İş dünyası temsilcileri Türkiye gündemini Mersin'de değerlendirdi.

Ana Sayfa » Güncel » Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Jansen' in Tarsus'tan Venedik yaratma hayali

 
 
Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Yazı dizisinin önceki bölümünde Adana’ yı ele avuca sığmaz bir nehir, Mersin’ i korumasız ve fırtınalara açık bir denizden ibaret gören Jansen’ in, hayran kaldığı Tarsus’ a yüklediği “Çukurova’ nın ortak mesire alanı” hayaliyle ilgili düşüncelerini o günlerdeki gazete makalelerine yansıyan haliyle paylaşmaya çalıştım.

“Eskiden beyaz kömür olarak kullanılan şelalesi* bu defa ruhları temizleyecek hayat suyu kaynağı olmaya namzettir” düşüncesini kafasında ete kemiğe büründüren Jansen’ in hayal ettiği plan hayata geçebilse Tarsus yalnız bölgenin değil, tüm ülkenin gıpta ile imrendiği ve su kanallarıyla Venedik’ e fark atacak bir kente dönüşebilirdi. İskender ve hocası Aristo’ dan Cleopatra’ ya, Lokman Peygamber’de Saint Paul’a nice isme kucak açmış Tarsus’ un dünyadaki benzerlerinden eksiği yok fazlası vardır ve bunu gören Jansen uyuyan potansiyeli ayağa kaldırma derdindedir…

Jansen’ in Tarsus’ a biçmeye çalıştığı elbiseyi anlatmayı Mayıs 1935’ te Yeni Mersin Gazetesinde Ziya Toroğlu imzasıyla yayınlanan yazı dizisinin ikinci bölümüyle sürdüreyim.

Prof Jansen Gözüyle Tarsus -2-

Mersin şosesini sanayi mıntıkasından, şehir dışından ve en kısa yoldan Adana şosesine (yoluna) bağlamalıdır. Yük arabalarını buradan geçirerek bunların sıkletini, çarşı ve resmi daireler mıntıkası yollarından kaldırmak lazımdır.

Esnaf çarşısı yollarından hiçbir araba geçirilmemelidir. Fuzuli addedilecek bir çok talî sokaklar da bahçe haline ifrağ edilerek sokak olmaktan çıkarılmalıdır.

Bu suretle tul (boyu) kısalacak, arzı (eni) daralacak, adedi eksilecek, üstünden geçecek sıkletleri (ağırlık) kesafetleri (yoğunluğu) taksime uğrayacak yollar, bir defa yapıldıysa uzun müddet dayanmaya namzet olurlar. Ve bugün birkaç yolun tamiri için sarf edilen para ile bütün yollar her sene tamir edilebilir. Bunların ikmalinden evvel de kanalizasyon işi halledilmelidir.

Kanalizasyon şebekesinin şehirden altı kilometre mesafeye kadar kapalı çıkarılmasının büyük masrafı mucip bulunduğunu ve denizin şehirden epeyi uzak kaldığını dile getirdiğimizde Prof. Jansen gülümseyerek şunları söyledi:

“Bir kere kanalizasyon servettir. Servet denize dökülmez. Saniyen şebekenin şehirden ne kadar mesafeye kadar kapalı çıkarılması lazım geleceği de hesaplanır.

Madem ki 6 kilometre mecburiyeti varmış, şu halde bunun üç kilometreye kadar uzatılması Tarsus için kafi geleceğinden mütebaki 3 kilometresine sarf edeceğimiz para ile bu muhteviyatı suni gübre yapacak ve posasını da kokulu sabun imal edecek bir tesis vücuda getirirsiniz.”

Yol ve bahçeli meydanlar açılması lazım geldiği zaman istimlak edilecek binaların tayininde titiz davranmak lazımdır. Yol açmak, eskiden zannedildiği gibi şehrin bir ucundan öbür tarafa kadar gerilecek ipe göre istikamet vermekle yapılmamalıdır. Yeni şehircilikte bu modalar geçmiştir.

Yolları şehrin orijinal eski yapılarına uydurmak lazım geldiği bu gibi eski binalardan cami, medrese gibi esaslı özgün binalardan kabiline göre diğer birinci, ikinci hatta üçüncü dereceli binaların bile yıkılması icap eder.

Yol pahasına istimlâk edilen bir binanın sahibi umumiyetle bugün yıkılacak evinden daha iyisini yapamayacaktır.

Şehri imar edelim derken bugünkü görünüşü de harabeye çevirmemek lazımdır. Verilecek istimlâk bedellerinde fedakârlık halktan beklenmemeli, aksine Belediye hasis (cimri) davranmamalıdır. Esasen istimlâke verilecek paranın azami kısmı emlaki değerlenecek kimselerden taksitle şerefiye olarak geri alınacağından Belediye fazla şey kaybetmeyecektir.

Jansen Tarsus’ta yapılacak evlerin mıntıkasını şehir çevresinden dışarı çıkarmamaya, mevcut saha dâhilinde bunlara yer ayırmayı münasip görüyor. Yeni evler için Tarsus’un eski açık sofalı, kemerli evlerini iklime pek uygun bulduğundan bunların modernize ederek bahçe içerisinde ikişer katlı çok güzel modeller yapılabileceğini ve bunlarla şehrin süsleneceğini söylemektedir.

Resmi dairelerin bulunacağı mıntıka ayrılırken ileride yapılacak abide şehir oteli, resmi binalar, stadyum, yüzme havuzu, tayyare meydanı gibi emsali asri ihtiyaç için şimdiden bunların mahalleri ayrılmıştır. Çarşı içindeki demirci, marangoz atölyeleri, depo, mağazalar ile şehrin havasını, sükûnetini ifsat edecek (bozacak) sair imalathaneleri şark-ı şimalide (kuzeydoğu) vücuda getirilecek sanayi mıntıkasında toplamalı ve buraya asri amele evleri yaptırılarak ameleyi de şehir içerisinde gayri sıhhi yaşamaktan korumalıdır. Prof. Esas imar planıyla birlikte Abide, Cumhuriyet Meydanı, parklar ve diğer yeni yapılacak bütün tesisata dair planları da verecektir.

Bunların tamamı 24 ay zarfında belediyeye teslim edilecektir.

Jansen planının aynen tatbik edileceğine ve en ufak bir tadilatın bile kendisine sorulmadan değiştirilmeyeceğine ve en ufak bir tadilatın bile kendisine sorulmadan değiştirilmeyeceğine ve planın tatbikatı esnasında nezaret etmek üzere her davette geleceğine dair Belediyeler ile yapacağı mukavelelere maddeler koymaktadır. Şehir uzmanının Mersin için düşündükleri de bundan ibarettir. (Ziya Toroğlu, Yeni Mersin 7 Mayıs 1935)

*Su gücüyle çalışan değirmen, pamuk çırçır ve hatta Anadolu’ nun ilk elektrik üreten dinamosu hep o şelale gücüyle çalışmıştı. İlginçtir yine Alman ekolünden Avusturya’ lı Mühendis Torfil (Dörfler) 1902 yılında Bent başı mevkiinde suyun çevirdiği milin ucundaki dinamo ile 2 kw’ lik elektrik üretmeyi başarmış ve elde edilen elektrikle Anadolu’ da İstanbul dahil ilk kez bir kentin sokakları elektrikle aydınlanmıştır. Sonradan 60 kw’ ya çıkarılan kapasite sayesinde sokakların ardından Çukurova fabrikasının da sahibi Sadık Paşa ile yargıç Yakup Efendi’ nin evlerine de bu iptidai santralden elektrik verilecektir.

Abdullah Ayan

 
18 Ağustos 2016 Perşembe 21:18
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:31
  • Güneş07:05
  • Öğlen13:04
  • İkindi16:17
  • Akşam18:43
  • Yatsı20:07
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
22
15
5
2
50
2
Başakşehir
22
13
7
2
46
3
Galatasaray
22
12
4
6
40
4
Fenerbahçe
22
10
8
4
38
5
Antalyaspor
22
10
5
7
35
6
Trabzonspor
22
9
5
8
32
7
Osmanlıspor FK
22
7
9
6
30
8
K.D.Ç. Karabük
22
9
3
10
30
9
Konyaspor
22
7
8
7
29
10
Bursaspor
22
8
4
10
28
11
Kasımpaşa
22
8
4
10
28
12
Akhisar Bld.
22
7
6
9
27
13
Gençlerbirliği
21
6
8
7
26
14
Kayserispor
22
7
4
11
25
15
Alanyaspor
22
7
4
11
25
16
Ç. Rizespor
22
5
5
12
20
17
Adanaspor
22
4
5
13
17
18
Gaziantepspor
21
4
4
13
16
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1430 - Osmanlı Padişahı II. Murad, Selanik'i fethetti.
1565 - Rio de Janeiro şehrinin kuruluşu.
1803 - Ohio, ABD'ye 17. eyalet olarak katıldı.
1811 - Kavalalı Mehmet Ali, Memlûkleri Kahire Kalesine davet edip imha etti.
1815 - Napolyon, Elba'daki sürgünden Fransa'ya geri döndü.
1867 - Nebraska, ABD'ye 37. eyalet olarak katıldı.
1881 - Rus Çarı II. Aleksandr Narodniklerce öldürüldü.
1896 - Henri Becquerel, radyoaktiviteyi keşfetti.
1912 - Albert Berry, bir paraşüt ile uçaktan atlayan ilk kişi oldu.
1919 - Güney Kore'nin tek taraflı bağımsızlık ilanı
1921 - Mehmet Akif Ersoy'un sözlerini yazdığı "İstiklâl Marşı", Maarif Vekili (Milli Eğitim Bakanı) Hamdullah Suphi Bey tarafından Mecliste ilk kez okundu.
1921 - Türk-Afgan dostluk antlaşması imzalandı.
1923 - Mustafa Kemal Paşa, TBMM'nin yeni çalışma dönemini açtı. Mustafa Kemal'in açış konuşmasını mecliste dinleyiciler balkonundan izleyen Latife Hanım, meclise gelen ilk kadın oldu.
1923 - Ali Fuat Cebesoy tekrar TBMM ikinci başkanlığına, Erzurum mebusu Hüseyin *Avni Bey (Ulaş) birinci başkan vekilliğine, Konya mebusu Musa Kâzım Efendi ikinci başkan vekilliğine seçildiler.
1925 - Anadolu Ajansı Türk Anonim Şirketi kurularak, AA şirket statüsüne kavuştu. Ahmet Ağaoğlu, AA'nın ilk Yönetim Kurulu Başkanı, Alaeddin Bey ilk Genel Müdürü oldu.
1926 - İtalyan yasaları esas alınarak hazırlanan yeni Türk Ceza Kanunu, TBMM'de kabul edildi.
1929 - İstanbul Boğazı kuzeyden gelen buz kütlelerinin hücumuna uğradı. Buzların yoğunluğu nedeniyle vapurlar çalışamadı.
1931 - Troçki'nin Büyükada'da kaldığı Arap İzzet Paşa Yalısı yandı.
1935 - TBMM 5. dönem çalışmalarına başladı. Atatürk, 4. kez Cumhurbaşkanı seçildi. TBMM'de ilk kez 18 kadın milletvekili yer aldı.
1936 - ABD'de Hoover Barajı'nın inşaatı tamamlandı. O tarihte dünyanın en büyük beton yapısı ve en büyük hidroelektrik santraliydi.
1940 - Fransız yazar Pierre Louys'in, Afrodit adlı romanının Türkçe çevirisi hakkında "müstehcen yayın" gerekçesiyle dava açıldı.
1940 - Bulgaristan Mihver devletleri'ne katıldı.
1947 - Uluslararası para fonu (International Monetary Fund, IMF) finans işlemlerine başladı.
1947 - İffet Halim Oruz'un çıkardığı Kadın gazetesi yayına başladı. Gazete, 1979 yılına kadar, 32 yılda 1125 sayı olarak çıktı.
1951 - Afyon'un Sandıklı ilçesinde Grip salgınından 22 kişi öldü.
1951 - Hastalık ve Analık Sigortası Yasası, İstanbul, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde yürürlüğe girdi.
1953 - Stalin kalp krizi geçirdi. Dört gün sonra da öldü.
1954 - Porto Riko'lu milliyetçiler ABD temsilciler meclisine saldırdı, beş senatör yaralandı.
1958 - İzmit Körfezi'nde çalışan Üsküdar vapuru, saatteki hızı 130 kilometreyi bulan kasırga yüzünden Soğucak mevkiinde battı. Resmi rakamlara göre 300'e yakın yolcudan, çoğu İzmit Lisesi ve İzmit Endüstri Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere 272 kişi öldü.
1959 - Kıbrıs'a dönen Makarios Kıbrıslı Rumlar tarafından büyük bir tezahüratla karşılandı.
1960 - 1000 siyah öğrenci, ABD'nin Alabama eyaletinde ayrımcılığı protesto etti.
1963 - İstanbul Boğazı'nda Dolmabahçe açıklarında çarpışan iki Sovyet tankerinden denize sızan ince mazotun alev almasıyla Yüzer Karaköy İskelesi ve Kadıköy vapuru yandı.
1964 - Milli Birlik Komitesi'nden çıkarıldıkta sonra Ottawa Büyükelçiliği danışmanlığına atanmış olan 14'lerden Orhan Kabibay, yurda dönüşünde tutuklandı.
1966 - SSCB uzay sondası Venera 3, Venüs yüzeyine çarparak düştü.
1966 - Baas Partisi, Suriye'de yönetimi ele geçirdi.
1968 - Milli Bakiye usulünü kaldıran yeni Seçim Kanunu TBMM'de kabul edildi.
1971 - Ankara, Ege ve Diyarbakır Tıp fakülteleri asistanları oturma eylemine başladı.
1971 - Türkiye'nin ilk çoban boykotu, Konya'nın Sazgeçit köyünde başladı.
1971 - Batman'da 3 bin işsiz, rafineriyi işgal etti.
1974 - Tiyatro sanatçısı Hüseyin Kemal Gürmen 73 yaşında öldü.
1975 - Avustralya'da renkli televizyon yayınları başladı.
1977 - Hükümet 1977'de üç kez devalüasyon yaptı. Sanayici ve işadamları tarafından gecikmiş bir uygulama olarak değerlendirildi. Alman Markı 50 kuruş, Amerikan Doları ise 1 lira değer kazandı.
1978 - Charlie Chaplin'in cenazesi İsviçre'deki mezarlıktan çalındı.
1978 - Adnan Menderes'in oğlu, Adalet Partisi Aydın Milletvekili Mutlu Menderes trafik kazası sonucu öldü.
1979 - Başbakan Ecevit ülkenin içinde bulunduğu bunalıma dikkat çekerek, "Ekonomiyi düzeltmek için zam şarttır" dedi.
1980 - Voyager 1 uzay sondası, Satürn'ün Janus adlı Ay'ının varlığını tescil etti.
1980 - Hacı Ali Demirel ve oğlu Yahya Demirel hakkında döviz kaçakçılığı suçundan yeni bir dava açıldı. Sanıklar hakkında1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası isteniyor.
1982 - Erol Toy'un, "Aydınımız, İnsanımız, Devletimiz" adlı kitabının basımı ve dağıtımı yasaklandı.
1984 - TBMM'de sıkıyönetimin 13 ilde kaldırılmasını, 54 ilde ise 4 ay süreyle uzatılması kararlaştırıldı. Başbakan Turgut Özal yaptığı açıklamada, "Olaylarda yüzde 99 azalma var. Ancak aşırı sol ve bölücü örgütler faaliyetlerine yeraltında devam ediyorlar"
1987 - Türkiye, Yunanistan'ın Bern Deklarasyonu'nu çiğneyerek Ege'nin ihtilaflı kıta sahanlığında petrol aramalarına başlaması durumunda, misillemede bulunacağı konusunda Atina'yı uyardı.
1990 - Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın oğlu Ahmet Özal'ın da ortakları arasında olduğu ilk özel TV kanalı Magic Box, Eutelsat F 5 uydusundan test sinyali yaylnlamaya başladı.
1992 - Türkiye'nin ikinci özel TV kanalı ve yarışma programlarıyla ünlü Show TV yayın hayatına başladı.
1992 - İstanbul Kuledibi'ndeki Neve Şalom Sinagogu'na bombalı saldırıda bulunuldu.
1992 - Bosna-Hersek, referandum sonrasında, Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlık kararı aldı. Ancak 3 Mart'ta, Sırp kuvvetleri, Bosna'nın kuzeyindeki Bosanki Brod'u bombaladı ve silahlı çatışmalar başladı.
1994 - Nirvana son konserlerini Münih'te verdi.
1996 - Harçları protesto eden öğrenciler İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni 30 saat işgal ettiler. Eylem sonrası çıkan olaylarda 100 öğrenci gözaltına alındı.
1996 - Uluslararası Narkotik Kontrol Stratejisi Raporu'nda, Türkiye kara para aklayan ülkeler arasında sayıldı.
1997 - İstenmeyen adam ilan edilen İran'ın Erzurum Başkonsolosu Said Zare ülkesine geri döndü. İran'da misilleme olarak Türkiye'nin Tahran Büyükelçisi Osman Korutürk ile Urumiye Başkonsolosu Ufuk Özsancak'ı istenmeyen adam ilan etti.
2000 - TBMM İnsan Hakları Komisyonu üyeleri, İstanbul Küçükköy Karakolu'na yaptıkları baskında bir adet Filistin askısı buldu. El konulan işkence aleti Ankara'ya götürüldü.
2002 - ABD kuvvetleri Afganistan topraklarına girdi.
2003 - Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine, yabancı silahlı kuvvetler unsurlarının 6 ay süreyle Türkiye'de bulunmasına izin verilmesine ilişkin başbakanlık tezkeresi, TBMM'nin kapalı oturumunda reddedildi.
2005 - Türkler: Bir İmparatorluğun Mimarları ve Mimar Sinan'ın Dehası adlı fotoğraf sergisi Londra'da açıldı.
2006 - İngilizce Wikipedia, Jordanhill railway station maddesiyle bir milyonuncu maddeye erişti.
2009-Ciner - Yayın Holding bünyesinde ve Fatih Altaylı'nın editörlüğünde yayınlanan Gazete Habertürk yayına başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051920293640
 
On Numara
27.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu09111316171823303235374041434754577072737680
 
Sayısal Loto
25.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu132025283048
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji