Mersin'in Yeni Valisi Ali İhsan Su Oldu

Ana Sayfa » Gündem » Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu

Türkiye'de sistemin ilk ciddi savunucularından Özal "İlk on ülke arasına girmek istiyorsak atılım lazım. Bunun tek şansı başkanlık sistemi" demişti

 
 
Özal, 'Tek şansımız başkanlık' diyordu
1970'li yıllarda yaşanan koalisyon krizleri nedeniyle siyaset bir çıkış aradı. Koalisyon krizine bir de cumhurbaşkanlığı seçimi krizi eklenince Adalet Partisi, başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerine geçişin önünü de açacak bir formül gündeme getirdi. AP, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine ilişkin öneriyi 1980'de, darbeden bir süre önce Meclis gündemine getirdi. Adalet Partisi'nin (AP) teklifi Meclis'te kabul görmemişti. 1982 Anayasası'nın hazırlık aşamasında Kenan Evren de, cumhurbaşkanı seçiminin halka bırakılmasını istedi ama bunda başarılı olamadı.

DEMİREL DE İSTEDİ

ANAP'ın iktidara gelmesinden sonra parti içinde zaman zaman başkanlık sistemi tartışmaları yaşandı. ANAP lideri Turgut Özal, sisteme ilişkin esas tartışmayı Cumhurbaşkanı olup Çankaya Köşkü'ne çıktıktan sonra baş- lattı. Ölümüne yaklaşık bir yıl kala başkanlık sistemi tartışmasını alevlendirdi. Özal gerçek anlamda kuvvetler ayrılığının oluşması ve siyasal istikrarın sağlanması için başkanlık sisteminin Türkiye'de uygulanmasının doğru olduğunu belirterek, "İlk on, on beş ülke arasına girmek istiyorsak atılım yapmamız lazım. Bunun tek şansı da 'Başkanlık Sistemi'dir" demişti. Özal, Çankaya Köşkü'ne çıktıktan ve partisi ile arası iyice açıldıktan sonra bu öneriyi getirdiği için eleştirilere hedef oldu. Başkanlık sistemi konusunun Milli Güvenlik Kurulu gündemine geldiği ve buna askerin sert tepki gösterdiği de Özal'lı yıllarda, basına yansıyan bilgiler arasındaydı. Özal'a karşı çıkan isimlerin başında da Süleyman Demirel geliyordu. DYP lideri Süleyman Demirel, Cumhurbaşkanı olduktan sonra ise başkanlık sistemine ilişkin görüşlerini değiştirdi. Demirel, 1994'ün son basın toplantısında, "Anayasa'da değişiklik yapılarak rejimin daha iyi işlemesi bakımından seçimleri yenileme yetkisi Cumhurbaşkanına bırakılmalıdır" diyerek yetkilerinin genişletilmesi yönündeki talebini gündeme getirdi. 1997'de Mısır'a giderken Cumhurbaşkanını halkın seçmesi gerektiğini söyledi. Demirel, TBMM'nin 21. Dönem 2. Yasama Yılı açış konuşmasında da bu kez Meclis kürsüsünden, "Türkiye'nin siyasal istikrarı için" cumhurbaşkanı iki turlu seçimle ve halk tarafından seçilmesin" dedi. Başkanlık sistemi ile ilgili akademisyenlerden bilgi aldığı da kamuoyuna yansıyan Demirel'in kafasındaki, başkanlıktan çok yarı başkanlığa yakın bir modeldi. Görev süresinin dolmasına kısa bir zaman kala cumhurbaşkanlığı krizi yaşanmaması için cumhurbaşkanının 5+5 formülü ile iki kez seçilmesine olanak tanıyan Anayasa değişikliği, Meclis Genel Kurulu'nda reddedildi.

ERDOĞAN'IN FARKI

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ise başkanlık sistemi konusunda, diğer liderlerden farklı bir tutum izledi. Çankaya Köşkü'ne çıkmayı beklemeden konuyu tartışmaya açtı. Başbakanlık koltuğuna oturduktan hemen sonra, 2003'te ATV'de yayınlanan programda, oligarşik bürokrasi sorununu çözmek için başkanlık sistemi istediğini açıkladı. Bu açıklama kamuoyunda günlerce tartışıldı. Erdoğan, geçen 9 yıllık süre içinde çeşitli defalar bu konuyu gündeme getirdi. 2010 referandumu sürecinde, "Belki Türkiye'nin gündemine yeniden başkanlık sistemi gelecek. Konsensüs oluşursa halkımız tarafından gelebilir. Sistemin çalışması bakımından olumlu bakarım ben buna" dedi. 12 Eylül gecesi anayasa değişikliklerinin referandumla kabul edilmesi üzerine yaptığı konuşmada da, "Yarından itibaren Burhan Bey çalışmalara başla ona göre..." diye başkanlık sistemi savunucusu Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu'ya seslendi. Erdoğan, Şubat 2011'de Kırgızistan'a hareketinde "Başkanlık sisteminin faydalı neticeler doğuracağına inanıyorum" açıklaması yaptı. Yeni anayasanın yazım çalışmaları başladıktan sonra Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ, başkanlık sistemini bir kez daha tartışmaya açtı, Erdoğan destek verdi. Geçmişten bu yana başkanlık sistemine destek verenler ile karşı çıkanların, muhalefetin görüşlerinde pek değişiklik olmadı. İsimler değişse de söylenenler hemen hemen aynı kaldı. Bugün, tarihteki başkanlık sistemi tartışmalarının aksine Türkiye somut olarak ilk kez bu konuyu gündemine aldı. Meclis çatısı altında Uzlaşma Komisyonu konuyu masaya yatıracak. Partiler uzunca bir süre bunu tartışacak.
Evren yararlanır diye ertelendi'
ESKİ ANAP'lı Bakan Halil Şıvgın: 1983'te Anavatan olarak yüzde 45 oy aldık. Sonra yerel seçim yapıldı. Yüzde 5 oy kaybettik. Böyle gitmemesi ve istikrar bozulmaması için bir çalışma başlattık. Amerikan modelini kendimize uyarlayarak almayı uygun bulduk. ABD'de 1 başkan yardımcısı var, bizde en az 2 tane olsun dedik. Bu raporu hazırlayıp Sayın Özal'a sundum. Özal o dönem başbakandı. 'Evren var. Şimdi başkanlık sistemini tartışmayalım, o yararlanır' dedi.

'Hep çatışma çıkardı'
ESKİ ANAP'lı Bakan Mehmet Keçeciler: Cumhurbaşkanı hem çok yetkili hem de sorumsuz. Bu anayasa Tansu Çiller ile Demirel'in, Demirel ile Özal'ın, Özal ile Mesut Yılmaz'ın, Bülent Ecevit ile Ahmet Necdet Sezer'in ihtilaflarına yol açtı. Bu kişilerin kavgacılığından değil, Anayasa'daki yanlıştan kaynaklanıyor. Ya cumhurbaşkanının yarı başkanlık kadar fazla olan yetkilerini azaltacağız ve parlamenter sisteme geri döneceğiz, ya da daha da artırıp yarı başkanlık sistemine geçeceğiz.

'Yarı başkanlık gündemdeydi'
1982 Anayasasını hazırlayan komisyon üyelerinden eski DYP'li Turhan Güven: Dünyada başkanlık sistemini doğru uygulayan tek ülke ABD. Onlar da buna varıncaya kadar değişik olaylar geçirdi. Türkiye'ye uygun bir sistem değil bu. Çünkü Türkiye'de bölgelerde etnik sınıflar oluşturulmaya çalışılıyor. 1982 Anayasası hazırlanırken yarı başkanlık sistemi de düşünüldü. Gündeme geldi ve çok yetkiler verildi. Sezer, Gül, Demirel hem yetkilerin fazla olduğunu dile getirip hem de onu kullandılar.

"Demirel 'tartışın' dedi"
Eski Meclis Başkanı İsmet Sezgin: Demirel de bu konunun tartışılmasını istedi. Ancak mutlaka yarı başkanlık fikri olsun diye bir görüşü olmadı. Esasen bugünkü Anayasamıza göre cumhurbaşkanına verilen bu yetkilere karşın, yarı başkanlık sistemi aramanın pek gereği de yok. Yarı başkanlık sistemini uygulayan pek çok ülkeden daha fazla cumhurbaşkanımızın yetkisi var zaten.

sabah

 
 
11 Haziran 2012 Pazartesi 08:22
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Toroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:13
  • Güneş05:17
  • Öğlen12:54
  • İkindi16:46
  • Akşam20:12
  • Yatsı21:59
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
34
23
8
3
77
2
Başakşehir
34
21
10
3
73
3
Fenerbahçe
34
18
10
6
64
4
Galatasaray
34
20
4
10
64
5
Antalyaspor
34
17
7
10
58
6
Trabzonspor
34
14
9
11
51
7
Akhisar Bld.
34
14
6
14
48
8
Gençlerbirliği
34
12
10
12
46
9
Kasımpaşa
34
12
7
15
43
10
Konyaspor
34
11
10
13
43
11
K.D.Ç. Karabük
34
12
7
15
43
12
Alanyaspor
34
12
4
18
40
13
Osmanlıspor FK
34
9
11
14
38
14
Kayserispor
34
10
8
16
38
15
Bursaspor
34
11
5
18
38
16
Ç. Rizespor
34
10
6
18
36
17
Gaziantepspor
34
7
5
22
26
18
Adanaspor
34
6
7
21
25
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1441 - İngiltere Kralı VI. Henry Eton Koleji'ni kurdu.
1645 - İstanbul'dan 348 harp ve nakliye gemisiyle hareket eden Osmanlı ordusu, Girit adasına çıktı.
1854 - Çarlık Rusyası ordularının, savaş meydanını terk ederek, geri çekilmesiyle Silistre zaferi kazanıldı.
1859 - İsviçre işadamı Jean Henry Dunant, İtalya'da Solferino savaşı sonrası uluslararası Kızılhaç'ı kurmaya karar verdi.
1894 - Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Olimpiyat oyunlarının dört yılda bir yapılması kararını aldı.
1901 - Pablo Picasso'nun eserleri ilk defa sergilendi.
1910 - Japonya Kore'yi istila etti.
1916 - 1. Dünya Savaşı: Somme Muharebesi, Fransa'daki Alman hatlarına yapılan ve bir hafta sürecek topçu ateşi ile başladı.
1917 - Halep'te, Enver Paşa'nın başkanlığında Türk ve Alman komutanlarının katılmasıyla (Mustafa Kemal Paşa dahil) yapılan toplantıda, General Falkenhein'ın komutanlığında "Yıldırım Orduları Grubu" kurulması kararlaştırıltı.
1936 - Türkiye Millî Basketbol Takımı ilk maçını Yunanistan ile yaptı, 49-12 galip geldi.
1938 - Toprak Mahsulleri Ofisi kuruluş kanunu kabul edildi.
1947 - Bir Amerikalı, gökyüzünde uçan nesneler gördüğünü bildirdi, nesnelerin fincan tabağına benzediğini iddia etti. Basın ilk kez uçan daire terimini kullanmaya başladı.
1961 - Almanya'ya gidecek ilk işçi kafilesi yola çıktı. İşgücü göndermeye ilişkin protokol, Türkiye ile Batı Almanya arasında 13 Haziran'da imzalanmış; özel kuruluşların kontratsız işçi göndermelerinin önüne geçilmeye çalışılmıştı.
1967 - İstanbul'da üniversite öğrencileri, Amerika Birleşik Devletleri 6. Filosunun ziyaretini protesto etti.
1982 - 44 sanıklı Barış Derneği davası başladı.
1983 - Yaser Arafat'ın Şam'a girişi yasaklandı.
1983 - Amerika Birleşik Devletleri uzay mekiği Challenger, uzaydaki görevini tamamlayarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin uzaya gönderdiği ilk kadın astronot olan Sally Ride ile dünyaya döndü.
1989 - Bulgaristan'ın Türk azınlığa uyguladığı baskılar ve zorunlu göç uygulaması, Taksim Meydanı'nda düzenlenen Bulgaristan'ı Telin Mitinginde protesto edildi.
1992 - Türkiye Kamu Çalışanları Sendikaları Konfederasyonu (Türkiye Kamu-Sen) kuruldu.
2001 - Polonya'daki Özel Olimpiyatlar Avrupa Futbol Şampiyonası'nda, Zihinsel Engelliler Milli Takımı şampiyon oldu.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
22.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030520374448
 
On Numara
19.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04050709101315243233344244484952606271737679
 
Sayısal Loto
17.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu050825284549
 
Şans Topu
21.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030417193310
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji