'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Güncel » Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus' u Adana ve Mersinin mesiresi olarak hayal eden Jansen' in 1935 planı

 
 
Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Mersin, Tarsus ve Adana’yı inceleyen Jansen, birbirine her şeyiyle bağlı bu üç kentle ilgili notlarını toparlayıp 1935 Nisan sonlarında İstanbul’a döner…

Bundan sonrası artık kendisine planlarını yapması ricasında bulunan Belediyelere ve o belediyelerin başkanlarına kalmıştır.

Jansen İstanbul’ a dönmüştür ama Çukurova’nın üç kentinde estirdiği rüzgâr dinecek gibi değildir.

5 Mayıs 1935 tarihli Yeni Mersin gazetesinde Ziya Toroğlu tarafından Jansen ile yapılan söyleşi sonrasında kaleme alınan, 4 gün sürecek “Prof. Jansen gözüyle Tarsus” başlıklı yazı dizisi yayınlanır ve kelimenin tam anlamıyla deprem etkisi yaratır.

Günümüzdeki Tarsus’a bile ışık tutacak, hangi dinamikleri öne çıkaracağının arayışındaki bir kente bugün bile yardımcı olacak o planı da, noktası virgülüne dokunmadan yayınlamayı, yıllardır hayal ettiğim Tarsus vizyonu ile birebir örtüşmesi nedeniyle de ayrıca önemsediğimi itiraf etmeliyim.

“Prof Jansen gözüyle Tarsus” başlığını taşıyan Mayıs 1935’ teki o yazı dizisi “Tarsus Çukurova’nın Mesiresi Olabilir” alt başlığıyla yayınlanmıştır ve Jansen’in kent hakkındaki izlenimleri yanında görüşlerine de yer vermesi nedeniyle hayli ilginç bir belgesel niteliğindedir.

Ziya Toroğlu imzasıyla ilk bölümü Yeni Mersin Gazetesinin 4 Mayıs 1935 Pazar günkü nüshasında yayınlanan yazı dizisinin Tarsus bölümünü noktasını değiştirmeden ama yeni nesilin anlamakta zorluk çekeceği olasılığına karşı bazı orijinal kelimelerin bugünkü karşılığına da yer vererek olduğu gibi yayınlıyorum.

“Profesör Yansen Gözüyle Tarsus…

Jansen; cazip bir eser mevzuu bulmuş sanatkâr neşesiyle akşama kadar notlar alarak ve fotoğraflar çekerek Tarsus’u gezdi. Tabiatın buraya bahşettiği hazinelerden, toprağın yetiştirme kabiliyeti ile denk giden su mebzuliyetine (bolluğuna) hayran kaldı. Tarihten eski zamanlara kültürü uzanan bu şehrin rağbet tılsımını buluyor gibi oldu. Burada vaktiyle başlanmış imar devriyle son seneler zarfında başarılan yenilikler arasında uzun bir atalet zamanı geçirilmiş olmasına acıdı.

Profesör; Adana’da avuca sığmaz koca bir nehir ile Mersin’de apaçık bir denizden başka karakteristik noktalar bulamadığını söylüyordu. Hâlbuki Tarsus;

1-Gözlü Kulesi ile bir bakışta Torosları, tarihin Gülek Boğazını, Eshabülkehf dağını kucaklayan bir ufka ve diğer taraftan denize kadar uzanan yeşil ovaya hâkim bir tepeye maliktir.

2-Eskiden beyaz kömür olarak kullanılan şelalesi bu defa da ruhları tasfiye edecek abuhayat kaynağı olmaya namzettir.

3-Şehrin ortasından geçen ırmakları kıymetli bir menbadır.

Bu üç esas şehircilik bakımından tebarüz ettirilir (öne çıkarılır) ise Tarsus’un, Mersin ve Adana’dan daimi ziyaretçi çekecek kudrette pitoresk (tablo güzelliğinde manzara) hale getirileceğini mümkün görmektedir.

Profesöre göre; bu noktaları toplamak üzere bir parkın yanındaki ırmak kenarından Gözlü Kule’ye diğeri mukabil taraftan şelaleye uzanacak ve bu iki merkezi de şehir ortasından geçen ırmak boyundan birbirine kavuşturacak bir tur (gezinti) yolu açılacaktır. Şehircilikte (Yeşil Yurd) tabir edilen şekilde yapılacak bu yol, etrafını sık ağaçlıklı, yürünecek yeri toza karşı çim ekilecek ve yayaya hasredilecektir. Müsait mahalleler bulundukça ırmağın iki tarafına üçer metre olarak inkisam (bölünme) edilecek bu yolun ortasından ancak ırmağın görünüşü çok güzel olacaktır. Aynı zamanda bu yeşil yol sıcaktan bunalan çarşı ile mahalleyi ikiye ayıracağından şehrin ortasında ağaçlıklı hava çeken sulak bir menfez açılmış olacaktır.

Şehre hava ve ferahlık verecek, ikinci çarede (aşamada) çarşı ve mahalle arasında kalan köhne ebniyelerin (binalar) bulunduğu yerleri meydan bahçesi haline getirmektir. Bu suretle göze batan harap kısımlar da ortadan kalkacaktır. Açılan yerlere civar üst üste binmiş bahçesiz evlerin, kızgın duvarların şehre verdiği kuraklık manzarası, bu meydanlar ile yolların kesif (yoğun) bir halde ağaçlandırılmasıyla izale edilecektir. Profesör Jansen iklimimizde mebzulen (değersiz sayılacak kadar bol) yetişen ağaçlar hakkında da notlar almıştır.

Her mevsim yeşil kalan, çabuk yetişen ve iklim hususiyeti verecek ağaçların nerelere ne tarzlarda dikilmeleri lazım geleceğini teferruat planlarında göstereceği tabiidir.

Üç şehirde fuzuli bir çok yollar açılmıştır. Bunlar Belediyelerin tamirat bütçelerini kemiriyormuş. Esas ihtiyaçlar için açılmış yollardan, insanlardan ziyade arabaların gideceği kısımlara vüs’at (genişlik) verilmesi fennen hatalıdır. Berlin’de caddeler 20 metre olduğu halde buralarda daha geniş caddeler açılmış olma arzusu sıcak memleketler için çok yanlıştır. Avrupa’nın böyle geniş caddelerinden aynı istikamette 4 giden, 4 gelen olmak üzere akşamları saatlerce sekiz dizi otomobil vesair vesaiti nakliye akını geçtiği malumdur. Bu iş nüfus kesafeti (yoğunluğu) meselesidir. Buradaki caddeler de iki arabanın serbest geçeceği kadar bir yerin arabalara tahsisi ve geri kalacak genişliğin yaya kaldırımlarına ilavesi lazımdır. “

Ziya Toroğlu imzalı Mayıs 1935 tarihli yazı dizisinin diğer bölümleri bir sonraki yazıda…

 Abdullah Ayan

 
15 Ağustos 2016 Pazartesi 08:29
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçün
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:06
  • Güneş07:45
  • Öğlen13:02
  • İkindi15:43
  • Akşam17:59
  • Yatsı19:28
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1535 - İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro Peru'nun başkenti Lima'yı keşfetti.
1778 - İngiliz kaşif James Cook, Hawaii'ye ulaştı.
1886 - Kadınlar, Şükufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı.
1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.
1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur.
1910 - Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865'te Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti.
1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene B. Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania gemisine indi.
1912 - Kaptan Robert Scott Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.
1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.
1924 - İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.
1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkum edilmişlerdi.
1931 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi yarışmasını, Naşide Saffet Hanım kazandı.
1940 - Milli Koruma Kanunu kabul edildi.
1943 - Sovyetler, Leningrad'da hüküm süren Nazi kuşatmasını kırdıklarını açıkladı.
1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.
1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi.
1947 - İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu.
1950 - Demokrat Parti (DP) işçiye grev hakkı istedi.
1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransız'ların eline geçti.
1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.
1966 - Vefa Poyraz İstanbul valiliğine atandı.
1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkumlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkum açlık grevine başladı.
1969 - ABD'li bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu.
1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı.
1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.
1984 - -Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında sanıklara tek tip elbise giydirildi.
1989 - Kıbrıslı işadamı Asil Nadir, Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.
1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı.
1991 - Hükümet, TBMM'den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı.
1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.
1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi.
2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı.
532 - Konstantinopolis (günümüzde İstanbul)'te başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
12.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu081315212246
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
11.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020308202608
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji