Mersin Ticaret Borsası 90 yaşında

Ana Sayfa » Güncel » Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Jansen' in Tarsus'tan Venedik yaratma hayali

 
 
Jansen’ in Mersin Şehir Planı -4- (Tarsus)... Abdullah Ayan yazdı

Yazı dizisinin önceki bölümünde Adana’ yı ele avuca sığmaz bir nehir, Mersin’ i korumasız ve fırtınalara açık bir denizden ibaret gören Jansen’ in, hayran kaldığı Tarsus’ a yüklediği “Çukurova’ nın ortak mesire alanı” hayaliyle ilgili düşüncelerini o günlerdeki gazete makalelerine yansıyan haliyle paylaşmaya çalıştım.

“Eskiden beyaz kömür olarak kullanılan şelalesi* bu defa ruhları temizleyecek hayat suyu kaynağı olmaya namzettir” düşüncesini kafasında ete kemiğe büründüren Jansen’ in hayal ettiği plan hayata geçebilse Tarsus yalnız bölgenin değil, tüm ülkenin gıpta ile imrendiği ve su kanallarıyla Venedik’ e fark atacak bir kente dönüşebilirdi. İskender ve hocası Aristo’ dan Cleopatra’ ya, Lokman Peygamber’de Saint Paul’a nice isme kucak açmış Tarsus’ un dünyadaki benzerlerinden eksiği yok fazlası vardır ve bunu gören Jansen uyuyan potansiyeli ayağa kaldırma derdindedir…

Jansen’ in Tarsus’ a biçmeye çalıştığı elbiseyi anlatmayı Mayıs 1935’ te Yeni Mersin Gazetesinde Ziya Toroğlu imzasıyla yayınlanan yazı dizisinin ikinci bölümüyle sürdüreyim.

Prof Jansen Gözüyle Tarsus -2-

Mersin şosesini sanayi mıntıkasından, şehir dışından ve en kısa yoldan Adana şosesine (yoluna) bağlamalıdır. Yük arabalarını buradan geçirerek bunların sıkletini, çarşı ve resmi daireler mıntıkası yollarından kaldırmak lazımdır.

Esnaf çarşısı yollarından hiçbir araba geçirilmemelidir. Fuzuli addedilecek bir çok talî sokaklar da bahçe haline ifrağ edilerek sokak olmaktan çıkarılmalıdır.

Bu suretle tul (boyu) kısalacak, arzı (eni) daralacak, adedi eksilecek, üstünden geçecek sıkletleri (ağırlık) kesafetleri (yoğunluğu) taksime uğrayacak yollar, bir defa yapıldıysa uzun müddet dayanmaya namzet olurlar. Ve bugün birkaç yolun tamiri için sarf edilen para ile bütün yollar her sene tamir edilebilir. Bunların ikmalinden evvel de kanalizasyon işi halledilmelidir.

Kanalizasyon şebekesinin şehirden altı kilometre mesafeye kadar kapalı çıkarılmasının büyük masrafı mucip bulunduğunu ve denizin şehirden epeyi uzak kaldığını dile getirdiğimizde Prof. Jansen gülümseyerek şunları söyledi:

“Bir kere kanalizasyon servettir. Servet denize dökülmez. Saniyen şebekenin şehirden ne kadar mesafeye kadar kapalı çıkarılması lazım geleceği de hesaplanır.

Madem ki 6 kilometre mecburiyeti varmış, şu halde bunun üç kilometreye kadar uzatılması Tarsus için kafi geleceğinden mütebaki 3 kilometresine sarf edeceğimiz para ile bu muhteviyatı suni gübre yapacak ve posasını da kokulu sabun imal edecek bir tesis vücuda getirirsiniz.”

Yol ve bahçeli meydanlar açılması lazım geldiği zaman istimlak edilecek binaların tayininde titiz davranmak lazımdır. Yol açmak, eskiden zannedildiği gibi şehrin bir ucundan öbür tarafa kadar gerilecek ipe göre istikamet vermekle yapılmamalıdır. Yeni şehircilikte bu modalar geçmiştir.

Yolları şehrin orijinal eski yapılarına uydurmak lazım geldiği bu gibi eski binalardan cami, medrese gibi esaslı özgün binalardan kabiline göre diğer birinci, ikinci hatta üçüncü dereceli binaların bile yıkılması icap eder.

Yol pahasına istimlâk edilen bir binanın sahibi umumiyetle bugün yıkılacak evinden daha iyisini yapamayacaktır.

Şehri imar edelim derken bugünkü görünüşü de harabeye çevirmemek lazımdır. Verilecek istimlâk bedellerinde fedakârlık halktan beklenmemeli, aksine Belediye hasis (cimri) davranmamalıdır. Esasen istimlâke verilecek paranın azami kısmı emlaki değerlenecek kimselerden taksitle şerefiye olarak geri alınacağından Belediye fazla şey kaybetmeyecektir.

Jansen Tarsus’ta yapılacak evlerin mıntıkasını şehir çevresinden dışarı çıkarmamaya, mevcut saha dâhilinde bunlara yer ayırmayı münasip görüyor. Yeni evler için Tarsus’un eski açık sofalı, kemerli evlerini iklime pek uygun bulduğundan bunların modernize ederek bahçe içerisinde ikişer katlı çok güzel modeller yapılabileceğini ve bunlarla şehrin süsleneceğini söylemektedir.

Resmi dairelerin bulunacağı mıntıka ayrılırken ileride yapılacak abide şehir oteli, resmi binalar, stadyum, yüzme havuzu, tayyare meydanı gibi emsali asri ihtiyaç için şimdiden bunların mahalleri ayrılmıştır. Çarşı içindeki demirci, marangoz atölyeleri, depo, mağazalar ile şehrin havasını, sükûnetini ifsat edecek (bozacak) sair imalathaneleri şark-ı şimalide (kuzeydoğu) vücuda getirilecek sanayi mıntıkasında toplamalı ve buraya asri amele evleri yaptırılarak ameleyi de şehir içerisinde gayri sıhhi yaşamaktan korumalıdır. Prof. Esas imar planıyla birlikte Abide, Cumhuriyet Meydanı, parklar ve diğer yeni yapılacak bütün tesisata dair planları da verecektir.

Bunların tamamı 24 ay zarfında belediyeye teslim edilecektir.

Jansen planının aynen tatbik edileceğine ve en ufak bir tadilatın bile kendisine sorulmadan değiştirilmeyeceğine ve en ufak bir tadilatın bile kendisine sorulmadan değiştirilmeyeceğine ve planın tatbikatı esnasında nezaret etmek üzere her davette geleceğine dair Belediyeler ile yapacağı mukavelelere maddeler koymaktadır. Şehir uzmanının Mersin için düşündükleri de bundan ibarettir. (Ziya Toroğlu, Yeni Mersin 7 Mayıs 1935)

*Su gücüyle çalışan değirmen, pamuk çırçır ve hatta Anadolu’ nun ilk elektrik üreten dinamosu hep o şelale gücüyle çalışmıştı. İlginçtir yine Alman ekolünden Avusturya’ lı Mühendis Torfil (Dörfler) 1902 yılında Bent başı mevkiinde suyun çevirdiği milin ucundaki dinamo ile 2 kw’ lik elektrik üretmeyi başarmış ve elde edilen elektrikle Anadolu’ da İstanbul dahil ilk kez bir kentin sokakları elektrikle aydınlanmıştır. Sonradan 60 kw’ ya çıkarılan kapasite sayesinde sokakların ardından Çukurova fabrikasının da sahibi Sadık Paşa ile yargıç Yakup Efendi’ nin evlerine de bu iptidai santralden elektrik verilecektir.

Abdullah Ayan

 
18 Ağustos 2016 Perşembe 21:18
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:48
  • Güneş06:23
  • Öğlen12:44
  • İkindi16:10
  • Akşam18:46
  • Yatsı20:09
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
5
4
1
0
13
2
Beşiktaş
5
4
1
0
13
3
Göztepe
5
3
1
1
10
4
Kayserispor
5
3
1
1
10
5
Başakşehir
5
3
1
1
10
6
Akhisarspor
5
3
1
1
10
7
Bursaspor
5
3
0
2
9
8
Fenerbahçe
5
2
2
1
8
9
Trabzonspor
6
2
2
2
8
10
Kasımpaşa
5
2
1
2
7
11
Alanyaspor
6
2
1
3
7
12
Sivasspor
5
2
0
3
6
13
Karabükspor
5
1
2
2
5
14
Malatyaspor
5
1
1
3
4
15
Konyaspor
5
1
0
4
3
16
Antalyaspor
5
0
3
2
3
17
Gençlerbirliği
5
0
1
4
1
18
Osmanlıspor
5
0
1
4
1
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1821 - Mora İsyanı'nda Gördüş (Tripolis) şehrini ele geçiren Yunanlar 30.000 Türk'ü öldürdüler.
1856 - İzmir-Aydın hattı demiryolu imtiyazı, bir İngiliz şirketine verildi. 1866 yılında işletmeye açılan 612 kilometrelik demiryolu hattının imtiyazı 15 Ekim 1950'de dolacaktı. Ancak genç Cumhuriyetin hükümeti, bu hattı 30 Mayıs 1935'te satın aldı.
1924 - SSCB, Rusya SSC'ne bağlı, Karadeniz kıyısında Tuapse merkezli Şapsığ Ulusal Rayonu kuruldu.
1931 - Ekonomik kriz nedeniyle iki gün kapalı kalan Londra Borsası yeniden açıldı.
1942 - Naziler, Auschwitz'te gazla öldürme katliamlarına başladı.
1947 - Bulgaristan Partisi Lideri Nikola Petkov asıldı.
1954 - Doğu Almanya polisi, 400 kişiyi, ABD ajanı olmak iddiasıyla tutukladı.
1961 - THY'nin Kıbrıs-Adana-Ankara seferini yapan Tay uçağı, Etimesgut Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe'ye çarparak düştü, 28 kişi öldü.
1971 - Altın Koza Film Festivali'nde sonuçlar açıklandı; Yılmaz Güney tüm ödülleri aldı.
1973 - 18 yıl önce iktidardan darbeyle düşürülen Juan Peron, Arjantin'de yeniden devlet başkanı seçildi.
1993 - Michael Jackson Türkiye'de konser verdi.
1996 - Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun, evli erkeğin zinasına ayrıcalık tanıyan maddesini iptal etti.
1997 - Cezayir'de köy baskını: 200 kişiyi öldürüldü, 100 yaralı. Baskını İslamcı radikallerinin yaptığı öne sürüldü.
1999 - Abdullah Öcalan, bir açıklama yaparak, Türkiye'ye gelip teslim olmasını istedi.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
21.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu060809172538
 
On Numara
18.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu07091013141517182426273136373847485663676875
 
Sayısal Loto
16.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052036414546
 
Şans Topu
20.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu101828303204
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji