Mersin'in Yeni Valisi Ali İhsan Su Oldu

Ana Sayfa » Güncel » Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

Mersin'e filtre edilmiş su tesisinin hizmete açılış öyküsü...

 
 
Mersin su müzesi (3)... Su tesisi açılış töreni... Abdullah Ayan yazdı

İlk iki yazıda su zengini Mersin’ in yıllar süren su çilesiyle ilgili kimi anekdotlara yer vermeye çalışmış, sorunun çözümü amacıyla ortaya atılan projelere değinmiştim.

Su mevzuunda sadece Mersin değil, Anadolu’ daki neredeyse tüm kentlerin hayli ciddi sorunları vardı ve genç Cumhuriyetin ilk ele aldığı mesele buydu.

Nispeten sıkıntı yaşamayan Istanbul ve İzmir dışında yeni başkent Ankara projelendirildikten sonra sıra diğer büyük kentlere gelir.

Çıkarılan yasayla yeni kurulan Belediyeler Bankasına istikraz yapma yetkisi verildi. Banka projelerin hayata geçirilmesinde Belediyelere ucuz faizle ve 5 yılı ödemesiz finansman desteği sağlayacaktır.

İç İşleri bakanlığı sağlıklı su tesisi kurmak isteyen belediyelerle ilgili 10 bin ve üstü nüfus kriterini getirir.

Adana, Mersin, Tarsus, Silifke, Ceyhan Çukurova bölgesinin ilk kredi başvurusu yapan kentleridir.

Antep, Maraş, Uşak Belediyeleri de ilk etapta başvurup kaynak sağlar.

Belediyeler Bankasıyla istikraz sözleşmeleri imzalayan birkaç Belediyenin yatırım ve borçlanma rakamlarıyla ilgili birkaç örnek vereyim: Tekirdağ 120 bin lira keşif bedelli tesis için 120 bin liralık istikraz anlaşması yaparken, Tokat 150, Siirt 120, Çorlu 69 bin lira tutarlı yatırımlara kaynak için başvurur.

1936 başında temeli atılan ve Mersin’ e sağlıklı su sağlayacak tesis o günlerin kısıtlı teknolojik imkânlarına rağmen hayli hızlı ilerler.

Haziran 1937’deki bir gazete haberine göre; “Tesisin evlere su sağlayacak boru döşeme işi 2, 3, 4. Derecedeki sokaklarda tamamlanmış olup sona bırakılan Kışla caddesindeki döşeme işlemine başlanmıştır. Burası da bitirildiğinde tesisin boru tevzi işi tümüyle tamamlanmış olacaktır.”

Alt yapı kısa zamanda tamamlanır. Yurt ve içi ve yurt dışından beklenen makine ve ekipmanların monte edilmesiyle tesis 1938 sonunda işletmeye hazır hale getirilir.

Yıl 1939, günlerden 5 Ocak 1939 Perşembe…

Mersinli bir yandan kurtuluş gününü kutlarken (Mersin yıllarca kurtuluş gününü Adana ile birlikte 5 Ocak günü kutlarken 1984’te Belediye Meclisi kararıyla 5 Ocak tarihini 3 Ocak olarak değiştirmiştir)bir yandan da yıllar süren hasretin biteceği, içme suyu tesisinin açılış törenine tanıklık eder.

Öğleden önce kurtuluş töreni yapılır. Öğleden sonra da tesisin açılışı…

Açılış törenine il dışında olan Vali Rükneddin Nasuhioğlu katılmazken, Belediye Başkanı Mithat Toroğlu tesisin yapım sürecini de anlatan kapsamlı bir konuşma yapar. Sağlıklı su sağlayacak tesisle ilgili tüm gelişmeleri yansıtan bu konuşmayı noktasına dokunmadan buraya taşımak gerektiğine inanıyorum.

İşte Toroğlu’ nun tesis tarihçesini anlatan tarihi konuşması:

“Sayın arkadaşlar,

Şehir içme su tesisatının açılma törenini yapmak üzere toplanmış bulunuyoruz. Davetimizi lütfen kabul buyurarak buraya kadar teşrif etmek külfetine katlandığımızdan dolayı hepinize şükranlarımı arz ederim.

Arkadaşlar, bu tören münasebetiyle Mersinin içme su vaziyetini kısaca anlatmağa ve bu işin şimdiye kadar geçirmiş olduğu safhaların küçük bir izahını yapmağa çalışacağım.

Malum olduğu üzere Mersinin iki suyu vardır. Biri Toroslardan çıkıp kışlanın garbında (batısında –a.a.) ve yakınında denize karışan çay suyu ki, gayri fenni bir şebeke ile şehre tevzi edilmekte idi. Diğeri de burgu vasıtasıyla yer altında bulunup tulumbalarla çıkarılan kuyu suyu…

Birincisi kirli, bulanık ve mikroplu, ikincisi de fazla kireçli olmakla beraber mikrop vaziyetinde şüpheli, binaenaleyh her iki su da şurbe salih (içmeye uygun) değildir. Görülüyor ki Mersin içme suyu vaziyeti çok mühimdi, şehre temiz ve sıhhi bir su getirmek lazımdı.

Bu işin halli için zaman zaman bazı mütereddit adımlar atılmış ve bazı etüdler yapılmış ise de müsbet bir neticeye varılamamıştır. Bundan on üç sene önce bir artezyen tecrübesiyle ilk esaslı teşebbüse girişilmiştir. 98 metre derinlikte bulunan su motorla çıkarılarak halkın istifadesine arz olundu.

Bidayette temiz ve içimi iyi olduğu halde bir iki ay işledikten sonra tuzlu su akmağa başladığı için sarfı nazar edildi. Bir sene sonra diğer bir yerde ikinci artezyene başlandı. 25 metrede bulunan rastlanan kalın ve hareketli bir çakıl tabakası geçilemediği için bundan da bir netice alınamadı. Bu iki tecrübe ve buna inzimam eden (eklenen) artezyen mütehassısların mütalaaları Mersin Belediyesini tahtelarz (yer altı) su tabakalarından istifade ümidine nihayet vermiştir.

Mersin çayının alınan suyunu fenni vasıtalarla temizlenip şehre tevzi etmekten başka çare kalmamıştır. İşte bugünkü tesisat arz etmiş olduğum araştırmalardan sonra hâkim olan zihniyetin mahsulüdür.

Şimdi de bu tesisatın umumi vaziyetini arz edeyim. Su bulunduğumuz yere nazaran üç buçuk kilometre şimali garbide (kuzeybatı) çaydan alınır, beş yüz metre sonra iki kompartımanlı tersip (tortu) havuzlarında bulanıklığın yüzde altmışı alındıktan sonra yine filtreye dâhil olur.

Burada evvela havalandırılır. Sülfat mahlûlü (çözelti) ile karıştıktan sonra üç kompartımanlı süzgece girer, burada iyice süzülüp geriye kalan yüzde kırk bulanıklık ta zayi olduktan sonra klor gazıyla karışarak şu gördüğünüz 1500 metre mikablık (metre küp) temiz su deposunda toplanır. Oradan da boru ile şehre akar ve halka temiz, tazyikli su dağıtılır. Kaputaj, dekaltasyon, filtre, depo ve tesisatın heyeti umumiyesi en modern sistemdir. Fennin son icaplarına göre yapılmıştır.

Mersin Belediyesi bu işin başarılmış olmasıyla mühim vazifelerinden birinin ifa edilmiş olduğuna kanidir. Türkiyede yapılmış ve yapılmakta olan her hayırlı iş gibi bu iş te Cumhuriyet hükümetinin azami alakası ve fiili yardımıyla vücuda getirilmiştir. İnşaatın teknik murakabesi Dahiliye Vekaletinde teşekkül etmiş olan Belediyeler İmar Heyeti tarafından yapılmış, sarfına mecbur olduğumuz inşaat bedeli de yine Dahiliye Vekaletinin tesis etmiş olduğu Belediyeler Bankasından istikraz edilmiştir.

Arkadaşlar su temizliktir, su sıhhattir, su hayat unsurunun en başında gelir ve nihayet su medeniyetin de yarısıdır.

İşin başarılmasının ve idaresinin tanziminde muhterem ve değerli valimizden halkın ve belediyenin menfaatine uygun emirler aldık, yüksek alaka ve yardımlarını esirgemediler. Kendilerine şükranlarımı arz ederken yüksek vekalete karşı duyduğumuz minnet ve şükranlarımızı da hükümetin en büyük mümessili muhterem Valimize vekalet eden Defterdarımızın kabul buyurmalarını rica ederim”

Konuşmanın ardından tesisin kapısındaki kordelâ Vali Nasuhioğlu’ nu temsilen Defterdar B. Halil Serim tarafından kesilir. Törene katılan davetlilere tesis gezdirilerek, bilgi verilir. Ardından konuklara bisküvi, pasta, limonata ikram edilerek seremoni sona erer.

Sona erer ermesine de, kentin su sorunu gerçekten biter mi?

Açılış töreninde her ne kadar Belediye Başkanı tesisin tamamlanmasıyla çok önemli bir işin başarıldığını ifade etse de, daha o günlerde tevsi işine kafa yorulmaya başlandığı, bu amaçla Ankara nezdinde yeni arayışların başladığı sır değildir.

Mersinin su macerasının izlerini sürmeye, yakın tarihte yaşananları anlatmayı sürdüreceğim…

Abdullah Ayan

 

http://inovatifhaber.com/haber/mersin-su-muzesi-bilinenler-bilinmeyenler-abdullah-ayan-yazdi-13183.html

http://inovatifhaber.com/haber/mersin-su-muzesi-bilinenler-bilinmeyenler-2-abdullah-ayan-yazdi-13198.html

 

 
5 Mayıs 2016 Perşembe 09:27
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Toroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:14
  • Güneş05:18
  • Öğlen12:55
  • İkindi16:47
  • Akşam20:12
  • Yatsı21:59
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
34
23
8
3
77
2
Başakşehir
34
21
10
3
73
3
Fenerbahçe
34
18
10
6
64
4
Galatasaray
34
20
4
10
64
5
Antalyaspor
34
17
7
10
58
6
Trabzonspor
34
14
9
11
51
7
Akhisar Bld.
34
14
6
14
48
8
Gençlerbirliği
34
12
10
12
46
9
Kasımpaşa
34
12
7
15
43
10
Konyaspor
34
11
10
13
43
11
K.D.Ç. Karabük
34
12
7
15
43
12
Alanyaspor
34
12
4
18
40
13
Osmanlıspor FK
34
9
11
14
38
14
Kayserispor
34
10
8
16
38
15
Bursaspor
34
11
5
18
38
16
Ç. Rizespor
34
10
6
18
36
17
Gaziantepspor
34
7
5
22
26
18
Adanaspor
34
6
7
21
25
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1693 - İlk kadın dergisi "The Ladies' Mercury" Londra'da yayımlandı.
1878 - Gazeteci ve yazar Ahmet Mithat Efendi "Tercüman-ı Hakikat" adlı günlük gazeteyi çıkarmaya başladı.
1893 - New York borsası çöktü.
1905 - Kurtlu yemeğe karşı çıkan tayfaların kurşuna dizilmesini önlemek isteyen Rus Savaş gemisi Potemkin'in mürettebatı Karadeniz'de ayaklanıp gemiyi Odessa'ya doğru yönlendirdi.Birinci Rus devrimin ilk ayaklanması Odessa'da başladı.
1916 - Hicaz, bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrıldı.
1917 - Yunanistan, İtilaf Devletleri'ne katıldı.
1923 - Çift kanatlı bir uçağa ilk kez havadayken yakıt ikmali yapıldı.
1938 - Helikopterin patenti Igor Sikorsky tarafından alındı.
1946 - Müttefikler, On iki Adanın Yunanistan'a verilmesini kararlaştırdı.
1950 - Amerika Birleşik Devletleri, Kore Savaşı'na asker yollama kararı aldı.
1950 - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi,Birleşmiş Milletler üyelerine Güney Kore'ye yardım çağrısında bulundu.
1954 - Guatemala'da CIA'nın desteklediği darbeyle halkın seçtiği hükümet devrildi.
1954 - Dünyanın ilk nükleer enerji santrali Moskova yakınlarında Obninsk'de açıldı.
1957 - Louisiana ve Teksas'da meydana gelen Audrey kasırgası 500 kişinin ölümüne yol açtı.
1964 - 20-21 Mayıs darbe girişimi hükümlülerinden Fethi Gürcan idam edildi.
1964 - Kıbrıs Rum hükümeti 15 yaşından büyük Türklerin adaya girişini yasakladı.
1964 - Emekli Süvari Binbaşı Fethi Gürcan idam edildi. Gürcan, 22 Şubat 1962 de darbe gişimi nedeniyle emekli edilmişti. Benzer bir girişimi Talat Aydemir ile 21 Mayıs'ta tekrarlayınca yargılanmış ve idama mahkum olmuştu.
1967 - Dünyanın ilk bankamatiği Enfield-Londra'da hizmete girdi.
1969 - Kocamustafapaşa'da evinin balkonuna Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği bayrağı asan Hatice Göker gözaltına alındı. 67 yaşındaki Hatice Göker'in Amerika Birleşik Devletleri başkonsolosluğunda çamaşırcı olarak çalıştığı ve Sovyet bayrağını tanımadı
1974 - Richard Nixon, Sovyetler Birliği'ni ziyaret etti.
1976 - Fransız havayollarına ait bir yolcu uçağı Tel Aviv-Atina-Paris seferini yapmakta iken FKÖ militanlarınca kaçırıldı ve Entebbe-Uganda'ya yönlendirildi.
1977 - Fransa, Cibuti Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etti.
1978 - Anayasa Mahkemesi'ne bomba atıldı; Benzin yokluğu nedeniyle uzun kuyruklar oluştu.
1979 - Ağrı valisi iş verimini azalttığı gerekçesiyle resmi dairelerde çay içmeyi yasakladı.
1979 - Muhammet Ali, boksu bıraktığını açıkladı.
1980 - İtalyan havayollarına ait DC-9 tipi bir yolcu uçağı Ustica, İtalya yakınlarında düştü: 81 kişi öldü.
1980 - Adana Cezaevi'nden bir grup tutuklu tünel yoluyla firar etmeye çalıştı. Güvenlik kuvvetleri ateş açtı; 4 tutuklu öldü.
1984 - TBMM, askerlik süresini 18 aya indiren yasa tasarısını kabul etti.
1987 - Gaziantep Üniversitesi 27 Haziran 1987'de kuruldu. Üniversitenin bünyesinde 6 Fakülte, 4 yüksekokul, 3 enstitü ve 1 konservatuar bulunuyor. Türkiye'de üniversitelerin sayısı 28'e yükseldi.
1987 - Cem Karaca 27 Haziran 1987'de dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın desteğiyle yurda döndü.
1988 - Gare de Lyon-Fransa'da tren kazası: 59 ölü, 55 yaralı.
1991 - Yugoslav Halk Ordusu, Slovenya'ya karşı operasyon başlattı.
1998 - Adana'nın Ceyhan ilçesi merkez üslü depremde 144 kişi öldü.
1999 - -Çeşme Açıkhava Tiyatrosu,otelden anfitiyatro'ya çevrilmiş olarak saat:21:00'da büyük bir törenle açıldı.
2004 - Boris Tadiç, Sırbistan Karadağ cumhurbaşkanı seçildi.
2007 - Tony Blair, Birleşik Krallık başbakanı, görevinden ayrıldı.
M.Ö. - 209 Büyük Hun İmparatorluğu hükümdarı Mete Han'ın tahta çıkışı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
22.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030520374448
 
On Numara
26.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu01070814171819283031344145464851525559606575
 
Sayısal Loto
24.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071022233045
 
Şans Topu
21.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030417193310
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji