'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Gündem » İlyas Halil' in Mersin' ini solumak... -2.. Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil' in Mersin' ini solumak... -2.. Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil ile Halkevi' nin yapıldığı yılları yeniden yaşamak, Boyacı Ramazan ile Mersin'in bilinmeyen yıllarında, yollarında dolaşmak

 
 
İlyas Halil' in Mersin' ini solumak... -2.. Abdullah Ayan yazdı
Hüzün yüklü bulutlar gibi yakın, uzak yürüyoruz, çıplak Cumhuriyet meydanında imkânsız gölgeyi arıyoruz...

"Gel bak adını verdiğimiz Kilisenin yanındaki sokağa yürüyelim birlikte ama bana anlat Boyacı Ramazan' ı, Halkevi yapılmadan önce yanan şu çardakların hikâyesini"

Onun tek söz etmesine gerek kalmıyor.

Ramazan sanki canlanmış, gelip oturuyor aramıza...

Bazen 17 yaşındaki İlyas, bazen1946'ların ezilmiş Ramazan' ı birbirlerini tamamlayıp anlatıyorlar, unutulmaması, nesilden nesile aktarılması gereken o hüzünlü hikâyeyi...

Bedri Rahmi dile gelmiş; "Sene 1946 mevsim sonbahar" diye başlayan "Sitem" deki dizelerle yürek dağlıyor...

Ramazan başlıyor anlatmaya:

"Bir aksam uyandım. Tanrı mahallemizi ateşe vermiş. Varım yoğum çardağım gözümün önünde kül oluyordu.

Ellerimi havaya kaldırdım. “Tanrı efendi “dedim “Toprağımızı istiyorsan bunun kolayı vardı ey Ulu Baba. Çukurovayı biraz daha büyük yaratabilirdin. Hadi vakit bulamadın diyelim. Çingeneleri kanatlı yapsaydın ya. Kuş olur ağaçlara yuva yapardık. Arsaya bahçeye ihtiyacımız olmazdı. Ulu baba dediğimi hoş gör ama şimdi ne kuşuz ne de adama benziyoruz.

Sonra gün be gün sıkıntılarımız arttı.  Ekmek şeker karneye bağlandı. Vali Bey halkın savaşı unutmasını istiyordu. Yangının ertesi belediye görevlileri geldi. Yanan yerleri süpürdüler, temizlediler. Halkın mutlu olması için aynı yerde çiçek parkı yapacaklarını söylediler. Belediye Bandosu marşlar çaldı. Arsamıza çiçek ektiler, ağaç diktiler. Kent çiçek kokacak çiçeklerle süslenecek dediler.

Çardaklarımız gidince her doğan gün dik bir tepeye döndü. Açlığı öğrenmeğe başladım. Pabuç boyatanlar sırra kadem bastı. Ekmek parası için Güllü fellah düğünlerinde şarkı söylemeğe dans etmeğe gidiyordu.

Bir yıl sonra talih yüzümüze güldü. Çiçek Parkını söktüler. Yerine halkevi yapılacak dediler. Vali bey bu projeyle fakirlere, işsizlere iş sağlamak istediğini söylüyordu"

O acıları yaşayan Ramazan' mı, hikâyeye döken İlyas Halil' mi dinlediğim, anlamam mümkün değil. Her şey birbirine karışıyor... Zaman, mekânın ortadan kalktığı olağanüstü bir akşamüstü bu...

Kulaklarımda yankılanmaya devam ediyor aşina olduğum hikâye:

" Yapının bitmesine yakın Güllü hastalanmış yatağa düşmüştü. Halsizdi. Evlere çamaşıra gidemiyordu. .

Bir sabah uyandım. Güllü  'Ramazan Sevgilim' dedi. 'Yarın Belediyeye uğra Başkandan vatanına fedakârlık yapmış vatandaşa yaraşır bir iş iste'

"...'Belediyede sokak süpürgecisi olman yeter' Elimi tutmuş 'Ramazan' demişti;

- 'Ziya Paşada ayak ayak üstüne atıp, elinde sigara Kahveciye 'oğul bana bir kallavi getir' diyeceğin günü özlüyorum"

Birden hıçkırıklar çınlıyor kulaklarımda. İlyas Halil, Ramazan' ın ağıtıyla yürek kanatmakta:

"Güllüm gitti. Elim ayağım elim tutmaz oldu. Oğlum Cuma olmasa sokağa atılmış boş sigara kutusu olmuştum.

Güllü son günlerindeydi. Hasta yatağında bana  “Ramazan çok mutluyum” demişti. “ Güllü kışın elini ısıttığı akşamdan akşama karnını doyurduğu ekmeği her gün Halkevine hibe ettiğini Mersinin bilmesini isterim. Bu güzel yapıda yaşayacağım. Ramazan özlediğin gün beni Halkevinde bulursun“

Nemli gözlerle, dalıp giden aziz ağabeyi teselli etme umuduyla omuzuna dokunuyorum. Duymuyor beni, soluksuz anlatmaya devam ediyor:

"Yıl 1947...

İki yıldır gazeteler, uzun bir savaştan çıktığımızı yazıyordu.  Halk hani hani inanmış. Gülmeğe yeni alışıyordu.  Parkta çiçekler korkusuz koku veriyor, kelebeklerin kanatlarında yeniden renkler havada uçuyordu.

Uzun yıllar kokudan yoksun kalmıştık.  Karanfiller, petunyalar savaş yıllarında nerede olduğumuzu düşmandan gizlemek için kokularını yok etmişlerdi.

O akşam. Aşk loş. Çiçekler yeniden çiçek. Kuzeyden renkleriyle kokuları ile akın akın üstümüze geliyor. İki öğrenci. Gözlerimiz birbirine dalmış,  yaşımızı tadıyorduk.

On yedi yaşında delikanlı. Sarhoşluk sandığım şaşkınlık.  Çiçekler henüz sulanmış.

Liseli kızla henüz ıslanmış, yağmur sonrası topraktım.  Toprak kokuyordum.

*

Halkevinin önü kalabalık. Devlet memurları, Belediye görevlileri akın akın geliyordu. O gece tiyatronun döner sahnesinde Puccini`nin Madame Butterfly operası oynuyordu.

Tiyatro kapısının önünde tanıdığım bir çehre. Yıllar önce tanıdığım boyacı Ramazana benziyordu. Elinde bir sepet ebegümeci. Vazo süsler gibi yeşil otu demetlemiş. Halkevinin girişine yerleştiriyordu.

Baktım, Ramazan' dı. Yağmurlu havalarda Ziyapaşa kahvesinin kapısında ayakkabı boyardı. Güneşli günlerde Ramazanın ıslandığı yerde, başka boyacılar otururdu.  Pabuç sihirbazı idi. Küçük ellerinde iki büyük fırça, eski pabucu yeni yapardı.

Merhaba Ramazan usta dedim. Ebegümeci sepeti ile ne yapıyorsun? . Tanımadı.

Babamın adını söyledim. Gülümsedi. 'Eczanede çıraktın değil mi?'

‘Evet”  dedim.

'Delikanlı olmuşsun be'

...

'Ramazan usta, sorumu hoş gör Güllü eşin miydi?'

“Evet” dedi “Çardaklarımızda mutlu yaşadığımız yıllardı. Kışın çinko damımızda yağmur dinler yazın açık pencereden deniz dolardı.   Dedem hamal Recep, bir gün beni karşısına aldı. “Ramazan torun”  dedi  “Ramazan olmak kolay değil. Yaşam boyu yalnız iki gün için mutlu olacaksın.  İlk mutluluğu on beş on altı yaşında tadacaksın. Karşına kendi yaşında bir çingene kız çıkacak.. Tanrının sana uygun bir kız yarattığını öğrenirsin. İlk mutlu gün budur. Ne o anı ne de o kızı unutabilirsin."

...

Güllünün neden hastalandığını sordum.

“Ayakkabı boyası on kuruş. Evde yedi ağız. En az yedi somun için yedi pabuç boyamam gerekiyor.  Yedi boyanacak kundura giyen yedi bey yoktu ki, kentte.

Her ay on kuruşluk ekmek ufalıyor kararıyordu.. Doymamız seyrekleşti. Çardağımıza karanlıklar çöktü. Şafak atıyor güneş doğmuyordu.

Halkevinin bitmesi gecikecekti. Ekmeğe bir kuruş zam binmişti. Vali bey bize müjdeyi bildirdi.  Bu zamla Halkevi çabuk bitecek dedi. Türkiye’nin en büyük yapısına kavuşacağız.

*

"Tanrı adına Yedi ekmek istiyorum dedim.

'Tanrı baba bana boyanacak yedi pabuç ver' dedim

Kulaklar sağırdı.  Beni gören ayakkabısını gizliyordu."

*

Savaşın son yılı, fırınlarda taze ekmek çabuk bitiyordu. Bayat ekmek sağlığa daha iyi diyordu fırıncı.

Allahım dedim 'Fırıncıya Ramazan olduğumu sen mi söyledin?'

...

Boğazlar düğüm düğüm, güneş çekiliyor denizdeki yatağına, uyumakla uyanma arası yarı sarhoşum. Boyacı Ramazan belli sıkılmış, kalkıyor oturduğu merdivenlerden, Yaklaşmakta olan akşamın gölgelerine karışıyor, kayboluyor. İlyas Halil' de ardından... Kulaklarımda son sözleri:

"Son gelişimde Mersin' hayli değişmiş bulmuştum. Geride bıraktığım genç kadınlar değil, kentin sokakları, evleri bile yaşlanmış.

Mersinden ayrıldığım zaman kuşlar daha dinç, kelebekler daha renkli, genç kızların yanakları daha soyluydu.

Mersin mantık dünyasının dışına çıkmış. Hamalından dilencisine herkes milyoner kesilmiş, ama hepsi aç, çıplak...

Yine de aldırma bana...

Şimdi fırsat düşse, yârin koynuna koşar gibi, seve seve dönerim Mersin' e..."

"Hangi Mersini hayal ediyorsun da döneceksin be usta?" diye soracağım ama meltemin ürpertisi uyandırıyor beni...

Kalkıyorum; benden önce yola koyulanların peşinden, güneşin koynuna doğru, yürüyorum...

 
17 Nisan 2013 Çarşamba 14:50
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Miniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:05
  • Güneş07:44
  • Öğlen13:03
  • İkindi15:45
  • Akşam18:01
  • Yatsı19:30
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1815 - Napolyon, 140.00 kişilik bir ordu ve 200.000 kişilik gönüllü birliği ile Paris'e girdi.
1841 - Hong Kong Adası (Hong Kong'un güneyinde bir ada), Afyon Savaşları sırasında Birleşik Krallık'a verildi .
1861 - Arjantin'in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle harabeye döndü.
1892 - Springfield, Massachusetts'te ilk resmi basketbol maçı oynandı.
1895 - Darülaceze kuruldu.
1915 - Mustafa Kemal, Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19.Tümen Komutanlığı'na atandı.
1916 - Albert Einstein, görelilik kuramını yayımladı.
1920 - Maraş'ta Fransızlar'a karşı Maraş Savunması başladı
1921 - Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti; Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne bağlı olarak kuruldu.
1921 - İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1921 - TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa Teşkilatı Esasiye kabul edildi.
1923 - Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı.
1923 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı.
1923 - İsmet Paşa'nın Lozan'da Yunanlılar tarafından yakılmış 26 şehrin listesini sunması.
1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
1936 - VIII. Edward Birleşik Krallık hükümdarı oldu. Daha bir yılı doldurmadan 10 Aralık 1936'da kendi isteği ile tahtı bırakacaktır.
1936 - Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin yasa çıktı.
1936 - Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.
1942 - Askerlik süresi üç yıla çıkarıldı.
1945 - Birleşik Krallık'ta eğitimini tamamlayan 50 Türk öğrenciye pilotluk brövesi verildi.
1947 - Fransa'da Charles De Gaulle, politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti.
1950 - Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı.
1952 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı.
1953 - General Eisenhower, Amerika Birleşik Devletleri başkanı seçildi.
1956 - Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla Varlık dergisi Roman Armağanı'nı kazandı.
1961 - Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.
1961 - Saraçhane Tiyatrosu açıldı. İlk oyun Cevat Fehmi Başkut'un "Hacıyatmaz" oyunu oldu.
1961 - John F. Kennedy, Amerika Birleşik Devletleri'nin 35. başkanı seçildi.
1963 - 21-25 Ocak'da şiddetli soğuklar ülkenin her yanını etkiledi. Elektrikler, sular kesildi, trenler yollarda kaldı. Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.
1967 - Uluslararası Las Vegas Maratonu'nda İsmail Akçay ikinci oldu, derecesi: 2 saat, 23 dakika, 3 saniye.
1968 - Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu.
1969 - John Lennon, Yoko Ono ile evlendi.
1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı.
1972 - Türk Hava Yolları'nın Marmara uçağı Adana'da düştü. Uçakta yolcu yoktu. Beş kişilik mürettebattan bir hostes öldü, dört görevli yaralandı.
1975 - Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu.
1975 - ASALA terör örgütü kuruldu.
1981 - İran, 444 gündür rehin tutulan 52 Amerikalının serbest bırakıldığını açıkladı. Haber, Ronald Reagan'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı koltuğunu Jimmy Carter'dan devralmasından birkaç dakika sonra geldi.
1981 - İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi.
1983 - Eski İstanbul Belediye başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1986 - Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti SHP arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi.
1986 - Birleşik Krallık ve Fransa, Manş Tüneli planlarını açıkladılar.
1986 - Jacques Chirac, Fransa başbakanı oldu.
1988 - Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında 15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı.
1989 - Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza geçirdi, 3 kişi öldü.
1989 - George H.W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 41. başkanı seçildi.
1989 - Asil Nadir, Günaydın gazetesi, Gelişim yayınlarından sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1990 - Bakü'de Sovyet ordusu tarafından yapılan katliam.Yüzlerce masum hayatını kaybetti. (20 Yanvar Faciası)
1992 - Flash TV yayın hayatına başladı.
1993 - Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti.
1993 - Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı.
1993 - Bill Clinton, Amerika Birleşik Devletleri'nin 42. başkanı seçildi.
1995 - Tokyo metrosuna sarin gazı saldırısı: 12 kişi öldü, 1300 kişi yaralandı.
1996 - Filistin'de ilk kez devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Yaser Arafat devlet başkanı seçildi.
1997 - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay Başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu.
2000 - Yargıtay, gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl 6'şar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu.
2001 - George W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 43. başkanı seçildi.
2003 - MERNİS hizmete girdi.
2006 - Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtay'ın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu.
2007 - Hrant Dink'in öldürülmesi olayının zanlısı Ogün Samast, Samsun'da yakalandı.
2009 - Barack Obama Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. Başkanı olarak göreve başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
19.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010727325051
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
18.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030419232908
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji