Mersin Ticaret Borsası 90 yaşında

Ana Sayfa » Güncel » Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus’ un ardından Mersin’e gelip Toros Oteline yerleşen Jansen, deyim yerindeyse Akademik tartışmaların ortasında buldu…

 
 
Jansen Mersin Şehir Planı -7... Abdullah Ayan yazdı

Tarsus’ un ardından Mersin’e gelip Toros Oteline yerleşen Jansen, deyim yerindeyse Akademik tartışmaların ortasında buldu…

Aşağıda olduğu gibi yer verdiğim o günlerde yayınlanan içerik bakımından da zengin makaleyi önemsememin temel nedeni, güncelliğini asla yitirmeyecek ve kentle ilgili bugün de sürdürmemiz gereken duyarlı bir tartışmanın fitilini ateşlemesi…

Bu tartışmalar ışığında Mersin’in gelecekte nasıl bir şehir olacağının da ele alındığı o yazıyı ve yazıdaki “keşke dinlesek ve uygulasaydık” pişmanlığıyla bugün de önemini yitirmeyen yaşamsal değere sahip önerileri gün yüzüne çıkarmanın, gelecekte konuya kafa yoracak insanlara aktarmanın önem ve gereğine olan inancımla olduğu gibi yayınlıyorum:

“Şehirler insan vücudu gibi mütenasip olmalıdır.

Mersin-Tarsus-Adana’nın imar planlarını hazırlamakta olan Doktor, Mühendis E.H. Hermann Yansen mahallinde uygulamalı planlarını incelemeye, aynı zamanda urbanizm (şehircilik) bakımından eski Fransız sistemi ile kendi tezinin mukayesesi hakkında muhtemel muhaliflerine karşı müdafaasını yapmaya şehrimize gelmiştir.

Almanya’da Güzel Sanatlar Akademisinde Prusya azalarından olan Jansen’ e karşı şehir inşaatı ordinaryüs profesörü bulunduğu yüksek mühendis mektebinde yetiştirdiği talebeleri arasında da kendisinin savunduğu tezine ilmi anlamda muhalifleri bulunmakta imiş. Bunlar, Yansen’i romantik devir ademi bulmakta ve şehir inşaatında eski bakayanın kökünden imhasıyla aşırı kübik bir yenilik taraftarı imişler ki, bunların fikirlerine karşı da bir çok muhalifleri bulunmakta imiş!

Ankara’nın imar planı için Jansen getirildiğinde bütün bu gibi dedikodular tetkik edilerek bu tezin bizim imar planları için en muvafık bir program olabileceği kanaati tezahür etmiştir.

Diğer taraftan eski Fransız sistemine alışkanlıkla bağlı bulunanların yadırgadıkları cihetleri tahlil için Profesör Jansen, numune olmak üzere Adana’nın istasyon ile şehir arasındaki mıntıka için evvelce yaptırılan Fransız sistemiyle kendisinin yaptığı ayni mikyasla yan yana yapılmış planları üzerinde rakamların beliğ ifadesiyle anlatıyor:

Bu mıntıkada Fransız sistemi ile bitişik dizilmiş evlerden müteşekkil bir çok adacıklar arasında açılmış olan caddelerin mesahası sathiyesi (yüzölçümü) 160 bin metre murabaa (m2) ediyor. Halbuki kendi sistemine göre aynı mıntıkadaki yollar ihtiyaca kafi gelecek nispette 40 bin m2 alanına indirilmek imkanına kavuşturuluyor. Böylece arada 120 bin m2 lik cadde inşaatından tasarruf edilmiş oluyor. Bunun beher metresi üç liraya inşa edilebileceği farz olunursa yalnız bu mıntıkadaki fuzuli yapılacak yollardan 360 bin liralık bir fark meydana çıkıyor. Bu yekuna bir de tamiratı mütemadiye (sürekli) masrafını ilave edersek yapılan tasarrufun ehemmiyeti daha iyi anlaşılacaktır. Bu imkan münferit ikametgahlar veya müşterek çatılı çift evlerin bahçeler içinde yapılmasıyla elde ediliyor. Sıra sıra dizilen evler yerine bahçeli evler bittabi bedii, sıhhi ve gazdan korunma bakımlarından da tercih edilmektedir. Şehrin tevsi edilecek (genişletilecek) boş kısımlarında bu tarzda evler ile yeni mahalleler kurulmalıdır.

Eski şehrin seyrü sefer ve tenezzüh (gezinti) caddeleri, semt sokakları tespit edildikten sonra kapatılacak fuzuli caddeleri civardaki evlere bahçe olarak verilmelidir. Eski mahallelerin sık evleri arasında ağaçlandırılacak bu yollar şehrin sıkışık vaziyetini tadil edecektir.

Bir şehrin antresi (girişi) ve merkezini teşkil edecek resmigeçit meydanı, şehrin oteli, ticaret evleri mıntıkası vesairesi gibi yenileştirilecek kısımlarından maada (ayrı) kendine has güzelliklerini en ehemmiyetsiz görülen eski tarz evleri, binaları, kapı, kemer, duvarları, en mühim abideleri kadar muhafaza edilmelidir. Açılacak yollar nihayetsiz düzlükten çok şehrin karakterini gösterecek güzel bir binaya veya esere karşı müntehi olmalıdır. Böylece şehrin hem tarihi kıymeti muhafaza edilmiş hem de büyük istimlâkattan (kamulaştırma) tasarruf edilmiş olur.

İlk iş olarak plânlarda seyrüsefer tanzim edilmelidir. Gürültü toz vücuda getiren geçişler şehir içinden şehir etrafına alınmalıdır.

Masraftan tasarruf için şehir içinde bütün seyrüseferin tekasüf (yoğunluk) ettiği ana caddeler az bulunmalıdır.

Resmigeçit yeri, istasyon, spor sahası, bahçe gibi şehrin mühim noktalarına kadınlar ve çocuklar en kısa yol ile gölge ve serinlik veren yeşil bir sahaya tozlu tehlikeli seyrüsefer yollarından yeşil yollardan erişebilmelidir. Seyrüsefer caddesinde ev yapılmamalıdır. Şehir bu yollardan geniş bir ağaç çevresi sırasıyla ayrılarak toz ve gürültüden muhafaza edilmelidir. Fabrika, imalathane ve gürültü, koku neşreden sanatlar, şehir içinden alınarak bir sanayi mıntıkasına toplanmalıdır.

Yeşil yollar; mesela istasyon antreleri gibi kısımlarda 30 metre genişliğine kadar dört sıra ağaçlar ile adeta yolun üstünün yeşil çardak vaziyeti alarak tozdan vikaye (korunma) edilmelidir. Bu ağaçların zeminlerinde çim ekilerek yalnız ikişer metrelik yürünecek yollar bırakılmak suretiyle bir bahçe yolu haline getirilmelidir. Bu yaya tenezzüh (gezinti) yollarıyla umumi seyrüsefer yollarından başka bir de araba ile gidilebilecek ikametgâh yolları yapılmalıdır.

Böylece bir insan vücudunun azaları gibi taksimi vezaife (göreve) tabi tutularak tanzim ve tahdit edilecek yolların inşası ve tamiratı mütamadiyesi (bakımı) Belediye bütçelerine göre tanzim edilmiş olacaktır. Şehir haricine alınacak umumi seyrüsefer yolu vilayete ait olacağından bu yolda muhasebe-i hususiye (Özel İdare) tarafından yapılmış olacaktır.

Muhasebe-i Hususiyelere(il özel idarelerine) düşecek vazifelerden biri de; Amele mahallesinin kurulması keyfiyeti olmalıdır. Sanayi mıntıkasına yakın bir yerde grup halinde birbirine muttasıl (ulaşan) bir katlı altı aileye mahsus Ankara modeli evler yapılır.

Bunlar ile umumi bir bahçe içerisinde güzel bir mahalle kurulabilir.

Bu mahalle ile şehir arasında Belediyenin yalnız icara vermek üzere malik olacağı “Pacht” (kiralama) bahçesi denilen bu arazi beher sıra amele evleri için yine karşılarında birer sıra teşkil edecek mahdut ölçülü sebze bahçeleri halinde kiraya verilmelidir.

Eski şehir ile bu pacht kısmı arasında bulunacak amele sahasının diğer kısmı yine tek katlı sade olarak inşa olunmasına müsaade edilecek çift evler ile doldurulur. Eski şehrin tamamıyla kaldırılacak harabe yerlerinden nakledilecek fakir halk bu modern temiz mahalleye yerleştirilmelidir.

Sakinlerinin sıhhatini düşünen modern bir şehrin güzel bir spor sahası tesisi başlıca vazifelerinden biri olmalıdır.

Burada stadyum, tenis yerleri, jimnastik hâli, hâl hamamı, yüzme havuzu, güneşlenilecek çayır, bahçeli lokanta, müsabakalarda seyirciler için tribünler yapılmalıdır.

Belediyenin bütçesi bunlara kâfi gelmez ise yine muhasebe-i hususiyeden (il özel idaresi) yardım istenmelidir.

Profesörün tezini hülasa etmiş bulunuyoruz. Bu rasyonel ve bedii (güzel, albenili) görüşü birleştiren teze karşı iddiası bulunanların fikirlerini de bu sütunda bekleriz.” *

*Not makale bugün ve gelecekte rahat anlaşılsın diye içindeki kimi kelimelerin parantez içinde yer alan karşılıklarına yer vermeye çalıştım.

 Abdullah Ayan

 
29 Ağustos 2016 Pazartesi 08:17
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:45
  • Güneş06:20
  • Öğlen12:45
  • İkindi16:13
  • Akşam18:50
  • Yatsı20:14
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
5
4
1
0
13
2
Beşiktaş
5
4
1
0
13
3
Göztepe
5
3
1
1
10
4
Kayserispor
5
3
1
1
10
5
Başakşehir
5
3
1
1
10
6
Akhisarspor
5
3
1
1
10
7
Bursaspor
5
3
0
2
9
8
Fenerbahçe
5
2
2
1
8
9
Trabzonspor
5
2
2
1
8
10
Kasımpaşa
5
2
1
2
7
11
Sivasspor
5
2
0
3
6
12
Karabükspor
5
1
2
2
5
13
Malatyaspor
5
1
1
3
4
14
Alanyaspor
5
1
1
3
4
15
Konyaspor
5
1
0
4
3
16
Antalyaspor
5
0
3
2
3
17
Gençlerbirliği
5
0
1
4
1
18
Osmanlıspor
5
0
1
4
1
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1187 - Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü kuşattı.
1519 - Portekizli kaşif Ferdinand Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı.
1633 - Galileo Galilei, İspanyol engizisyon mahkemesinde, dünyanın güneşin etrafında döndüğünü söylediği için yargılandı.
1922 - Fransız ve İtalyan kuvvetleri Çanakkale'den çekildi.
1928 - İtalya'da "Yüksek Faşist Konsey" en yüksek yasama organı oldu.
1933 - Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi uzatıldı.
1937 - İkinci Türk Tarih Kurultayı, Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
1937 - Dolmabahçe Sarayı Veliaht Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı.
1942 - Ukrayna'nın Letiçiv kentinde, Alman SS birlikleri, iki gün çinde yaklaşık 3 bin yahudiyi öldürdüler.
1946 - Fransa'da Cannes Film Festivali başladı.
1946 - Basın Yasası TBMM'de kabul edildi.
1951 - Türkiye'nin NATO'ya katılması kabul edildi.
1969 - John Lennon, The Beatles'dan ayrıldı.
1974 - Honduras'da kasırga: 10 bin kişi öldü.
1977 - Kuzey Vietnam, Birleşmiş Milletler'e kabul edildi.
1980 - Başbakanlığa emekli Amiral Bülent Ulusu atandı.
1981 - İran 149 solcu militanı idam ettiğini açıkladı.
1984 - Beyrut'ta ABD elçiliğine patlayıcı yüklü kamyonla intihar saldırısı yapıldı; 22 kişi öldü.
1988 - Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat Oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru kırdı.
1990 - Güney Osetya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan etti.
1994 - Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu.
1995 - Deniz Baykal, Necdet Menzir'in görevden alınma isteğini reddeden Başbakan Tansu Çiller'le yürüttüğü DYP-CHP koalisyon hükümetini bozdu. Tansu Çiller hükümetin istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e verdi.
2002 - İsrail askerleri, Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat'ın karargahındaki üç binayı havaya uçurdu.
622 - Muhammed ile Ebu Bekir, Medine'ye ulaştı.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
14.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121520253053
 
On Numara
18.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu07091013141517182426273136373847485663676875
 
Sayısal Loto
16.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052036414546
 
Şans Topu
13.09.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030923273207
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji