İhracat Kasım ayında geçen yıla göre %5 artışla 11 milyar 952 milyon dolar oldu

Ana Sayfa » Güncel » Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus' u Adana ve Mersinin mesiresi olarak hayal eden Jansen' in 1935 planı

 
 
Jansen’ in Mersin Şehir Planı -3... Abdullah Ayan yazdı

Mersin, Tarsus ve Adana’yı inceleyen Jansen, birbirine her şeyiyle bağlı bu üç kentle ilgili notlarını toparlayıp 1935 Nisan sonlarında İstanbul’a döner…

Bundan sonrası artık kendisine planlarını yapması ricasında bulunan Belediyelere ve o belediyelerin başkanlarına kalmıştır.

Jansen İstanbul’ a dönmüştür ama Çukurova’nın üç kentinde estirdiği rüzgâr dinecek gibi değildir.

5 Mayıs 1935 tarihli Yeni Mersin gazetesinde Ziya Toroğlu tarafından Jansen ile yapılan söyleşi sonrasında kaleme alınan, 4 gün sürecek “Prof. Jansen gözüyle Tarsus” başlıklı yazı dizisi yayınlanır ve kelimenin tam anlamıyla deprem etkisi yaratır.

Günümüzdeki Tarsus’a bile ışık tutacak, hangi dinamikleri öne çıkaracağının arayışındaki bir kente bugün bile yardımcı olacak o planı da, noktası virgülüne dokunmadan yayınlamayı, yıllardır hayal ettiğim Tarsus vizyonu ile birebir örtüşmesi nedeniyle de ayrıca önemsediğimi itiraf etmeliyim.

“Prof Jansen gözüyle Tarsus” başlığını taşıyan Mayıs 1935’ teki o yazı dizisi “Tarsus Çukurova’nın Mesiresi Olabilir” alt başlığıyla yayınlanmıştır ve Jansen’in kent hakkındaki izlenimleri yanında görüşlerine de yer vermesi nedeniyle hayli ilginç bir belgesel niteliğindedir.

Ziya Toroğlu imzasıyla ilk bölümü Yeni Mersin Gazetesinin 4 Mayıs 1935 Pazar günkü nüshasında yayınlanan yazı dizisinin Tarsus bölümünü noktasını değiştirmeden ama yeni nesilin anlamakta zorluk çekeceği olasılığına karşı bazı orijinal kelimelerin bugünkü karşılığına da yer vererek olduğu gibi yayınlıyorum.

“Profesör Yansen Gözüyle Tarsus…

Jansen; cazip bir eser mevzuu bulmuş sanatkâr neşesiyle akşama kadar notlar alarak ve fotoğraflar çekerek Tarsus’u gezdi. Tabiatın buraya bahşettiği hazinelerden, toprağın yetiştirme kabiliyeti ile denk giden su mebzuliyetine (bolluğuna) hayran kaldı. Tarihten eski zamanlara kültürü uzanan bu şehrin rağbet tılsımını buluyor gibi oldu. Burada vaktiyle başlanmış imar devriyle son seneler zarfında başarılan yenilikler arasında uzun bir atalet zamanı geçirilmiş olmasına acıdı.

Profesör; Adana’da avuca sığmaz koca bir nehir ile Mersin’de apaçık bir denizden başka karakteristik noktalar bulamadığını söylüyordu. Hâlbuki Tarsus;

1-Gözlü Kulesi ile bir bakışta Torosları, tarihin Gülek Boğazını, Eshabülkehf dağını kucaklayan bir ufka ve diğer taraftan denize kadar uzanan yeşil ovaya hâkim bir tepeye maliktir.

2-Eskiden beyaz kömür olarak kullanılan şelalesi bu defa da ruhları tasfiye edecek abuhayat kaynağı olmaya namzettir.

3-Şehrin ortasından geçen ırmakları kıymetli bir menbadır.

Bu üç esas şehircilik bakımından tebarüz ettirilir (öne çıkarılır) ise Tarsus’un, Mersin ve Adana’dan daimi ziyaretçi çekecek kudrette pitoresk (tablo güzelliğinde manzara) hale getirileceğini mümkün görmektedir.

Profesöre göre; bu noktaları toplamak üzere bir parkın yanındaki ırmak kenarından Gözlü Kule’ye diğeri mukabil taraftan şelaleye uzanacak ve bu iki merkezi de şehir ortasından geçen ırmak boyundan birbirine kavuşturacak bir tur (gezinti) yolu açılacaktır. Şehircilikte (Yeşil Yurd) tabir edilen şekilde yapılacak bu yol, etrafını sık ağaçlıklı, yürünecek yeri toza karşı çim ekilecek ve yayaya hasredilecektir. Müsait mahalleler bulundukça ırmağın iki tarafına üçer metre olarak inkisam (bölünme) edilecek bu yolun ortasından ancak ırmağın görünüşü çok güzel olacaktır. Aynı zamanda bu yeşil yol sıcaktan bunalan çarşı ile mahalleyi ikiye ayıracağından şehrin ortasında ağaçlıklı hava çeken sulak bir menfez açılmış olacaktır.

Şehre hava ve ferahlık verecek, ikinci çarede (aşamada) çarşı ve mahalle arasında kalan köhne ebniyelerin (binalar) bulunduğu yerleri meydan bahçesi haline getirmektir. Bu suretle göze batan harap kısımlar da ortadan kalkacaktır. Açılan yerlere civar üst üste binmiş bahçesiz evlerin, kızgın duvarların şehre verdiği kuraklık manzarası, bu meydanlar ile yolların kesif (yoğun) bir halde ağaçlandırılmasıyla izale edilecektir. Profesör Jansen iklimimizde mebzulen (değersiz sayılacak kadar bol) yetişen ağaçlar hakkında da notlar almıştır.

Her mevsim yeşil kalan, çabuk yetişen ve iklim hususiyeti verecek ağaçların nerelere ne tarzlarda dikilmeleri lazım geleceğini teferruat planlarında göstereceği tabiidir.

Üç şehirde fuzuli bir çok yollar açılmıştır. Bunlar Belediyelerin tamirat bütçelerini kemiriyormuş. Esas ihtiyaçlar için açılmış yollardan, insanlardan ziyade arabaların gideceği kısımlara vüs’at (genişlik) verilmesi fennen hatalıdır. Berlin’de caddeler 20 metre olduğu halde buralarda daha geniş caddeler açılmış olma arzusu sıcak memleketler için çok yanlıştır. Avrupa’nın böyle geniş caddelerinden aynı istikamette 4 giden, 4 gelen olmak üzere akşamları saatlerce sekiz dizi otomobil vesair vesaiti nakliye akını geçtiği malumdur. Bu iş nüfus kesafeti (yoğunluğu) meselesidir. Buradaki caddeler de iki arabanın serbest geçeceği kadar bir yerin arabalara tahsisi ve geri kalacak genişliğin yaya kaldırımlarına ilavesi lazımdır. “

Ziya Toroğlu imzalı Mayıs 1935 tarihli yazı dizisinin diğer bölümleri bir sonraki yazıda…

 Abdullah Ayan

 
15 Ağustos 2016 Pazartesi 08:29
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:51
  • Güneş07:33
  • Öğlen12:43
  • İkindi15:17
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:02
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
12
6
3
3
21
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Alanyaspor
13
4
2
7
14
13
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
14
Trabzonspor
12
3
3
6
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
12
2
4
6
10
17
Kayserispor
12
2
3
7
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1492 - Kristof Kolomb, Haiti'yi keşfetti.
1904 - Japonlar Port Arthur'da Rus donanmasını yok etti.
1920 - TBMM'de "Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu" kuruldu; Mustafa Kemal grup başkanlığına seçildi.
1921 - Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı, İrlanda devrimci grubu Sinn Fein ile anlaşmaya vardı ve İrlanda'nın güneyi bağımsız bir devlet oldu.
1927 - Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Vaşington Büyükelçisi Ahmet Muhtar Bey güven mektubunu sundu.
1927 - Cumhuriyet döneminin ilk kâğıt paraları tedavüle çıkarıldı. 1, 5, 10, 50, 100, 500 ve 1000 liralık olmak üzere 7 ayrı değerde çıkarılan banknotlar eski Türkçe ve Fransızca bastırıldı.
1932 - Almanya doğumlu İsviçreli fizikçi Albert Einstein Amerikan vizesi aldı.
1933 - Birleşik Devletler'de 14 yıldır devam eden içki yasağı kalktı.
1933 - Eskişehir Şeker Fabrikası açıldı.
1934 - Türkiye'de kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanıyan kanun kabul edildi.
1941 - Birleşik Krallık; Finlandiya, Macaristan ve Romanya'ya savaş ilan etti.
1942 - Erbaa ve Niksar'da meydana gelen depremde 500 kişi öldü.
1945 - Bermuda Şeytan Üçgeni'nde bir uçak kayboldu.
1950 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı, Kore'deki askerlerin %10'unun öldüğünü açıkladı. Radyo Gazetesi'ne göre, 150 asker öldü, 150 kayıp, 200 ile 300 yaralı var.
1953 - Bektaşi Şeyhi Sırrı Baba, Bakanlar Kurulu kararıyla sınırdışı edildi.
1957 - Sukarno tüm Hollandalıları Endonezya'dan sınırdışı etti.
1970 - İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu'nda 2 öğrenci vuruldu.
1978 - Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, Afganistan ile 20 yıllık dostluk anlaşması imzaladı.
1981 - Türkiye Millî Basketbol Takımı, Sofya'da Yunanistan'ı 93-80 yenerek Balkan Şampiyonu oldu.
1986 - Pınar Kür'ün "Bitmeyen Aşk" adlı romanı "müstehcenlik" gerekçesiyle toplatıldı.
1987 - Cibali Tütün Fabrikası yandı.
1987 - Türkiye İşçi Partisi (TİP) genel Sekreteri Nihat Sargın ve Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı (Haydar Kutlu) tutuklandı.
1989 - TGV Atlantique, 482,4 km/h sürate erişerek demiryolu hız rekorunu kırdı.
1995 - MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş, "Cumhuriyetimizin ilk dönemlerinde olduğu gibi ezan Türkçe okunsun" diyen eski Devlet Güvenlik Mahkemesi başsavcısı Nusret Demiral'ın istifasını istedi.
2002 - Oslo'da yapılan barış görüşmelerinde Sri Lanka'da 19 yıl süren savaştan sonra Tamil gerillaları ile hükümet arasında federal iktidar paylaşımı konusunda gelişme sağlandı.
2003 - İntihar bombacıları güney Rusya'da bir trene saldırdılar: en az 46 kişi öldü.
2003 - Türk Telekomünikasyon AŞ hızlı internet uygulaması ADSL'yi, kullanıma açıldı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
01.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu101823343650
 
On Numara
28.11.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu03091114253336374045474851535459616465727880
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
30.11.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu041011162601
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji