Özdemir,'İhracat Yarışında Mersin 20 Yıldır Geriliyor'

Ana Sayfa » Güncel » Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

20 yıla sığdırılan 9 gezi...

 
 
Mustafa Kemal’in Mersin ziyaretleri -2... Abdullah Ayan yazdı

Bir önceki yazıyı Mustafa Kemâl’ in 17 Mart 1923’ te Mersin’e geldiği ve kısa tuttuğu o gezinin ardından aynı gün Tarsus’a hareketiyle noktalamıştım.

Kaldığımız yerden devam…

Mersin’ den kalkan özel tren akşamüstü Tarsus garına yanaşır. Kompartımandan iner Gazi ve kendisini karşılayanların oluşturduğu kalabalık eşliğinde şehir merkezine doğru ilerler.

Geceyi mensucat fabrikatörü olan ve kurtuluş savaşında askerin ihtiyacı olan çadır bezini üreten Rasim Dokur’ un evinde geçirir.

18 Mart sabahı Mersin’ de üzerinden çıkarmadığı müşir üniformasını atmış sivil kıyafetiyle yanında Latife Hanım, Sadık Paşa’ nın Şelale’ de verdiği kahvaltıya katılır. Burada çiftçilerin yetiştirdiği yağlı maruldan yerken fotoğraflarını çeken Tarsuslu gençleri gören Latife Hanımın “marul yerken çekiyorlar” uyarısına şaka yollu cevabı verir:

“Ne yapalım Lâtife? Çekerlerse çeksinler, paşasın dedilerse, marul yeme demediler ya” 

Kahvaltının ardından Ulucami ziyaret edilir. Harun Reşid’ in oğlu Memun ile Lokman Hekim’ in mezarları önünde saygı duruşunda bulunur.

İlginç bir karşılaşma da Kurtuluş savaşı sırasında ülkesine dönemeyen ve Tarsus’ ta bir evde misafir edilen Libya Emiri Ahmed Sunusi ile gerçekleşir.

18 Mart Pazar akşamı Tarsus’ tan yolcu edilen Mustafa Kemâl Adana’ ya geçer ve 19 Mart 1923 sabahı aynı trenle Konya’ ya hareket eder.

**

Mersin ziyaretlerinin en dikkat çekenlerinden biri ve belki de en uzun süreli olması nedeniyle en çok üzerinde durulması gerekeni, 20 Ocak 1925’ te gerçekleşen ve geldiğinde tam 11 gün süreyle misafir olduğu gezidir.

Gazi 11 gün boyunca kendisi için hazırlanan, bir zamanların efsane iş adamı Mavromati’ nin damadı ve aynı zamanda Almanya’ nın Mersin konsolosluğunu ifa eden Chrisman konağında misafir edilir. (Konak sonradan Tahinci ailesine geçmiş ve 1964-76 yılları arasında Toros Kolejine ev sahipliği yapar. 12 Eylül 80 darbesinin ardından Belediye Encümeni kararıyla kamulaştırılan konak, 10 yıl süren restorasyon sonunda 1992’ de Atatürk Müzesi olarak kapılarını yeniden açar)

1925’teki bu seyahatin Mersin’den çok Tarsus’ta yaşanan kimi ilginç olaylarla değerlendirilmesi gerekir.

20 Ocak 1925 günü Tarsus’ta başlayan ve Mersin’de süren gezide kendisine iştirak eden kadro 2.Ordu Müfettişi Fahrettin Altay, Bayındırlık Bakanı Fevzi Pirinçzade, bazı milletvekilleri ve yaverlerden oluşuyordu. Mustafa Kemal’e refakat edenler arasında yer alan İçel Milletvekili ve Tarsuslu Niyazi Ramazanoğlu Beye burada ayrıca değinmekte yarar var.

Önemli çünkü, Mustafa Kemal o günlerde Ankara Orman Çiftliğinden ayrı olarak Güney de bir örnek çiftlik kurmak istemekte ve bunun için su bakımından en bereketli vahası kabul edilen Tarsus’u düşünmektedir.

Tarsus’a gelinir. Molanın ardından dönemin Mersin mebusu da olan Niyazi Ramazanoğlu Mustafa Kemal’e Berdan Irmağı kenarında yer alan bir araziyi gezdirir. Ramazanoğlu’nun mihmandarlık yaptığı Tarsus Çayı’nın taşkın alanı içerisinde yer alan hazineye ait araziyi beğenmez Mustafa Kemal.

O günlerde sürekli sel felaketleriyle karşılaşan bölgede, tehditten uzak bir başka araziyi görünce, “neden bu güzel arazi değil de taşkın tehlikesinin bulunduğu alanı uygun buldunuz?” diye sorar.

Cevap heyette yer alan eski Tarım Bakanlarından Ziya Apaydın bey tarafından kulağına fısıldanır…

Uygun arazi kısa zaman önce Ramazanoğlu Niyazi Bey tarafından satın alınmıştır.

Birden yüzü dalgalanır Mustafa Kemal’in… Sinirlendiğini gören Ziya Bey, Tarsus yerine Silifke’nin Tekir Köyündeki boş hazine arazisini (Çiftlik mübadele sırasında Mersin’i terk edip Yunanistan’a gitmek zorunda kalan Bodosaki’ ye aittir ve gitmesinin ardından kendisine çıkarılan vergi borçları nedeniyle Milli Emlak idaresine geçmiştir) önerir. O öneri doğrultusunda Tarsus yerine Taşucu civarındaki Tekir Çiftliğini hazineden satın alır, elden geçirilip ayağa kaldırılması talimatını vererek yeniden Mersin’ e döner. Çiftlik bir süre sonra parsellere ayrılıp Balkanlardan göç etmek zorunda kalan çiftçi ailelerine dağıtılacaktır.

Silifke’ den Mersin’ e dönen Gazi 11 günlük ziyaretin ardından 2 Şubat sabahı Ankara’ ya hareket eder.

**

Mustafa Kemal, 19 Kasım 1937 Cuma günü yine trenle gelir Mersin’e…

Narenciye mevsiminin güzelliğiyle yoğrulan şehre hayran kalır. Gittikçe kendisini etkilemeye başlayan rahatsızlığının ruh hali içinde o günlerde tamamlanmakta olan Vali Konağı inşaatını (Bugün de Vali evi olarak kullanılmakta olan Cumhuriyet meydanındaki villa) inceler, kendisini bilgilendiren dönemin Valisi Rüknettin Nasuhioğlu’na gelecekle ilgili planlarını özetleyen talimatı verir:

-Vali bey, eksiklerini çabucak tamamlayıp konağı ikamete hazır hale getirin. Her sene Nisan ayını burada geçirmek istiyorum.

Ardından Yakup Ersoy’ un portakal bahçesine geçerler. Kendi ifadesiyle “hayatımda ilk defa elimle dalından koparıp portakal yiyorum” dediği o günü birlik ziyaretin ardından akşamüstü kendisini getiren ‘beyaz trenle’ Konya’ ya hareket eder.

Anladığımız kadarıyla o tarihlerde dinlenme hayallerini iki özel mekân süslemiştir.

Bunlardan biri Mersin bir diğeri ise Yalova’dır. Büyük olasılıkla doktorların tavsiyesiyle sıcakları bunaltan Mersin yerine termal sularıyla ünlenen Yalova ve İstanbul’daki Florya öne çıkmıştır.

Ölümüne yakın 20 Mayıs 1938 günü geldiği ve Cumhuriyet meydanındaki bugünlerin Vali evi olarak kullanılan villada kaldığı, geceleri mehtap altında gramafondan yükselen Hafız Mehmet efendinin efkârlı sesine eşlik ettiği o mahzun geceler…

**

Bunların dışında pek ilgi çekmeyen geziler de vardır…

Örneğin 10 Mayıs 1926 tarihinde Konya üzerinden trenle gelişi ve Mersin’ de hiç durmadan istasyondan doğruca Ertuğrul gemisine geçerek 12 Mayıs günü Taşucu’na geçişi… Burada bir yıl önce görüp Milli Emlak’ ten aldığı Bodosaki çiftliğini görmüş ve eksiklerle ilgili bir takım talimatlar vermiştir. (Gezinin çok önemli bir detayı daha var. Taşucu Bucağı’ndaki çiftlikte beş gün kaldıktan sonra, 16 Mayıs günü Mersin üzerinden Adana’ya, 18 Mayısta Yenice üzerinden özel trenle Konya’ya, 20 Mayıs 1926’da Bursa’ya, oradan da Balıkesir’e geçer. 14 Haziran sabahı İzmir’e doğru yola koyulacağı sırada dönemin İzmir Valisi Kazım Dirik’ten bir telgraf alır. Telgrafta “şahs-ı devletlerine karşı tertip edildiği anlaşılan melun bir suikast teşebbüsü ortaya çıkarılmış olduğundan, İzmir’e hareketin ertelenmesi rica” edilecek, bu gelişmelerin ardından Cumhuriyet tarihinin en büyük muhalefet tasfiye operasyonuna yol açan İstiklal Mahkemeleri ve idam süreçleri başlayacaktır)

Bir başka az bilinen ziyareti 10 Şubat 1931 günü Ege vapuruyla Antalya’ dan hareketle Taşucu üzerinden Mersin’ e gerçekleştirir. Beraberinde Prof. Afet (İnan), Ordu müfettişi Fahrettin (Altay) Paşa (ordu komutanları o tarihlerde müfettiş olarak adlandırılıyordu), İç İşleri Bakanı Şükrü (Kaya), Milletvekili Recep (Peker), Vasıf Çınar, Dr. Reşit Galip, Genel Sekreter Tevfik (Bıyıkoğlu), Muhafız Alay Komutanı İsmail Hakkı (Tekçe), Başyaver Rusuhi (Savaşçı), Bakanlıklardan temsilciler, uzmanlar ve çok sayıda gazeteci Taşucu iskelesinde vapurdan iner. Karayoluyla Silifke’ ye oradan da 1925’ te satın aldığı Taşucu çiftliğine. İncelemeler sonucu bir takım talimatlar verir ve refakat eden heyetle aynı gece Ege Vapuruyla Mersin’ e hareket edilir.

12 Şubat 1931 Perşembe günü öğleye doğru şimdiki Mersin otelinin olduğu yerdeki yolcu iskelesine yanaşan vapurdan inip yanındakilerle birlikte karaya çıkar. Hükümet konağında Valiyi ve günümüzde Kızılay binası olarak kullanılan binaya komşu Cumhuriyet Halk Fırkasını ziyaret eder. Akşama doğru da garda bekleyen özel trenle Malatya’ ya hareket eder.

**

Dikkatlerden kaçan ve hakkında az yazılıp, çizilen bir başka gezi ise Ramazan Bayramının ikinci gününe tekabül eden 30 Ocak 1933 tarihinde gerçekleştirdiği ziyarettir.

Mersin’e geleceğinin ilk işaretini 25 Ocak günü Yenice üzerinden Fevzipaşa’ ya (İslahiye yakınlarında o tarihlerde stratejik önemi olan ve Suriye bağlantısının gerçekleştiği tren istasyonu) geçerken vermiş, Yenice istasyonunda kendisini karşılamaya gelen Mersin heyetine bu konuda ihsasta bulunmuştur.

30 Ocak günü resmi karşılama istemediğini daha önce belirtmesine rağmen istasyon çevresini hıncahınç dolduran halkın heyecanlı bekleyişi saat 18.30 civarında son bulur. Alkışlar arasında trenden iner. Beyaz zemin üzerine büyük kırmızı harflerle yazılmış “Hoş geldiniz, Ulu Gazi” pankartı göze çarpmaktadır. Bir süre istasyon binasına girerek dinlenir. Resmi tören istemediğini bildirmesine rağmen ilkokul çocukları ellerinde taşıdıkları Mersin bahçelerinden toplanan portakallarını kendisine ikram etme yarışına girer.

Çocukları okşar, iltifatlar eder, sonra kendisini bekleyen otomobile binerek, limanda demirli Gülcemal vapuruna geçer. Konuğunu alan Gülcemal gece yarısını biraz geçe (sabaha karşı 2’de) demir alıp ayrılır limandan…

O Gülcemal’ ki yıllarca ezgilerle dillerde dolaştı, durdu:

“Ey Gülcemal Gülcemal

Dört tane direğin var

Aldın gittin yârimi

Ne hain yüreğin var"

 
19 Mart 2015 Perşembe 12:54
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:56
  • Güneş07:37
  • Öğlen12:45
  • İkindi15:18
  • Akşam17:34
  • Yatsı19:03
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
14
9
5
0
32
2
Beşiktaş
14
9
5
0
32
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
14
7
3
4
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Gençlerbirliği
14
4
7
3
19
8
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
9
Trabzonspor
14
5
3
6
18
10
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
11
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
12
Antalyaspor
13
4
4
5
16
13
Kasımpaşa
14
4
3
7
15
14
Alanyaspor
13
4
2
7
14
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
14
2
4
8
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
14
1
3
10
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1816 - Indiana 19.cu eyalet olarak ABD'ye katıldı.
1901 - İlk masa tenisi turnuvası Birleşik Krallık'ta düzenlendi.
1927 - Doğu illerinde Birinci Genel Müfettişlik kurulmasına karar verildi; müfettişliğe İbrahim Tali Bey (Öngören) atandı.
1928 - İkinci İktisat Şûrası toplandı.
1931 - Westminster Tüzüğü 1931 ile Birleşik Krallık dominyonlarına kendini yönetme hakkı verildi.
1936 - VII. Edward tahttan çekildiğini açıkladı.
1937 - II. İtalya-Habeşistan Savaşı: İtalya Milletler Cemiyeti'nden çekildi.
1941 - Adolf Hitler ve Benito Mussolini'nin açıklamasıyla Almanya ve İtalya, Amerika Birleşik Devletleri'ne savaş ilan etti.
1946 - Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) kuruldu.
1949 - Birleşmiş Milletler, Filistinli mültecilerin kendi topraklarına dönme hakkını kabul etti.
1952 - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda ilk uygulama: Telif hakkı Yelpaze mecmuasına ait olan bir resimli romanı yayınlayan Hürriyet gazetesi aleyhine dava açıldı.
1962 - Türkiye'de Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği kuruldu.
1962 - Kanada'da son kez bir mahkuma idam cezası uygulandı.
1964 - Che Guevara, New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda bir konuşma yaptı. Konuşma sırasında binaya dışarıdan havanla ateş edildi, faili bulunamadı.
1971 - İstanbul Televizyonu yayınlarını haftada iki günden dört güne çıkardı.
1972 - Genişletilmiş Komuta Konseyi, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Demokrat Parti'lilerin siyasi haklarının iadesine karşı olduğunu açıkladı.
1976 - Ankara Üniversitesi süresiz kapatıldı.
1976 - İstanbul'da Bebek Maksim Gazinosu yandı.
1977 - Yerel seçimler sonuçları: CHP 715, Adalet Partisi 710, MHP 58, Milli Selamet Partisi 46, Cumhuriyetçi Güven Partisi 7 ve bağımsızlar 171 belediye başkanlığı kazandılar.
1987 - Necatigil Şiir Ödülü Ahmet Oktay'a verildi. Şair ödülü, 'Yol Üstünde Semender' adlı yapıtıyla aldı.
1991 - Avrupa Birliği ülkeleri, 1999'un para birliği için son tarih olacağını açıkladı.
1993 - Türkiye'nin Bağdat Büyükelçiliği İdare Ataşesi Çağlar Yücel Bağdat'ta aracının içinde uğradığı silahlı saldırı sonucu şehit oldu.
1994 - Başbakan Tansu Çiller "Ne mutlu Türkiye vatandaşıyım diyene" dedi.
1994 - Tek yanlı olarak bağımsızlığını ilan eden Çeçenistan'a Sovyetler Birliği yüzlerce tank ve askerle girdi.
1997 - Susurluk olayı nedeniyle DYP milletvekilleri Mehmet Ağar ve Sedat Bucak'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı.
1997 - Kyoto Protokolü imzaya açıldı
1999 - Avrupa Birliği Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sona erdi. Sonuç belgesinde Türkiye'nin "adaylığı kesinleşti."
2001 - Çin Halk Cumhuriyeti, Dünya Ticaret Örgütü'ne katıldı.
2002 - Amerikan Temsilciler Meclisi ve Senatosu, istihbarat faaliyetlerinin eşgüdümünün daha iyi sağlanabilmesi için iç istihbarat örgütü kurulmasını tavsiye etti.
2004 - İstanbul Modern Sanat Müzesi açıldı.
2009 - Demokratik Toplum Partisi, Anayasa mahkemesi kararıyla kapatıldı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
08.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu040619233854
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
10.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu051011212730
 
Şans Topu
07.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu061017243004
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji