'Dünya Bakliyat Günü' etkinliği Mersin'de de Gerçekleştirildi

Ana Sayfa » Güncel » Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

20 yıla sığdırılan 9 gezi...

 
 
Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

Bir önceki yazıyı Mustafa Kemâl’ in 17 Mart 1923’ te Mersin’e geldiği ve kısa tuttuğu o gezinin ardından aynı gün Tarsus’a hareketiyle noktalamıştım.

Kaldığımız yerden devam…

Mersin’ den kalkan özel tren akşamüstü Tarsus garına yanaşır. Kompartımandan iner Gazi ve kendisini karşılayanların oluşturduğu kalabalık eşliğinde şehir merkezine doğru ilerler.

Geceyi mensucat fabrikatörü olan ve kurtuluş savaşında askerin ihtiyacı olan çadır bezini üreten Rasim Dokur’ un evinde geçirir.

18 Mart sabahı Mersin’ de üzerinden çıkarmadığı müşir üniformasını atmış sivil kıyafetiyle yanında Latife Hanım, Sadık Paşa’ nın Şelale’ de verdiği kahvaltıya katılır. Burada çiftçilerin yetiştirdiği yağlı maruldan yerken fotoğraflarını çeken Tarsuslu gençleri gören Latife Hanımın “marul yerken çekiyorlar” uyarısına şaka yollu cevabı verir:

“Ne yapalım Lâtife? Çekerlerse çeksinler, paşasın dedilerse, marul yeme demediler ya” 

Kahvaltının ardından Ulucami ziyaret edilir. Harun Reşid’ in oğlu Memun ile Lokman Hekim’ in mezarları önünde saygı duruşunda bulunur.

İlginç bir karşılaşma da Kurtuluş savaşı sırasında ülkesine dönemeyen ve Tarsus’ ta bir evde misafir edilen Libya Emiri Ahmed Sunusi ile gerçekleşir.

18 Mart Pazar akşamı Tarsus’ tan yolcu edilen Mustafa Kemâl Adana’ ya geçer ve 19 Mart 1923 sabahı aynı trenle Konya’ ya hareket eder.

**

Mersin ziyaretlerinin en dikkat çekenlerinden biri ve belki de en uzun süreli olması nedeniyle en çok üzerinde durulması gerekeni, 20 Ocak 1925’ te gerçekleşen ve geldiğinde tam 11 gün süreyle misafir olduğu gezidir.

Gazi 11 gün boyunca kendisi için hazırlanan, bir zamanların efsane iş adamı Mavromati’ nin damadı ve aynı zamanda Almanya’ nın Mersin konsolosluğunu ifa eden Chrisman konağında misafir edilir. (Konak sonradan Tahinci ailesine geçmiş ve 1964-76 yılları arasında Toros Kolejine ev sahipliği yapar. 12 Eylül 80 darbesinin ardından Belediye Encümeni kararıyla kamulaştırılan konak, 10 yıl süren restorasyon sonunda 1992’ de Atatürk Müzesi olarak kapılarını yeniden açar)

1925’teki bu seyahatin Mersin’den çok Tarsus’ta yaşanan kimi ilginç olaylarla değerlendirilmesi gerekir.

20 Ocak 1925 günü Tarsus’ta başlayan ve Mersin’de süren gezide kendisine iştirak eden kadro 2.Ordu Müfettişi Fahrettin Altay, Bayındırlık Bakanı Fevzi Pirinçzade, bazı milletvekilleri ve yaverlerden oluşuyordu. Mustafa Kemal’e refakat edenler arasında yer alan İçel Milletvekili ve Tarsuslu Niyazi Ramazanoğlu Beye burada ayrıca değinmekte yarar var.

Önemli çünkü, Mustafa Kemal o günlerde Ankara Orman Çiftliğinden ayrı olarak Güney de bir örnek çiftlik kurmak istemekte ve bunun için su bakımından en bereketli vahası kabul edilen Tarsus’u düşünmektedir.

Tarsus’a gelinir. Molanın ardından dönemin Mersin mebusu da olan Niyazi Ramazanoğlu Mustafa Kemal’e Berdan Irmağı kenarında yer alan bir araziyi gezdirir. Ramazanoğlu’nun mihmandarlık yaptığı Tarsus Çayı’nın taşkın alanı içerisinde yer alan hazineye ait araziyi beğenmez Mustafa Kemal.

O günlerde sürekli sel felaketleriyle karşılaşan bölgede, tehditten uzak bir başka araziyi görünce, “neden bu güzel arazi değil de taşkın tehlikesinin bulunduğu alanı uygun buldunuz?” diye sorar.

Cevap heyette yer alan eski Tarım Bakanlarından Ziya Apaydın bey tarafından kulağına fısıldanır…

Uygun arazi kısa zaman önce Ramazanoğlu Niyazi Bey tarafından satın alınmıştır.

Birden yüzü dalgalanır Mustafa Kemal’in… Sinirlendiğini gören Ziya Bey, Tarsus yerine Silifke’nin Tekir Köyündeki boş hazine arazisini (Çiftlik mübadele sırasında Mersin’i terk edip Yunanistan’a gitmek zorunda kalan Bodosaki’ ye aittir ve gitmesinin ardından kendisine çıkarılan vergi borçları nedeniyle Milli Emlak idaresine geçmiştir) önerir. O öneri doğrultusunda Tarsus yerine Taşucu civarındaki Tekir Çiftliğini hazineden satın alır, elden geçirilip ayağa kaldırılması talimatını vererek yeniden Mersin’ e döner. Çiftlik bir süre sonra parsellere ayrılıp Balkanlardan göç etmek zorunda kalan çiftçi ailelerine dağıtılacaktır.

Silifke’ den Mersin’ e dönen Gazi 11 günlük ziyaretin ardından 2 Şubat sabahı Ankara’ ya hareket eder.

**

Mustafa Kemal, 19 Kasım 1937 Cuma günü yine trenle gelir Mersin’e…

Narenciye mevsiminin güzelliğiyle yoğrulan şehre hayran kalır. Gittikçe kendisini etkilemeye başlayan rahatsızlığının ruh hali içinde o günlerde tamamlanmakta olan Vali Konağı inşaatını (Bugün de Vali evi olarak kullanılmakta olan Cumhuriyet meydanındaki villa) inceler, kendisini bilgilendiren dönemin Valisi Rüknettin Nasuhioğlu’na gelecekle ilgili planlarını özetleyen talimatı verir:

-Vali bey, eksiklerini çabucak tamamlayıp konağı ikamete hazır hale getirin. Her sene Nisan ayını burada geçirmek istiyorum.

Ardından Yakup Ersoy’ un portakal bahçesine geçerler. Kendi ifadesiyle “hayatımda ilk defa elimle dalından koparıp portakal yiyorum” dediği o günü birlik ziyaretin ardından akşamüstü kendisini getiren ‘beyaz trenle’ Konya’ ya hareket eder.

Anladığımız kadarıyla o tarihlerde dinlenme hayallerini iki özel mekân süslemiştir.

Bunlardan biri Mersin bir diğeri ise Yalova’dır. Büyük olasılıkla doktorların tavsiyesiyle sıcakları bunaltan Mersin yerine termal sularıyla ünlenen Yalova ve İstanbul’daki Florya öne çıkmıştır.

Ölümüne yakın 20 Mayıs 1938 günü geldiği ve Cumhuriyet meydanındaki bugünlerin Vali evi olarak kullanılan villada kaldığı, geceleri mehtap altında gramafondan yükselen Hafız Mehmet efendinin efkârlı sesine eşlik ettiği o mahzun geceler…

**

Bunların dışında pek ilgi çekmeyen geziler de vardır…

Örneğin 10 Mayıs 1926 tarihinde Konya üzerinden trenle gelişi ve Mersin’ de hiç durmadan istasyondan doğruca Ertuğrul gemisine geçerek 12 Mayıs günü Taşucu’na geçişi… Burada bir yıl önce görüp Milli Emlak’ ten aldığı Bodosaki çiftliğini görmüş ve eksiklerle ilgili bir takım talimatlar vermiştir. (Gezinin çok önemli bir detayı daha var. Taşucu Bucağı’ndaki çiftlikte beş gün kaldıktan sonra, 16 Mayıs günü Mersin üzerinden Adana’ya, 18 Mayısta Yenice üzerinden özel trenle Konya’ya, 20 Mayıs 1926’da Bursa’ya, oradan da Balıkesir’e geçer. 14 Haziran sabahı İzmir’e doğru yola koyulacağı sırada dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik’ten bir telgraf alır. Telgrafta “şahs-ı devletlerine karşı tertip edildiği anlaşılan melun bir suikast teşebbüsü ortaya çıkarılmış olduğundan, İzmir’e hareketin ertelenmesi rica” edilecek, bu gelişmelerin ardından Cumhuriyet tarihinin en büyük muhalefet tasfiye operasyonuna yol açan İstiklal Mahkemeleri ve idam süreçleri başlayacaktır)

Bir başka az bilinen ziyareti 10 Şubat 1931 günü Ege vapuruyla Antalya’ dan hareketle Taşucu üzerinden Mersin’ e gerçekleştirir. Beraberinde Prof. Afet (İnan), Ordu müfettişi Fahrettin (Altay) Paşa (ordu komutanları o tarihlerde müfettiş olarak adlandırılıyordu), İç İşleri Bakanı Şükrü (Kaya), Milletvekili Recep (Peker), Vasıf Çınar, Dr. Reşit Galip, Genel Sekreter Tevfik (Bıyıkoğlu), Muhafız Alay Komutanı İsmail Hakkı (Tekçe), Başyaver Rusuhi (Savaşçı), Bakanlıklardan temsilciler, uzmanlar ve çok sayıda gazeteci Taşucu iskelesinde vapurdan iner. Karayoluyla Silifke’ ye oradan da 1925’ te satın aldığı Taşucu çiftliğine. İncelemeler sonucu bir takım talimatlar verir ve refakat eden heyetle aynı gece Ege Vapuruyla Mersin’ e hareket edilir.

12 Şubat 1931 Perşembe günü öğleye doğru şimdiki Mersin otelinin olduğu yerdeki yolcu iskelesine yanaşan vapurdan inip yanındakilerle birlikte karaya çıkar. Hükümet konağında Valiyi ve günümüzde Kızılay binası olarak kullanılan binaya komşu Cumhuriyet Halk Fırkasını ziyaret eder. Akşama doğru da garda bekleyen özel trenle Malatya’ ya hareket eder.

**

Dikkatlerden kaçan ve hakkında az yazılıp, çizilen bir başka gezi ise Ramazan Bayramının ikinci gününe tekabül eden 30 Ocak 1933 tarihinde gerçekleştirdiği ziyarettir.

Mersin’e geleceğinin ilk işaretini 25 Ocak günü Yenice üzerinden Fevzipaşa’ ya (İslahiye yakınlarında o tarihlerde stratejik önemi olan ve Suriye bağlantısının gerçekleştiği tren istasyonu) geçerken vermiş, Yenice istasyonunda kendisini karşılamaya gelen Mersin heyetine bu konuda ihsasta bulunmuştur.

30 Ocak günü resmi karşılama istemediğini daha önce belirtmesine rağmen istasyon çevresini hıncahınç dolduran halkın heyecanlı bekleyişi saat 18.30 civarında son bulur. Alkışlar arasında trenden iner. Beyaz zemin üzerine büyük kırmızı harflerle yazılmış “Hoş geldiniz, Ulu Gazi” pankartı göze çarpmaktadır. Bir süre istasyon binasına girerek dinlenir. Resmi tören istemediğini bildirmesine rağmen ilkokul çocukları ellerinde taşıdıkları Mersin bahçelerinden toplanan portakallarını kendisine ikram etme yarışına girer.

Çocukları okşar, iltifatlar eder, sonra kendisini bekleyen otomobile binerek, limanda demirli Gülcemal vapuruna geçer. Konuğunu alan Gülcemal gece yarısını biraz geçe (sabaha karşı 2’de) demir alıp ayrılır limandan…

O Gülcemal’ ki yıllarca ezgilerle dillerde dolaştı, durdu:

“Ey Gülcemal Gülcemal

Dört tane direğin var

Aldın gittin yârimi

Ne hain yüreğin var"

 
19 Mart 2015 Perşembe 12:54
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Miniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:05
  • Güneş07:44
  • Öğlen13:03
  • İkindi15:45
  • Akşam18:01
  • Yatsı19:30
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1815 - Napolyon, 140.00 kişilik bir ordu ve 200.000 kişilik gönüllü birliği ile Paris'e girdi.
1841 - Hong Kong Adası (Hong Kong'un güneyinde bir ada), Afyon Savaşları sırasında Birleşik Krallık'a verildi .
1861 - Arjantin'in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle harabeye döndü.
1892 - Springfield, Massachusetts'te ilk resmi basketbol maçı oynandı.
1895 - Darülaceze kuruldu.
1915 - Mustafa Kemal, Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19.Tümen Komutanlığı'na atandı.
1916 - Albert Einstein, görelilik kuramını yayımladı.
1920 - Maraş'ta Fransızlar'a karşı Maraş Savunması başladı
1921 - Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti; Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne bağlı olarak kuruldu.
1921 - İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1921 - TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa Teşkilatı Esasiye kabul edildi.
1923 - Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı.
1923 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı.
1923 - İsmet Paşa'nın Lozan'da Yunanlılar tarafından yakılmış 26 şehrin listesini sunması.
1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
1936 - VIII. Edward Birleşik Krallık hükümdarı oldu. Daha bir yılı doldurmadan 10 Aralık 1936'da kendi isteği ile tahtı bırakacaktır.
1936 - Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin yasa çıktı.
1936 - Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.
1942 - Askerlik süresi üç yıla çıkarıldı.
1945 - Birleşik Krallık'ta eğitimini tamamlayan 50 Türk öğrenciye pilotluk brövesi verildi.
1947 - Fransa'da Charles De Gaulle, politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti.
1950 - Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı.
1952 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı.
1953 - General Eisenhower, Amerika Birleşik Devletleri başkanı seçildi.
1956 - Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla Varlık dergisi Roman Armağanı'nı kazandı.
1961 - Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.
1961 - Saraçhane Tiyatrosu açıldı. İlk oyun Cevat Fehmi Başkut'un "Hacıyatmaz" oyunu oldu.
1961 - John F. Kennedy, Amerika Birleşik Devletleri'nin 35. başkanı seçildi.
1963 - 21-25 Ocak'da şiddetli soğuklar ülkenin her yanını etkiledi. Elektrikler, sular kesildi, trenler yollarda kaldı. Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.
1967 - Uluslararası Las Vegas Maratonu'nda İsmail Akçay ikinci oldu, derecesi: 2 saat, 23 dakika, 3 saniye.
1968 - Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu.
1969 - John Lennon, Yoko Ono ile evlendi.
1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı.
1972 - Türk Hava Yolları'nın Marmara uçağı Adana'da düştü. Uçakta yolcu yoktu. Beş kişilik mürettebattan bir hostes öldü, dört görevli yaralandı.
1975 - Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu.
1975 - ASALA terör örgütü kuruldu.
1981 - İran, 444 gündür rehin tutulan 52 Amerikalının serbest bırakıldığını açıkladı. Haber, Ronald Reagan'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı koltuğunu Jimmy Carter'dan devralmasından birkaç dakika sonra geldi.
1981 - İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi.
1983 - Eski İstanbul Belediye başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1986 - Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti SHP arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi.
1986 - Birleşik Krallık ve Fransa, Manş Tüneli planlarını açıkladılar.
1986 - Jacques Chirac, Fransa başbakanı oldu.
1988 - Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında 15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı.
1989 - Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza geçirdi, 3 kişi öldü.
1989 - George H.W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 41. başkanı seçildi.
1989 - Asil Nadir, Günaydın gazetesi, Gelişim yayınlarından sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1990 - Bakü'de Sovyet ordusu tarafından yapılan katliam.Yüzlerce masum hayatını kaybetti. (20 Yanvar Faciası)
1992 - Flash TV yayın hayatına başladı.
1993 - Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti.
1993 - Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı.
1993 - Bill Clinton, Amerika Birleşik Devletleri'nin 42. başkanı seçildi.
1995 - Tokyo metrosuna sarin gazı saldırısı: 12 kişi öldü, 1300 kişi yaralandı.
1996 - Filistin'de ilk kez devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Yaser Arafat devlet başkanı seçildi.
1997 - Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay Başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu.
2000 - Yargıtay, gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl 6'şar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu.
2001 - George W. Bush, Amerika Birleşik Devletleri'nin 43. başkanı seçildi.
2003 - MERNİS hizmete girdi.
2006 - Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtay'ın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu.
2007 - Hrant Dink'in öldürülmesi olayının zanlısı Ogün Samast, Samsun'da yakalandı.
2009 - Barack Obama Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. Başkanı olarak göreve başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
19.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010727325051
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
18.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030419232908
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji