Mart ayında işsizlik oranı düştü

Ana Sayfa » Güncel » Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

Mersin'e filtre edilmiş su tesisinin hizmete açılış öyküsü...

 
 
Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

İlk iki yazıda su zengini Mersin’ in yıllar süren su çilesiyle ilgili kimi anekdotlara yer vermeye çalışmış, sorunun çözümü amacıyla ortaya atılan projelere değinmiştim.

Su mevzuunda sadece Mersin değil, Anadolu’ daki neredeyse tüm kentlerin hayli ciddi sorunları vardı ve genç Cumhuriyetin ilk ele aldığı mesele buydu.

Nispeten sıkıntı yaşamayan Istanbul ve İzmir dışında yeni başkent Ankara projelendirildikten sonra sıra diğer büyük kentlere gelir.

Çıkarılan yasayla yeni kurulan Belediyeler Bankasına istikraz yapma yetkisi verildi. Banka projelerin hayata geçirilmesinde Belediyelere ucuz faizle ve 5 yılı ödemesiz finansman desteği sağlayacaktır.

İç İşleri bakanlığı sağlıklı su tesisi kurmak isteyen belediyelerle ilgili 10 bin ve üstü nüfus kriterini getirir.

Adana, Mersin, Tarsus, Silifke, Ceyhan Çukurova bölgesinin ilk kredi başvurusu yapan kentleridir.

Antep, Maraş, Uşak Belediyeleri de ilk etapta başvurup kaynak sağlar.

Belediyeler Bankasıyla istikraz sözleşmeleri imzalayan birkaç Belediyenin yatırım ve borçlanma rakamlarıyla ilgili birkaç örnek vereyim: Tekirdağ 120 bin lira keşif bedelli tesis için 120 bin liralık istikraz anlaşması yaparken, Tokat 150, Siirt 120, Çorlu 69 bin lira tutarlı yatırımlara kaynak için başvurur.

1936 başında temeli atılan ve Mersin’ e sağlıklı su sağlayacak tesis o günlerin kısıtlı teknolojik imkânlarına rağmen hayli hızlı ilerler.

Haziran 1937’deki bir gazete haberine göre; “Tesisin evlere su sağlayacak boru döşeme işi 2, 3, 4. Derecedeki sokaklarda tamamlanmış olup sona bırakılan Kışla caddesindeki döşeme işlemine başlanmıştır. Burası da bitirildiğinde tesisin boru tevzi işi tümüyle tamamlanmış olacaktır.”

Alt yapı kısa zamanda tamamlanır. Yurt ve içi ve yurt dışından beklenen makine ve ekipmanların monte edilmesiyle tesis 1938 sonunda işletmeye hazır hale getirilir.

Yıl 1939, günlerden 5 Ocak 1939 Perşembe…

Mersinli bir yandan kurtuluş gününü kutlarken (Mersin yıllarca kurtuluş gününü Adana ile birlikte 5 Ocak günü kutlarken 1984’te Belediye Meclisi kararıyla 5 Ocak tarihini 3 Ocak olarak değiştirmiştir)bir yandan da yıllar süren hasretin biteceği, içme suyu tesisinin açılış törenine tanıklık eder.

Öğleden önce kurtuluş töreni yapılır. Öğleden sonra da tesisin açılışı…

Açılış törenine il dışında olan Vali Rükneddin Nasuhioğlu katılmazken, Belediye Başkanı Mithat Toroğlu tesisin yapım sürecini de anlatan kapsamlı bir konuşma yapar. Sağlıklı su sağlayacak tesisle ilgili tüm gelişmeleri yansıtan bu konuşmayı noktasına dokunmadan buraya taşımak gerektiğine inanıyorum.

İşte Toroğlu’ nun tesis tarihçesini anlatan tarihi konuşması:

“Sayın arkadaşlar,

Şehir içme su tesisatının açılma törenini yapmak üzere toplanmış bulunuyoruz. Davetimizi lütfen kabul buyurarak buraya kadar teşrif etmek külfetine katlandığımızdan dolayı hepinize şükranlarımı arz ederim.

Arkadaşlar, bu tören münasebetiyle Mersinin içme su vaziyetini kısaca anlatmağa ve bu işin şimdiye kadar geçirmiş olduğu safhaların küçük bir izahını yapmağa çalışacağım.

Malum olduğu üzere Mersinin iki suyu vardır. Biri Toroslardan çıkıp kışlanın garbında (batısında –a.a.) ve yakınında denize karışan çay suyu ki, gayri fenni bir şebeke ile şehre tevzi edilmekte idi. Diğeri de burgu vasıtasıyla yer altında bulunup tulumbalarla çıkarılan kuyu suyu…

Birincisi kirli, bulanık ve mikroplu, ikincisi de fazla kireçli olmakla beraber mikrop vaziyetinde şüpheli, binaenaleyh her iki su da şurbe salih (içmeye uygun) değildir. Görülüyor ki Mersin içme suyu vaziyeti çok mühimdi, şehre temiz ve sıhhi bir su getirmek lazımdı.

Bu işin halli için zaman zaman bazı mütereddit adımlar atılmış ve bazı etüdler yapılmış ise de müsbet bir neticeye varılamamıştır. Bundan on üç sene önce bir artezyen tecrübesiyle ilk esaslı teşebbüse girişilmiştir. 98 metre derinlikte bulunan su motorla çıkarılarak halkın istifadesine arz olundu.

Bidayette temiz ve içimi iyi olduğu halde bir iki ay işledikten sonra tuzlu su akmağa başladığı için sarfı nazar edildi. Bir sene sonra diğer bir yerde ikinci artezyene başlandı. 25 metrede bulunan rastlanan kalın ve hareketli bir çakıl tabakası geçilemediği için bundan da bir netice alınamadı. Bu iki tecrübe ve buna inzimam eden (eklenen) artezyen mütehassısların mütalaaları Mersin Belediyesini tahtelarz (yer altı) su tabakalarından istifade ümidine nihayet vermiştir.

Mersin çayının alınan suyunu fenni vasıtalarla temizlenip şehre tevzi etmekten başka çare kalmamıştır. İşte bugünkü tesisat arz etmiş olduğum araştırmalardan sonra hâkim olan zihniyetin mahsulüdür.

Şimdi de bu tesisatın umumi vaziyetini arz edeyim. Su bulunduğumuz yere nazaran üç buçuk kilometre şimali garbide (kuzeybatı) çaydan alınır, beş yüz metre sonra iki kompartımanlı tersip (tortu) havuzlarında bulanıklığın yüzde altmışı alındıktan sonra yine filtreye dâhil olur.

Burada evvela havalandırılır. Sülfat mahlûlü (çözelti) ile karıştıktan sonra üç kompartımanlı süzgece girer, burada iyice süzülüp geriye kalan yüzde kırk bulanıklık ta zayi olduktan sonra klor gazıyla karışarak şu gördüğünüz 1500 metre mikablık (metre küp) temiz su deposunda toplanır. Oradan da boru ile şehre akar ve halka temiz, tazyikli su dağıtılır. Kaputaj, dekaltasyon, filtre, depo ve tesisatın heyeti umumiyesi en modern sistemdir. Fennin son icaplarına göre yapılmıştır.

Mersin Belediyesi bu işin başarılmış olmasıyla mühim vazifelerinden birinin ifa edilmiş olduğuna kanidir. Türkiyede yapılmış ve yapılmakta olan her hayırlı iş gibi bu iş te Cumhuriyet hükümetinin azami alakası ve fiili yardımıyla vücuda getirilmiştir. İnşaatın teknik murakabesi Dahiliye Vekaletinde teşekkül etmiş olan Belediyeler İmar Heyeti tarafından yapılmış, sarfına mecbur olduğumuz inşaat bedeli de yine Dahiliye Vekaletinin tesis etmiş olduğu Belediyeler Bankasından istikraz edilmiştir.

Arkadaşlar su temizliktir, su sıhhattir, su hayat unsurunun en başında gelir ve nihayet su medeniyetin de yarısıdır.

İşin başarılmasının ve idaresinin tanziminde muhterem ve değerli valimizden halkın ve belediyenin menfaatine uygun emirler aldık, yüksek alaka ve yardımlarını esirgemediler. Kendilerine şükranlarımı arz ederken yüksek vekalete karşı duyduğumuz minnet ve şükranlarımızı da hükümetin en büyük mümessili muhterem Valimize vekalet eden Defterdarımızın kabul buyurmalarını rica ederim”

Konuşmanın ardından tesisin kapısındaki kordelâ Vali Nasuhioğlu’ nu temsilen Defterdar B. Halil Serim tarafından kesilir. Törene katılan davetlilere tesis gezdirilerek, bilgi verilir. Ardından konuklara bisküvi, pasta, limonata ikram edilerek seremoni sona erer.

Sona erer ermesine de, kentin su sorunu gerçekten biter mi?

Açılış töreninde her ne kadar Belediye Başkanı tesisin tamamlanmasıyla çok önemli bir işin başarıldığını ifade etse de, daha o günlerde tevsi işine kafa yorulmaya başlandığı, bu amaçla Ankara nezdinde yeni arayışların başladığı sır değildir.

Mersinin su macerasının izlerini sürmeye, yakın tarihte yaşananları anlatmayı sürdüreceğim…

Abdullah Ayan

 

http://inovatifhaber.com/haber/mersin-su-muzesi-bilinenler-bilinmeyenler-abdullah-ayan-yazdi-13183.html

http://inovatifhaber.com/haber/mersin-su-muzesi-bilinenler-bilinmeyenler-2-abdullah-ayan-yazdi-13198.html

 

 
 
5 Mayıs 2016 Perşembe 09:27
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:12
  • Güneş05:16
  • Öğlen12:54
  • İkindi16:46
  • Akşam20:12
  • Yatsı21:59
 
Anket
Sizce Cumhurbaşkanı Kim Olmalı?
Muharrem İNCE
Meral AKŞENER
Recep Tayyip ERDOĞAN
Selahattin DEMİRTAŞ
Temel KARAMOLLAOĞLU
Doğu PERİNÇEK
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1633 - Engizisyon mahkemesince mahkum edilen Galile Kopernik'çi görüşlerini inkar etmek zorunda kaldı.
1812 - Napolyon Rusya'ya savaş açtı.
1846 - Adolphe Sax, saksofonun patentini aldı.
1911 - V. George, taç giyerek resmen İngiltere kralı oldu.
1919 - Amasya Genelgesi yayınlandı.
1925 - 20 Haziran'da İstanbul'da tutuklanan gazeteciler Doğu İstiklal Mahkemesi'nde yargılanmak üzere Diyarbakır'a gönderildi.
1939 - Adana Elektrik Şirketi satın alınarak devletleştirildi.
1941 - Almanya SSCB`yi istila etmeye başladı.(Barbarossa Harekatı)
1941 - Hırvatistan'da ilk silahlı anti faşist örgüt kuruldu.
1942 - Erwin Rommel, Tobruk'u ele geçirdikten sonra Mareşal rütbesine terfi ettirildi.
1945 - İller Bankası Kuruluş Kanunu kabul edildi.
1954 - Devlet Malzeme Ofisi kuruldu.
1976 - Kanada'da idam cezasının kaldırılması
1978 - Plüton'un uydusu Charon keşfedildi.
2002 - İran'da meydana gelen, Richter ölçeğine göre 6.5 şiddetindeki depremde 261'den fazla kişi öldü.
2006 - Makedonya'nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü'ne kabulü
2008 - MEB `ìn hazırlamış olduğu 7. sınıf SBS(Seviye Belirleme Sınavı)ilk kez yapıldı.
2010 - Apple iPhone HD(4G) piyasaya sürülecek.
217 - Eski Mısır ordusu Antiochos III idaresindeki Selevkos ordusunu Filistin'de bozguna uğrattı.
431 - Üçüncü Ekümenik Konsil olan Efes konsilinin İskenderiye patriği Cyrille tarafından açılışı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
21.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu021017253752
 
 
On Numara
18.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02031214151924263032363945515658616667697174
 
Sayısal Loto
16.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu101522404145
 
Şans Topu
20.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu040913212609
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji