Hazar, 'Dünyadaki başarılarımızın mimarları çalışanlarımızdır'

Ana Sayfa » Güncel » Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

15 yıldır toplu taşımayı tartışıp duran Mersin'in yeni gündemi hayali Havaray...

 
 
Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

Dünya nüfusu hızla arttıkça ve bu hızı da katlayan biçimde kentlere göç yoğunlaştıkça toplu taşıma her kentin temel tartışma konularından biri oluyor.

En gelişmiş metropollerden küçük kasabalara kadar bu temel sorun gündemden hiç düşmüyor.

Küresel anlamda yapılan araştırmalara kadar, sistemi oturtmuş olanlar da dâhil, tüm kent yaşayanlarının çözülmesini istediği sorunların başında toplu taşıma geliyor ve elbette herkes daha iyiyi, daha hızlıyı üstelik daha ucuzu istiyor.

Bu üç faktörü de bir araya getirecek sihirli formül henüz bulunmuş değil.

Arayışlar var, dün pahalı olup ta maliyeti aşağı inenler var ama sonuçta insanoğlunun ne bulursa bulsun daha fazlasını isteme gibi bir özelliği de var.

Toplu taşıma konusunda bugün dünyada öne çıkan belli başlı sistemleri gözümüzün önüne getirelim:

Metro, hafif metro, tramvay, metrobus, havaray ilk akla gelenler.

Her birinin kendine göre avantajları, dezavantajları, özellikle de yapılabilirliğin olmazsa olmazı bir maliyeti söz konusu.

Bugün kent insanının en çok tercih ettiği taşıma sistemlerinin başında gelen bir metronun kilometre başına maliyeti 70-90 milyon dolar arasında değişiyor. (Taksim-Levent arasındaki 8,5 km lik metro 678 milyon dolara mal oldu, bir başka ifadeyle km başına 80 milyon dolarlık maliyet söz konusu)

Metro bizi aşar diyorsanız hafif metro 25 milyon dolar/km, tramvay 8 milyon dolar/km gibi alternatif çözümlerle de yetinmeniz mümkün.

Kısaca günümüz dünyasında her şeyin başı para ve "ne kadar ekmek o kadar köfte" gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız.

İsterseniz ve paranız varsa yıllardır halkın parasını sokağa atma konusunda ders olarak okutulacağını iddia ettiğim ve epeyi kalem oynattığım Adana raylı sistemine merak salar 20 yılda 596 milyon doları harcarsınız da toplu taşıma sorununu çözemezsiniz. İsterseniz Gaziantep gibi 2 yılın içinde 13 kilometrelik raylı sistemi 36 milyon dolara tamamlar, kentliye sunarsınız. (Meraklısı 2008'deki yazıma göz atabilir. http://abdullahayan.wordpress.com/2014/02/08/adana-596-milyon-dolara-bitiremedi-antep-36-milyona-tamamladi-iki-rayli-sistem-iki-oykutemmuz-2010/ )

Bu konuda dünyadan ve Türkiye' den tartışma sürecinden başlayıp, bitirme aşamasına kadar verilecek o kadar çok örnek, harcanan paralarla ilgili öylesine uçuk rakamlar var ki, bir kaçını bile buraya almaya kalksam epeyi hacimli yazı dizisi çıkar.

O nedenle konuyu burada noktalayıp son günlerde "monoray projesiyle" gündemimize oturan Mersin toplu taşıma sorununa ve mucize çözüm diye sunulan modelle ilgili izaha muhtaç konuları da dile getireceğim düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Aslında Mersin' de bunları 15 yıl boyunca yeterince tartıştık.

2004 seçimlerinden önce 2003'te bir sabah İstiklal Caddesinin gözle görülür bazı noktalarının MER-AY tabelalarıyla süslenmesinin üzerinden bile 11 yıl geçti.

Yıllar sonra farkına varıldı ki, bu kentin bir "ulaşım master planı" bile yokmuş. Bir kent düşünün ki, on yıl boyunca "ben raylı sistem yapacağım, muhalif belediye olduğumuz için hazine garantisi verilmiyor" diye şikâyet eden bir Başkana sahip ama ulaşım planından yoksun.

Oysa ulaşım master planı olmadan DPT' ye hangi hesapla, projeyle gidiyorsunuz? Onay istediğiniz projeniz nasıl bir fizibiliteye dayanıyor? Günde kaç yolcu taşıyacaksınız? Bu konuda günlük ana güzergah araç sayısı ölçümleriniz var mı?

Bunlar olmadan DPT neye göre projenizi kabul veya ret edecek? Evet, DPT' nin bu tür başvurulara karşı temel kriterleri var. Örneğin bir milyon nüfusun altında kalan kentlerle ilgili yeterli yolcunun olmayacağı varsayımından hareketle elbette bir ön eleme barajı söz konusu ama ondan da önemlisi bir kentin yolcu taşıma kapasitesi...

Örneğin muhalifliği bir yana iktidarın kalesi sayılan Gaziantep raylı sistem için DPT' ye, kredi için hazineye başvurmadı bile. Sistemi belediyenin öz kaynaklarıyla hayata geçirdi.

Mersin' de ulaşım mastır planı 2012'de sipariş edildi. 2013' te Belediye Meclis üyelerinin ve konuyla ilgili kurum temsilcilerinin bulunduğu bir toplantıda müellif planı sundu hatta üzerinde tartıştık bile. Ancak konu o tartışmalardan öteye geçmedi, zaten yaklaşan yerel seçimler öncesi kimse böylesine büyük bütçeli bir yatırıma hevesli de değildi.

Seçimler öncesinde iddialı üç aday da toplu taşıma konusunda iddialı şeyler söylediler. Kimisi hükümet nezdinde DPT kapılarını rahatlıkla aşıp kaynak bulacağını müjdeledi. Bir başkası caddeler çok dar ve raylı sisteme uygun değil, "ben seçilirsem Yenice-Silifke arasında hem de kent içinde yer altından geçecek metro kazandıracağım" dedi.

Merak eden 30 Mart seçim öncesinde dile getirilen iddiaları, olabilirlikleri açısından değerlendirdiğim yazıya (http://blog.radikal.com.tr/kent-kulturu/rayli-sistem-tartismalari-gercekler-49746) linkinden ulaşabilir.

Seçimlerden sonra tartışma bir süreliğine askıya alınmış gibi görünse de geçtiğimiz hafta sürpriz bir konuğun yer aldığı toplantının kamuoyuna yansımasıyla öğrendik ki, metro/raylı sistem/metrobus falan bir yana itilmiş, bu kez havaray olarak tercüme edebileceğimiz monoray projesini ortaya atmış birileri.

Büyükşehir Belediye Başkanı da ciddiye almış olmalı ki, yardımcısının başkanlığında yapılan toplantıda havaray tanıtımının yapılmasını sağladı.(Yatırımı yapacak olan şirket monoray diye tanımlıyor ama tanıtılan sisteme havaray sözcüğü daha yakışır gibime geliyor)

Havaray dünyada da 15-20 yıllık geçmişe sahip çok yeni bir taşıma modeli.

Yolcu vagonları yerden değil, güzergah boyunca kurulan viyadükler üzerinde ve motorun çekme gücüyle veya daha gelişmiş sistemlerde sürtünme gibi enerji kayıplarını en aza indiren ve raylarda oluşturulan magnetik çekim gücüyle hareket ediyor.

Bu konuda Japonlar öncü ve ilk sistem 1998' de Tokyo'da hayata geçen 16 km'lik monorail...

Arkası da geliyor; Şanghay, Japonya Aichi, New York JFK havaalanındaki airtrain, Moskova, Kuala Lumpur ve son olarak ortaya çıkan maliyet tablosu nedeniyle tüm kenti saran tartışmalarıyla Seattle...

Dünyadaki örneklerden yola çıkıp Mersin' e önerilen projeyle ilgili düşüncelerimi avantaj/dezavantajlarıyla bir sonraki yazıda ele alacağım...

Abdullah Ayan

 
21 Ağustos 2014 Perşembe 08:13
 
 
(1 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Vahap Kokulu</p> <p>2014-08-21 11:14:48</p> <p>1980'li yıllara ait Mersin B.Ş Belediyesi Özel toplu taşıma Minibüsleri Yönetmeliğini 1980 ‘li yıllardan bu yana B.Şehir Belediye Yönetimi sorumluluğunu yüklenmiş olan yetkili ve sorumlular nedense güncellememişlerdir.Yeni bir yapı ve düzen oluşturmamışlardır.Bu güncel sorunu çözme adına kamuoyu ile işbirliği yapma ihtimalı hala varken ,Mersin B.Şehir Belediyesi yeni yönetiminin böylesine büyük bütçeli ve üstün teknoloji ve birikim gerektiren projeleri kamu oyu ile paylaşılmasını öne almasını,vakit kaybetmesinden acı duymamak imkansız.Önce evimizin içini düzene sokmamız gerekli değil mi?</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:33
  • Güneş07:08
  • Öğlen13:05
  • İkindi16:16
  • Akşam18:41
  • Yatsı20:05
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
22
13
7
2
46
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
22
10
8
4
38
5
Antalyaspor
22
10
5
7
35
6
Trabzonspor
22
9
5
8
32
7
Osmanlıspor FK
22
7
9
6
30
8
K.D.Ç. Karabük
22
9
3
10
30
9
Konyaspor
22
7
8
7
29
10
Bursaspor
22
8
4
10
28
11
Kasımpaşa
22
8
4
10
28
12
Akhisar Bld.
22
7
6
9
27
13
Gençlerbirliği
21
6
8
7
26
14
Kayserispor
22
7
4
11
25
15
Alanyaspor
22
7
4
11
25
16
Ç. Rizespor
22
5
5
12
20
17
Adanaspor
22
4
5
13
17
18
Gaziantepspor
21
4
4
13
16
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1594 - IV. Henry, Fransa kralı oldu.
1844 - Dominik Cumhuriyeti, Haiti'den bağımsızlığını ilan etti.
1863 - Türkiye'de bilinen ilk resim sergisi İstanbul Atmeydanı'nda açıldı. Serginin açılmasına Sultan Abdülaziz destek verdi.
1879 - Yapay tatlandırıcı sakarin keşfedildi.
1880 - Haydarpaşa-İzmit demiryolu işçileri greve çıktı.
1917 - Rus Çarlığı çöktü.
1918 - Çaykara'nın kurtuluşu.
1921 - Şavşat'ın kurtuluşu.
1932 - Halkevleri kuruldu.
1933 - Reichstag yangını
1937 - Özel teşebbüsçe inşa edilen ilk Türk gemisi Belkıs, Haliç'te törenle denize indirildi.
1942 - II. Dünya Savaşı: Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk uçak gemisi USS Langley, Japon savaş uçakları tarafından batırıldı.
1943 - Amerika Birleşik Devletleri'nin Montana eyaletinde bir maden ocağında patlama meydana geldi: 74 işçi öldü.
1948 - Çekoslovakya'da komünist parti yönetimi ele aldı.
1955 - Türk boksör Garbis Zaharyan, Yunanlı rakibi Emanuel Zambidis'i sayıyla yendi.
1963 - Dominik Cumhuriyeti'nde ilk demokratik seçimler yapıldı: başkan Juan Bosch oldu. Rafael Trujillo'nun diktatörlüğü sona erdi.
1964 - Coca-Cola'nın dünya üzerindeki 1109'uncu fabrikası İstanbul'da açıldı. Tamamıyla yerli yatırımla kurulan şirketin sermayesi 14 milyon liraydı.
1971 - TRT bir açıklama yaparak, parasızlık nedeniyle radyo yayınlarını 18,5 saatten 8 saate indirmek zorunda kalacağını bildirdi.
1973 - MHP senatörü Kudret Bayhan 15 yıl hapse mahkûm oldu. Bayhan Fransa'ya uyuşturucu madde sokmaktan yargılanıyordu.
1975 - Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) ve çeşitli devrimci kuruluşlar tarafından " Hayat Pahalılığı ve Faşizmi Protesto " mitingleri düzenlendi. Malatya, Tokat, Kahramanmaraş, Erzincan ve Adıyaman'da ki mitingler saldırıya uğradı.
1976 - Hayali mobilya ihracatı ve vergi iadesi yolsuzluğundan sanık Yahya Demirel için tutuklama kararı verildi. Gelişen olaylar üzerine Ecevit "Demirel'in siyasi hayatta kalma hakkı yoktur " dedi.
1978 - Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Kenan Evren Genelkurmay Başkanlığına atandı.
1985 - Bazı Ege illerindeki okulların "Devrim" olan adları değiştirildi.
1988 - Türkiye'de ilk yapay kalp ameliyatı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi'nde yapıldı. Hasta, gerçek kalp bulunamaması yüzünden bir süre sonra öldü.
1993 - İnsan Hakları Derneği Elazığ şubesi başkanı Avukat Metin Can ve Dr. Hasan Kaya öldürülmüş olarak bulundu.
1995 - Kuzey Irak'ın Zaho kentinde bir ticaret merkezinde bomba patladı; 76 kişi öldü, 83 kişi yaralandı.
1995 - Mercedes kaçakçılığından hükümlüyken yeniden yargılanan milli futbolcu Tanju Çolak "suçu ihbar ettiği" gerekçesiyle mahkeme tarafından serbest bırakıldı.
1999 - Olusegun Obasanjo, Nijerya'nın seçimle işbaşına gelen ilk başkanı oldu.
2001 - Başbakan Bülent Ecevit, Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Kemal Derviş'i istişarelerde bulunmak üzere Türkiye'ye çağırdı.
2002 - Hindistan'da Müslümanların Hindu milliyetçileri taşıyan bir treni ateşe vermesi sonucu 60 kişi öldü.
2004 - Filipinler'de bir feribotta patlama meydana geldi: 116 kişi öldü.
2010 - Şili de 8.8 büyüklüğünde deprem oldu.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051920293640
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
25.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu132025283048
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji