Türkiye ekonomisi 2018 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 5,2 büyüdü

Ana Sayfa » Güncel » Güney Kore krizinden çıkarılacak dersler... Abdullah Ayan yazdı

Güney Kore krizinden çıkarılacak dersler... Abdullah Ayan yazdı

"Asıl dönüşüm ise, o güne kadar bir türlü gerçekleştirilemeyen yapısal reformlarla paralel yürütülen ve ülkenin ağır sanayi, yoğun emek üretim/istihdama dayalı ihracat ağırlıklı kalkınma yerine eğitime daha fazla kaynak ayıran ve geleceği inovatif ürün üretim ve ihracatına dayandıran, bilişimi öne çıkaran kalkınma modeliyle sağlanır."

 
 
Güney Kore krizinden çıkarılacak dersler... Abdullah Ayan yazdı

1997' de Tayland' ta başlayan kriz Kore' ye sıçradığında halk, gelecekteki kaderini de belirleyecek önemli tercihlerin karar aşamasındadır.

1992' de Başkan seçilen ve 30 yıllık diktatörlüğün tabutuna son çiviyi çakan Kim Young Sam' in başlattığı reformlar ülkenin büyüyüp gelişmesini sağlasa da, halen ekonomide ahbap çavuş ilişkilerinin egemen olduğu ve büyümeyi chaeboller (dev holdingler) temelli sürdüren bir kalkınma modeli hakimdir…

Kim Young Sam döneminde her yıl ortalama %10 büyüyen ülke, verimli olmayan yatırımlara yönelen ve nasıl olsa devlet bizi kurtarır düşüncesiyle ucuz yabancı kaynaklara yönelen bir avuç holding' in (tüm Kore ekonomisini 1960' tan itibaren 40 civarında Chaeboller denilen çoğu aile şirketini andırır holding kontrol ediyordu. Öyle ki, kriz kapıyı çaldığında milli gelirin %40' ı ve ihracatın neredeyse yarısı bu dev firmalarca yaratılıyor ya da gerçekleştiriliyordu) ucuz faize dayanan döviz borçlarıyla 1997' ortalarından itibaren baş edemez hale gelir.

Tıpkı bugün izlediğimiz filmin bir benzeri 1994' ten itibaren sahneye koyulur.

O güne kadar küresel faizleri %4' lere indiren FED, enflasyonu kontrol etmek ve dolaşımdaki parayı çekmek amacıyla 1996' da faizleri %6' lara çıkararak, dış kredilerle tatlı rüyalara dalan ve ürettikleri her malın ya da inşa ettikleri her konutun kapışıldığı Güney Kore gibi ülkelerin başta bankaları olmak üzere holdinglerini ve onlara bağlı çalışan on binlerce KOBİ' yi bir anda acı gerçekle yüzleşmek zorunda bırakır. (Asya krizi Tayland ve Güney Kore' nin ardından Rusya' yı vuracak Temmuz 1998' de 1 dolar 6,22 Ruble ederken, Mart 1999' da 1 dolar 24,5' rubleyi bulacaktır.)

Krizin göbeğinde Güney Koreliler seçim günü sandığa giderken, tercihlerini demokrasi içinde kalkınma ve krize yol açan en ciddi faktörlerden biri olan yolsuzluklarla yaşamaya alışmış holding patronlarıyla siyasetçi ve bürokratlardan oluşan soygun kumpasını yok edeceği vaadiyle karşılarına çıkan ve kendisi gibi reformist Kim Young Sam' ın yapamadıklarını da yapacağını söyleyen Kim Dae Jung' u başkan seçtiler.

Jung' un ilk işi dışarıdan aldıkları döviz kredilerini yerel para Won' a çevirip dağıtan ve verdiği kredileri toplayamayıp iflas eden özel bankaların çoğunu kamulaştırmak olur. Kamulaştırma yanında çalışabilmeleri için bankalara IMF desteğiyle hazineden sermaye aktarılırken, geçmişten farklı olarak bu kez şeffaflık ilkesine uymaları konusunda devlet denetleyici ve düzenleyici rolünü sıfır toleransla üstlenir. Denetleme ve düzenleme dışında iktidarların bankalarla olan tüm akçalı ilişkilerine son verilir.

30 günlük rehabilitasyon çadırına alınan bankalardan kurtulma umudu olanlar yaşatılır, yüklerini taşıma imkanı kalamayanlar ise kapatılarak Türkiye' deki TMSF benzeri MOFE' ye devredilir.

Ülkenin temel büyüme lokomotifi ve ihracatın ağırlıklı yükünü çeken otomotiv sektörü de krizden nasibini alır. Kia Daewoo ve Hyundai gibi devler batar. Jung hükümeti Kia' yı Hyundai ile baş göz eder, Daewoo' yu ise ABD' li General Motors' a devreder.

Jung asıl stratejik adımı neredeyse tümü batmanın eşiğine gelen şirketlerin kurtarılması sürecine ışık tutacak 5 temel ilkeyle atar.

Her krize giren ve orta gelir tuzağından bir türlü çıkamayan tüm ülkelere de ışık tutacak Kim Dae Jung' un hayata geçirdiği üretici/ihracatçı şirketlerle finans sektörünün yeniden yapılandırılmasında esas aldığı 5 prensibi özetlemeye çalışayım:

- Chaeboller hangi alanda güçlüyse, o ana iş koluna yoğunlaşacak,

- Borç- öz kaynak dengesi mutlaka sağlanacak,

- Yönetimde, finansmanda ve kurumun muhasebe sisteminde tam bir şeffaflık hakim olacak,

- Chaeboller (Holdingler) ile alt şirketleri arasında yıllardır sürdürülen karşılıklı kredi garantörlüğü* uygulaması kaldırılacak,

- Şirketlerin ve finans kuruluşlarının yönetimlerine ağır sorumluluklar.

Chaebollerin bu 5 ilkeye sonuna kadar uymaları için de 3 teknik uygulamaya koyulur:

- Muhasebe kayıtları denetmenlere açık olacak ve ayrıntılı olarak incelenebilecek,

- İncelemeler sırasında kanunsuz uygulama ya da harcamaya rastlanırsa holding sahibi büyük ailelere yargı tarafından cezai dava açılacak,

- Aşırı borçlu şirketlere yapılan kredi desteği derhal kesilip, batmaları sağlanacak.

Tavizsiz uygulamaya konan prensipler sayesinde chaeboller verimsiz ya da zarar eden tüm alt işletmeleri ya kapatmak, ya da talipli yabancı firmalara satmak zorunda kaldılar.

Asıl dönüşüm ise, o güne kadar bir türlü gerçekleştirilemeyen yapısal reformlarla paralel yürütülen ve ülkenin ağır sanayi, yoğun emek üretim/istihdama dayalı ihracat ağırlıklı kalkınma yerine eğitime daha fazla kaynak ayıran ve geleceği inovatif ürün üretim ve ihracatına dayandıran, bilişimi öne çıkaran kalkınma modeliyle sağlanır.

1980' lerde konfeksiyon, demir çelik ve gemi yapımı ülke ihracatının ilk 3 sırasını alırken, 2000 yılından başlayarak yarı iletkenler, otomotiv ve cep telefonu ilk üç sıraya yükselir.

1960-90 arası 30 yılın tümünde ülkede verilen toplam patent sayısı 10 bini bulmazken (1980 yılı patent sayısı 1632) 2000 yılında 35 bin, 2005' te 74 bin ve 2007' de 124 bin patent verilir. Öykünün daha da çarpıcı yanı 124 bin patentin 69 bininin (%56) telekomünikasyon alanında verilmiş olması…

Tüm dünyanın gıpta ile izlediği ve artık tüm dünyayı televizyon, akıllı telefon, yapay zekaya sahip pek çok ürünle sarıp sarmalayan Güney Kore, 98 krizini nasıl olup ta böylesi bir akıl almaz mucizeyi nasıl gerçekleştirdi?

Temeli, eğitimden başlayıp teknoloji ağırlıklı üretim yapan küçük ve orta boy Venture şirketlerinin devletçe sıkı koşullara bağlanan teşvik mekanizmalarına dayanan ve özellikle Türkiye gibi ülkelerin sayısız dersler çıkaracağı bir kalkınma modeli…

Modele temel teşkil eden koşulları ve orta gelir tuzağından çıkıp bugün artık refah ülkesine dönen Güney Kore' yi hedefe ulaştıran yolculuğu bir başka makalede yazmaya çalışacağım…

 

* Türkiye'yi 2001 krizine sürükleyen en önemli faktörlerden biri belki de ilki, iş adamlarına aynı zamanda banka sahibi olma olanağının verilmesiydi. Patronlar bir yandan çoğu batık şirketlerine bankalarından kaynak enjekte ederken, bir yandan da bankalarına yüksek faiz havucuyla toplattıkları mevduatı iç ettiler. Eğer Türkiye 1998 krizinin ardından Jung' un Kore' de yürürlüğe koyduğu yukarıdaki prensiplerden ders alsaydı, gelse bile krizi çok daha hafif atlatabilirdi.

 

 Abdullah Ayan

 

 

1997' de Tayland' ta başlayan kriz Kore' ye sıçradığında halk, gelecekteki kaderini de belirleyecek önemli tercihlerin karar aşamasındadır.

1992' de Başkan seçilen ve 30 yıllık diktatörlüğün tabutuna son çiviyi çakan Kim Young Sam' in başlattığı reformlar ülkenin büyüyüp gelişmesini sağlasa da, halen ekonomide ahbap çavuş ilişkilerinin egemen olduğu ve büyümeyi chaeboller (dev holdingler) temelli sürdüren bir kalkınma modeli hakimdir…

Kim Young Sam döneminde her yıl ortalama %10 büyüyen ülke, verimli olmayan yatırımlara yönelen ve nasıl olsa devlet bizi kurtarır düşüncesiyle ucuz yabancı kaynaklara yönelen bir avuç holding' in (tüm Kore ekonomisini 1960' tan itibaren 40 civarında Chaeboller denilen çoğu aile şirketini andırır holding kontrol ediyordu. Öyle ki, kriz kapıyı çaldığında milli gelirin %40' ı ve ihracatın neredeyse yarısı bu dev firmalarca yaratılıyor ya da gerçekleştiriliyordu) ucuz faize dayanan döviz borçlarıyla 1997' ortalarından itibaren baş edemez hale gelir.

Tıpkı bugün izlediğimiz filmin bir benzeri 1994' ten itibaren sahneye koyulur.

O güne kadar küresel faizleri %4' lere indiren FED, enflasyonu kontrol etmek ve dolaşımdaki parayı çekmek amacıyla 1996' da faizleri %6' lara çıkararak, dış kredilerle tatlı rüyalara dalan ve ürettikleri her malın ya da inşa ettikleri her konutun kapışıldığı Güney Kore gibi ülkelerin başta bankaları olmak üzere holdinglerini ve onlara bağlı çalışan on binlerce KOBİ' yi bir anda acı gerçekle yüzleşmek zorunda bırakır. (Asya krizi Tayland ve Güney Kore' nin ardından Rusya' yı vuracak Temmuz 1998' de 1 dolar 6,22 Ruble ederken, Mart 1999' da 1 dolar 24,5' rubleyi bulacaktır.)

Krizin göbeğinde Güney Koreliler seçim günü sandığa giderken, tercihlerini demokrasi içinde kalkınma ve krize yol açan en ciddi faktörlerden biri olan yolsuzluklarla yaşamaya alışmış holding patronlarıyla siyasetçi ve bürokratlardan oluşan soygun kumpasını yok edeceği vaadiyle karşılarına çıkan ve kendisi gibi reformist Kim Young Sam' ın yapamadıklarını da yapacağını söyleyen Kim Dae Jung' u başkan seçtiler.

Jung' un ilk işi dışarıdan aldıkları döviz kredilerini yerel para Won' a çevirip dağıtan ve verdiği kredileri toplayamayıp iflas eden özel bankaların çoğunu kamulaştırmak olur. Kamulaştırma yanında çalışabilmeleri için bankalara IMF desteğiyle hazineden sermaye aktarılırken, geçmişten farklı olarak bu kez şeffaflık ilkesine uymaları konusunda devlet denetleyici ve düzenleyici rolünü sıfır toleransla üstlenir. Denetleme ve düzenleme dışında iktidarların bankalarla olan tüm akçalı ilişkilerine son verilir.

30 günlük rehabilitasyon çadırına alınan bankalardan kurtulma umudu olanlar yaşatılır, yüklerini taşıma imkanı kalamayanlar ise kapatılarak Türkiye' deki TMSF benzeri MOFE' ye devredilir.

Ülkenin temel büyüme lokomotifi ve ihracatın ağırlıklı yükünü çeken otomotiv sektörü de krizden nasibini alır. Kia Daewoo ve Hyundai gibi devler batar. Jung hükümeti Kia' yı Hyundai ile baş göz eder, Daewoo' yu ise ABD' li General Motors' a devreder.

Jung asıl stratejik adımı neredeyse tümü batmanın eşiğine gelen şirketlerin kurtarılması sürecine ışık tutacak 5 temel ilkeyle atar.

Her krize giren ve orta gelir tuzağından bir türlü çıkamayan tüm ülkelere de ışık tutacak Kim Dae Jung' un hayata geçirdiği üretici/ihracatçı şirketlerle finans sektörünün yeniden yapılandırılmasında esas aldığı 5 prensibi özetlemeye çalışayım:

- Chaeboller hangi alanda güçlüyse, o ana iş koluna yoğunlaşacak,

- Borç- öz kaynak dengesi mutlaka sağlanacak,

- Yönetimde, finansmanda ve kurumun muhasebe sisteminde tam bir şeffaflık hakim olacak,

- Chaeboller (Holdingler) ile alt şirketleri arasında yıllardır sürdürülen karşılıklı kredi garantörlüğü* uygulaması kaldırılacak,

- Şirketlerin ve finans kuruluşlarının yönetimlerine ağır sorumluluklar.

Chaebollerin bu 5 ilkeye sonuna kadar uymaları için de 3 teknik uygulamaya koyulur:

- Muhasebe kayıtları denetmenlere açık olacak ve ayrıntılı olarak incelenebilecek,

- İncelemeler sırasında kanunsuz uygulama ya da harcamaya rastlanırsa holding sahibi büyük ailelere yargı tarafından cezai dava açılacak,

- Aşırı borçlu şirketlere yapılan kredi desteği derhal kesilip, batmaları sağlanacak.

Tavizsiz uygulamaya konan prensipler sayesinde chaeboller verimsiz ya da zarar eden tüm alt işletmeleri ya kapatmak, ya da talipli yabancı firmalara satmak zorunda kaldılar.

Asıl dönüşüm ise, o güne kadar bir türlü gerçekleştirilemeyen yapısal reformlarla paralel yürütülen ve ülkenin ağır sanayi, yoğun emek üretim/istihdama dayalı ihracat ağırlıklı kalkınma yerine eğitime daha fazla kaynak ayıran ve geleceği inovatif ürün üretim ve ihracatına dayandıran, bilişimi öne çıkaran kalkınma modeliyle sağlanır.

1980' lerde konfeksiyon, demir çelik ve gemi yapımı ülke ihracatının ilk 3 sırasını alırken, 2000 yılından başlayarak yarı iletkenler, otomotiv ve cep telefonu ilk üç sıraya yükselir.

1960-90 arası 30 yılın tümünde ülkede verilen toplam patent sayısı 10 bini bulmazken (1980 yılı patent sayısı 1632) 2000 yılında 35 bin, 2005' te 74 bin ve 2007' de 124 bin patent verilir. Öykünün daha da çarpıcı yanı 124 bin patentin 69 bininin (%56) telekomünikasyon alanında verilmiş olması…

Tüm dünyanın gıpta ile izlediği ve artık tüm dünyayı televizyon, akıllı telefon, yapay zekaya sahip pek çok ürünle sarıp sarmalayan Güney Kore, 98 krizini nasıl olup ta böylesi bir akıl almaz mucizeyi nasıl gerçekleştirdi?

Temeli, eğitimden başlayıp teknoloji ağırlıklı üretim yapan küçük ve orta boy Venture şirketlerinin devletçe sıkı koşullara bağlanan teşvik mekanizmalarına dayanan ve özellikle Türkiye gibi ülkelerin sayısız dersler çıkaracağı bir kalkınma modeli…

Modele temel teşkil eden koşulları ve orta gelir tuzağından çıkıp bugün artık refah ülkesine dönen Güney Kore' yi hedefe ulaştıran yolculuğu bir başka makalede yazmaya çalışacağım…

 

* Türkiye'yi 2001 krizine sürükleyen en önemli faktörlerden biri belki de ilki, iş adamlarına aynı zamanda banka sahibi olma olanağının verilmesiydi. Patronlar bir yandan çoğu batık şirketlerine bankalarından kaynak enjekte ederken, bir yandan da bankalarına yüksek faiz havucuyla toplattıkları mevduatı iç ettiler. Eğer Türkiye 1998 krizinin ardından Jung' un Kore' de yürürlüğe koyduğu yukarıdaki prensiplerden ders alsaydı, gelse bile krizi çok daha hafif atlatabilirdi.

 

 Abdullah Ayan

 

http://www.inovatifhaber.com/haber/guney-kore-krizlerden-dersler-cikarmak-abdullah-ayan-yazdi-16534.html

http://www.inovatifhaber.com/haber/krizi-firsata-ceviren-ulke-abdullah-ayan-yazdi-16547.html

 

 
 
3 Eylül 2018 Pazartesi 08:47
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:46
  • Güneş06:21
  • Öğlen12:45
  • İkindi16:13
  • Akşam18:49
  • Yatsı20:12
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
5
4
0
1
12
2
Başakşehir
5
4
0
1
12
3
Kasımpaşa
5
4
0
1
12
4
Beşiktaş
5
3
1
1
10
5
Konyaspor
5
2
2
1
8
6
Kayserispor
5
2
2
1
8
7
Trabzonspor
5
2
1
2
7
8
Malatyaspor
5
2
1
2
7
9
Ankaragücü
5
2
1
2
7
10
Antalyaspor
5
2
1
2
7
11
Fenerbahçe
5
2
0
3
6
12
Göztepe
5
2
0
3
6
13
Alanyaspor
5
2
0
3
6
14
Sivasspor
5
1
2
2
5
15
Bursaspor
5
0
4
1
4
16
Çaykur Rizespor
5
0
3
2
3
17
Erzurum BB
5
0
2
3
2
18
Akhisar Bld.Spor
5
0
2
3
2
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1792 - Devrimci Fransa'da Yasama Meclisi krallığı kaldırdı.
1858 - Babür İmparatorluğu yıkıldı.
1903 - İlk kovboy filmi Kit Carson'un prömiyeri ABD'de yapıldı.
1918 - Megiddo Savaşı sona erdi.
1924 - Mustafa Kemal Paşa, "Halk, köylüler bana her yerde iş programını şu iki kelime ile ihtar ettiler; Yol, mektep" dedi.
1932Himayei - Etfal Cemiyeti tarafından düzenlenen Alaturka Güreş müsabakaları Taksim Stadyumu'nda yapıldı.
1938 - İlk TV haber programı, BBC'de yayınlandı.
1938 - Polonya hükümeti, Çekoslavakya sınırına asker sevk etti. (bkz: Südet Krizi)
1943 - İnönü Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü yayımlandı.
1947 - Zonguldak Kozlu kömür ocaklarında grizu patlaması: 48 işçi öldü.
1949 - Erzurum Hasankale demiryolu ulaşıma açıldı.
1958 - Başbakan Adnan Menderes , Cumhuriyet Halk Partisi'nin parti olmadığını, İsmet İnönü'nün siyaseti bırakması gerektiğini, basının istediğini yazamayacağını söyledi. Menderes, "Bize yumruk atan İsmet Paşa'yı alır layık olduğu muameleyi yaparız" dedi.
1960 - 27 Mayıs günü "Milli Birlik ve Hürriyet Bayramı" olarak kabul edildi.
1964 - Malta , İngiltere'den bağımsızlığını kazandı.
1977 - Türk Lirası devalüe edildi; Dolar 19,25 lira, Mark 8,27 lira oldu. Bu, Milliyetçi Cephe hükümetinin bir yılda yaptığı üçüncü devalüasyon oldu.
1980 - Orgeneral Haydar Saltık devlet başkanı genel sekreteri oldu. Aynı gün Başbakan Bülent Ulusu kabinesini açıkladı. (bkz:12 Eylül Darbesi)
1981 - Belize bağımsızlığını kazandı.
1995 - İzmir Buca Hapishanesi'ne düzenlenen operasyonda 3 siyasi tutuklu ve hükümlü yaşamını yitirdi. Olay, Buca Katliamı olarak tarihe geçti.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
20.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu131735364146
 
On Numara
17.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02031113181926293438434451535459606465697279
 
Sayısal Loto
19.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu103233374348
 
Şans Topu
19.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu020306203001
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji