Hazar, 'Dünyadaki başarılarımızın mimarları çalışanlarımızdır'

Ana Sayfa » Gündem » Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Türkiye'de sistemin ilk ciddi savunucularından Özal "İlk on ülke arasına girmek istiyorsak atılım lazım. Bunun tek şansı başkanlık sistemi" demişti

 
 
Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu
1970'li yıllarda yaşanan koalisyon krizleri nedeniyle siyaset bir çıkış aradı. Koalisyon krizine bir de cumhurbaşkanlığı seçimi krizi eklenince Adalet Partisi, başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerine geçişin önünü de açacak bir formül gündeme getirdi. AP, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin öneriyi 1980'de, darbeden bir süre önce Meclis gündemine getirdi. Adalet Partisi'nin (AP) teklifi Meclis'te kabul görmemişti. 1982 Anayasası'nın hazırlık aşamasında Kenan Evren de, cumhurbaşkanı seçiminin halka bırakılmasını istedi ama bunda başarılı olamadı.

DEMİREL DE İSTEDİ

ANAP'ın iktidara gelmesinden sonra parti içinde zaman zaman başkanlık sistemi tartışmaları yaşandı. ANAP lideri Turgut Özal, sisteme ilişkin esas tartışmayı Cumhurbaşkanı olup Çankaya Köşkü'ne çıktıktan sonra baş- lattı. Ölümüne yaklaşık bir yıl kala başkanlık sistemi tartışmasını alevlendirdi. Özal gerçek anlamda kuvvetler ayrılığının oluşması ve siyasal istikrarın sağlanması için başkanlık sisteminin Türkiye'de uygulanmasının doğru olduğunu belirterek, "İlk on, on beş ülke arasına girmek istiyorsak atılım yapmamız lazım. Bunun tek şansı da 'Başkanlık Sistemi'dir" demişti. Özal, Çankaya Köşkü'ne çıktıktan ve partisi ile arası iyice açıldıktan sonra bu öneriyi getirdiği için eleştirilere hedef oldu. Başkanlık sistemi konusunun Milli Güvenlik Kurulu gündemine geldiği ve buna askerin sert tepki gösterdiği de Özal'lı yıllarda, basına yansıyan bilgiler arasındaydı. Özal'a karşı çıkan isimlerin başında da Süleyman Demirel geliyordu. DYP lideri Süleyman Demirel, Cumhurbaşkanı olduktan sonra ise başkanlık sistemine ilişkin görüşlerini değiştirdi. Demirel, 1994'ün son basın toplantısında, "Anayasa'da değişiklik yapılarak rejimin daha iyi işlemesi bakımından seçimleri yenileme yetkisi Cumhurbaşkanına bırakılmalıdır" diyerek yetkilerinin genişletilmesi yönündeki talebini gündeme getirdi. 1997'de Mısır'a giderken Cumhurbaşkanını halkın seçmesi gerektiğini söyledi. Demirel, TBMM'nin 21. Dönem 2. Yasama Yılı açış konuşmasında da bu kez Meclis kürsüsünden, "Türkiye'nin siyasal istikrarı için" cumhurbaşkanı iki turlu seçimle ve halk tarafından seçilmesin" dedi. Başkanlık sistemi ile ilgili akademisyenlerden bilgi aldığı da kamuoyuna yansıyan Demirel'in kafasındaki, başkanlıktan çok yarı başkanlığa yakın bir modeldi. Görev süresinin dolmasına kısa bir zaman kala cumhurbaşkanlığı krizi yaşanmaması için cumhurbaşkanının 5+5 formülü ile iki kez seçilmesine olanak tanıyan Anayasa değişikliği, Meclis Genel Kurulu'nda reddedildi.

ERDOĞAN'IN FARKI

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ise başkanlık sistemi konusunda, diğer liderlerden farklı bir tutum izledi. Çankaya Köşkü'ne çıkmayı beklemeden konuyu tartışmaya açtı. Başbakanlık koltuğuna oturduktan hemen sonra, 2003'te ATV'de yayınlanan programda, oligarşik bürokrasi sorununu çözmek için başkanlık sistemi istediğini açıkladı. Bu açıklama kamuoyunda günlerce tartışıldı. Erdoğan, geçen 9 yıllık süre içinde çeşitli defalar bu konuyu gündeme getirdi. 2010 referandumu sürecinde, "Belki Türkiye'nin gündemine yeniden başkanlık sistemi gelecek. Konsensüs oluşursa halkımız tarafından gelebilir. Sistemin çalışması bakımından olumlu bakarım ben buna" dedi. 12 Eylül gecesi anayasa değişikliklerinin referandumla kabul edilmesi üzerine yaptığı konuşmada da, "Yarından itibaren Burhan Bey çalışmalara başla ona göre..." diye başkanlık sistemi savunucusu Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'ya seslendi. Erdoğan, Şubat 2011'de Kırgızistan'a hareketinde "Başkanlık sisteminin faydalı neticeler doğuracağına inanıyorum" açıklaması yaptı. Yeni anayasanın yazım çalışmaları başladıktan sonra Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, başkanlık sistemini bir kez daha tartışmaya açtı, Erdoğan destek verdi. Geçmişten bu yana başkanlık sistemine destek verenler ile karşı çıkanların, muhalefetin görüşlerinde pek değişiklik olmadı. İsimler değişse de söylenenler hemen hemen aynı kaldı. Bugün, tarihteki başkanlık sistemi tartışmalarının aksine Türkiye somut olarak ilk kez bu konuyu gündemine aldı. Meclis çatısı altında Uzlaşma Komisyonu konuyu masaya yatıracak. Partiler uzunca bir süre bunu tartışacak.
Evren yararlanır diye ertelendi'
ESKİ ANAP'lı Bakan Halil Şıvgın: 1983'te Anavatan olarak yüzde 45 oy aldık. Sonra yerel seçim yapıldı. Yüzde 5 oy kaybettik. Böyle gitmemesi ve istikrar bozulmaması için bir çalışma başlattık. Amerikan modelini kendimize uyarlayarak almayı uygun bulduk. ABD'de 1 başkan yardımcısı var, bizde en az 2 tane olsun dedik. Bu raporu hazırlayıp Sayın Özal'a sundum. Özal o dönem başbakandı. 'Evren var. Şimdi başkanlık sistemini tartışmayalım, o yararlanır' dedi.

'Hep çatışma çıkardı'
ESKİ ANAP'lı Bakan Mehmet Keçeciler: Cumhurbaşkanı hem çok yetkili hem de sorumsuz. Bu anayasa Tansu Çiller ile Demirel'in, Demirel ile Özal'ın, Özal ile Mesut Yılmaz'ın, Bülent Ecevit ile Ahmet Necdet Sezer'in ihtilaflarına yol açtı. Bu kişilerin kavgacılığından değil, Anayasa'daki yanlıştan kaynaklanıyor. Ya cumhurbaşkanının yarı başkanlık kadar fazla olan yetkilerini azaltacağız ve parlamenter sisteme geri döneceğiz, ya da daha da artırıp yarı başkanlık sistemine geçeceğiz.

'Yarı başkanlık gündemdeydi'
1982 Anayasasını hazırlayan komisyon üyelerinden eski DYP'li Turhan Güven: Dünyada başkanlık sistemini doğru uygulayan tek ülke ABD. Onlar da buna varıncaya kadar değişik olaylar geçirdi. Türkiye'ye uygun bir sistem değil bu. Çünkü Türkiye'de bölgelerde etnik sınıflar oluşturulmaya çalışılıyor. 1982 Anayasası hazırlanırken yarı başkanlık sistemi de düşünüldü. Gündeme geldi ve çok yetkiler verildi. Sezer, Gül, Demirel hem yetkilerin fazla olduğunu dile getirip hem de onu kullandılar.

"Demirel 'tartışın' dedi"
Eski Meclis Başkanı İsmet Sezgin: Demirel de bu konunun tartışılmasını istedi. Ancak mutlaka yarı başkanlık fikri olsun diye bir görüşü olmadı. Esasen bugünkü Anayasamıza göre cumhurbaşkanına verilen bu yetkilere karşın, yarı başkanlık sistemi aramanın pek gereği de yok. Yarı başkanlık sistemini uygulayan pek çok ülkeden daha fazla cumhurbaşkanımızın yetkisi var zaten.

sabah

 
 
11 Haziran 2012 Pazartesi 08:22
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:36
  • Güneş07:10
  • Öğlen13:05
  • İkindi16:15
  • Akşam18:39
  • Yatsı20:04
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
21
12
7
2
43
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
21
10
7
4
37
5
Antalyaspor
21
10
5
6
35
6
Trabzonspor
21
9
4
8
31
7
Osmanlıspor FK
21
7
9
5
30
8
Bursaspor
22
8
4
10
28
9
Konyaspor
21
7
7
7
28
10
Kasımpaşa
22
8
4
10
28
11
K.D.Ç. Karabük
21
8
3
10
27
12
Gençlerbirliği
20
6
8
6
26
13
Kayserispor
22
7
4
11
25
14
Akhisar Bld.
21
6
6
9
24
15
Alanyaspor
21
6
4
11
22
16
Ç. Rizespor
22
5
5
12
20
17
Adanaspor
21
4
5
12
17
18
Gaziantepspor
20
4
3
13
15
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1836 - Samuel Colt, ürettiği silahın (Colt) patentini aldı.
1921 - Gürcistan'ın başkenti Tiflis, Bolşevik Rusya tarafından işgal edildi.
1925 - Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nda değişiklik yapıldı; Din politikaya aletedilemeyecek ve bu suç vatan hıyaneti sayılacak.
1932 - Adolf Hitler Alman vatandaşlığına kabul edildi, böylelikle 1932 yılında yapılacak Weimar Cumhuriyeti'nin başkanlık seçimlerine katılması mümkün oldu.
1933 - Fransız Vagon-Li (Yataklı Vagonlar) şirketinin Belçikalı Müdürünün koyduğu Türkçe yasağına tepki gösterildi.
1933 - Uçak gemisi olarak imal edilen ilk ABD donanma gemisi USS Ranger denize indirildi.
1943 - Talat Paşa'nın Almanya'da tahnit edilen naaşı İstanbul'a getirildi. Aynı gün Hürriyet-i Ebediye tepesinde toprağa verildi.
1945 - Türkiye, Almanya'ya savaş ilan etti.
1952 - Başbakanlıkta kurulmuş olan "ilmi komisyon", Anayasa'daki antidemokratik maddeleri tespit etti; Anayasa'da antidemokratik 40 kanun var.
1954 - Cemal Abdülnasır, Mısır devlet başkanı oldu.
1954 - Çoruh ilinin ismi Artvin olarak değiştirildi.
1964 - Muhammed Ali (Cassius Clay), Miami Beach-Florida'daki maçta Sonny Liston'ı yenerek ağır siklet boks şampiyonu oldu.
1968 - İstanbul Taksim Meydanı'nda ikinci "Uyanış Mitingi "yapıldı. Mitingin amacı Türkiye İşçi Partisi milletvekillerine Meclis'te yapılan saldırıryı kınamaktı.
1980 - Bedelli askerlik kabul edildi. Yurt dışındaki işçiler 20 000 mark ödedikleri takdirde askerlik yapmayacaklar.
1984 - Hakkari'de Bir Mevsim adlı filmin gösterimi Sıkıyönetim Komutanlığınca yasaklandı.
1986 - Filipinler devlet başkanı Ferdinand Marcos, 20 yıllık yönetimin ardından ülkeden kaçtı. İktidara Corazon Aquino geldi.
1990 - Nikaragua'da yapılan seçimleri Başkan Daniel Ortega kaybetti.
1991 - Irak Kuveyt'ten çekilme kararını açıkladı. Böylece Amerikan birliklerive müttefik kuvvetlerin birlikte yürüttükleri "Çöl Fırtınası" harekatı sona erdi. 28 Şubat'ta ateşkes antlaşması imzalandı.
1991 - Varşova Paktı feshedildi.
1994 - Demokrasi Partisi (DEP) yerel seçimlere katılmama kararı aldı.
1994 - Almanya, RP'nin Bosna'ya yardım adı altında Almanya'ya gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
2000 - Carlos Santana 8 Grammy Ödülü birden kazandı. Daha önce Michael Jackson'ın "Thriller" albümüyle kırdığı bir seferde en çok Grammy alan sanatç rekorunu egale etti.
2003 - Irak krizi konusunda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için hükümete yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM'ne sunuldu.
2009 - Türk Hava Yolları 1951 sefer sayılı uçuşu: İstanbul'dan 8:22 de havalanan uçak Schipol havaalanına inemeden düşerek 3 parçaya ayrıldı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051920293640
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
18.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu021828333640
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji