Özdemir,'İhracat Yarışında Mersin 20 Yıldır Geriliyor'

Ana Sayfa » Güncel » Mersin şehir planı ve Jansen (2)... Abdullah Ayan yazdı

Mersin şehir planı ve Jansen (2)... Abdullah Ayan yazdı

Prof. Jansen'in Mersin kent planı yazı dizisi 2. bölüm..

 
 
Mersin şehir planı ve Jansen (2)... Abdullah Ayan yazdı

1935’in ilk aylarında dönemin Adana Belediye Başkanı Turhan Beriker, Ankara’da kentiyle ilgili bir takım projelere kaynak aktarılmasına çabalamaktadır. Temasları sırasında biri mi önerir, kaldığı otelde mi tanışır bilinmez, Jansen ile tanışır. Kendisini Adana’ya davet eder.

O günlerde kentlerine bir şeyler kazandırmak için Ankara’ yı mesken tutan sadece Adana Belediye Başkanı Beriker değildir. Yeni kurulan Uray (Belediye) Bankası üzerinden Mersin’e başta sağlıklı su tesisi olmak üzere pek çok yatırıma kaynak bulmaya çalışan dönemin Mersin Belediye Başkanı Mithat Toroğlu’ da ününü duyduğu Jansen’ in peşindedir. Çukurova bölgesinin bu iki Belediyesinin kent planlarıyla ilgili gelen talepleri, o günlerde Hitler faşizminin ayak sesleri nedeniyle ülkesine gitmekte tereddüt eden Jansen’in de aklına yatmış olmalı ki, ünlü şehircilik uzmanı prensip olarak teklifleri kabul eder. Önce Adana’ya birkaç günlük çalışmanın ardından da yine trenle Mersin’e geçer.

Adana’da yayınlanmakta olan Yeni Söz gazetesinin 9 Nisan 1935 tarihli nüshasında yer alan haber yeterince aydınlatıcıdır:

“Belediye Başkanı Turhan Beriker’in geçtiğimiz günlerde Ankara’ya yaptığı ziyaret sırasında başkentin planını yapan Jansen ile görüştüğünü, ünlü uzmanı Adana-Tarsus-Mersin planlarını yapmak üzere davet ettiğini yazmıştık. Prof Jansen birkaç güne kadar Adana’ya gelecek, gerek Adana gerek Tarsus ve Mersin’de tetkiklerde bulunarak, Belediyelerle şartlarda anlaşırsa, üç şehrin geleceğini belirleyecek planları yapacaktır. Çukurova’nın en ileri ve kalabalık üç şehri için bu fırsatın mükemmel kazanç olacağını tahmin etmekteyiz”

Gerçekten de gazete haberi aynen gerçekleşir. 15 Nisan 1935 tarihli Yeni Mersin gazetesindeki haberden anlaşıldığı kadarıyla Jansen 14 Nisan 1935 Pazar günü Prof. Jansen Mersin’e gelmiş ve kendisini karşılayan Belediye Başkanı Mithat Toroğlu ile birlikte şehri dolaşarak, bir takım notlar almıştır. Ünlü uzmanın özellikle kentin batısında yer alan sahil kesiminden hayli etkilendiği hatta deyim yerindeyse çarpıldığı haberleri yer alır gazetelerde.

Sonuçta çalışmalarını bitiren Jansen, Mersin’den Tarsus’a geçerken Başkan Toroğlu ile şartlarda anlaşmaları halinde Mersin şehir planının yapılması hususunda prensip kararına varırlar.

Jansen Tarsus’u da şöyle bir inceledikten sonra İstanbul’a döner ve üç Belediyenin kendisini davet etmesini bekler. (Aynı günlerde yürürlüğe koyulan kimi yasal düzenlemeler, planın üç yıl gecikmesine yol açacaktır. Açar çünkü, Nafia Vekâleti –günümüzdeki Bayındırlık Bakanlığı- şehircilik planları yapacak uzmanların Bakanlıktan ruhsat alma ve sipariş edilecek planların Belediyelerce mutlaka o ruhsata sahip yetkili uzmanların katılacağı ihalelerle belirlenmesi şartlarını hüküm altına almıştır. O güne kadar plansız büyüyen ve tüm yatırımlarını hiçbir plana, gelecekle ilgili öngörüye dayandırmayan Mersin ilk kez disiplinli bir kent planına niyetlenmiştir ancak bu kez de Bakanlığın belki de önüne gelen her belediyenin yetkili yetkisiz planlara para aktarmasına karşı önlem almaya çalışması kenti zor durumda bırakacaktır)

10 Nisan 1935 tarihli Yeni Mersin gazetesinde yayınlanan Rıza Atilla imzalı başyazı o günlerde gündeme oturan şehir planını konu almaktadır. Şöyle der ‘Şehir Planı’ başlıklı köşede Atilla:

“Şehir işleri üstünde uluslar arası ün alan Profesör Yansen’ in bugünlerde Çukurova’ya geleceğini, Mersin-Tarsus-Adana Belediyeleriyle görüşerek anlaşırsa bu üç şehrin gelecekteki alacağı duruma göre planlarını yapacağını duyduk. Daha önce de şehir planı işine dokunduğumuz için sevindik.

Profesörün ‘anlaşırsa’ kaydı doğrudan doğruya para işiyle ekli olsa gerektir. Açık konuşulmak istenirse Yansen gibi ünlü bir şehirciye yalnız şehir planını yaptırmak gibi ağır masrafa Belediyelerimizin geliri katlanamazdı. Bu bakımla biri diğerinin mahallesi sayılabilecek kadar yakın üç şehir Belediyesinin düşüncelerini yerinde buluyoruz. Şehir planı az para ile Yansen gibi bir şehircinin elinden çıkacaktır. Dileriz ki, anlaşma da çabuk olsun. Mersin’in plansızlık yüzünden çok kayıpları vardır.

İklimi, tabiatın birçok verimleriyle başka şehirlerden daha çok güzelleşmek ihtiyacında olan Mersin bir türlü bu alana giremedi. Hele son yıllarda birçok yapı çalışmalarına rastlıyoruz. Modern Mimarlığın her çeşidinden birçok evler yükseldi. Plansızlık, tertipsizlik yüzünden bu yapılar ne yazık ki şehrin güzelliğine bir şey ekleyemedi. Belki yarın bir şehir planı yapılınca birçokları da yıkılmak gibi bir akıbetle karşılaşacaktır.

Vaktiyle bir kanalizasyon teşkilatı yapılmış, etek etek paralar dökülmüş. Üç beş yıl içinde umulduğundan çok fazla büyüyen şehrin yarısı bugün yapılan kanalizasyon teşkilatından istifade edemiyor.

Şimdi de bir su tesisatı başarılmak isteniyor. Bunun hangi plana göre olacağı da belli değil. Belki birkaç yıl sonra şehrin büyük parçası da su tesisatından faydalanamayacaktır.

Açılan caddeler, döşenen kaldırımlar, yapılan bulvarlar hep bunun benzeridir. Plansız bir şehri güzelleştirmeye kalkışmak dümensiz kayıkla yarışa çıkmak gibi bir iş oluyor.

Şehrin gelecekteki alacağı durumun bir planla belli olmamasında limanın da büyük tesiri olmuştur. Her yıl öne sürülen plan işi nihayet bir tereddütle geri bırakılmıştır. Liman yapıldığı takdirde şüphesiz ki plan daha başka bir durum gösterecektir. Fakat liman işinin bir sona bağlanmasını bekleyerek planı geri bırakmak ta bütün imar işini yüz geri çeviriyor.

Yansen’ in araştırmaları bitiminde belki liman yapılsa bile zararı dokunmayacak bir şekil bulunabilecektir. Şimdilik büyün dileğimiz gün yitirmeden şehir planının yapılmasıdır.

(Rıza Atilâ 10 Nisan 1935)

 

Abdullah Ayan

 

 
11 Ağustos 2016 Perşembe 08:41
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:54
  • Güneş07:36
  • Öğlen12:44
  • İkindi15:18
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:03
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Trabzonspor
13
4
3
6
15
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1851 - Montréal'da YMCA'nin Kuzey Amerika'daki ilk şubesi açıldı.
1893 - İstanbul'da günlerce süren soğuk hava yüzünden Haliç dondu.
1905 - Fransa'da din ve devlet işlerini birbirinden ayıran bir yasa kabul edildi.
1917 - Kudüs, İngiliz ordularının işgal etmesiyle Osmanlı Devleti'nin elinden çıktı.
1923 - İstanbul'da, Ağa Han'ın Başbakan İsmet Paşa'ya gönderdiği mektubu yayımlayan gazeteciler tutuklandı.
1925 - Yerli kumaştan elbise giyilmesi kanunu çıktı.
1926 - Darülelhan'da (konservatuvar) Türk müziği öğretimine son verildi.
1928 - Latin harfleriyle ilk mezar taşı dikildi. Avukat Ali Kemal Bey annesi Aliye Hanım'ın mezar taşını Latin harfleriyle yazdırdı.
1938 - Başkent Ankara'nın yeni tren garı hizmete açıldı.
1941 - Çin; Japonya, Almanya ve İtalya'ya savaş ilan etti.
1945 - Fenerbahçe, Yunanistan'ın Enosis takımını 5-1 yendi.
1946 - Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nin ikinci aşaması "Doktorlar'ın Duruşmaları" yla başladı. Bu duruşmalarda insanlar üzerinde deneyler yapan Nazi doktorlar yargılandılar.
1949 - Birleşmiş Milletler Kudüs'te yönetimi aldı.
1950 - Harry Gold, II. Dünya Savaşı sırasında atom bombasının sırlarını Sovyetler Birliği'ne verdiği için 30 yıl hapisle cezalandırıldı.
1951 - İstanbul Şişli Camii'nde Evita Peron için mevlüt okundu.
1952 - Tiyatro sanatçıları Ruhi Su, Ulvi Uraz, Aclan Sayılgan, Kemal Bekir Özmanav, Süheyl Terek tutuklandı. Sanatçıların Paris'te faaliyet gösteren İleri Jön Türkler örgütüyle ilişkileri olduğu iddia edildi.
1953 - General Electric şirketi tüm Komünist personelini işten atacağını ilan etti.
1961 - Tanzanya bağımsızlığını kazandı. Julius Nyrere cumhurbaşkanı oldu.
1962 - Tanganika kuruldu.
1963 - Zangibar Sultanlığı bağımsızlığını kazandı.
1965 - Nikolay Podgorni Sovyetler Birliği devlet başkanı oldu.
1967 - Ankara'da üniversite öğrencileri NATO'ya karşı direniş mitingi düzenledi.
1979 - 2 gün önce silahlı saldırı sonucu ölen Prof.Dr. Cavit Orhan Tütengil'in cenazesine katılmak isteyenlerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı: 1 işçi öldü, 8 kişi yaralandı, 61 kişi de gözaltına alındı.
1987 - Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye mülteci kampına İsrail askerleri saldırı düzenledi.
1992 - İngiltere Prensi Charles ve Prenses Diana ayrıldıklarını açıkladılar.
1995 - Nazım Hikmet'in "Rüzgâra Karşı Yürüyen Adam" heykeli, Kültür Bakanı Fikri Sağlar'ın da katıldığı törenle Ankara Atatürk Kültür Merkezi bahçesine yerleştirildi.
1999 - Düzce'nin il, Kaynaşlı ve Derince'nin ilçe yapılmasına ilişkin Kanun Hükmünde Kararname, Resmi Gazete'de yayımlandı.
2002 - Endonezya hükümetiyle Aceh'teki ayrılıkçılar arasında 26 yıllık savaşı sona erdiren antlaşma imzalandı.
2002 - ABD'nin ve dünyanın ikinci büyük havacılık şirketi United Airlines konkordato başvurusunda bulundu.
2004 - Kanada Anayasa Mahkemesi, eşcinsel evliliklerin anayasaya uygun olduğu kararını verdi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
08.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu040619233854
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
07.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu061017243004
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji