isimli bir köpek Aconcagua dağı zirvesine çıkarak bu alanda bir dünya rekoru kırdı.
2005 - SEKA İzmit İşletmesinin kapatılma kararını protesto eden çalışanlar, fabrikadan çıkmama kararı aldı.
2005 - "Türkler: Bin Yılın Yolculuğu 600-1600" sergisi, Londra'daki Kraliyet Sanatlar Akademisi'nde açıldı.
2006 - NASA'nın uzay sondası New Horizons, Plüton'a doğru yolculuğuna çıktı.
2007 - Gazeteci Hrant Dink uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü.
 
Arşiv
 
Süper Loto
12.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu081315212246
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
18.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030419232908
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji