'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Güncel » İlyas Halil ve 'Baharı yitirdiğim bahçe'... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil ve 'Baharı yitirdiğim bahçe'... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil'in rüya şehri Mersin ve "Baharı yitirdiğim Bahçe" kitabı üzerine...

 
 
İlyas Halil ve 'Baharı yitirdiğim bahçe'... Abdullah Ayan yazdı

Geç tanıdım kendisini ama dolu dolu tanıdım.

Yazışıyoruz yıllardır ve ben eski Mersin’i onun şiir tadındaki hikâyeleriyle daha bir sevdim, sevmekten de öte, âşık oldum.

Dünyanın en büyük martılarının yaşadığı kent diye tanımladığı Mersin’ i dünya üzerinde onun kadar içten, dinleyeni ağlatacak kadar dokunaklı kim anlatabilir ki?

Bana İlyas Halil’ i soranlara onun Mersin kokan dizelerini okuyorum sonrası nemli gözlerin suskunluğu…

Mersin’ i anlat diyenlere de onun duygu dolu çocukluğunun masal şehrini anlatıyorum ve gerisi yine kaçamak yağmur bulutları…

Dünyada Halil’ den başka kim bu kenti böylesine duygu sağanağı eşliğinde anlatabilir ki?

““Mersin neresi?” dedi. Cevap vermedim. Daha doğrusu verdiğim karşılık değildi. “Ne bileyim Mersin nerede? Bilsem yitirir miydim Mersin’ i” dedim herhalde.

Mersin kent değildi ki, bir ruh haletiye idi. Mersin aşk yeri, aşkın ilk doğduğu yerdi herhalde. Her nasılsa âşık olunacak tüm kızlar orada toplanmıştı. Mersin Nirvana yeri… Mersin elli yıl önce sevdiğim kadın, şiir kitabımın sarı sayfaları arasında hala on dokuz yaşında…

Mersin taştan, yoldan, sokaktan olsaydı, çamurdan sivrisinekten olsaydı “Deniz çekildi, ay sahilde su birikintisi” der miydim hiç?”

Eski bir yazımda aziz dostumu anlatırken şöyle demiştim:

“İlyas Halil’ in Mersini; akşamları hüzzam, sabah şafağında sabâ makamında bestelenmeyi hasretle bekleyen mısralar tadındadır aslında”

İşte o hasreti hafifletecek son güfteyi, “Baharı yitiren bahçe”* adını verdiği son kitabını yollamış bana. “Mutluluğun resmini” yapmaktan beter bir işe koyulmuş ve kokularla eski Mersin’ e ağıtlar yaktığı öyküler çıkmış ortaya. Öykü dediğime bakmayın, tıpkı bugüne kadar okuduğum yüzlercesi gibi aslında şiir tadında.

“… Babama göre zor bir yıldı 1941. Topaldı.

(…) Oysa sokağımızda güzel bir haziran vardı. Ben on bir yaşında bir afacan. Aklım dut ağaçlarında, karadut benekli dallarda…

(…) 1942 ve 1943 kışı zor geçmişti. İnsafsız soğuklar kasabayı vurmuştu. Sular donmuş, bahçelerde portakal ağaçları kavrulmuş, çarşıda 20 portakal 5 kuruşa gidiyordu.

Fakir fukara aç biilaç. Şeker bayramında ağızlarda acı biber. Sabah güneşi kara. Akşam karanlığı yine karaya dönüyordu sabaha.

(…) 1945, aylardan Eylül. Savaş bitmişti. Bundan böyle cephede asker, şehirde insan ölmeyecek, dediler. Boyacı Ramazan “Acaba ben de ölmeden ucuz ekmek bulacak mıyım?” diyordu.

Aç olmayanlar gülümsüyordu bu söze:

“Taze ekmeği sen, Hâl’ in ağzındaki Dinç’ lerin fırınında koklarsın ancak” dediler.

Ramazan 5 yıldır ilk defa güldü. “Boya sandığım Soğuksu caddesinin girişindeki fırının önünde. Taze ekmeğin kokusunu kimse benden iyi bilmez” “Ama tadına gelince, o konu başka. Onu Vali beye sorun. Benim haddime mi, sıcak ekmeğin tadını bilmek anlatmak… Bildiğimi söylesem ‘ulan çingene, ekmeği alacak parayı nereden çaldın?’ diye yakama yapışırlar.”

Ve 1950’ leri eski öykülerinden tanıdığımız Boyacı Ramazan’ ın bu kez oğlunu konuşturur Halil:

“Menderes demokrasisi o yıllar ağzımızda horoz şekeri. Mersin halkı hepten çocuk. Şekeri dişimizle kırar, sevinirdik, yalar mutlu olurduk.

(…) Bahçeciler sebze halinin ortasında Arapça kavga etti. Dönüp bakan olmadı. Madam Mari Giritli kasap Hüseyin’e “bana iki taşak sarar mısın?” dedi.

Oradakiler kızmadığı gibi aldırmadı da.

Hüseyin “buyur madam” diyerek iki koç yumurtasını sarıp uzattı.

Fransızca bilenler çarşıda pazarda yüksek sesle dedikodu yapıyordu. Gavuru, Arap’ ı, Giritlisi güzel Mersin çocuklarıydı artık. Dillere ve dinlere demokrasi gelmişti. Mersin giderek varlıklı bir kasaba olma yoluna girmişti.”

Ve aşkını kara kalem Mersin dekoruyla dillendirdiği satırlar:

“Mevsim bahar, günlerden pazardı. Mari salına salına kiliseye gidiyordu. Burnuma halka takmış gibi, beni peşinden sürüklüyor.

Ay nisandı, eminim/püfür püfür iyot esiyor.

Sen bir sanıyorsun/oysa bin çiçek kokusu geliyordu denizden.

Kilisenin kubbesinde/güvercinlerde keman

Kapıda yedi tavşan.”

An gelir tuvale resmeder Mersin’ i:

“(…) Fındıkpınarı Beşgöz’ den denize hep bahar. Her mahallede başka bir ay. Kuzeyde Mart limon çiçekleri ve kokular. Ovada Nisan. Papatya sarı bir güneş. Güneyde Kıbrıs’ tan gelen menekşe Haziran dalgaları. Kıyı yasemin kolye, Anamur’ a kadar…”

(…) Güneş âşık. Toprak maşuk. Kadın çırılçıplak uzanacak çiçeklerin arasına. Arılar çiçekte bal.”

Ve yine savaş acıları içinde çocukça sevinçlerin bahar tomurcukları gibi patladığı yıllar:

“(…) Nedim amcanın bisikletçi dükkânı büyük konağın arkasında, karanlık toprak zemin ve yağdan kara bir arsa üzerinde idi. Karşısında İdmanyurdu futbol sahası.

(…) O yıl Mersin savaştan habersiz bir çocuk cenneti idi. Her ev, her okul, tıka basa çocuk. Sokaklarda, parklarda gürültünün çoğu onların şarkısından.

Martta yaprak altında ak çiçek çocuk. Nisanda yeşil tomurca velet. Haziranda ham ekşi elma dalda. Eylülde kızıl yanaklı elma, dal arasında. Yine aynı yumurcak.

Bütün bir kasaba hep çocuktuk.

Arı kovanı idi o yıllar. Ekmek karne ile, ama aç değildik. Şeker karaborsada. Yine de mutlu idik. Pekmez vardı”

Gelecekte geçmişin Mersin’ ini solumak isteyenlere rehberlik edecek yol gösterecek dizeler:

“(…) Mersin, doğuda tren istasyonundan başlar, Müftü köprüsünde sona ererdi. İstasyonun doğusu gelincik, papatya ovası. Batıda Müftü köprüsünden güneşin battığı yere kadar bahçelik.

… İnek inekle, keçiler birbiriyle bildikleri sesle anlaşır, bahçeciler susardı, çünkü Arapça konuşmak yasaktı.

... Kasabanın kuzeye bakan bahçe Mahallesinde yer, gök ve dağ hep deniz yeşili…

…Akdeniz’ in en güzel yeşili mavisi. Bahçe mahallesinde, bahçelerde idi. Çoğu portakal, limon ekili. Yeşil ağaçlar hep portakal lekeli. Dağların zirvesi sisli. Mavi dumanlı. Baharda rüzgar limon kokardı.

…

…Yazın temmuzunda, ağustosunda batıda, Silifke’ de güneş kızıl bir tünelde batar. Sonra tünelin kapısını kapatacak karanlık mavi olurdu.”

İlyas Halil anlatıp ta Ak Kahve’ yi yazmamak, Mersin’ i yad ellerde yetim bırakmaktı. İyisi mi bugünlerde taşlaşmış yüreğimizle “taş bina” adını reva gördüğümüz o sanat mabedini, Halil’in gözüyle görmek:

“(…) Akkahvedeyiz. Mavi, iki karış ötemizde. İçi, altı su. Akdeniz bu. Yanıbaşımızda.

… Mersin’ in mor akşam yaz aydınlığı. Adsız beş kişiyiz biz, ıraktan yabandan… Beş ayrı dil.

… Hafta yedi, ebemkuşağı renkli günlerimiz. Pazartesi güneş Zeytinlibahçe mahallesinden zeytin yeşili. Göğü kaplardı. Salı sarı. Cumaya mor olur kara. Solar. Nuri’ nin fırçasında bilinçaltı öcü böcü renkleri. Bizdik, insandı Nuri’ nin tuvalinde renkler. Abaç, dışı başka insan. İçinde hâlâ mağara. İnsanı anlatırdı resimleri. Yoğurt pazarında. Gümrük meydanında.*

Çarşamba güneşi batıda. Mersin sarhoş. Doğduğu renkte al battı batıda. Şarap kızıldı. Üstü başı ve urbası sırtında uyuyakalmış ayyaştı.

(…) Cuma menekşeye özenen gün. Akdeniz’ in uzak moru. Kıyıda su. Palyaçonun renk renk yamalı ceketi sırtında. Resim Mersin, fırça Abaç’ ın.”

İtiraf etmeliyim; her cümlesi vurgun yemiş misali insanı çarpan İlyas Halil’ i anlatmaya çalışmak beyhude çaba ve ben bunun farkındayım.

İyisi mi, Nuri Abaç’ ın tuvalinden çıkma resmin süslediği kapağından, son noktasına kadar Mersin kokan, yer yer masal tadında olsa da, belgesele kaynaklık edecek değerde öykülerden oluşan “Baharı Yitirdiğim Bahçe” kitabını edinin ve sindirerek dolaşın eski zamanların rüya kentinde.

*İlyas Halil, Baharı Yitirdiğim Bahçe, Ürün yayınları Ocak 2015

Abdullah Ayan

 
 
12 Mart 2015 Perşembe 10:11
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Miniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:05
  • Güneş07:44
  • Öğlen13:03
  • İkindi15:45
  • Akşam18:01
  • Yatsı19:30
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1815 - Napolyon, 140.00 kişilik bir ordu ve 200.000 kişilik gönüllü birliği ile Paris'e girdi.
1841 - Hong Kong Adası (Hong Kong'un güneyinde bir ada), Afyon Savaşları sırasında Birleşik Krallık'a verildi .
1861 - Arjantin'in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle harabeye döndü.
1892 - Springfield, Massachusetts'te ilk resmi basketbol maçı oynandı.
1895 - Darülaceze kuruldu.
1915 - Mustafa Kemal, Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19.Tümen Komutanlığı'na atandı.
1916 - Albert Einstein, görelilik kuramını yayımladı.
1920 - Maraş'ta Fransızlar'a karşı Maraş Savunması başladı
1921 - Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti; Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne bağlı olarak kuruldu.
1921 - İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1921 - TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa Teşkilatı Esasiye kabul edildi.
1923 - Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı.
1923 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı.
1923 - İsmet Paşa'nın Lozan'da Yunanlılar tarafından yakılmış 26 şehrin listesini sunması.
1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
1936 - VIII. Edward Birleşik Krallık hükümdarı oldu. Daha bir yılı doldurmadan 10 Aralık 1936'da kendi isteği ile tahtı bırakacaktır.
1936 - Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin yasa çıktı.
1936 - Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.
1942 - Askerlik süresi üç yıla çıkarıldı.
1945 - Birleşik Krallık'ta eğitimini tamamlayan 50 Türk öğrenciye pilotluk brövesi verildi.
1947 - Fransa'da Charles De Gaulle, politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti.
1950 - Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı.
1952 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı.
1953 - General Eisenhower, Amerika Birleşik Devletleri başkanı seçildi.
1956 - Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla Varlık dergisi Roman Armağanı'nı kazandı.
1961 - Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.
1961 - Saraçhane Tiyatrosu açıldı. İlk oyun Cevat Fehmi Başkut'un "Hacıyatmaz" oyunu oldu.
1961 - John F. Kennedy, Amerika Birleşik Devletleri'nin 35. başkanı seçildi.
1963 - 21-25 Ocak'da şiddetli soğuklar ülkenin her yanını etkiledi. Elektrikler, sular kesildi, trenler yollarda kaldı. Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.
1967 - Uluslararası Las Vegas Maratonu'nda İsmail Akçay ikinci oldu, derecesi: 2 saat, 23 dakika, 3 saniye.
1968 - Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu.
1969 - John Lennon, Yoko Ono ile evlendi.
1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı.
1972 - Türk Hava Yolları'nın Marmara uçağı Adana'da düştü. Uçakta yolcu yoktu. Beş kişilik mürettebattan bir hostes öldü, dört görevli yaralandı.
1975 - Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu.
1975 - ASALA terör örgütü kuruldu.
1981 - İran, 444 gündür rehin tutulan 52 Amerikalının serbest bırakıldığını açıkladı. Haber, Ronald Reagan'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı koltuğunu Jimmy Carter'dan devralmasından birkaç dakika sonra geldi.
1981 - İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi.
1983 - Eski İstanbul Belediye başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1986 - Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti SHP arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi.
1986 - Birleşik Krallık ve Fransa, Manş Tüneli planlarını açıkladılar.
1986 - Jacques Chirac, Fransa başbakanı oldu.
1988 - Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında 15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı.
1989 - Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza geçirdi, 3 kişi öldü.
1989 - George H.W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 41. başkanı seçildi.
1989 - Asil Nadir, Günaydın gazetesi, Gelişim yayınlarından sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1990 - Bakü'de Sovyet ordusu tarafından yapılan katliam.Yüzlerce masum hayatını kaybetti. (20 Yanvar Faciası)
1992 - Flash TV yayın hayatına başladı.
1993 - Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti.
1993 - Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı.
1993 - Bill Clinton, Amerika Birleşik Devletleri'nin 42. başkanı seçildi.
1995 - Tokyo metrosuna sarin gazı saldırısı: 12 kişi öldü, 1300 kişi yaralandı.
1996 - Filistin'de ilk kez devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Yaser Arafat devlet başkanı seçildi.
1997 - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay Başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu.
2000 - Yargıtay, gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl 6'şar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu.
2001 - George W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 43. başkanı seçildi.
2003 - MERNİS hizmete girdi.
2006 - Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtay'ın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu.
2007 - Hrant Dink'in öldürülmesi olayının zanlısı Ogün Samast, Samsun'da yakalandı.
2009 - Barack Obama Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. Başkanı olarak göreve başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
19.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010727325051
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
18.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030419232908
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji