'Sağlıklı Beslenme ve Sağlıklı Yaşam İçin Bakliyat'

Ana Sayfa » Gündem » Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı

Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı

ABD ve İngiltere' de yüzlerce yıldır uygulanan dar bölge sisteminin tartışmalı yanları. Avantaj dezavantajları

 
 
Dar bölge sistemi nedir, ne değildir?.. Abdullah Ayan yazdı
Başbakan Erdoğan' ın açıkladığı demokratik pakette seçim sistemiyle ilgili somut bir öneri yerine üç alternatif dillendirildi.

"%10 barajlı mevcut sistem sürsün, %5 barajlı daraltılmış bölge veya barajsız dar bölge sistemlerini tartışıp en uygununu hayata geçirelim."

Erdoğan' ın önerisine ilk tepki CHP' li Gürsel Tekin' den geldi:

"Barajı kaldırıp, denizi getiriyorlar. Ufak siyasi partilerin tamamını siyasetten men etmektir"

Oysa getirilen, götürülen bir şey yok. Erdoğan üç öneriyi de tartışalım, hangisinde uzlaşırsak onu hayata geçirelim diyor.

Tekin' e esprili cevap AK Partili Hüseyin Çelik' ten geldi: "Yüzme bilmezsen barajda, denizde değil her suda boğulursun"

Peki, ortaya atılan öneriler gerçekten küçük partileri siyasetten men mi ediyor, yoksa örneğin yıllardır savunduğum barajsız dar bölge hayata geçerse bambaşka bir tablo mu çıkacak ortaya?

Önce şu dar bölge denilen sistemin ne olduğunu özetlemeye çalışayım:

Ülke nüfusu veya toplam seçmen sayısını (ikisini de uygulayan ülkeler var)ülkenin çıkaracağı Milletvekili (temsilci) sayısına bölerek bir rakam elde ediyor, o rakamı da her il nüfus veya seçmen sayısına bölerek ilin çıkaracağı Milletvekili sayısını buluyorsunuz.

Diyelim ki, Türkiye' de nüfusa göre uygulama yöntemini benimsedik.

TÜİK verilerine göre Ocak 2013 nüfusumuz 76 milyon. Bunu 550 milletvekiline bölersek 138 bin kişiye bir Vekilin düştüğü dar bölge verisine ulaşırız.

Veriyi 1 milyon 683 bin nüfusa sahip Mersin' e uygularsak 12 Milletvekilini seçeceğimiz 12 ayrı seçim bölgemiz olacak.

Bu durumda ili oluşturan ilçelerdeki belde ve mahalleler dar bölge birimine uygun biçimde yeniden tanımlanacak.

Örneğin 275 bin nüfuslu Akdeniz ilçesinde, Huzurkent' ten, Kazanlı' ya kadar bazı beldeler Çamlıyayla dahil Tarsus'a aktarılırken, belki de Yenişehir ilçesinden kimi mahalleler Akdeniz sınırları içine kaydırılacak.

Bu durumda Tarsus kendi içinde 3, Akdeniz 2, Toroslar 2, Yenişehir, Erdemli, silifke 1, geri kalan batı Mersin' deki Mut, Gülnar, Bozyazı, Aydıncık, Anamur 2 Milletvekili çıkaracak biçimde iki bölgeden oluşacak.

İşin sınırları nüfuslara göre yeniden belirleyen yanı uzmanların işi ama kabaca böyle bir görüntü çıkacak ve Mersin 11 yerine yeniden 12 milletvekili çıkaracak duruma gelecek.

Ancak iş uygulamaya gelince karşımıza çıkacak başka sorunları gidermek gerekiyor. Örneğin 550 Milletvekilini adil biçimde 76 milyona dağıtırsanız bu kez 138 bin nüfusun altında kalan illerin (Bayburt ve Tunceli ilk aklıma gelenler) temsil edilmeme riski doğar ki buna karşın belki ABD benzeri bir uygulamaya yönelmek gerekecek. ABD' de eyaletler nüfusları ne olursa olsun eşit olarak ikişer temsilciyi gönderiyor meclise. Sonra da nüfusa göre kalan üyelikler eyaletler arasında paylaşılıyor.

Bu fotoğrafın bir yanı, diğer yanında ise dar bölgenin getirip götürecekleri, bir başka ifadeyle avantaj dezavantajları var...

Biraz da onlara değineyim:

Dar bölgenin en önemli avantajı her parti tek aday göstereceği için, bugüne kadar eliniz kırılsa da, gidip tanımadığınız halde sırf parti için oy verdiğiniz isimler yerine, size ve bölgenize daha yakın, daha çok iş yapacağınıza inanacağınız birine oy verme şansınız olacak.

Sadece partiler de değil, parti sultasından yakasını sıyırıp çok başarılı da olsa, aday olma şansı bulamayan halkın kendisine yakın bulduğu isimler bağımsız aday olup, parti liderlerine inat sandıktan Milletvekili olarak çıkabilecek.

Buna karşın il genelinde belli oranda oy toplayıp bağımsız seçilen örneğin BDP'li Milletvekilleri dar bölge sisteminde özellikle batıda aynı başarıyı elde edemeyecek. Örneği yine Mersin' den vereyim: Ertuğrul Kürkçü 2011 genel seçimlerinde 92 bin oy alarak Milletvekili seçildi ama dar bölgeli sistemde tek bölgede 138 bin oy alamayacağı için öyle bir şansı olmayacak.

Dar bölge sistemini başarıyla uygulayan iki ülke var model olarak önümüzde.

İleri demokrasileriyle bilinen İngiltere ve ABD...

Ancak son yıllarda İngiltere sistemi ciddi anlamda tartışıyor. Hatta 2011 seçimlerinde halk sandıkta mevcut dar bölge yerine alternatifli dar bölge sistemini isteyip istemediğini de oyladı. Sonuçta çok karmaşık bulduğu yönteme hayır diyerek seçmen şimdilik rafa kaldırdı.

Uzun zamandır İşçi Partisi ve Liberaller dar bölgenin en çok oyu alana yaradığını buna karşın milyonlarca seçmen iradesinin yok sayıldığı gerekçesiyle hayli karmaşık ama bir o kadar adil sistemi savunmakta. Mevcut sisteme göre 4 temsilci için yapılan seçimde diyelim ki adaylar %25 gibi birbirine yakın oy aldılar. Bu durumda içlerinde tek oy fazla alan seçilirken, %75 oy çöpe gidiyor.

Son yıllarda sürekli tartışılan tercihli dar bölge yöntemini özetlemeye çalışayım:

Belirlenmiş dar bölgede diyelim ki dört aday yarışıyor. Seçmen pusuladaki dört ismi tercih sırasına göre 1,2,3,4 diye işaretliyor. Sandık açıldığında %50 oy alan seçiliyor. Ama adaylar %50' nin altında kaldıysa en az oy alan isme çıkan oy pusulasındaki ikinci tercihe bakılarak o adayın hanesine yazılıyor. Ve işlem bir aday %50' ye ulaşıncaya kadar sürüyor.

Sistemin mantığı heba olan oyların ikinci hatta üçüncü tercih ile değerlendirilmesi. Elbette dar bölgeden daha adil ama hem karmaşık hem de istikrara yönelik ciddi handikapları var.

İster tercihli ister bugünkü haliyle dar bölge sisteminin en önemli avantajı lider sultası yerine halkın sesine kulak vermesi.

ABD' de Temsilciler Meclisinin iki yılda bir yenilenmesinin altında da aynı mantık yatıyor. Hatta ABD seçmeni elinden gelse Temsilcilerin her yıl seçimle yenilenmesinden yana. Çünkü seçimler ne kadar sık yapılırsa seçilenlerin halka gitmeleri daha da zorunlu hale geliyor.

Türkiye AK Partinin getirdiği dar bölgeyi tartışır ama sistem hayata geçer mi, emin değilim.

Çünkü yöntem hayata geçtiğinde Milletvekilleri genel başkanların değil, gerçekten Milletin vekilleri olacak, Mecliste yasama görevini yaparken, liderlerin değil halkın sesine kulak verecekler.

Türkiye' de ne demokrasi havarisi kesilenler dahil hangi lider böylesine bir gücü bırakmak ister ki?

Bakın Amerika' da 100 kişilik senatoda demokratların 55, Cumhuriyetçilerin 45 temsilcisi var ama Demokratların Başkanı Obama' nın önerdiği yasa teklifini 54 oyla reddetti. 54 oyun içinde en az 9 Demokrat parti temsilcisi var.

Yasama ile yürütme bu kadar birbirinden ayrı ve hiç bir temsilci kendisini parti veya lidere bağlı hissetmiyor. Bunu sağlayan da ABD' nin Başkanlık sistemi.

Türkiye' de Başkanlığın diktatörlük getireceğini, barajların kalktığı dar bölgenin demokrasiyi boğacağını söyleyenlere ithaf olunur.

 

 
 
3 Ekim 2013 Perşembe 12:29
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:45
  • Güneş07:19
  • Öğlen13:06
  • İkindi16:10
  • Akşam18:33
  • Yatsı19:57
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
4
4
46
2
Galatasaray
21
14
2
5
44
3
Fenerbahçe
22
12
8
2
44
4
Beşiktaş
22
11
8
3
41
5
Kayserispor
22
9
8
5
35
6
Sivasspor
22
10
4
8
34
7
Trabzonspor
22
8
9
5
33
8
Göztepe
21
9
6
6
33
9
Malatyaspor
22
7
7
8
28
10
Bursaspor
22
7
6
9
27
11
Akhisarspor
22
7
6
9
27
12
Kasımpaşa
21
7
5
9
26
13
Antalyaspor
22
6
6
10
24
14
Gençlerbirliği
21
5
7
9
22
15
Konyaspor
22
5
6
11
21
16
Alanyaspor
22
6
3
13
21
17
Osmanlıspor
22
5
4
13
19
18
Karabükspor
22
3
3
16
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1451 - Fatih Sultan Mehmet ikinci kez tahta çıktı.
1695 - Osmanlı donanması, Sakız Adası'nı Venedikliler'den geri aldı.
1856 - Islahat Fermanı yayınlandı
1878 - II. Abdülhamit Mebusan Meclisini süresiz olarak kapattı ve Meşrutiyet rejimine son vererek, yönetime tek başına egemen oldu.
1885 - Mark Twain'in Huckleberry Finn'in Maceraları adlı kitabı ilk kez yayımlandı.
1913 - Raymond Poincaré Fransa devlet başkanı oldu.
1930 - Clyde Tombaugh, Ocak ayında çekilen fotoğrafları incelerken Plüton gezegenini keşfetti.
1932 - Japon imparatoru, Manzhouguo'nun (Mançurya'nın eski Çince adı) Çin'den bağımsızlığını ilan etti.
1937 - İstanbul'da eşekle nakliyat yasaklandı.
1941 - 16 yaşın üzerindeki erkek çocukların maden ocaklarında, 12 yaşın üzerindekilerin tekstil sanayiinde çalıştırılmasına ilişkin kararname çıktı.
1941 - Anıtkabir için mimari yarışma açıldığı resmen ilan edildi.
1943 - Naziler Beyaz Gül hareketi üyelerini tutukladılar.
1952 - TBMM, Türkiye'nin NATO üyeliğini onayladı. Türkiye, 21 Şubat günü NATO üyesi oldu.
1957 - BM'de Kıbrıs görüşmelerine başlandı. BM, 26 Şubat'ta sorunun öncelikle ilgili taraflar arasında görüşülmesine karar verdi.
1965 - Gambiya İngiltere'den bağımsızlığını kazandı.
1967 - Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi görüşüldü; 35.000 köyden 15.000'inde okul olmadığı açıklandı.
1971 - Elazığ Senatörü Profesör Celal Ertuğ, "Bir dikta ortamına adım adım yaklaşılmaktadır. Ordunun mesajı açıktır. Demirel derhal istifa etmelidir." dedi. Başbakan Süleyman Demirel ise, "Meşru yollardan geldim. Bulurlar 226'yı, bizi devirirler" dedi.
1974 - Kiss müzik grubu kendi adlarını taşıyan ilk albümlerini yayımladılar.
1977 - Uzay mekiği Enterprise, bir Boeing 747'nin üstünde ilk yolculuğuna çıktı.
1977 - İstanbul Yüksek Öğrenim Derneği (İYÖD) "amaç dışı faaliyet" gösterdiği gerekçesiyle süresiz kapatıldı. İstanbul Yüksek Öğrenim Derneği (İYÖD) Dev-Genç'in (Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu) İstanbul Bölge Yürütme Kurulu'nu oluşturuyordu.
1985 - Bakanlar Kurulu ilk defa bir grev kararını erteledi. 1985 yılı bugün, Tarım Koruma İlaçları A.Ş'nin İstanbul Kartal ve İzmit Derince'deki işyerlerinde alınan grev kararının, 60 gün ertelenmesi kararlaştırıldı.
1985 - Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, Ziraat Bankası'nın hamamcılara tarım kredisi verdiğini saptadı.
1987 - Türkiye'de 12 Eylül sonrası yaşanan en büyük grev olan NETAŞ grevi bugün anlaşmayla sonuçlandı.
1988 - İstanbul'daki Spor ve Sergi Sarayı'nın adı, Lütfi Kırdar olarak değiştirildi.
1993 - Gazeteci Kemal Kılıç öldürüldü. Kemal Kılıç İnsan Hakları Derneği Urfa Şubesi Yönetim Kurulu üyesiydi.
1994 - Demokrasi Partisi'nin (DEP) Genel Merkezi bombalandı, bir kişi öldü, 2'si ağır 16 kişi yaralandı. Demokrasi Partisi (DEP) yılbaşından beri 4 kez saldırıya uğramıştı. Olayı İslami Cihat Örgütü üstlendi.
1995 - Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), CHP çatısı altında birleşti. SHP'li Hikmet Çetin oybirliğiyle genel başkan seçildi.
1997 - Tansu Çiller TEDAŞ ve TOFAŞ soruşturmalarından aklandı. Refah Partisi milletvekilleri Tansu Çiller'in aklanmasından yana oy kullandılar.
2003 - Güney Kore'nin Daegu metrosunda çıkan yangında yaklaşık 200 kişi öldü.
2004 - İran'ın Nişabur kenti yakınlarda kontrolden çıkan bir yük treninde meydana gelen patlama ve yangında 200'ü kurtarma personeli olmak üzere 295 kişi öldü. Tren kükürt, petrol ve gübre taşıyordu.
2005 - SEKA İzmit Fabrikası çalışanlarının, iş yerine kapanma eyleminin 30. gününde polis panzerlerle fabrika bahçesine girdi. İşçiler bu gelişme üzerine kendilerini mekanik atölyesine kilitledi.
2007 - NBA All Star 2007 maçı Las Vegas'ta yapıldı.
2008 - Amerika Birleşik Devletleri ve Afganistan, Kosovanın tek taraflı bağımsızlığını tanıdığını açıkladı.
2008 - Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıdı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
15.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060719405354
 
On Numara
12.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02040912131524252636383940424356575868707479
 
Sayısal Loto
17.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030508323536
 
Şans Topu
14.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011125283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji