Nisan ayında Adana’da 2 493, Mersin’de 2 955 konut satıldı

Ana Sayfa » Güncel » Mersin ve İçel Adları’nın Kaynağı... Mehmet Mazak yazdı

Mersin ve İçel Adları’nın Kaynağı... Mehmet Mazak yazdı

Mersin ve içel adları nereden geliyor? Mehmet Mazak bu haftaki yazısında Mersin ve İçel sancağının kökenine doğru sizleri güzel bir yolculuğa götürüyor.

 
 
Mersin ve İçel Adları’nın Kaynağı... Mehmet Mazak yazdı

“Mersin ve İçel” isimleri, çoğunlukla yakın zamana kadar birbirinin yerine kullanılan isimler olup, bu isimlerin kaynakları ve bu isimlerin ilk kullanımlarının hangi zamanlara rastlandığına değinmek faydalı olacaktır. Haziran 2002 yılında TBMM’de çıkarılan 4764 sayılı yasa ile İçel ismi değiştirilerek Mersin yapılmış olup, artık il genelinde tek isim Mersin kullanılmaya başlanmıştır.

Mersin ve Mersin’e göre ortaya çıkışı daha eski tarihlere dayanan İçel’in dahil bulunduğu coğrafyanın eski adı “Kilikya”dır. Tarihte “Kilikya”, yalnızca İçel’den ibaret olmayıp, İçel sınırlarını daima aşmıştır. İçel’in bulunduğu coğrafya eski çağda, “Taşlık Kilikya” denilen ve bu vasfı ile “Ova Kilikya”dan ayrılan coğrafyaya tekabül etmektedir. Türkler, yörenin iç kısmını neredeyse tamamen kaplayan taşlık alanlara “Taş-Eli” adını vermişlerdir. Her ne kadar vaktiyle bu adın, “Dış-İl”den geldiği ileri sürülmekte ise de, “Taş-Eli” adının, bu yöreye hakim olan çetin coğrafyadan kaynaklandığı açıktır.[1] Bu yöreye “İçel, İç-İl” adının verilmesi ise, Anadolu Selçuklularına dayandırılmakta olup, “İçel, İç-İl” adı anlam olarak, “Toroslar ötesindeki iç ülke, iç diyar” anlamını ifade etmektedir.[2]

“İç-İl” veya günümüzdeki söylenişiyle “İçel” adına, coğrafi yöre olarak ilk kez 15. yüzyıl Osmanlı vekayi’namelerinde rastlanmaktadır. Bu kaynaklarda, Osmanlılar karşısında yenilgiye uğrayan Karamanoğulları’nın kaçtıkları Orta Toroslar’ın güneyindeki ormanlık ve taşlık araziden bahsedilirken sıklıkla “Taş ve Taş-İli” ile birlikte, “İç-İl” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Daha önce de belirtildiği gibi buradaki “Taş-İl”, “dış ve taşra” anlamlarından çok, coğrafyanın taşlık olduğunu ifade etmektedir. Bahsi geçen kaynaklarda, “Taş-İl, Taş ve İç-İl”in coğrafi açıdan bir ayrımları yapılmamasının yanı sıra, bunlara dair çelişkili bilgiler de yer almaktadır. “İç-İl ve Taş-İl”e dair çelişkili bilgiler ve coğrafi sınırların belirsizliği durumu 16. yüzyıl vekayi-namelerinde de devam etmektedir. 16. yüzyıla ait kaynaklarda bölge “Taş, Taş-İl, Karataş” ve nadiren “İç-İl” şeklinde gösterilmektedir. “Taş-İl” daha geniş bir coğrafyayı ifade etmekte, “İç-İl” ise bazan Karataş içinde bir yer, bazan da ayrı bir coğrafi yöre olarak kaydedilmektedir. Osmanlılar, Karamanoğulları Beyliği’ne son verdikten sonra bölgede yeni bir idari düzenlemeye giriştiklerinde beyliğin topraklarını Toroslar’dan ikiye ayırarak, Silifke merkezli güney kısmına “İç-İl Sancağı”, Konya merkezli kuzey kısmına da “Karaman Sancağı” adını vermişlerdir.[3]

İçel sancağı, 19. yüzyılın sonlarından Cumhuriyet Dönemi’ne kadar, Adana Vilayeti’ne bağlı, merkezi Silifke olan bir sancak durumunda iken 1924’te il statüsü kazanmıştır. 1933’te, Mersin ili ile birleştirilerek il merkezi Silifke’den Mersin’e taşınmıştır.[4] İçel İli, 28 Haziran 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4764 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile ise Mersin adını almıştır.[5]

“Mersin”in adı ise, batı kaynaklarının çoğunluğunda, bu yörede çok yetişen, beyaz ve siyah renkte meyvesi olan (Myrtus) Murt diye adlandırılan Mersin ağacına dayandırılmaktadır. Ancak araştırmalar, “Mersin” adının “Mersinoğlu” adlı bir Türkmen aşiretinden geldiğini ortaya çıkarmıştır. Nitekim, 1671 senesinde Silifke’den Tarsus’a gitmek üzere sahil yolunu takip eden Evliya Çelebi de seyahati esnasında “Mersinoğlu” adı verilen, bağlar, bahçeler içinde kurulmuş bir köyde konakladığından bahsetmektedir.[6]

19. yüzyıla gelindiğinde, yüzyılın ilk yarısına dair kaynaklarda “Mersin” adının bir iskele olarak geçtiği görülmektedir. İskeleden bağımsız olarak “Mersin” adına, 1843 senesinde rastlanmaktadır. Bu dönemdeki kaynaklardan, idari bir yerleşim birimi için olmasa da, bir “mahal” yani bir yer veya bir mevkii için “Mersin” adının kullanıldığı anlaşılmaktadır.[7]

 

 

[1] Mustafa Necati Çıplak, İçel Tarihi / Tarihi-Tursitik Zenginlikleriyle, Ankara: 1968,s.14-15

[2] “İçel” Yurt Ansiklopedisi Cilt-5,s.3631

[3] Şenol Çelik, “İçel”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt-21,İstanbul: 2000, ss.450-451

[4] “İçel” Yurt Ansiklopedisi Cilt-5, s.3631

[5] http://www.mersin.gov.tr/Default.aspx?pid=11241 , (Erişim Tarihi: 16.07.2012)

[6] Çıplak, a.g.e., ss.277-278

[7] İbrahim Oğuz, Mersin Kentinin Kuruluş Öyküsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi SBE, 2006), s.17, http://www.mtso.org.tr/pdfs/Mersin_Kentinin_Kurulusu.pdf , (Erişim Tarihi: 16.07.2012)

 
 
9 Ocak 2016 Cumartesi 08:43
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:22
  • Güneş05:20
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:40
  • Akşam19:58
  • Yatsı21:41
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1647 - Alse Young adındaki bir kadın Amerikan kolonilerinde cadılık suçlamasıyla idam edilen ilk şahıs olmuştur. Young Hartford, Connecticut'ta asılarak idam edilmişti.
1832 - Quebec'te Asya kolerası salgını: yaklaşık 6000 kişi öldü.
1889 - Eyfel Kulesi'nin ilk asansörü halka açıldı.
1894 - Rusya'nın son çarı II. Nikola taç giydi.
1926 - Milli Mücadele'ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.
1938 - Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC)ilk oturumunu yaptı.
1938 - Atatürk, Ankara'dan son kez ayrıldı.
1946 - Belediye seçimleri olaylı geçti. Demokrat Parti, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle seçimlere katılmadı.
1957 - Abant'ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.
1963 - İskenderun Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1966 - Denizli' de gerçekleşen genel kurul toplantısında Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik kulüplerinin katılımlarıyla Denizlispor profesyonel futbol kulübü kuruldu.
1968 - Başbakan Süleyman Demirel, "düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir" dedi.
1970 - Sovyetler Birliği yapımı Tupolev Tu-144 süpersonik uçağı, Mach 2 hızını aşabilen ilk ticari hava taşıt aracı oldu.
1972 - ABD ve SSCB arasında balistik füzelerin sınırlandırılması antlaşması imzalandı.
1982 - Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı Şerif Gören'in yönettiği 'Yol' filmi Cannes Film Festivali'nde büyük ödülü Costa Gavras'ın 'Kayıp' filmiyle paylaştı.
1983 - Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.
1993 - Salman Rüşdi'nin 'Şeytan Ayetleri' kitabını yayımlamaya başlayan Aydınlık gazetesi toplatıldı.
1997 - Susurluk'taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
1999 - Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen türbanlı memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
2003 - Ukrayna Havayolları'na ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.
2006 - 6.3 büyüklüğündeki Mayıs 2006 Cava Depremi meydana geldi. Depremde en az 5749 kişi öldü, 38,568 kişi yaralandı ve 600,000 kişi evsiz kaldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
24.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061134404950
 
On Numara
21.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01020406122428323341445153585965686973757678
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
23.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060910242712
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji