Mersin Ticaret Borsası'nda Abdullah Özdemir yeniden başkanlığa seçildi

Ana Sayfa » Güncel » Demokrasi mi, coğrafya mı? Kuzey Güney Kore karşılaştırması... Abdullah Ayan yazdı

Demokrasi mi, coğrafya mı? Kuzey Güney Kore karşılaştırması... Abdullah Ayan yazdı

Acemoğlu-Robinson ikilisine göre dünyada ortaya çıkan eşitsizlik ve refahın dağıtılmasıyla iklim, coğrafyanın elle tutulur bağlantısı yoktur. Aksine aynı coğrafya ve iklime sahip sınır komşusu ülke ve hatta kentler arasında bile uçurumlar ortaya çıkıyor.

 
 
Demokrasi mi, coğrafya mı? Kuzey Güney Kore karşılaştırması... Abdullah Ayan yazdı

İlk iki yazıda Daron Acemoğlu ve James Robinson' un Ulusların Düşüşü kitabındaki tezlerinden de yararlanarak ülkelerin gelişmesi ve refahında özgürlük, çok seslilik ve demokrasinin oynadığı role değinmiş, çeşitli örneklerle bir zamanlar oldukça kabul gören "ulusların gelişiminde coğrafya ve iklimin en büyük faktör olduğu" tezinin günümüzde pek te geçerli olmadığını anlatmaya çalışmıştım.

Kaldığımız yerden sürdürelim…

Acemoğlu-Robinson ikilisine göre dünyada ortaya çıkan eşitsizlik ve refahın dağıtılmasıyla iklim, coğrafyanın elle tutulur bağlantısı yoktur. Aksine aynı coğrafya ve iklime sahip sınır komşusu ülke ve hatta kentler arasında bile uçurumlar ortaya çıkıyor.

Uçurumu iklimin yansıması olan tarımsal verimlilikteki farklılıklarla da açıklamak artık pek mümkün değil.

Değil çünkü, 20. yüzyılda başlayıp günümüzde hızlanan sanayi teknolojilerinin dağılımının yarattığı eşitsizlik yanında, tarım ürünleri verimliliği dişe dokunur rol oynamıyor.

Peki, Max Weber' in öne çıkardığı kültürel farklılıklar önemsenecek boyutta mı?

Acemoğlu-Robinson bu tezin çok ta sağlam temellere dayanmadığını Güney-Kuzey Kore karşılaştırmasıyla gösteriyor.

Her ne kadar bugün Güney ve Kuzey Kore arasında refah, zenginlik bir yana kültürel uçurum olsa da, iki ülkenin son 60 yıllık dönemine damgasını vuran ekonomik gelişmelerinde ve ayrışmalarında kültür sebep değil sonuçla ilgili bir faktördür.

1950' deki ABD müdahalesiyle başlayan süreçte ikiye bölününceye kadar Kore; dil, inanç, etnisite, kültür bakımından dünyada eşine zor rastlanır homojenlikteydi.

Parçalanma sonrası ikiye ayrılan ulusun iki ülkesi apayrı ideolojilere sahip, birbirine zıt iki modele yönelmiş, bunun sonucu Güney Kore teknolojik gelişmenin rüzgarını da arkasına alarak dünyanın en hızlı gelişen ülkelerinden biri haline gelirken, Kuzey Kore yönetimi dünyadan izole ettiği ülke halkını yokluğa ve yoksulluğa mahkum etmiştir.

25 milyonluk Kuzey Kore' nin 14 milyonluk iş gücü olmasına karşın yaratılan yıllık hasıla resmi döviz kuruyla 28 milyar, satın alma gücü paritesine göre 40 milyar dolardır. Hangi veriyi alırsanız alın ülke dünyanın en yoksulları arasındadır ve satın alma gücüne göre dahi kişi başı gelir 1700 dolar civarındadır.

Buna karşın 51 milyon nüfuslu Güney Kore satın alma gücü paritesine göre 2017'de 2 trilyon doları aşkın Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) yaratırken kişi başına düşen gelir 40 bin dolara ulaşmıştır.

Sadece bu kadar da değil…

Güney Kore bilişim, otomotiv, enerji sektörlerinde tüm dünyanın parmak ısırdığı gelişme kaydederken, ülkelerin refahının ölçülmesinde önemli rol oynayan sağlık, eğitim, ortalama yaşam, doğumda ölüm oranlarıyla da büyük fark atar.

Örneğin Kuzey Kore' de ortalama ömür 70,7 yıl iken Güney' de 82 dir.

Doğumda anne ölüm hızı Kuzey' de yüz binde 82, Güney' de 11, bebek ölüm oranı Kuzey' de binde 22, Güney' de3 tür.

60 yıl içinde aynı kültürel kodlara sahip halkın iki ülkeyle ayrışan kaderi ve bugün ortaya çıkan tabloyu Acemoğlu-Robinson gelmiş geçmiş tüm hipotezlerin dışına çıkarak yeni bir okumayla çözümlemeye çalışırken şu tezleri savunurlar:

Ülkelerin ekonomik başarıları kurumlara, ekonominin işleyişini belirleyen düzenleyici kurallara ve bireyi motive eden teşviklere göre farklılık gösterir.

Ekonomik ve siyasal kurumların tüm toplumu kapsaması ya da siyasi kurumların sömürücü davranışları gelişmeyi belirleyen önemli faktörlerdir.

Çoğulcu siyasi kurumlar ister istemez kapsayıcıdır, baskıcı yönetimler ise sömürücü.

Ekonomik ve siyasal kurumlar arasında güçlü bir bağ, sinerji vardır. Sömürücü siyasi kurumlarca yönetilen ülkelerde güç bir avuç elitin elinde yoğunlaşır, buna karşın gücü geniş biçimde dağıtan 'kapsayıcı' siyasal kurumlar, çoğunluğun kaynaklarına el koyan, gümrük duvarlarıyla halkı sömüren, iktidar sahiplerinin etrafına kümelenmiş bir avuç azınlık yararlansın diye piyasaların işleyişine baskıyla müdahale eden kurumları yok etmeyi hedefler.

Acemoğlu ve Robinson, modern dünyada sömürücü siyasal kurumların kapsayıcı kurumlara dönüşmesinin çıkış noktası olarak 1688 İngiliz Devrimi' ni esas alırlar.

Ayrıştırıcı baskıcı kurumların yönetildiği ülkelerle, kapsayıcı çoğulcu ülkelerin durumu böyle de, yeni dünya düzeninin en önemli aktörü Çin' i ve Çin' in 1990' larda başlayan soluksuz yükselişini hangi modellemelerle izah edecek, bu devasa ülkeyi nereye koyacağız derseniz?

Çin ve Hindistan ayrı bir makale konusu olsun…

Abdullah Ayan

 
 
26 Mart 2018 Pazartesi 08:54
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:10
  • Güneş05:53
  • Öğlen12:51
  • İkindi16:34
  • Akşam19:29
  • Yatsı20:59
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
30
19
5
6
62
2
Galatasaray
29
19
3
7
60
3
Beşiktaş
29
17
8
4
59
4
Fenerbahçe
29
16
9
4
57
5
Trabzonspor
29
12
10
7
46
6
Kayserispor
30
12
8
10
44
7
Göztepe
29
12
7
10
43
8
Sivasspor
29
12
5
12
41
9
Kasımpaşa
29
11
7
11
40
10
Malatyaspor
29
10
8
11
38
11
Antalyaspor
29
9
8
12
35
12
Akhisar Bld.Spor
29
9
7
13
34
13
Bursaspor
29
9
6
14
33
14
Alanyaspor
29
9
5
15
32
15
Gençlerbirliği
29
7
9
13
30
16
Konyaspor
29
7
8
14
29
17
Osmanlıspor
29
7
8
14
29
18
Karabükspor
29
3
3
23
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1821 - Sadrazam Benderli Ali Paşa görevinden ayrıldı ve 30 nisan'da idam edildi. Benderli Ali Paşa padişah emri ile idam edildiği bilinen son sadrazamdı.
1920 - Mustafa Kemal Paşa, Meclis'in 23 Nisan 1920 günü açılacağını bildiren bir genelge yayımladı.
1930 - Columbus-Ohio'daki bir hapishanede çıkan yangında 320 kişi öldü.
1939 - Hatay, Türk Gümrük Tarifesi'ne dahil oldu.
1944 - Fransa'da kadınlar oy kullanma hakkını elde etti.
1952 - Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan anlaşmayla vize formaliteleri kaldırıldı.
1956 - Elvis Presley'nin Heartbreak Hotel isimli şarkısı Billboard dergisinde 1 numaraya ulaşan ilk eseri oldu.
1957 - Muhsin Ertuğrul, İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nın başına getirildi.
1960 - Brasília resmen Brezilya'nın başkenti oldu. Eski başkent Rio de Janeiro'ydu.
1964 - Yunanistan, Kıbrıs'taki askeri birliğini, Birleşmiş Milletler Barış Gücü emrine vermeyi kabul etti.
1964 - Rum Patriği Vekili Emilyanos ile Metropolit Canavaris Türkiye aleyhine faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle sınır dışı edildi.
1967 - Yunanistan'da darbe yapıldı. George Papadopoulos liderliğindeki albaylar cuntası yönetime el koydu, yedi yıl sürecek olan askeri rejim başladı.
1968 - Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Rusya, zor durumda kalan astronotları kurtarmak için bir antlaşma imzaladı.
1970 - Hutt River Vilayeti Prensliği Avustralya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1975 - Vietnam Savaşı: Güney Vietnam devlet başkanı Nguyen Van Thieu, Saygon'u terketti.
1979 - İstanbul Boğazı'nda Rumen bandıralı Karpati şilebi ile demir yüklü Kemal Kefeli kosteri çarpıştı. Türk gemisi 17 mürettebatı ile battı iki denizcinin cesedi bulundu, beş kişi kayboldu. Rumen şilebi kaçarken polis motoru tarafından yakalandı.
1987 - Sri Lanka'nın başkenti Colombo'da bomba yüklü bir araç infilak etti: 106 kişi öldü.
1994 - İlk Güneş dışı gezegenler Polonyalı gökbilimci Alexander Wolszczan tarafından keşfedildi.
2003 - Irak'taki Saddam Hüseyin iktidarı'nın yıkılmasından sonra Geçici Koalisyon Yönetimi 28 Haziran 2004'e kadar ülkeyi yönetti.
2008 - Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri, Gece Şahini olarak da anılan radara yakalanmayan uçak F-117 Nighthawk'ları hizmetten çıkardı.
M.Ö. - 753 Romulus ve Remus, Roma'yı kurdular.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
19.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011228303945
 
On Numara
16.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02131417192730333742455253555760657072757780
 
Sayısal Loto
14.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu031134374043
 
Şans Topu
18.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu080919202510
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji