Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Gündem » Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Türkiye'de sistemin ilk ciddi savunucularından Özal "İlk on ülke arasına girmek istiyorsak atılım lazım. Bunun tek şansı başkanlık sistemi" demişti

 
 
Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu
1970'li yıllarda yaşanan koalisyon krizleri nedeniyle siyaset bir çıkış aradı. Koalisyon krizine bir de cumhurbaşkanlığı seçimi krizi eklenince Adalet Partisi, başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerine geçişin önünü de açacak bir formül gündeme getirdi. AP, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin öneriyi 1980'de, darbeden bir süre önce Meclis gündemine getirdi. Adalet Partisi'nin (AP) teklifi Meclis'te kabul görmemişti. 1982 Anayasası'nın hazırlık aşamasında Kenan Evren de, cumhurbaşkanı seçiminin halka bırakılmasını istedi ama bunda başarılı olamadı.

DEMİREL DE İSTEDİ

ANAP'ın iktidara gelmesinden sonra parti içinde zaman zaman başkanlık sistemi tartışmaları yaşandı. ANAP lideri Turgut Özal, sisteme ilişkin esas tartışmayı Cumhurbaşkanı olup Çankaya Köşkü'ne çıktıktan sonra baş- lattı. Ölümüne yaklaşık bir yıl kala başkanlık sistemi tartışmasını alevlendirdi. Özal gerçek anlamda kuvvetler ayrılığının oluşması ve siyasal istikrarın sağlanması için başkanlık sisteminin Türkiye'de uygulanmasının doğru olduğunu belirterek, "İlk on, on beş ülke arasına girmek istiyorsak atılım yapmamız lazım. Bunun tek şansı da 'Başkanlık Sistemi'dir" demişti. Özal, Çankaya Köşkü'ne çıktıktan ve partisi ile arası iyice açıldıktan sonra bu öneriyi getirdiği için eleştirilere hedef oldu. Başkanlık sistemi konusunun Milli Güvenlik Kurulu gündemine geldiği ve buna askerin sert tepki gösterdiği de Özal'lı yıllarda, basına yansıyan bilgiler arasındaydı. Özal'a karşı çıkan isimlerin başında da Süleyman Demirel geliyordu. DYP lideri Süleyman Demirel, Cumhurbaşkanı olduktan sonra ise başkanlık sistemine ilişkin görüşlerini değiştirdi. Demirel, 1994'ün son basın toplantısında, "Anayasa'da değişiklik yapılarak rejimin daha iyi işlemesi bakımından seçimleri yenileme yetkisi Cumhurbaşkanına bırakılmalıdır" diyerek yetkilerinin genişletilmesi yönündeki talebini gündeme getirdi. 1997'de Mısır'a giderken Cumhurbaşkanını halkın seçmesi gerektiğini söyledi. Demirel, TBMM'nin 21. Dönem 2. Yasama Yılı açış konuşmasında da bu kez Meclis kürsüsünden, "Türkiye'nin siyasal istikrarı için" cumhurbaşkanı iki turlu seçimle ve halk tarafından seçilmesin" dedi. Başkanlık sistemi ile ilgili akademisyenlerden bilgi aldığı da kamuoyuna yansıyan Demirel'in kafasındaki, başkanlıktan çok yarı başkanlığa yakın bir modeldi. Görev süresinin dolmasına kısa bir zaman kala cumhurbaşkanlığı krizi yaşanmaması için cumhurbaşkanının 5+5 formülü ile iki kez seçilmesine olanak tanıyan Anayasa değişikliği, Meclis Genel Kurulu'nda reddedildi.

ERDOĞAN'IN FARKI

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ise başkanlık sistemi konusunda, diğer liderlerden farklı bir tutum izledi. Çankaya Köşkü'ne çıkmayı beklemeden konuyu tartışmaya açtı. Başbakanlık koltuğuna oturduktan hemen sonra, 2003'te ATV'de yayınlanan programda, oligarşik bürokrasi sorununu çözmek için başkanlık sistemi istediğini açıkladı. Bu açıklama kamuoyunda günlerce tartışıldı. Erdoğan, geçen 9 yıllık süre içinde çeşitli defalar bu konuyu gündeme getirdi. 2010 referandumu sürecinde, "Belki Türkiye'nin gündemine yeniden başkanlık sistemi gelecek. Konsensüs oluşursa halkımız tarafından gelebilir. Sistemin çalışması bakımından olumlu bakarım ben buna" dedi. 12 Eylül gecesi anayasa değişikliklerinin referandumla kabul edilmesi üzerine yaptığı konuşmada da, "Yarından itibaren Burhan Bey çalışmalara başla ona göre..." diye başkanlık sistemi savunucusu Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'ya seslendi. Erdoğan, Şubat 2011'de Kırgızistan'a hareketinde "Başkanlık sisteminin faydalı neticeler doğuracağına inanıyorum" açıklaması yaptı. Yeni anayasanın yazım çalışmaları başladıktan sonra Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, başkanlık sistemini bir kez daha tartışmaya açtı, Erdoğan destek verdi. Geçmişten bu yana başkanlık sistemine destek verenler ile karşı çıkanların, muhalefetin görüşlerinde pek değişiklik olmadı. İsimler değişse de söylenenler hemen hemen aynı kaldı. Bugün, tarihteki başkanlık sistemi tartışmalarının aksine Türkiye somut olarak ilk kez bu konuyu gündemine aldı. Meclis çatısı altında Uzlaşma Komisyonu konuyu masaya yatıracak. Partiler uzunca bir süre bunu tartışacak.
Evren yararlanır diye ertelendi'
ESKİ ANAP'lı Bakan Halil Şıvgın: 1983'te Anavatan olarak yüzde 45 oy aldık. Sonra yerel seçim yapıldı. Yüzde 5 oy kaybettik. Böyle gitmemesi ve istikrar bozulmaması için bir çalışma başlattık. Amerikan modelini kendimize uyarlayarak almayı uygun bulduk. ABD'de 1 başkan yardımcısı var, bizde en az 2 tane olsun dedik. Bu raporu hazırlayıp Sayın Özal'a sundum. Özal o dönem başbakandı. 'Evren var. Şimdi başkanlık sistemini tartışmayalım, o yararlanır' dedi.

'Hep çatışma çıkardı'
ESKİ ANAP'lı Bakan Mehmet Keçeciler: Cumhurbaşkanı hem çok yetkili hem de sorumsuz. Bu anayasa Tansu Çiller ile Demirel'in, Demirel ile Özal'ın, Özal ile Mesut Yılmaz'ın, Bülent Ecevit ile Ahmet Necdet Sezer'in ihtilaflarına yol açtı. Bu kişilerin kavgacılığından değil, Anayasa'daki yanlıştan kaynaklanıyor. Ya cumhurbaşkanının yarı başkanlık kadar fazla olan yetkilerini azaltacağız ve parlamenter sisteme geri döneceğiz, ya da daha da artırıp yarı başkanlık sistemine geçeceğiz.

'Yarı başkanlık gündemdeydi'
1982 Anayasasını hazırlayan komisyon üyelerinden eski DYP'li Turhan Güven: Dünyada başkanlık sistemini doğru uygulayan tek ülke ABD. Onlar da buna varıncaya kadar değişik olaylar geçirdi. Türkiye'ye uygun bir sistem değil bu. Çünkü Türkiye'de bölgelerde etnik sınıflar oluşturulmaya çalışılıyor. 1982 Anayasası hazırlanırken yarı başkanlık sistemi de düşünüldü. Gündeme geldi ve çok yetkiler verildi. Sezer, Gül, Demirel hem yetkilerin fazla olduğunu dile getirip hem de onu kullandılar.

"Demirel 'tartışın' dedi"
Eski Meclis Başkanı İsmet Sezgin: Demirel de bu konunun tartışılmasını istedi. Ancak mutlaka yarı başkanlık fikri olsun diye bir görüşü olmadı. Esasen bugünkü Anayasamıza göre cumhurbaşkanına verilen bu yetkilere karşın, yarı başkanlık sistemi aramanın pek gereği de yok. Yarı başkanlık sistemini uygulayan pek çok ülkeden daha fazla cumhurbaşkanımızın yetkisi var zaten.

sabah

 
 
 
11 Haziran 2012 Pazartesi 08:22
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:42
  • Güneş07:22
  • Öğlen12:39
  • İkindi15:19
  • Akşam17:36
  • Yatsı19:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1859 - Darwin'in "Türlerin Kökeni" çalışması yayımlandı.
1870 - Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.
1925 - Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1927 - Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı.
1928 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk'e Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanını verdi.
1934 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla Atatürk soyadını aldı.
1939 - Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.
1941 - II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı.
1961 - BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963 - ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976 - Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977 - Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1981 - Türkiye'de, Atatürk'ün 100. doğum yıl dönümü olan 1981 yılında, 24 Kasım'ın her yıl Öğretmenler Günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.
1983 - İsrail, Trablusşam'da tutuklu 6 İsrail askerine karşılık 4800 Filistinliyi serbest bıraktı.
1988 - Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1989 - Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü.
1990 - Kadınlar, Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in "Flört fuhuştur", "feminizm sapıklıktır" sözlerini düdük çalarak protesto etti. İstanbul Galatasaray'daki eylemde, polis 5 kadını dövdü, 11 kadın gözaltına alındı.
1994 - Efsanevi MacGyver adlı televizyon dizsinin "Trail to Doomsday" ismindeki filmi Türkiye'de gösterime girdi.
1994 - Galatasaray Barselona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.
1996 - ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2005 - Picasso İstanbul'da sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde açıldı.
2009 - Berkay Songur Abdülcambaz Ayıboğan'ın kualğını kesti, boğduğu ayıyı yedi.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
23.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu041013203339
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
22.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu131522243109
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji