Özdemir,'İhracat Yarışında Mersin 20 Yıldır Geriliyor'

Ana Sayfa » Güncel » Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -2... Abdullah Ayan yazdı

Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -2... Abdullah Ayan yazdı

Umarım havaray havasına girmişken havamızı almayız. Bıçağın kemiğe dayandığı bu kentin özellikle toplu taşıma konusunda beklemeye, avutulmaya tahammülü yok çünkü...

 
 
Mersin' e Havaray yapılabilir mi? -2... Abdullah Ayan yazdı

Bir önceki yazıda dünyanın öne çıkmış kentlerindeki tüm havaray projelerinin uzunluğu da kilometre başına düşen maliyetleri de çok farklı. Örneğin Şanghay 30 km’ lik sisteme 1,2 milyar dolar harcadı. Kilometre başına 40 milyon dolar ve 27 yılda ancak kendisini amorti edecek bir yatırım...

Japonya Aichi kenti Expo etkinliklerinin yapılacağı bölgeyle kent arasındaki bağlantıyı havaray ile sağladı ama 9 istasyondan oluşan 9 km’ lik güzergahın hat yapımına 575, vagonlara ise 380 milyon dolar olmak üzere toplam 955 milyon dolar yatırdı. Kaba hesapla kilometre başına 106 milyon dolar. Seattle Kent Konseyinin yaptığı tüm anketlerde halkın büyük çoğunluğu havaray tercihi açık ara önde çıkınca, projeyi hayata geçirme kararı aldı. 11 istasyonlu 10 km’lik projenin 1,7 milyar dolara çıkacağı ve bu paranın 40 yıllık borçlanma tahvilleriyle sağlanabileceği gerçeği kısa zamanda halkın hayaller yerine gerçeklerle yüzleşmesine yol açtı.

Başlangıçta projenin sanal büyüsüne kapılanlar, mali portrenin yükünü duyunca adeta irkildiler. Şimdi kamuoyunun duyarlı kesimleri proje yüzünden bugün lisede okuyan bir öğrencinin ölünceye kadar borç ödemek zorunda kalacağı dramatik senaryoları dillendirilip duruluyor.

** Mersin’ de anlatılan projeye dönecek olursak; Tanıtımı yapan vatandaşın ortaya koyduğu rakamlarla, dünyadaki ortalama gerçek arasında tarifi imkânsız ve kapsamlı açıklamalara muhtaç uçurumlar var.

Örneğin dünyadaki havaray projeleri yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi kilometre başına 50-150 milyon dolarlar arasında uçuşan devasa yatırımlar. En ucuzlarından biri Kuala lumpur’da 2002’de işletmeye açıldı ve yatırım bedeli km başına 58 milyon dolar...

Oysa Mersin’ de grubu adına tanıtım yapan zatın ifadesine göre 13 km’ den oluşan Mezitli Soli kavşağı ile İstiklal Caddesinin sonundaki Gar binası arasındaki güzergahta 18 istasyondan meydana gelecek monoray 70 milyon dolara mal olacak. (Daha önce aynı şirketin bir başka yetkilisi bir başka kentin gazetelerine verdiği demeçte buldukları teknoloji sayesinde anahtar teslimi bir tesisi km başına 3 milyon dolara yapacaklarını ve vatandaşı işletim süresi boyunca asla değişmeyecek fiyata bir liraya taşıyacakları garantisini vermişti*.

Anlayacağınız o telaffuz edilen ve Mersindeki 13 km’lik güzergahı esas alırsak 40 milyon dolar tutacak maliyet hesabını esas alırsak, Mersin sunumunda dile getirilen 70 milyon dolar pahalı) 40 milyon dolarlık hesap yerine 70 milyon doları esas alsak bile, bu fiyata mal olacağı iddia edilen yatırım eğer gerçekleşir de hayalden çıkıp ete kemiğe bürünürse bu elbette iyi haber.

Bir iyi haber daha veriyor yatırımcı adayımız "tamamını kendi kaynaklarıyla finanse edecekler, Belediyenin ve dolayısıyla kentlinin cebinden tek kuruş çıkmayacak" Dünyadaki benzerlerine göre; en ucuz ülke fiyatlarını ele alsak 450, gelişmiş ülkelerin maliyetlerini göz önünde bulundursak 1 milyar dolarların telaffuz edildiği bir proje gerçekten 70 milyon dolara yapılabilir mi? Bu elbette en önemli husus ve cevaplandırılması gereken ilk soru olarak karşımıza çıkıyor. Ama kafa karıştıran sorular bu kadarla sınırlı değil.

Projeyi sunan arkadaş Mersin için öngördükleri yatırımla günde 348 bin yolcu taşıyacakları öngörüsünde bulunuyor. Aynı sunumun bir başka yerinde ise şöyle detaylandırıyor taşıma işini: Her birinde 24 koltuk olan 40 yolcu kapasiteli 5 vagondan oluşan her monoray seferi 42 dakika sürecek güzergah boyunca bir seferde 200 yolcu taşınacak. Bu daha makul ve Mersin adına ayakları yere değen bir projeksiyon ama o zaman da sormak lazım: 5 vagon bir seferde 200 yolcu taşıyacaksa ve her sefer rötarlarıyla bir saat sürecekse 10-12 saat çalışacak bir sistem nasıl olacak ta 348 bin yolcu hedefine ulaşacak? Bunun için her gün 1740 sefer yapılması gerekiyor ki, böylesine uçuk, kaçık bir projeksiyonu en ciddi yüz ifadesiyle dinleyen onca insandan birinin bile bu basit hesabı sorgulama hiç mi aklına gelmedi? Şimdi bu yazı yayına girdiği anda gelecek yorumları duyar gibiyim.

Adamlar bizden tek kuruş almadan, hazine garantisi vs. gibi yollara başvurmadan kendi kaynaklarıyla yatırımı yapacak mı? Yapacaklarını söylediklerine göre alırsınız teminatı, gününde tamamlamazlarsa verdikleri garantiyi nakde çevirir, cezalarını kesersiniz...

Bu makul ve mantıklı bir yol, bir yöntem gibi görünüyor. Ama ben halen sabah ve akşam saatlerinde tek yönde yoğunlaşan, onun dışında mevcut dolmuşların bile müşteri azlığından şikâyetçi olduğu bir kentte bugüne kadar ikinci bir benzeri yapılmadığı için bu maliyete çıkması hayli tartışmalı ve denenmemiş bir taşıma sisteminin fizibilite, rantabilite, kapasite gibi satır başlarının doldurulması gerektiğini düşünüyorum. Özcan döneminde de; çöp ayrıştırmadan enerjiye, taşımadan havalandırmaya, sınırsız alanda sayısını unuttuğum o kadar çok proje duydum ki, artık en ayakları yere basana bile ihtiyatla yaklaşıyorum.

Gaziantep’ in 36 milyon dolara mal ettiği raylı sistem günde yoğun olarak 10 saat çalışıyor ve kentin en işlek noktalarına gidip gelirken toplam 17 bin yolcunun üstüne çıkamıyor ve kendisini 20 yılda amorti etme noktasında bile zorlanıyor. Antep’ ten daha az nüfusa sahip Mersin’ de Gaziantep’ in 20 katı kadar yolcu çıkar mı? Günde bir liraya yolcu taşıyacak sistem her seferinde 200 yolcu taşıyarak 70 milyon doları nasıl ve kaç yılda amorti edecek? Adam yarın çıkıp belli sayıda yolcu garantisi isterse, bu garantili yolcu sayısı ne olacak?

Bunu kim, nasıl belirleyecek? Kimse kaşımıza, gözümüze bakıp parasını havaray’ a savurmayacağına göre, daha soğukkanlı biçimde konuyu tartışalım, Yıldız Teknik, İstanbul Teknik ve ODTܒ de taşımacılık sistemleri konusunda dünya çapında bilim adamlarımız, uzmanlarımız var. Onların da görüşünü alalım. Bütün mesele her alanda olduğu gibi yapılabilirlilik, kullanışlılık ve burada yolcu yoğunluğu olarak ortaya çıkacak olan arz/talep dengesi.

Bu üç kriteri tutturduktan sonra ve müşteri niyetine soyulmayacağımızın her türlü önlemi, garantisi alındıktan sonra ister bu ayağınıza gelmiş şirkete verin, ister başka teklif sahiplerini kapıda karşılayın... Ama işi vermek bir yana, gelenleri dinlemeden önce bir sorun soruşturun: Teklifi getirenin geçmişinde, heybesinde, background’ unda ne var? Onları tartmadan önünüze gelenle masaya oturursanız, yarın öbür gün o kadar eliniz boş kalkarsınız ki, bir süre sonra inandırıcılığınız kalmaz.

Umarım havaray havasına girmişken havamızı almayız. Bıçağın kemiğe dayandığı bu kentin özellikle toplu taşıma konusunda beklemeye, avutulmaya tahammülü yok çünkü...

*http://rayhaberpozitif.wordpress.com/2013/08/22/trafik-cilesine-yerli-mali-monorail-sistemi-son-verecek-foto-galeri/

 
25 Ağustos 2014 Pazartesi 08:26
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:53
  • Güneş07:34
  • Öğlen12:44
  • İkindi15:17
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:03
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Trabzonspor
13
4
3
6
15
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1787 - Delaware, ABD anayasasını onaylayan ilk eyalet oldu.
1836 - Martin Van Buren (1782-1862), Amerika Birleşik Devletleri'nin sekizinci başkanı seçildi.
1917 - I. Dünya Savaşı: ABD, Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti.
1920 - Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası kuruldu.
1921 - Kilis düşman işgalinden kurtuldu.
1923 - İngiltere'de yapılan seçimlerde Muhafazakâr Parti 257, İşçi Partisi 191, Liberal Parti 158 milletvekilliği aldı.
1932 - Muhsin Ertuğrul'un "Bir Millet Uyanıyor" filmi gösterime girdi.
1934 - Türk Kadınlar Birliği, İstanbul'da bir mitingle kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını kutladı.
1941 - II. Dünya Savaşı: Kanada; Finlandiya, Macaristan, Romanya, ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1941 - Pearl Harbor Saldırısı: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak yok edildi, 2400 kişi öldü.
1944 - Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı.
1958 - İstanbul sokaklarında "hula-hoop" çevirmek yasaklandı.
1961 - MGK Başbakan İsmet İnönü'nün başkanlığında ilk toplantısını yaptı.
1972 - Apollo 17, ay görevine doğru yola çıktı.
1975 - Endonezya, Doğu Timor'u işgal etti.
1979 - İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil öldürüldü. Olay yerine "Anti Terör Birliği" imzalı bir bildiri bırakıldı.
1983 - İber havayollarına ait bir Boeing-727 ile bir DC-9 yoğun siste Madrid havaalanının pistinde çarpıştı: 93 kişi öldü.
1987 - Paso Robles-Kaliforniya'da bir yolcu uçağı düştü: 43 kişi öldü.
1988 - Ermenistan'da 6,9 şiddetinde bir deprem meydana geldi: 25.000'in üzerinde ölü, 15.000'den fazla yaralı, 400.000 kişi evsiz kaldı.
1996 - TBMM'de harçları protesto etmek için pankart açan öğrencilerin yargılanması sona erdi; gençler toplam 96 yıla mahkûm oldular.
1999 - Düzce,Türkiye'nin 81. ili oldu.
 
Arşiv
 
Süper Loto
01.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu101823343650
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
30.11.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu041011162601
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji