7. Atıf Yılmaz Kısa Film Festivali görkemli bir galayla kapanış yaptı

Ana Sayfa » Güncel » Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus' u Adana ve Mersinin mesiresi olarak hayal eden Jansen' in 1935 planı

 
 
Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Mersin, Tarsus ve Adana’yı inceleyen Jansen, birbirine her şeyiyle bağlı bu üç kentle ilgili notlarını toparlayıp 1935 Nisan sonlarında İstanbul’a döner…

Bundan sonrası artık kendisine planlarını yapması ricasında bulunan Belediyelere ve o belediyelerin başkanlarına kalmıştır.

Jansen İstanbul’ a dönmüştür ama Çukurova’nın üç kentinde estirdiği rüzgâr dinecek gibi değildir.

5 Mayıs 1935 tarihli Yeni Mersin gazetesinde Ziya Toroğlu tarafından Jansen ile yapılan söyleşi sonrasında kaleme alınan, 4 gün sürecek “Prof. Jansen gözüyle Tarsus” başlıklı yazı dizisi yayınlanır ve kelimenin tam anlamıyla deprem etkisi yaratır.

Günümüzdeki Tarsus’a bile ışık tutacak, hangi dinamikleri öne çıkaracağının arayışındaki bir kente bugün bile yardımcı olacak o planı da, noktası virgülüne dokunmadan yayınlamayı, yıllardır hayal ettiğim Tarsus vizyonu ile birebir örtüşmesi nedeniyle de ayrıca önemsediğimi itiraf etmeliyim.

“Prof Jansen gözüyle Tarsus” başlığını taşıyan Mayıs 1935’ teki o yazı dizisi “Tarsus Çukurova’nın Mesiresi Olabilir” alt başlığıyla yayınlanmıştır ve Jansen’in kent hakkındaki izlenimleri yanında görüşlerine de yer vermesi nedeniyle hayli ilginç bir belgesel niteliğindedir.

Ziya Toroğlu imzasıyla ilk bölümü Yeni Mersin Gazetesinin 4 Mayıs 1935 Pazar günkü nüshasında yayınlanan yazı dizisinin Tarsus bölümünü noktasını değiştirmeden ama yeni nesilin anlamakta zorluk çekeceği olasılığına karşı bazı orijinal kelimelerin bugünkü karşılığına da yer vererek olduğu gibi yayınlıyorum.

“Profesör Yansen Gözüyle Tarsus…

Jansen; cazip bir eser mevzuu bulmuş sanatkâr neşesiyle akşama kadar notlar alarak ve fotoğraflar çekerek Tarsus’u gezdi. Tabiatın buraya bahşettiği hazinelerden, toprağın yetiştirme kabiliyeti ile denk giden su mebzuliyetine (bolluğuna) hayran kaldı. Tarihten eski zamanlara kültürü uzanan bu şehrin rağbet tılsımını buluyor gibi oldu. Burada vaktiyle başlanmış imar devriyle son seneler zarfında başarılan yenilikler arasında uzun bir atalet zamanı geçirilmiş olmasına acıdı.

Profesör; Adana’da avuca sığmaz koca bir nehir ile Mersin’de apaçık bir denizden başka karakteristik noktalar bulamadığını söylüyordu. Hâlbuki Tarsus;

1-Gözlü Kulesi ile bir bakışta Torosları, tarihin Gülek Boğazını, Eshabülkehf dağını kucaklayan bir ufka ve diğer taraftan denize kadar uzanan yeşil ovaya hâkim bir tepeye maliktir.

2-Eskiden beyaz kömür olarak kullanılan şelalesi bu defa da ruhları tasfiye edecek abuhayat kaynağı olmaya namzettir.

3-Şehrin ortasından geçen ırmakları kıymetli bir menbadır.

Bu üç esas şehircilik bakımından tebarüz ettirilir (öne çıkarılır) ise Tarsus’un, Mersin ve Adana’dan daimi ziyaretçi çekecek kudrette pitoresk (tablo güzelliğinde manzara) hale getirileceğini mümkün görmektedir.

Profesöre göre; bu noktaları toplamak üzere bir parkın yanındaki ırmak kenarından Gözlü Kule’ye diğeri mukabil taraftan şelaleye uzanacak ve bu iki merkezi de şehir ortasından geçen ırmak boyundan birbirine kavuşturacak bir tur (gezinti) yolu açılacaktır. Şehircilikte (Yeşil Yurd) tabir edilen şekilde yapılacak bu yol, etrafını sık ağaçlıklı, yürünecek yeri toza karşı çim ekilecek ve yayaya hasredilecektir. Müsait mahalleler bulundukça ırmağın iki tarafına üçer metre olarak inkisam (bölünme) edilecek bu yolun ortasından ancak ırmağın görünüşü çok güzel olacaktır. Aynı zamanda bu yeşil yol sıcaktan bunalan çarşı ile mahalleyi ikiye ayıracağından şehrin ortasında ağaçlıklı hava çeken sulak bir menfez açılmış olacaktır.

Şehre hava ve ferahlık verecek, ikinci çarede (aşamada) çarşı ve mahalle arasında kalan köhne ebniyelerin (binalar) bulunduğu yerleri meydan bahçesi haline getirmektir. Bu suretle göze batan harap kısımlar da ortadan kalkacaktır. Açılan yerlere civar üst üste binmiş bahçesiz evlerin, kızgın duvarların şehre verdiği kuraklık manzarası, bu meydanlar ile yolların kesif (yoğun) bir halde ağaçlandırılmasıyla izale edilecektir. Profesör Jansen iklimimizde mebzulen (değersiz sayılacak kadar bol) yetişen ağaçlar hakkında da notlar almıştır.

Her mevsim yeşil kalan, çabuk yetişen ve iklim hususiyeti verecek ağaçların nerelere ne tarzlarda dikilmeleri lazım geleceğini teferruat planlarında göstereceği tabiidir.

Üç şehirde fuzuli bir çok yollar açılmıştır. Bunlar Belediyelerin tamirat bütçelerini kemiriyormuş. Esas ihtiyaçlar için açılmış yollardan, insanlardan ziyade arabaların gideceği kısımlara vüs’at (genişlik) verilmesi fennen hatalıdır. Berlin’de caddeler 20 metre olduğu halde buralarda daha geniş caddeler açılmış olma arzusu sıcak memleketler için çok yanlıştır. Avrupa’nın böyle geniş caddelerinden aynı istikamette 4 giden, 4 gelen olmak üzere akşamları saatlerce sekiz dizi otomobil vesair vesaiti nakliye akını geçtiği malumdur. Bu iş nüfus kesafeti (yoğunluğu) meselesidir. Buradaki caddeler de iki arabanın serbest geçeceği kadar bir yerin arabalara tahsisi ve geri kalacak genişliğin yaya kaldırımlarına ilavesi lazımdır. “

Ziya Toroğlu imzalı Mayıs 1935 tarihli yazı dizisinin diğer bölümleri bir sonraki yazıda…

 Abdullah Ayan

 
 
15 Ağustos 2016 Pazartesi 08:29
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:27
  • Güneş05:23
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:39
  • Akşam19:55
  • Yatsı21:36
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1847 - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.
1864 - Kuzey Kafkasyalılar-Çerkesler'in anavatanları olan Kuzey Kafkasya'dan Ruslar tarafından Osmanlı topraklarına sürgün edilmesi
1881 - Amerikan Kızılhaçı Clara Barton tarafından kuruldu.
1904 - FIFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği) Paris'te kuruldu.
1927 - ABD'li havacı Charles Lindbergh, 'Sprit of St. Louis' adlı uçağıyla New York'tan Paris'e uçarak, Atlas Okyanusu'nu geçen ilk pilot oldu.
1950 - Demokrat Parti'nin 14 Mayıs'taki seçimlerden galibiyetle çıkmasıyla Adnan Menderes Başbakan, Celâl Bayar Cumhurbaşkanı oldu.
1960 - Harp Okulu öğrencileri, hükümet aleyhine sessiz yürüyüş yaptı.
1963 - Harp Okulu Komutanı Talat Aydemir anayasanın önerdiği bazı reformların gerçekleştirilmediği gerekçesiyle ikinci bir darbe girişiminde bulundu, fakat başarılı olamadı.
1971 - Anayasa Mahkemesi, Milli Nizam Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.
1979 - San Francisco, California'da Dan White'ın Harvey Milk ve George Moscone cinayetlerinden minimum cezayı almasına karşı 'White Night Riots'(Beyaz Gece Ayaklanması) yaşandı.
1981 - Atatürk'ün 100'üncü doğum yıldönümü törenlerle kutlandı.
1983 - Avrupa Konseyi'nin, Avrupa medeniyetinin zenginliğini oluşturan kültürleri tanıtmak amacıyla düzenlediği sergilerden 18'incisi İstanbul'da Anadolu Medeniyetleri Sergisi adıyla açıldı.
1991 - Hindistan Başbakanı Rajiv Gandhi öldürüldü.
1994 - Hacda şeytan taşlama sırasında izdiham çıktı: Yedisi Türk olmak üzere 185 hacı öldü.
1996 - Örtülü ödenekten 5.5 milyar lira ile bazı kişi ve kuruluşları dolandırdığı öne sürülen Selçuk Parsadan, Balıkesir'in Altınoluk beldesinde yakalandı.
1997 - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, Refah Partisi'nin Anayasa'nın laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği gerekçesiyle sürekli kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne dava açtı.
2004 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Anayasa değişikliğini onayladı ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırıldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
17.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu071227304953
 
On Numara
14.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu05071214202328324243454647485059606566717277
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
16.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu050914263112
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji