10 Şubat’ta Dünya ‘Bakliyat Günü’nü Kutlayacak

Ana Sayfa » Gündem » Ölüme karşı direnmek; Braddock ile Mersin...

Ölüme karşı direnmek; Braddock ile Mersin...

Milyon nüfuslu Mersin ile küçücük Braddock' u kesiştiren ortak özellik...

 
 
Ölüme karşı direnmek; Braddock ile Mersin...
Önceki yazıda Başbakan Erdoğan' ın metropol yapalım derken nekropoller yarattık tespitinden hareketle, Mersin şöyle dursun bir zamanlar ülke ekonomisinin nabzının attığı Uray Caddesi eksenli kent merkeziyle ilgili kimi tespitlerde bulunmuştum.
Tablo tek kelime ile ve bilimsel tanımıyla tam bir çöküşü anlatıyor...
Sorunları halının altına süpürerek, mevcudu iyileştirme yerine kenti yeni yerleşim alanlarına taşımak, aslında var olan zengin mirası ölüme terk etmekten farksız.
Olgu sadece Mersin' e veya Türkiye' ye özgü değil, tüm dünyada benzer süreçler yaşanmış, yaşanmakta.
Üretim sistemlerinin değişmesi, kimi kentleri ayakta tutan sektörlerin öneminin azalması veya başka yerlere kayması gibi nedenlerle de şehirler ekonomik güçlerinin erimesiyle deyim yerindeyse ölmeye başlıyorlar.
Detroit bu konuda trajik öyküsüyle tüm dünyada dersler çıkarılacak hayli çarpıcı bir örnek...
Bir zamanların dünya otomotiv başkenti, yıllar içinde gittikçe önemini yitirerek son küresel krizle dibe vurdu ve hayalet şehir adıyla tanımlanmakta.
Şehir merkezindeki dev gökdelenlerin ve binaların neredeyse % 70’i boş.
Daha çok kazanmak ve rekabet etmek için ucuz iş gücü peşinde koşan dev şirketler, tesislerini dünyanın başka yerlerine taşıyınca, varlık sebebi otomotiv sayılan kent 8 milyar dolarlık Belediye borçlarıyla iflas etti. Son on yılda nüfusunun %25'ini kaybeden şehir, kredi derecelendirme kuruluşlarının notunu her yıl biraz daha düşürmesiyle artık tahvilleri çöp kabul edilen müflis durumunda.
ABD' de şehirlerin tahvil ihraç edememesi, borçlanamaması bizim pek alışık olmadığımız sonuçları da getiriyor. Örneğin Belediye çöp toplayamıyor, itfaiye hizmet veremiyor, maaş verilemeyince yerel polis bile istihdam edilemiyor. Salgın hastalık risklerinden tutun da polisin çekilmesiyle ortalığa dökülen çeteler ve daha pek çok olumsuzluk.
Ortaya çıkan kaos demografik bozulmayı doğurmakla kalmıyor. "Kötü iyiyi kovar" misali, nispeten nitelikli nüfusun kaçışıyla kent ekonomik, sosyal anlamda dibe vuruyor.
Detroit şimdilik iç karartan bir hikayeyi anlatıyor. Şimdilik diyorum çünkü sonunun ne olacağını bugünden kestirmek hayli zor.
ABD' de Detroit kadar büyük ve önemli olmasalar da benzer süreçlerden geçmiş, ayakta tutan sektörlerin çekip gitmesiyle hayalete dönmüş pek çok irili ufaklı kent var. Ve hepsinin yaşadığı acı, tatlı farklı sonlar...
Bunlardan biriyle ilgili okuduğum makale beni hayli etkiledi. Özellikle de yaklaşan yerel seçimlerde seçeceğimiz Başkanlar nedeniyle paylaşılmasında çıkarılacak dersler bakımından önemli buldum.
Kentin adı Braddock... Aslında nüfusu, ekonomisiyle son yıllara kadar terk edilmiş bir hayalet kasaba...
Pensilvanya eyaletindeki Monongahela Nehrinin kıyısında yer alıyor.
Braddock sanayi çağının en önemli ana sektörlerinden çelik endüstrisinin ABD' deki en eski merkezi.
1870' lerde ülkenin ilk çelik fabrikasının kurulmasıyla gelişmiş, büyümüş ve 1920' lere gelindiğinde 21 bin nüfusuyla Manhattan' dan daha kalabalık ve zengin bir kent halini almış.
Bu elli yıllık yükselişin ardından ulaştığı saltanatın ömrü de sadece elli yıl sürmüş.
Çelik sanayi daha avantajlı ve ucuz iş gücü nedeniyle başka ülkelere, bölgelere kaçmaya başlayınca 1970' lerin başında düşüş başlamış.
Zamana direnen tek çelik fabrikasında çalışan 560 kişilik istihdam dışında hiç bir iş olanağı kalmayınca nüfusun %90' ının başka yerlere göçtüğü kentte kalanların sayısı 2 bin civarına gerilemiş.
Ve herkesin umudu yitirdiği bir gün "çıkmayan candan umut kesilmez" sözünü doğrularcısına bir adam çıkmış ortaya.
Kahramanımızın adı John Fetterman...
Harward' ın parlak kariyerli mezunlarından biri olmasına rağmen gelen bol sıfırlı iş tekliflerini geri çevirerek kasabadaki yoksullara yardım örgütünde çalışarak koyuluyor yola...
Yıllar sonra şöyle anlatacaktır yerleştiği küçük kasabaya olan tutkusunu ve kopması hayli zor bağları:
”Yüksek lisans yaptıktan sonra sosyal hizmet verebileceğim bir yerde çalışmaya karar verdim. Braddock kasabasında aradığım tutkuyu bulduğumu hissediyorum. Braddock’a çok yatırım yaptım: örneğin sahip olduğum tek ev, Braddock’ta. Bu kasabada evlendim, iki oğlum da burada doğdu.”
Bir evin fiyatının 7 bin dolara kadar düştüğü ölüler şehrinde ev satın alarak yerleşen Fetterman bununla yetinmiyor.
2005 seçimlerinde Demokrat Parti adına Belediye Başkanlığına adaylığını koyuyor ve tek oy farkla Cumhuriyetçi adayı geçip kazanıyor seçimi.
Kafasında planladığı kent canlandırma planını ve planın parçası projeleri hayata geçirmeye başlıyor.
Tutkuyla, aşkla seviyor, yerleştiği Braddock' u...
Belediyenin sağladığı olanaklar ve kimi avantajlarla sağlık merkezleri, klinikler açılıyor. Çetelerden temizlenen kentte asayişin sağlanmasıyla göç veren kasaba göç almaya, bir biri peşi sıra yeni ofislerde yeni simalar boy göstermeye başlıyor.
Fetterman' ı ilgi odağı yapan ve medyada konuşulur kılan proje ise bugünlerde başta ABD tüm dünya billboardları süsleyen ve televizyon ekranlarında dönmeye başlayan ünlü blucin markası Lewis' in "genç" temalı reklam kampanyası.
Fetterman Lewis' i eski Amerika kasabaları dekoru eşliğinde çekilecek reklam filmlerinin Braddock' ta çekilmesi için ikna ediyor. Sponsorluk karşılığında da eski kent evlerinin restorasyonunu üstleniyor şirket.
Eski evler yenilenirken kent canlanmaya, siyah beyaz film platosunu andıran suskunluk yerini umut dolu geleceğe bırakıyor.
Braddock' u araştırma konusu yapan Kent Geliştirme Uzmanı Mark Stapp' ın değerlendirmesinden alacağımız epeyi dersler var aslında:
”Bu, evrimin bir parçası. İster Amerika’da olsun ister başka ülkelerde, eski cazibesini ve canlılığını kaybetmiş birçok kent ve kasaba var. Bunun başlıca nedeni, ekonomik dinamiklerin değişmesi. Ülke ekonomileri değiştikçe küçük kent ve kasabaların ekonomileri de ister istemez etkileniyor.”
Braddock' ta yaşananları ve çöküşün ardından kente kendisini adayan bir başkanın çırpınmalarını, sponsorlar eliyle de olsa canlandırma çabalarını okudukça ister istemez aklıma bir önceki yazıda değindiğim Mersin' deki Karamancılar Konağı geldi.
El uzatılmadığı takdirde bir yılı çıkarmadan yerle bir olacak tarihi konak Karamancı Ailesine ait.
Karamancı ailesi ise Mersin' de serpilip, gelişmiş, şu anda da ülkenin önde gelen sanayi kuruluşlarına sahip.
Ama Karamancı ailesinin bir özelliği daha var: Braddock' u ayağa kaldırmak, sponsor olarak eski binaların yenilenmesine katkı yaparken, çektikleri reklam filmlerinin doğal platosu olarak o kasabayı dünyaya tanıtan bluejean üreticisi Levi's firmasının Türkiye temsilcisi ve üreticisi olmaları.
Kent tarihine damgasını vuran üstelik aile anılarını da barındıran konakları ayakta ölürken kılını kıpırdatmayan anlayışla, Braddock' u canlandıran sorumluluk gelip bir yerde kesişiyor...
Biri milyon nüfuslu Mersin, diğeri Pensilvanya' nın unutulmuş küçücük noktası...
Birinin parlak geleceği metropol olma iddiası var, diğeri zamana karşı direnen, ayakta durmaya çalışan, hayaletlerin dolaştığı terk edilmiş bir kasaba...
Tek ortak yanları marka değeri hayli yüksek küresel bir şirket...
Amerika' da üzerine farz olmasa da kuruluş sosyal sorumluluk yüklenip bir kasabaya el uzatıyor.
Aynı şirketin Türkiye temsilcisi, aile yadigârı konağının ölümünü uzaktan seyrediyor.
Bu işte bir terslik yok mu?
Yoksa ben mi abartıyorum?
 
8 Nisan 2013 Pazartesi 06:51
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:39
  • Güneş05:34
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:48
  • Akşam20:03
  • Yatsı21:42
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.
0
0
0
0
0
2
Antalyaspor
0
0
0
0
0
3
Konyaspor
0
0
0
0
0
4
Alanyaspor
0
0
0
0
0
5
Beşiktaş
0
0
0
0
0
6
Bursaspor
0
0
0
0
0
7
Evkur Yeni Malatyaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Gençlerbirliği
0
0
0
0
0
11
Göztepe
0
0
0
0
0
12
K.D.Ç. Karabük
0
0
0
0
0
13
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
14
Kayserispor
0
0
0
0
0
15
Başakşehir
0
0
0
0
0
16
Osmanlıspor FK
0
0
0
0
0
17
Sivasspor
0
0
0
0
0
18
Trabzonspor
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1823 - Şili'de kölelik yasaklandı.
1866 - Tennessee, Amerikan İç Savaşı sonrasında birliğe tekrar kabul edilen ilk eyalet oldu.
1901 - Yazar O. Henry, zimmet suçundan Austin, Texas'ta üç yıl kaldığı hapishaneden iyi hal nedeniyle salıverildi.
1911 - III. Hiram Bingham, Machu Picchu'yu (İnka'ların kayıp şehri) yeniden keşfetti.
1915 - Şikago'da yolcu gemisi battı: 845 kişi öldü.
1923 - Günümüz Türkiye'sinin sınırlarının çizildiği Lozan Antlaşması imzalandı.
1931 - Pittsburgh'da (Pensilvanya) yaşlılar evinde çıkan yangında 48 kişi öldü.
1936 - İspanya hükümeti iç savaş nedeniyle dünyadan yardım istedi.
1943 - II. Dünya Savaşı: İngiliz ve Kanada uçakları geceleri, ABD uçakları gündüzleri Hamburg'u bombaladı. Kasım'da operasyon bittiğinde 9.000 ton patlayıcı kullanılmış, 30.000 den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmış olacaktı.
1950 - Gazeteciler Cemiyeti sansürün kaldırılışını Basın Bayramı ilan etti.
1952 - Merzifon ve Akşehir'de sel: 77 ev yıkıldı, 500 büyükbaş hayvan öldü, tarım alanları sular altında kaldı.
1955 - Ekrem Koçak 800 metrede Akdeniz Oyunları rekoru kırarak birinci oldu.
1958 - Türkiye'nin Kıbrıs'a asker gönderme önerisini İngiltere reddetti.
1959 - Irak'ta 1000 kadar Kerkük Türkmeni'nin katledildiği açıklandı.
1960 - Basın Ahlak Yasası imzalandı.
1963 - Sendikalar Kanunu ile Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu çıktı.
1967 - 11 Mayıs'ta greve giden ve haklarını almak için Ankara'ya yürüyüşe geçen Manisalı 90 temizlik işçisi 930 kilometre kat ederek Ankara'ya vardı.
1967 - Dokunulmazlığı kaldırılan Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Çetin Altan iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
1968 - Polisin İstanbul Teknik Üniversitesi Yurdu'nu bastığı sırada dövdüğü gençlerden Hukuk Fakültesi öğrencisi Vedat Demircioğlu sekiz gün komada kaldıktan sonra öldü.
1974 - Yunanistan'da yedi yıldır süren cunta yönetimi sona erdi; sürgündeki Konstantin Karamanlis hükümeti kurmak üzere geri döndü.
1977 - Dört gün süren Libya-Mısır savaşı sona erdi.
1985 - Yeşilköy Havaalanı'na, Atatürk Havalimanı adı verildi.
1986 - Kartal, İstanbul'da tren kazası: 9 ölü, 18 yaralı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
20.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020327515354
 
On Numara
17.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02060708141622232526273550515661656869737478
 
Sayısal Loto
22.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011314192930
 
Şans Topu
19.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu082224283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji