Hizmet sektörü güven endeksi 98,8 oldu

Ana Sayfa » Güncel » Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

15 yıldır toplu taşımayı tartışıp duran Mersin'in yeni gündemi hayali Havaray...

 
 
Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -1... Abdullah Ayan yazdı

Dünya nüfusu hızla arttıkça ve bu hızı da katlayan biçimde kentlere göç yoğunlaştıkça toplu taşıma her kentin temel tartışma konularından biri oluyor.

En gelişmiş metropollerden küçük kasabalara kadar bu temel sorun gündemden hiç düşmüyor.

Küresel anlamda yapılan araştırmalara kadar, sistemi oturtmuş olanlar da dâhil, tüm kent yaşayanlarının çözülmesini istediği sorunların başında toplu taşıma geliyor ve elbette herkes daha iyiyi, daha hızlıyı üstelik daha ucuzu istiyor.

Bu üç faktörü de bir araya getirecek sihirli formül henüz bulunmuş değil.

Arayışlar var, dün pahalı olup ta maliyeti aşağı inenler var ama sonuçta insanoğlunun ne bulursa bulsun daha fazlasını isteme gibi bir özelliği de var.

Toplu taşıma konusunda bugün dünyada öne çıkan belli başlı sistemleri gözümüzün önüne getirelim:

Metro, hafif metro, tramvay, metrobus, havaray ilk akla gelenler.

Her birinin kendine göre avantajları, dezavantajları, özellikle de yapılabilirliğin olmazsa olmazı bir maliyeti söz konusu.

Bugün kent insanının en çok tercih ettiği taşıma sistemlerinin başında gelen bir metronun kilometre başına maliyeti 70-90 milyon dolar arasında değişiyor. (Taksim-Levent arasındaki 8,5 km lik metro 678 milyon dolara mal oldu, bir başka ifadeyle km başına 80 milyon dolarlık maliyet söz konusu)

Metro bizi aşar diyorsanız hafif metro 25 milyon dolar/km, tramvay 8 milyon dolar/km gibi alternatif çözümlerle de yetinmeniz mümkün.

Kısaca günümüz dünyasında her şeyin başı para ve "ne kadar ekmek o kadar köfte" gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız.

İsterseniz ve paranız varsa yıllardır halkın parasını sokağa atma konusunda ders olarak okutulacağını iddia ettiğim ve epeyi kalem oynattığım Adana raylı sistemine merak salar 20 yılda 596 milyon doları harcarsınız da toplu taşıma sorununu çözemezsiniz. İsterseniz Gaziantep gibi 2 yılın içinde 13 kilometrelik raylı sistemi 36 milyon dolara tamamlar, kentliye sunarsınız. (Meraklısı 2008'deki yazıma göz atabilir. http://abdullahayan.wordpress.com/2014/02/08/adana-596-milyon-dolara-bitiremedi-antep-36-milyona-tamamladi-iki-rayli-sistem-iki-oykutemmuz-2010/ )

Bu konuda dünyadan ve Türkiye' den tartışma sürecinden başlayıp, bitirme aşamasına kadar verilecek o kadar çok örnek, harcanan paralarla ilgili öylesine uçuk rakamlar var ki, bir kaçını bile buraya almaya kalksam epeyi hacimli yazı dizisi çıkar.

O nedenle konuyu burada noktalayıp son günlerde "monoray projesiyle" gündemimize oturan Mersin toplu taşıma sorununa ve mucize çözüm diye sunulan modelle ilgili izaha muhtaç konuları da dile getireceğim düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Aslında Mersin' de bunları 15 yıl boyunca yeterince tartıştık.

2004 seçimlerinden önce 2003'te bir sabah İstiklal Caddesinin gözle görülür bazı noktalarının MER-AY tabelalarıyla süslenmesinin üzerinden bile 11 yıl geçti.

Yıllar sonra farkına varıldı ki, bu kentin bir "ulaşım master planı" bile yokmuş. Bir kent düşünün ki, on yıl boyunca "ben raylı sistem yapacağım, muhalif belediye olduğumuz için hazine garantisi verilmiyor" diye şikâyet eden bir Başkana sahip ama ulaşım planından yoksun.

Oysa ulaşım master planı olmadan DPT' ye hangi hesapla, projeyle gidiyorsunuz? Onay istediğiniz projeniz nasıl bir fizibiliteye dayanıyor? Günde kaç yolcu taşıyacaksınız? Bu konuda günlük ana güzergah araç sayısı ölçümleriniz var mı?

Bunlar olmadan DPT neye göre projenizi kabul veya ret edecek? Evet, DPT' nin bu tür başvurulara karşı temel kriterleri var. Örneğin bir milyon nüfusun altında kalan kentlerle ilgili yeterli yolcunun olmayacağı varsayımından hareketle elbette bir ön eleme barajı söz konusu ama ondan da önemlisi bir kentin yolcu taşıma kapasitesi...

Örneğin muhalifliği bir yana iktidarın kalesi sayılan Gaziantep raylı sistem için DPT' ye, kredi için hazineye başvurmadı bile. Sistemi belediyenin öz kaynaklarıyla hayata geçirdi.

Mersin' de ulaşım mastır planı 2012'de sipariş edildi. 2013' te Belediye Meclis üyelerinin ve konuyla ilgili kurum temsilcilerinin bulunduğu bir toplantıda müellif planı sundu hatta üzerinde tartıştık bile. Ancak konu o tartışmalardan öteye geçmedi, zaten yaklaşan yerel seçimler öncesi kimse böylesine büyük bütçeli bir yatırıma hevesli de değildi.

Seçimler öncesinde iddialı üç aday da toplu taşıma konusunda iddialı şeyler söylediler. Kimisi hükümet nezdinde DPT kapılarını rahatlıkla aşıp kaynak bulacağını müjdeledi. Bir başkası caddeler çok dar ve raylı sisteme uygun değil, "ben seçilirsem Yenice-Silifke arasında hem de kent içinde yer altından geçecek metro kazandıracağım" dedi.

Merak eden 30 Mart seçim öncesinde dile getirilen iddiaları, olabilirlikleri açısından değerlendirdiğim yazıya (http://blog.radikal.com.tr/kent-kulturu/rayli-sistem-tartismalari-gercekler-49746) linkinden ulaşabilir.

Seçimlerden sonra tartışma bir süreliğine askıya alınmış gibi görünse de geçtiğimiz hafta sürpriz bir konuğun yer aldığı toplantının kamuoyuna yansımasıyla öğrendik ki, metro/raylı sistem/metrobus falan bir yana itilmiş, bu kez havaray olarak tercüme edebileceğimiz monoray projesini ortaya atmış birileri.

Büyükşehir Belediye Başkanı da ciddiye almış olmalı ki, yardımcısının başkanlığında yapılan toplantıda havaray tanıtımının yapılmasını sağladı.(Yatırımı yapacak olan şirket monoray diye tanımlıyor ama tanıtılan sisteme havaray sözcüğü daha yakışır gibime geliyor)

Havaray dünyada da 15-20 yıllık geçmişe sahip çok yeni bir taşıma modeli.

Yolcu vagonları yerden değil, güzergah boyunca kurulan viyadükler üzerinde ve motorun çekme gücüyle veya daha gelişmiş sistemlerde sürtünme gibi enerji kayıplarını en aza indiren ve raylarda oluşturulan magnetik çekim gücüyle hareket ediyor.

Bu konuda Japonlar öncü ve ilk sistem 1998' de Tokyo'da hayata geçen 16 km'lik monorail...

Arkası da geliyor; Şanghay, Japonya Aichi, New York JFK havaalanındaki airtrain, Moskova, Kuala Lumpur ve son olarak ortaya çıkan maliyet tablosu nedeniyle tüm kenti saran tartışmalarıyla Seattle...

Dünyadaki örneklerden yola çıkıp Mersin' e önerilen projeyle ilgili düşüncelerimi avantaj/dezavantajlarıyla bir sonraki yazıda ele alacağım...

Abdullah Ayan

 
21 Ağustos 2014 Perşembe 08:13
 
 
(1 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Vahap Kokulu</p> <p>2014-08-21 11:14:48</p> <p>1980'li yıllara ait Mersin B.Ş Belediyesi Özel toplu taşıma Minibüsleri Yönetmeliğini 1980 ‘li yıllardan bu yana B.Şehir Belediye Yönetimi sorumluluğunu yüklenmiş olan yetkili ve sorumlular nedense güncellememişlerdir.Yeni bir yapı ve düzen oluşturmamışlardır.Bu güncel sorunu çözme adına kamuoyu ile işbirliği yapma ihtimalı hala varken ,Mersin B.Şehir Belediyesi yeni yönetiminin böylesine büyük bütçeli ve üstün teknoloji ve birikim gerektiren projeleri kamu oyu ile paylaşılmasını öne almasını,vakit kaybetmesinden acı duymamak imkansız.Önce evimizin içini düzene sokmamız gerekli değil mi?</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Toroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:15
  • Güneş05:19
  • Öğlen12:55
  • İkindi16:47
  • Akşam20:13
  • Yatsı21:59
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
34
23
8
3
77
2
Başakşehir
34
21
10
3
73
3
Fenerbahçe
34
18
10
6
64
4
Galatasaray
34
20
4
10
64
5
Antalyaspor
34
17
7
10
58
6
Trabzonspor
34
14
9
11
51
7
Akhisar Bld.
34
14
6
14
48
8
Gençlerbirliği
34
12
10
12
46
9
Kasımpaşa
34
12
7
15
43
10
Konyaspor
34
11
10
13
43
11
K.D.Ç. Karabük
34
12
7
15
43
12
Alanyaspor
34
12
4
18
40
13
Osmanlıspor FK
34
9
11
14
38
14
Kayserispor
34
10
8
16
38
15
Bursaspor
34
11
5
18
38
16
Ç. Rizespor
34
10
6
18
36
17
Gaziantepspor
34
7
5
22
26
18
Adanaspor
34
6
7
21
25
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1880 - Fransa Tahiti'yi topraklarına kattı.
1913 - Balkan Savaşı başladı.
1925 - Diyarbakır İstiklal Mahkemesi'nce idama mahkûm edilen Şeyh Said ile adamları idam edildi.
1934 - Bitlis'te yaşayan Zaro Ağa 157 yaşındayken yaşamını yitirdi. İç organları inceleme amacıyla alındı.
1938 - Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kuruldu.
1939 - Hatay Devleti Meclisi, oybirliğiyle Türkiye'ye katılma kararı aldı.
1971 - TBMM'de çıkan bir yasayla Türkiye'de haşhaş ekimi yasaklandı.
1974 - Isabel Perón, Arjantin'in ilk kadın devlet başkanı olarak yemin etti. Kocası eski başkan Juan Peron sağlık durumunun bozulması üzerine görevlerini bırakmıştı. Zaten iki gün sonra da öldü.
1976 - Seyşel Adaları, Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandı.
1984 - Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında karma ekonomik protokol imzalandı.
1986 - Arjantin, Batı Almanya'yı 3-2 yenerek Dünya Futbol Şampiyonu oldu.
1992 - Cezayir devlet başkanı Muhammed Budiaf suikaste uğrayarak yaşamını yitirdi.
1995 - Ankara Büyükşehir Belediyesi, amblemindeki Hitit Güneşi'ni; Kocatepe Camii'ni ve Atakule'yi simgeleyen bir tasvir ile değiştirdi.
1999 - Abdullah Öcalan, vatana ihanet suçundan idam cezasına çarptırıldı.
2000 - Endonezya'da yolcu taşıyan bir tekne 500 yolcusuyla birlikte battı. Kazadan kurtulan olmadı.
2002 - Türkiye, 2002 FIFA Dünya Kupası'nda 3. oldu.
2005 - Sezen Aksu Bahane Albümünün Remiks'ini çıkarttı.
2008 - Euro 2008 finalinde İspanya, Almanya'yı yenerek Avrupa şampiyonu oldu.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
22.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030520374448
 
On Numara
26.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu01070814171819283031344145464851525559606575
 
Sayısal Loto
24.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071022233045
 
Şans Topu
28.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu202123242909
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji