Hizmet sektörü güven endeksi 98,8 oldu

Ana Sayfa » Gündem » Özel idare iş hanı, Zafer çarşısı, bitpazarı gerçekte kimin?... Abdullah Ayan yazdı

Özel idare iş hanı, Zafer çarşısı, bitpazarı gerçekte kimin?... Abdullah Ayan yazdı

Özel İdare İşhanı, Bitpazarı, Zafer Çarşısı..Taşları sökülen kilisenin öyküsü

 
 
Özel idare iş hanı, Zafer çarşısı, bitpazarı gerçekte kimin?... Abdullah Ayan yazdı

Başlığa konu soru ilk bakışta saçma gelebilir ama yazdıklarımı sabırla okursanız, çok daha farklı düşüneceğinizi sanıyorum.

Saydığım yerlerin hepsi iç içe geçmiş, kuzeyi İstiklal caddesi, güneyi Silifke caddesi, batısı Soğuksu caddesiyle kesilmiş bir yerleşke...

Kuzeydeki İstiklal caddesine bakan yüzünde İl Özel İdare tarafından yapılmış iki iş hanı var, iş hanlarının altından başlayıp Silifke caddesine kadar uzanan bölgede ise binlerce esnafın her gün tezgah açtığı, tamircilikten tutun da, ikinci birinci el her çeşit eşyayı sattığı sınırları ancak üç caddeyle belirlenen ama birbirinden ayrılması neredeyse imkansız bit pazarı ve Zafer Çarşıları yer alıyor.

30 Mart seçimlerinin ardından Büyükşehir Belediye sınırları il sınırına dönüşürken, il özel idareleri de bu büyükşehirlerde kapandı ve her şeyleriyle Büyükşehir Belediyelerine devredilme kararları hayata geçirilmeye başlandı.

Özel idarelerin personelinden gayrimenkullerine kadar envanteri çıkarılacak, Valiliğin koordinatörlüğünde kurulacak bir komisyon bu kurumların tasfiyesini Büyükşehir ile birlikte yapacak.

O sürece ve detaylarına girecek değilim.

Ama Mersin' den tek bir örnek vereyim: İl Özel İdaresinin bugün yer aldığı binayı bildiğim kadarıyla Valilik kullanma kararı alıyor. Çünkü bugün Valilik makamının yer aldığı yerleşkenin arkasında Vali yardımcılarıyla nüfus müdürlüğü gibi bazı kurumların mesai yaptığı binanın yıkılması, böylece tarihi değeri olan eski Valilik konağının restorasyon çalışmaları tamamlandığında, konağın denize bakan yüzünü kapatan bu binaların yıkılmasıyla eski konak yeniden şaşaalı günlere dönecek.

Projenin hayata geçmesi için Vali yardımcılarının ve Valiliğe bağlı tüm bürokratik kadroların şu anda bulundukları bina yıkılacağına göre başka bir yere taşınmaları gerekiyordu, işte tam da bu aşamada mevcut il özel idare binası imdada yetişiyor. Ama o binada bulunan ve artık Büyükşehir Belediye kadrosuna kaydırılacak personele bir yer aranırken akıla İstiklal Caddesi üstünde yer alan ve sırtını Bitpazarı ile zafer çarşısına dayayan Özel İdare İş hanları geliyor.

Büyükşehir Başkanlığı iş hanlarının boşaltılması için esnafa ihtar çekiyor ve kıyamet te böyle kopuyor.

Esnaf yıllarca kira ödedikleri ekmek teknelerinin apar topar tahliye edilmeye kalkışılmasına tepkili. Büyükşehir Belediyesi ise Özel İdareden kendisine aktarılan pek çok birim ve personele başka bir olmadığı için buraya yerleştirmeye kararlı.

Türkiye eksiği, gediği de olsa bir hukuk devleti. Hukukun işlediği yerde hiç kimse kafasına göre hareket edemez. İster devlet, ister şahıs olun, her tahliye düşüncenizin belli yol ve yöntemi, uymanız gereken yasal süreçleri var.

İşin o kısmı hukukçuları ilgilendirir.

Ama ben bu vesileyle yakın tarihin sisleri arasında unutulan, unutturulan bir gerçeği paylaşmak istiyorum.

İl Özel İdare iş hanı ile arkasındaki Zafer Çarşısı ve Bitpazarının geçmişteki durumunu, bir zamanlar kimlere ait olduğunu bilmenin Mersin gibi hafızası zayıf bir kente zarar değil aksine yarar getireceğine inanıyorum.

İl Özel İdare iş hanının üzerine kondurulduğu alan ve arkasındaki çarşıların bulunduğu tüm arazinin üzerinde, Kıbrıs' ın Baf asıllı, yerleştiği Mersin'in zamanla en zengin iş adamı konumuna gelen Mavromati (Konstantinos Mavrommatis) tarafından yaptırılmış bir kilise ve leyli (yatılı) kız-erkek çocuklarının okutulduğu iki ayrı okul bulunuyordu.

Okullardan Erkek Rum Ortodoks Okulu tam da bugün boşaltma kararı alınan Özel İdare işhanının bulunduğu arazi üzerinde yer alıyordu ve 8 sınıflı okulda 1905 yılında 120 öğrenci ana dil yunanca yanında Türkçe, Fransızca yanında pek çok alanda eğitim görüyordu. Öğrenci başına 400 lira gibi o döneme göre çok yüksek tutan okul masraflarının tamamını Mavromati' nin kurucusu olduğu bir Vakıf üzerinden karşılandığı biliniyor. Aynı alanda yer alan diğer okul Cumhuriyet dönemi Mersin eğitimine büyük katkı sağlayacak olan Rum Kız Okulu idi. Şimdi ne okullardan ne de aynı mekanda yer alan kiliseden bir iz var.

Mersin kiliselerini yıllar önce ele aldığım yazı dizisinin bir yerinde Mavromati ve Rum kilisesi/okulları hakkında şunları yazmışım:

"Mavromati’ nin, her yolculuk sonrası Mersin’e dönüşünü tüm kiliselerin çan çalarak kutladıkları halen efsane gibi anlatılır. Kutlanır, çünkü, gerek kiliseler gerekse oralarda kümelenen yatılı ve gündüzlü okulların öğrencilerinden ihtiyaç duyanları giydirme, iaşelerini temin etme yükümlülüğünü zevkle yerine getiren varlıklı hayırsever, gönlü bolluğuyla ünlenen biridir.

Allah ona iki kız verdi ama erkek evladı olmadı Mavromati’ nin. Ve Damatlarından biri zengin Alman ailesinin oğlu Christmann. Diğeri ise kentin bir başka zengin ailesi Tahinci' lerin oğlu...

Mavromati neslini sürdürecek oğula hasret gitti ama büyük kızıyla evlenen Christmann’ ın çocuğu bile olmadı. Böyle olunca tüm miras şehrin en prestijli konak ta dahil olmak üzere Mavromati’ nin Tahinci ile evli kızı bayan Eleni’ye geçti. O konak 1925' te Mersin' e gelecek olan Atatürk'e tahsis edilecek ve çok sonraları el değiştiren konak sonunda kültür Bakanlığınca restore edilip bugün Atatürk evi olarak düzenlenen müzeye dönüştürülecektir."*

Mavromati kurtuluş savaşından önce ölür ve Rum kilisesine gömülür (tüm mezarlıkların yeni şehir mezarlığına taşınması sırasında Mavromati anıt mezarı da mermerleri sökülerek taşınır ama yeni yerine monte edilirken bazı sütunların yürütüldüğü ortaya çıkacaktır)

1923 mübadelesiyle Rumlar ülkeyi terk etmeye zorlanınca cemaati kalmayan kilise camiye, Rum okulları da Türk okullarına dönüştürülür. (il özel idaresi işhanının yerindeki Rum Erkek Okulunun yerini Çankaya İlkokulu adı verilen okul alır.

Kilise ise önce Zafer Camii halini alır, ancak sonradan sinema, tiyatro gibi etkinliklere sahne olur.

Ve gelinir 1944'e...

Kente bir Vali çıkagelir...

Adı Tevfik Sırrı Gür' dür Valinin...

Tarih sürdükçe namının yürüyeceği eserler bırakmak ister Mersin' e...

Bunların içinde günümüze kadar ayakta duran en önemli iki eserinden biri Mersin Lisesi (1960 darbesinin ardından bazı işgüzarlar okulun adını değiştirip T.S.Gür adını verir) diğeri de Cumhuriyet Meydanına diktiği Halkevi binasıdır. (günümüzdeki adıyla Kültür Merkezi)

"Peki, Rum Ortodoks Kilisesi ile Gür' ün ve Kültür merkezinin ne ilgisi var?" diyorsanız, Siyah Beyaz Mersin adını verdiğim ve henüz kitap olarak basılmamış 'Siyah Beyaz Mersin' çalışmamdan bir bölüm anlatacaktır her şeyi:

"1944’te Mersin’e Vali olarak atanan T.S.Gür Halkevi kazandırmak için kolları sıvarken, Arap Ortodokslarına Rum Kilisesine geçmelerini teklif etti. Amacı Halkevi için uygun bulduğu yerde hareket alanını kısıtlayan kiliseyi yıkıp hayalindeki tesise katmaktı. Ancak daha önce zaten kilisenin önü ve yanını kaptıran Cemaat karşı çıktı öneriye.

Gür’ün intikamı acı oldu.

8 Şubat 1945 günü başlayan yıkım ve söküm işi kısa zamanda tamamlandı.

Rum Kilisesinin yerle bir edilip taşlarının Halkevi inşaatında kullanılma öyküsüdür bu..."**

Kısa tutmayı denediğim ancak çok önemsediğim kimi ayrıntılar yüzünden uzayan yazımın başlığındaki soruya dönecek olursak:

Sahi il özel idare iş hanının ve arkasındaki Doğu Akdenizin bir zamanlar en muhteşem kubbeli kilisesi olarak nam salan yapısının arazisi üzerinde bugün ekmeğini çıkarmaya çalışan esnafın gerçek mülk sahibi kim?

Cevapsız kalmaya mahkûm bir sorudur bu, ama yine de bazı kafaları kurcalamaya değer diye düşünüyorum...

*http://abdullahayan.wordpress.com/2011/09/30/azinlik-mallari-7-rum-ortodoks-kilisesi%E2%80%A6-mavromati%E2%80%99-den-christmann-ve-rickards%E2%80%99-lara/

**http://abdullahayan.wordpress.com/2011/09/22/azinlik-mallari-6-rum-ortodoks-kilisesinin-basina-gelenler-mavromati%E2%80%A6/

 
28 Mayıs 2014 Çarşamba 08:53
 
 
(1 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>vahap kokulu</p> <p>2014-05-28 10:25:41</p> <p>Mersin Latin Katolik Kilisesinin kuzeyindeki Kütüphane binası ,TCDD Gar bınası ve A.Perşembe İlkokuluna kadar olan bölge bu kilisenin mezarlığı imiş.Kamulaştırılmış.Acaba mezarlıktaki mezarlardaki cenazeler ne oldu</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Toroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:15
  • Güneş05:18
  • Öğlen12:55
  • İkindi16:47
  • Akşam20:13
  • Yatsı21:59
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
34
23
8
3
77
2
Başakşehir
34
21
10
3
73
3
Fenerbahçe
34
18
10
6
64
4
Galatasaray
34
20
4
10
64
5
Antalyaspor
34
17
7
10
58
6
Trabzonspor
34
14
9
11
51
7
Akhisar Bld.
34
14
6
14
48
8
Gençlerbirliği
34
12
10
12
46
9
Kasımpaşa
34
12
7
15
43
10
Konyaspor
34
11
10
13
43
11
K.D.Ç. Karabük
34
12
7
15
43
12
Alanyaspor
34
12
4
18
40
13
Osmanlıspor FK
34
9
11
14
38
14
Kayserispor
34
10
8
16
38
15
Bursaspor
34
11
5
18
38
16
Ç. Rizespor
34
10
6
18
36
17
Gaziantepspor
34
7
5
22
26
18
Adanaspor
34
6
7
21
25
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1763 - Macaristan'da deprem.
1838 - I. Victoria 18 yaşında Birleşik Krallık tacını giydi. Kraliçe 20 Haziran'da tahta çıkmıştı ve ülkesinin tarihinde en uzun süre saltanat sürmüş hükümdar olacaktır.
1841 - Giselle balesinin prömiyeri ilk kez Paris'teki Théâtre de l'Académie Royale de Musique tiyatrosunda yapıldı.
1862 - Tasviri Efkar gazetesi, Şinasi tarafından çıkarılmaya başlandı.
1894 - İşçi Bayramı, Amerika Birleşik Devletleri'nde resmi tatil olarak kabul edildi.
1895 - El Salvador, Honduras ve Nicaragua birleşerek Orta Amerika Birliğini kurdular.
1914 - Avusturya arşidükü Franz Ferdinand ve karısı Sophia'nın, Gavrilo Princip adlı bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi üzerine I. Dünya Savaşı başladı.
1919 - I. Dünya Savaşı sonunda, İtilaf Devletleri ile Almanya arasında Versay Barış Antlaşması imzalandı.
1921 - İzmit'in kurtuluşu
1923 - Darülfünun Mustafa Kemal'e "Fahri Müderrislik Şahadetnamesi" gönderdi.
1926 - Yeni Ticaret Kanunu kabul edildi.
1928 - Almanya'da sosyalist Herman Müller şansölye olarak göreve başladı.
1931 - İspanya'da genel seçimleri sosyalistler kazandı.
1933 - Anıtlar Yüksek Kurulu oluşturuldu.
1936 - Japonya, Kuzey Çin'de Mengjiang adında bir kukla devlet kurdu.
1938 - Türk Basın Birliği Kanunu kabul edildi.
1938 - Chicora-Pensilvanya'da boş bir araziye 450 tonluk meteor düştü.
1940 - Romanya, Basarabya (bugünkü Moldova) bölgesini Sovyetler Birliği'ne bıraktı.
1943 - Şair Yahya Kemal,Cumhuriyet Halk Partisi'nin sanat danışmanı oldu.
1943 - Diyarbakır-Batman demiryolu ulaşıma açıldı.
1948 - Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti, Komünist Bloğu oluşturan Kominform'dan ihraç edildi.
1950 - Seul, Kuzey Kore birliklerince ele geçirildi.
1963 - Kürt devleti kurmak için örgütlendikleri iddiasıyla 12 kişi gözaltına alındı.
1965 - Toplum polisine tam otomatik tabanca ve zırhlı araçlar verilmesi kararlaştırıldı.
1967 - İsrail, doğu Kudüs'ü ele geçirdi.
1968 - Yunus Nadi Armağanı'nı Yorgun Savaşçı romanıyla Kemal Tahir kazandı.
1969 - Stonewall ayaklanmaları başladı.
1971 - Türkiye'de afyon ekimi yasaklandı.
1978 - Kıbrıs'ın Sesi Radyosu 14 yıllık yayın hayatına son verdi.
1981 - Tahran'da İslam Cumhuriyeti Partisi merkezinde bomba patladı; 72 politikacı ve görevli öldü.
1982 - Televizyon, radyo ve gazetelerde banker reklamlarının yapılması yasaklandı.
1983 - "Az Gittik Uz Gittik" adlı kitabında komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla yargılanan Aziz Nesin beraat etti.
1984 - 13 ilde sıkıyönetim kaldırıldı. Bu illerden 7'sinde olağanüstü hal ilan edildi; 4 ilde uygulanmakta olan olağanüstü hal uygulamasına ise son verildi.
1984 - "Sansür ve sürgün kararnamesi" nin ilk uygulamasında 2000'e Doğru ve Halk Gerçeği dergileri süresiz kapatıldı.
1989 - Natanz Olayı
1994 - Doğan Şirketler Grubu sahibi Aydın Doğan Hürriyet Holding'in yüzde elli hissesini satın aldı.
1997 - Aydın Doğan Vakfı Uluslararası Karikatür Yarışması'nı Atilla Peken kazandı.
1997 - Mike Tyson, boks maçının üçüncü raundunda rakibi Evander Holyfield'in kulağını ısırdı ve diskalifiye oldu.
2000 - Amerika Birleşik Devletleri, Küba'ya karşı 41 yıldır uyguladığı ambargoyu yumuşatma kararı aldı.
2004 - 17. Nato zirvesi İstanbul'da başladı.
2005 - Kanada, aynı cinsler arasında evliliği yasal kılan üçüncü ülke oldu.
2006 - Montenegro, Birleşmiş Milletler'e 192. üye ülke olarak kabul edildi.
2009 - Brezilya, 2009 FIFA Konfederasyon Kupasını kazandı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
22.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030520374448
 
On Numara
26.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu01070814171819283031344145464851525559606575
 
Sayısal Loto
24.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071022233045
 
Şans Topu
21.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030417193310
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji