Özdemir,'İhracat Yarışında Mersin 20 Yıldır Geriliyor'

Ana Sayfa » Gündem » Mersin limanı ve rekabetçilik...Abdullah Ayan yazdı

Mersin limanı ve rekabetçilik...Abdullah Ayan yazdı

"Mersin dediğiniz bir limandır aslında..."

 
 
Mersin limanı ve rekabetçilik...Abdullah Ayan yazdı
OECD "Küresel liman şehirlerinin rekabetçiliği: Mersin örneği" başlığını taşıyan çok iddialı bir çalışmaya imza atmış.

Kuruluş proje kapsamında dünyadaki 10-12 liman şehrini inceliyor. Limanların kentler üzerindeki etkisi yanında olumlu yanlarının geliştirilip, olumsuzlukların asgariye indirilmesi yönünde önerilerde bulunuyor.

Çalışmada seçilen şehirler de ilginç: Marsilya,  Rotterdam ve Amsterdam, Hamburg, Helsinki gibi Avrupa limanlarına ev sahipliği yapanlar yanında Güney Afrika'daki Durban ve Çin' in Hong Kong ile Shenzen...

Daha da ilginci Mersin' in programa alınmış olması...

İlginç çünkü Mersin mevcut haliyle ve bugünkü işletmecisinin anlayışıyla ne kadar geliştirilirse geliştirilsin gelecekte de "küresel liman" konumuna gelemez. Küresel liman olmanın evrensel kriterleri var ve onun yolu mevcuda ilave gerçekten bölgesinin en önemli hub limanını yaratmaktan geçiyor.

Bugün ulaştığı 1,2 milyon konteynır/yıl elleçleme kapasitesine sahip bir liman, üstelik hacmi radikal biçimde arttırma düşüncesinden uzak bir işletmeci vizyonuyla hangi küresel denklemin içinde yer alabilir ki? (Elbette işletmeci şirketin hedefleri var ama bunlar Mersin' i küresel oyuncu yapmaktan çok, bir an önce ve mümkün olduğunca çok para kazanma hesaplarının ötesine geçmiyor)

Bir başka biçimde ifade edeyim: Yılda 10 milyon konteynır hacmine ulaşmayan limanların küresel olarak tanımlanması "dünya kenti" sloganından farksız...

Üstelik çok değil 10 yıl sonra 500 milyar doları ihracattan olmak üzere 1,2 trilyon dolarlık dış ticaret yapma hedefini önüne koyan bir ülkenin bugünkü liman kapasiteleriyle bunu yakalaması olanaksız.

2012' de 10 milyon ve üzeri konteynır işlem hacmine sahip küresel olarak tanımlanan 12 liman var dünya üzerinde. Bunların sekizi Güney doğu Asya'da ve sekizin altısı Çin, biri Güney Kore biri de Mersin limanını Akfen grubuyla işletmeye çalışan Singapur*...

Bu durumda mevcut haliyle ve yılda ortalama %5 civarında büyüyen Mersin limanı ne bu yarışta yer alabilir ne de Mersin bölgesinin aktarma merkezi olarak anılabilir...

Oysa küresel krizin ardından dünyanın yaşamakta olduğu deprem gösteriyor ki, özellikle orta doğuda tüm kartlar yeniden dağıtılacak, oyunun tüm kuralları sil baştan belirlenecek.

Mersin özellikle de Kuzey Irak ile geliştirmekte olduğu ticaret nedeniyle sadece hinterlandı içinde kalan şehirlerin değil, komşunun da dünyaya açılan kapısı özelliğini artan biçimde koruyacak.

Peki, Mersin limanı bugünkü işletmecilik anlayışıyla erişilmesi imkânsız "küresel liman şehri" konumuna gelmek için ne yapmalı?

Sorunun cevabı hatta sihirli çözümü OECD' nin "Küresel liman şehirleri ve rekabetçilik" adıyla tanımladığı başlığın rekabetçilik sözcüğünde saklı...

Mersin liman işletmecisinin rekabetçilikle ilgili bir sorunu yok ki, o konuda hedefi, beklentisi, projesi olsun.

Burada özelleştirmeyi savunan benim gibiler başta olmak üzere hepimizin vebali var ama asıl sorumluluk hukuktan ödün vermeyen ülkelerin taviz vermeden koşulsuz olarak yerine getirdiği "düzenleme, denetleme" görevini hakkıyla yerine getirmeyen Türkiye bürokrasisi...

Tüm dünyada özelleştirilen limanlarda iki gelişme öne çıkıyor:

a)kapasite artışı zaman içinde on kata kadar çıkıyor. (Malezya Tanjung limanı 2000 yılında özelleştirildiğinde 400 bin konteynırlık yük miktarını 4 yıl içinde 4 milyona çıkardı. 2011' de 7,5 milyona ulaştı)

b)Fiyatlar yarı yarıya hatta daha da aşağıya düşüyor... (Buenos Aires limanı 1991' de özelleştirilmeden önce konteynır başına alınan ortalama ücret 450 dolar iken özelleştirmenin ardından 1997' de aynı hizmet bedeli 120 dolara indi. Özelleştirme sonunda verimlilik dört kat arttı, hizmet alanın ödediği ücret ise %73 düştü )

Mersin kapasite artışında beklentilerin altında kalsa da gösterdiği performans fena değil, ama hizmet alanların ödemek zorunda kaldığı ücretler bakımından özelleştirmeden önceki fiyatlar mumla aranmakta...

Bunun da tek sebebi var: Alternatifsizliğin yarattığı çaresizlik nedeniyle ihracat ve ithalatçı dayatılan fiyatları ve daha da önemlisi icat edilen bir sürü ek masrafı sineye çekiyor. Bunu denetlemesi, piyasayı düzenlemesi gereken bürokrasi ise hiç bir şey yapmıyor ve sadece izliyor!

Bugünlerde yeni baştan özelleştirilmeye hazırlanan İzmir limanı vesilesiyle İzmir' in ihracatçısından, ithalatçısına, Odalarından birliklerine, tüm dinamiklerine Mersin' de yaşadığımız ve belli ki daha uzunca süre yaşayacağımız tarife kaynaklı olumsuzluklardan aldığımız derslerle naçizane bir önerim olacak:

Bütün dünyada limanlar özelleştirilirken kamu otoritesi rekabetçiliği yaratmak için regülâsyonlarla yetinmemiş, diğer alternatifleri de değerlendirmiş. Örneğin çeşitli rıhtımların farklı işletmecilere verilerek aynı liman içinde bile rekabetin yaratılması sağlanmış...

İzmir' in iptal edilen önceki özelleştirmelerin aksine bugünlerde ilan edilecek yeni sürecinde belki de küresel deneyimlerden yararlanılarak daha önce tek parça olarak ihaleye çıkarılan liman bu kez yük ve kurvaziyer olmak üzere ikiye (hatta son rötuşlarda pasaport iskelesi de yat alanı olarak ayrı ihale konusu) ayrılmış ama yetmez. Mutlaka ticari yük limanı ikiye ayrılarak satılmalı.

Böylece piyasa düzenlemenin çok ta işlemediği Türkiye gibi ülkede rekabet kendi içinde yaratılmalı.

Dile getirdiğim öneri işe yarar mı, birileri duyar mı? Bilemem.

Ama buza da yazsam, izi kalsın diye ve Mersin' de sessizce sineye çekilen bir koyundan bir kaç post çıkarma fırsatçılığını paylaşmak amacıyla söylüyorum bunları...

Mersin için böyle bir şans şimdilik yok gibi görünüyor ama bu çaresiz olduğumuz anlamına gelmemeli.

Neyi nasıl yapmamız gerektiğine ilişkin önerileri de anlatacağım.

Ama bir sonraki yazıda...

*Küresel limanlar 2012 konteynır ölçeğinde işlem hacimleri:

Liman adı

Kont milyon adet/yıl

Shanghai Çin

31,7

Singapur

30

Hong Kong Çin

24

Shenzen Çin

23

Busan  G.Kore

16

Ningbo Çin

15

Guangzhou Çin

14,2

Qingdao Çin

13

Jebel Ali Dubai

13

Rotterdam

12

Tianjin Çin

12

Kaohsiung, Tayvan

9,6

Port Kelang Malezya

9,6

Hamburg

9,4

Antwerp Belçika

8,66



 
21 Şubat 2013 Perşembe 08:25
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:53
  • Güneş07:34
  • Öğlen12:44
  • İkindi15:17
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:03
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Trabzonspor
13
4
3
6
15
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1787 - Delaware, ABD anayasasını onaylayan ilk eyalet oldu.
1836 - Martin Van Buren (1782-1862), Amerika Birleşik Devletleri'nin sekizinci başkanı seçildi.
1917 - I. Dünya Savaşı: ABD, Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti.
1920 - Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası kuruldu.
1921 - Kilis düşman işgalinden kurtuldu.
1923 - İngiltere'de yapılan seçimlerde Muhafazakâr Parti 257, İşçi Partisi 191, Liberal Parti 158 milletvekilliği aldı.
1932 - Muhsin Ertuğrul'un "Bir Millet Uyanıyor" filmi gösterime girdi.
1934 - Türk Kadınlar Birliği, İstanbul'da bir mitingle kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını kutladı.
1941 - II. Dünya Savaşı: Kanada; Finlandiya, Macaristan, Romanya, ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1941 - Pearl Harbor Saldırısı: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak yok edildi, 2400 kişi öldü.
1944 - Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı.
1958 - İstanbul sokaklarında "hula-hoop" çevirmek yasaklandı.
1961 - MGK Başbakan İsmet İnönü'nün başkanlığında ilk toplantısını yaptı.
1972 - Apollo 17, ay görevine doğru yola çıktı.
1975 - Endonezya, Doğu Timor'u işgal etti.
1979 - İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil öldürüldü. Olay yerine "Anti Terör Birliği" imzalı bir bildiri bırakıldı.
1983 - İber havayollarına ait bir Boeing-727 ile bir DC-9 yoğun siste Madrid havaalanının pistinde çarpıştı: 93 kişi öldü.
1987 - Paso Robles-Kaliforniya'da bir yolcu uçağı düştü: 43 kişi öldü.
1988 - Ermenistan'da 6,9 şiddetinde bir deprem meydana geldi: 25.000'in üzerinde ölü, 15.000'den fazla yaralı, 400.000 kişi evsiz kaldı.
1996 - TBMM'de harçları protesto etmek için pankart açan öğrencilerin yargılanması sona erdi; gençler toplam 96 yıla mahkûm oldular.
1999 - Düzce,Türkiye'nin 81. ili oldu.
 
Arşiv
 
Süper Loto
01.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu101823343650
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
30.11.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu041011162601
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji