Hazar, 'Dünyadaki başarılarımızın mimarları çalışanlarımızdır'

Ana Sayfa » Güncel » Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus’ un ardından Mersin’e gelip Toros Oteline yerleşen Jansen, deyim yerindeyse Akademik tartışmaların ortasında buldu…

 
 
Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus’ un ardından Mersin’e gelip Toros Oteline yerleşen Jansen, deyim yerindeyse Akademik tartışmaların ortasında buldu…

Aşağıda olduğu gibi yer verdiğim o günlerde yayınlanan içerik bakımından da zengin makaleyi önemsememin temel nedeni, güncelliğini asla yitirmeyecek ve kentle ilgili bugün de sürdürmemiz gereken duyarlı bir tartışmanın fitilini ateşlemesi…

Bu tartışmalar ışığında Mersin’in gelecekte nasıl bir şehir olacağının da ele alındığı o yazıyı ve yazıdaki “keşke dinlesek ve uygulasaydık” pişmanlığıyla bugün de önemini yitirmeyen yaşamsal değere sahip önerileri gün yüzüne çıkarmanın, gelecekte konuya kafa yoracak insanlara aktarmanın önem ve gereğine olan inancımla olduğu gibi yayınlıyorum:

“Şehirler insan vücudu gibi mütenasip olmalıdır.

Mersin-Tarsus-Adana’nın imar planlarını hazırlamakta olan Doktor, Mühendis E.H. Hermann Yansen mahallinde uygulamalı planlarını incelemeye, aynı zamanda urbanizm (şehircilik) bakımından eski Fransız sistemi ile kendi tezinin mukayesesi hakkında muhtemel muhaliflerine karşı müdafaasını yapmaya şehrimize gelmiştir.

Almanya’da Güzel Sanatlar Akademisinde Prusya azalarından olan Jansen’ e karşı şehir inşaatı ordinaryüs profesörü bulunduğu yüksek mühendis mektebinde yetiştirdiği talebeleri arasında da kendisinin savunduğu tezine ilmi anlamda muhalifleri bulunmakta imiş. Bunlar, Yansen’i romantik devir ademi bulmakta ve şehir inşaatında eski bakayanın kökünden imhasıyla aşırı kübik bir yenilik taraftarı imişler ki, bunların fikirlerine karşı da bir çok muhalifleri bulunmakta imiş!

Ankara’nın imar planı için Jansen getirildiğinde bütün bu gibi dedikodular tetkik edilerek bu tezin bizim imar planları için en muvafık bir program olabileceği kanaati tezahür etmiştir.

Diğer taraftan eski Fransız sistemine alışkanlıkla bağlı bulunanların yadırgadıkları cihetleri tahlil için Profesör Jansen, numune olmak üzere Adana’nın istasyon ile şehir arasındaki mıntıka için evvelce yaptırılan Fransız sistemiyle kendisinin yaptığı ayni mikyasla yan yana yapılmış planları üzerinde rakamların beliğ ifadesiyle anlatıyor:

Bu mıntıkada Fransız sistemi ile bitişik dizilmiş evlerden müteşekkil bir çok adacıklar arasında açılmış olan caddelerin mesahası sathiyesi (yüzölçümü) 160 bin metre murabaa (m2) ediyor. Halbuki kendi sistemine göre aynı mıntıkadaki yollar ihtiyaca kafi gelecek nispette 40 bin m2 alanına indirilmek imkanına kavuşturuluyor. Böylece arada 120 bin m2 lik cadde inşaatından tasarruf edilmiş oluyor. Bunun beher metresi üç liraya inşa edilebileceği farz olunursa yalnız bu mıntıkadaki fuzuli yapılacak yollardan 360 bin liralık bir fark meydana çıkıyor. Bu yekuna bir de tamiratı mütemadiye (sürekli) masrafını ilave edersek yapılan tasarrufun ehemmiyeti daha iyi anlaşılacaktır. Bu imkan münferit ikametgahlar veya müşterek çatılı çift evlerin bahçeler içinde yapılmasıyla elde ediliyor. Sıra sıra dizilen evler yerine bahçeli evler bittabi bedii, sıhhi ve gazdan korunma bakımlarından da tercih edilmektedir. Şehrin tevsi edilecek (genişletilecek) boş kısımlarında bu tarzda evler ile yeni mahalleler kurulmalıdır.

Eski şehrin seyrü sefer ve tenezzüh (gezinti) caddeleri, semt sokakları tespit edildikten sonra kapatılacak fuzuli caddeleri civardaki evlere bahçe olarak verilmelidir. Eski mahallelerin sık evleri arasında ağaçlandırılacak bu yollar şehrin sıkışık vaziyetini tadil edecektir.

Bir şehrin antresi (girişi) ve merkezini teşkil edecek resmigeçit meydanı, şehrin oteli, ticaret evleri mıntıkası vesairesi gibi yenileştirilecek kısımlarından maada (ayrı) kendine has güzelliklerini en ehemmiyetsiz görülen eski tarz evleri, binaları, kapı, kemer, duvarları, en mühim abideleri kadar muhafaza edilmelidir. Açılacak yollar nihayetsiz düzlükten çok şehrin karakterini gösterecek güzel bir binaya veya esere karşı müntehi olmalıdır. Böylece şehrin hem tarihi kıymeti muhafaza edilmiş hem de büyük istimlâkattan (kamulaştırma) tasarruf edilmiş olur.

İlk iş olarak plânlarda seyrüsefer tanzim edilmelidir. Gürültü toz vücuda getiren geçişler şehir içinden şehir etrafına alınmalıdır.

Masraftan tasarruf için şehir içinde bütün seyrüseferin tekasüf (yoğunluk) ettiği ana caddeler az bulunmalıdır.

Resmigeçit yeri, istasyon, spor sahası, bahçe gibi şehrin mühim noktalarına kadınlar ve çocuklar en kısa yol ile gölge ve serinlik veren yeşil bir sahaya tozlu tehlikeli seyrüsefer yollarından yeşil yollardan erişebilmelidir. Seyrüsefer caddesinde ev yapılmamalıdır. Şehir bu yollardan geniş bir ağaç çevresi sırasıyla ayrılarak toz ve gürültüden muhafaza edilmelidir. Fabrika, imalathane ve gürültü, koku neşreden sanatlar, şehir içinden alınarak bir sanayi mıntıkasına toplanmalıdır.

Yeşil yollar; mesela istasyon antreleri gibi kısımlarda 30 metre genişliğine kadar dört sıra ağaçlar ile adeta yolun üstünün yeşil çardak vaziyeti alarak tozdan vikaye (korunma) edilmelidir. Bu ağaçların zeminlerinde çim ekilerek yalnız ikişer metrelik yürünecek yollar bırakılmak suretiyle bir bahçe yolu haline getirilmelidir. Bu yaya tenezzüh (gezinti) yollarıyla umumi seyrüsefer yollarından başka bir de araba ile gidilebilecek ikametgâh yolları yapılmalıdır.

Böylece bir insan vücudunun azaları gibi taksimi vezaife (göreve) tabi tutularak tanzim ve tahdit edilecek yolların inşası ve tamiratı mütamadiyesi (bakımı) Belediye bütçelerine göre tanzim edilmiş olacaktır. Şehir haricine alınacak umumi seyrüsefer yolu vilayete ait olacağından bu yolda muhasebe-i hususiye (Özel İdare) tarafından yapılmış olacaktır.

Muhasebe-i Hususiyelere(il özel idarelerine) düşecek vazifelerden biri de; Amele mahallesinin kurulması keyfiyeti olmalıdır. Sanayi mıntıkasına yakın bir yerde grup halinde birbirine muttasıl (ulaşan) bir katlı altı aileye mahsus Ankara modeli evler yapılır.

Bunlar ile umumi bir bahçe içerisinde güzel bir mahalle kurulabilir.

Bu mahalle ile şehir arasında Belediyenin yalnız icara vermek üzere malik olacağı “Pacht” (kiralama) bahçesi denilen bu arazi beher sıra amele evleri için yine karşılarında birer sıra teşkil edecek mahdut ölçülü sebze bahçeleri halinde kiraya verilmelidir.

Eski şehir ile bu pacht kısmı arasında bulunacak amele sahasının diğer kısmı yine tek katlı sade olarak inşa olunmasına müsaade edilecek çift evler ile doldurulur. Eski şehrin tamamıyla kaldırılacak harabe yerlerinden nakledilecek fakir halk bu modern temiz mahalleye yerleştirilmelidir.

Sakinlerinin sıhhatini düşünen modern bir şehrin güzel bir spor sahası tesisi başlıca vazifelerinden biri olmalıdır.

Burada stadyum, tenis yerleri, jimnastik hâli, hâl hamamı, yüzme havuzu, güneşlenilecek çayır, bahçeli lokanta, müsabakalarda seyirciler için tribünler yapılmalıdır.

Belediyenin bütçesi bunlara kâfi gelmez ise yine muhasebe-i hususiyeden (il özel idaresi) yardım istenmelidir.

Profesörün tezini hülasa etmiş bulunuyoruz. Bu rasyonel ve bedii (güzel, albenili) görüşü birleştiren teze karşı iddiası bulunanların fikirlerini de bu sütunda bekleriz.” *

*Not makale bugün ve gelecekte rahat anlaşılsın diye içindeki kimi kelimelerin parantez içinde yer alan karşılıklarına yer vermeye çalıştım.

 Abdullah Ayan

 
29 Ağustos 2016 Pazartesi 08:17
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:36
  • Güneş07:10
  • Öğlen13:05
  • İkindi16:15
  • Akşam18:39
  • Yatsı20:04
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
21
12
7
2
43
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
21
10
7
4
37
5
Antalyaspor
22
10
5
7
35
6
Trabzonspor
21
9
4
8
31
7
Osmanlıspor FK
21
7
9
5
30
8
Bursaspor
22
8
4
10
28
9
Konyaspor
21
7
7
7
28
10
Kasımpaşa
22
8
4
10
28
11
Akhisar Bld.
22
7
6
9
27
12
K.D.Ç. Karabük
21
8
3
10
27
13
Gençlerbirliği
20
6
8
6
26
14
Kayserispor
22
7
4
11
25
15
Alanyaspor
22
7
4
11
25
16
Ç. Rizespor
22
5
5
12
20
17
Adanaspor
22
4
5
13
17
18
Gaziantepspor
20
4
3
13
15
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1836 - Samuel Colt, ürettiği silahın (Colt) patentini aldı.
1921 - Gürcistan'ın başkenti Tiflis, Bolşevik Rusya tarafından işgal edildi.
1925 - Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nda değişiklik yapıldı; Din politikaya aletedilemeyecek ve bu suç vatan hıyaneti sayılacak.
1932 - Adolf Hitler Alman vatandaşlığına kabul edildi, böylelikle 1932 yılında yapılacak Weimar Cumhuriyeti'nin başkanlık seçimlerine katılması mümkün oldu.
1933 - Fransız Vagon-Li (Yataklı Vagonlar) şirketinin Belçikalı Müdürünün koyduğu Türkçe yasağına tepki gösterildi.
1933 - Uçak gemisi olarak imal edilen ilk ABD donanma gemisi USS Ranger denize indirildi.
1943 - Talat Paşa'nın Almanya'da tahnit edilen naaşı İstanbul'a getirildi. Aynı gün Hürriyet-i Ebediye tepesinde toprağa verildi.
1945 - Türkiye, Almanya'ya savaş ilan etti.
1952 - Başbakanlıkta kurulmuş olan "ilmi komisyon", Anayasa'daki antidemokratik maddeleri tespit etti; Anayasa'da antidemokratik 40 kanun var.
1954 - Cemal Abdülnasır, Mısır devlet başkanı oldu.
1954 - Çoruh ilinin ismi Artvin olarak değiştirildi.
1964 - Muhammed Ali (Cassius Clay), Miami Beach-Florida'daki maçta Sonny Liston'ı yenerek ağır siklet boks şampiyonu oldu.
1968 - İstanbul Taksim Meydanı'nda ikinci "Uyanış Mitingi "yapıldı. Mitingin amacı Türkiye İşçi Partisi milletvekillerine Meclis'te yapılan saldırıryı kınamaktı.
1980 - Bedelli askerlik kabul edildi. Yurt dışındaki işçiler 20 000 mark ödedikleri takdirde askerlik yapmayacaklar.
1984 - Hakkari'de Bir Mevsim adlı filmin gösterimi Sıkıyönetim Komutanlığınca yasaklandı.
1986 - Filipinler devlet başkanı Ferdinand Marcos, 20 yıllık yönetimin ardından ülkeden kaçtı. İktidara Corazon Aquino geldi.
1990 - Nikaragua'da yapılan seçimleri Başkan Daniel Ortega kaybetti.
1991 - Irak Kuveyt'ten çekilme kararını açıkladı. Böylece Amerikan birliklerive müttefik kuvvetlerin birlikte yürüttükleri "Çöl Fırtınası" harekatı sona erdi. 28 Şubat'ta ateşkes antlaşması imzalandı.
1991 - Varşova Paktı feshedildi.
1994 - Demokrasi Partisi (DEP) yerel seçimlere katılmama kararı aldı.
1994 - Almanya, RP'nin Bosna'ya yardım adı altında Almanya'ya gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
2000 - Carlos Santana 8 Grammy Ödülü birden kazandı. Daha önce Michael Jackson'ın "Thriller" albümüyle kırdığı bir seferde en çok Grammy alan sanatç rekorunu egale etti.
2003 - Irak krizi konusunda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için hükümete yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM'ne sunuldu.
2009 - Türk Hava Yolları 1951 sefer sayılı uçuşu: İstanbul'dan 8:22 de havalanan uçak Schipol havaalanına inemeden düşerek 3 parçaya ayrıldı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051920293640
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
18.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu021828333640
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji