Nisan ayında Adana’da 2 493, Mersin’de 2 955 konut satıldı

Ana Sayfa » Güncel » Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

Petrol çağının sona ermesi bazı ülkelerin de sonunu getirecek...

 
 
Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

1913’ te Ford’ un üretim bandıyla seri üretim düğmesine bastığı otomobil macerasıyla özdeşleşen dönem petrol çağı olarak geçti tarihe…

Adı gibi tam yüz yıl süren, o yüz yıl içinde iki büyük, sayısız da küçük savaşa yol açan ve bugün küresel ısınmanın en önemli etkeni sayılan, önüne geçilmediği takdirde birkaç on yıl içinde dünyayı yok etmesi kaçınılmaz bir çağ bu…

Kimi ülkeleri öne çıkarıp refah içinde yüzdüren, yokluğuyla hayatın durduğu petrol son 20 yılda izlediği akıl almaz fiyat dalgalanmaları sonunda bugün çok kritik bir yol ayrımında.

1970’lerde 1 dolarlardan 12 dolara fırladığı ve çok tüketen arabalarıyla ünlü ABD otomotiv endüstrisini yere seren dönemden çok farklı bir dönemdeyiz.

1998’ de 12 dolara düşen, Mayıs 2008’ de ise 138 doları gören ve on yıllık çılgın trendin ardından bu yazı kaleme alınırken 28 dolarlarda tutunmaya çalışan ama bu işlere aklı erenlere bakılırsa 20 dolarları görmesi de sürpriz sayılmayacak çılgın trendle ilgili bugün en çok merak edilen “sürecin ne yöne evrileceği?” sorusudur.

Soruya cevap vermek için bugünleri geçmiş dalgalanmalardan, krizlerden ayıran, farklı kılan pek çok etken arasında dikkat çeken bir kaçının üzerinde durmak gerekiyor:

Birincisi ve belki de petroldeki en büyük dalgalanmalara, çatışmalara, gizli açık savaşlara yol açan Ortadoğu etkisini ortadan kaldıran neden ABD’ nin üretim/tüketim dengesi…

2008’ lere kadar günde yaklaşık 19 milyon varil tüketen ve bunun ancak 6 milyon varilini üretebilen ABD, bugün aynı tüketime karşı 12 milyon varil petrol üretmekte. Arz fazlasını boru hatlarıyla zorunlu olarak ABD’ ye akıtmaktan başka çaresi olmayan Kanada’ yı da oyunun içine katarsak, neredeyse körfez petrolüne artık neredeyse ihtiyacı kalmamış bir dev bir ülke var karşımızda.

Nereden nereye? Sorusunun cevabını Körfez ülkeleriyle ABD’ nin binlerce yıllık dünya tarihinde zerre kadar anlamı olmayan ama petrol çağındaki süreci anlatan 40 yıllık yol arkadaşlığıyla ilgili bir anekdot vermesi bakımından ilginç:

1973 Arap-İsrail savaşının ardından petrolü silah olarak kullanmayı düşünen petrol üreticisi Arap ülkeleri ve özellikle Suudi Arabistan İsrail’ in yanında yer alan batılılara petrol ambargosuyla karşılık verdiler. 1973 Ocak ayında 2,5 dolar/varil olan petrol fiyatı bir yılın sonunda 12 dolara çıktı. Yükselen sadece petrol fiyatı değildi, otomobile dayalı ABD tarzı yaşam da çok ciddi darbe yemiş, karneye bağlanacak kadar yokluğu çekilen akaryakıt nedeniyle panik dalgası tüm ülkeyi kaplamıştı.

İşte o günlerde efsanevi dış işleri bakanı Kissinger Suudi Arabistan’ ın yolunu tuttu. İpleri koparmadan göz korkutmayı amaçlıyordu. Kral Faysal Kissinger’i sarayda değil çöl ortasındaki bedevi çadırında kabul etmiş ve ambargo sürdüğü takdirde petrol kuyularının bombalanma olasılığını dile getiren Kissinger’ e cevap vermişti:

“Elbette kuyuları bombalayacak gücünüz var ama petrole bağımlı olan sizsiniz, biz gördüğün gibi çadırda yine çadırda yaşar, deve sütü ve hurmayla hayatımızı sürdürürüz, peki ya siz?”

O sorunun zor cevabını bir yıl sonra verecekti ABD ve Kral Faysal yeğeninin eline tutuşturulan silahla öldürülecek, bir daha da hiçbir Suudi yönetici ne çadırı ağzına alacak, ne de dünyanın büyük efendisine kafa tutmayı aklından geçirecekti.

Bugüne dönecek olursak, geçen zaman içinde ABD teknolojide her on yılda yüz yıla sığacak dev adımlar attı. Sadece yeni yöntemlerle kendi petrolünü çıkarma konusunda değil, petrol içen arabalardan koklayanları da geliştirdi. Bugün ise elektrikle çalışan hatta sürücülere bile ihtiyaç duymayacak yeni bir çağa geçmekte…

Ya Suudi Arabistan?

ABD petrol platformu olarak ta anılan ülke, halkının refahından çok iki elin parmaklarından az sayıda ailenin keyif çattığı, mezhep savaşlarını kışkırtıp iktidarını sürdürmekten başka yol bulamayan dünyanın en acımasız diktatörlüklerinden biri haline geldi. Petrol fiyatlarının henüz dibe vurmadığı 2015’ te bile 160 milyar dolarlık gelire karşı 260 milyar dolar gideri olan bir bütçe ve neredeyse tüm geliri petrole, gideri ise ABD’ den alınan silahlara dayalı bir hapishane… (aynı ülkenin 2013’te 345, 2014’te 305 milyar dolarlık petrol geliri olduğunu not etmekte yarar var)

IMF’ in son uyarılarına göre Suudi Arabistan böyle giderse 5 yıl içinde iflas edecek ve petrol fiyatlarının 25-30 dolar civarında kalması halinde bugünkü 160 milyar dolarlık gelirin de hayal olduğu karanlık günler bekliyor ülkeyi.

Ortalama akıl bile, geliri azalan ve bütçesi dev açık vermeye başlayan Suudi Arabistan’ın ayağını yorganına göre uzatıp tasarrufa yönelmesi gerekir diye düşünür değil mi? Hayır öyle yapmıyor kral ve avenesi… Yemen’ deki mezhep savaşına bodoslama dalarken, Suriye’ de at oynatıyor, İran’ la gerginliği savaş boyutuna taşımaktan kaçınmıyor. Daha petrol fiyatları böylesine düşmemişken 2015’te 650 milyar dolarlık döviz rezervinin 100 milyar dolarını tüketen yönetim bunca kötü gidişe rağmen silah alımını durdurmuyor. 280 milyar dolarlık bütçenin dörtte biri savunma harcamalarına ayrılmış durumda.

Dışarıdaki agresif bunca hamleye karşı içeride geniş kesimleri bugüne kadar alışık olmadıkları sürprizler bekliyor. Ekonomik toparlanma planı adı altında bugüne kadar ücretsiz verilen eğitim ve sağlık hizmetleri sonlandırılırken, elektrik, su ve konutu neredeyse bedavaya getiren yardımlar kaldırılacak.

Ve olası toplumsal tepkileri şimdiden sindirmek amacıyla her despot yönetimin yaptığını yapıyor Suud despotizmi: Masum gösterilere katılanların da içinde yer aldığı 50’ye yakın insanı astı yeni yılın ilk günlerinde. Sırada cellâdını bekleyen çok sayıda insanın olduğu da sır değil…

Sadece Suudi Arabistan değil, iflasın eşiğine gelen…

Başta Irak, İran ve diğer petrol ülkelerini anlatacağım ama bir sonraki yazıda…

Abdullah Ayan

 
 
21 Ocak 2016 Perşembe 09:58
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:23
  • Güneş05:20
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:40
  • Akşam19:58
  • Yatsı21:40
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1571 - İspanya Kralı, Venedik ve Papa, Osmanlı Devleti aleyhine ittifak kararı aldı...
1924 - Türk Milli Futbol Takımı, Olimpiyat Oyunları kapsamındaki ilk milli maçında, Çek Milli Futbol Takımı'na 5-2 yenildi.
1944 - Nuri Demirağ'ın fabrikasında yapılan ilk Türk yolcu uçağı İstanbul'dan Ankara'ya uçtu.
1953 - ABD, Nevada'da bulunan deneme bölgesinde, topçu birlikleri tarafından atılan ilk ve tek nükleer bomba denemesini yaptı.
1954 - Tokyo'da yapılan Dünya Serbest Güreş Şampiyonası'nda Türkiye birinci oldu.
1954 - Türkiye, Osmanlı borçlarının son taksitini ödedi.
1961 - ABD Başkanı John F. Kennedy ABD Kongresi'nde yaptığı bir konuşmada 1960'lı yıllar sona ermeden önce mutlaka Ay'a ayak basacaklarını ilan etti.
1963 - 30 Afrika ülkesi bir araya gelerek Afrika Birliği Örgütü'nü kurdu.
1977 - Yıldız Savaşları filmi gösterime girdi.
1982 - Falkland Savaşı sırasında İngilizlerin HMS Coventry adlı destroyeri Arjantin uçakları tarafından batırıldı.
1983 - Milli Güvenlik Konseyi kürtaj yasa tasarısını kabul etti.
1988 - Irak Basra'yı İran'dan geri aldı.
1989 - Mihail Gorbaçov, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Devlet Başkanı oldu.
1997 - Afganistan'dan kaçan General Raşid Dostum, Türkiye'ye sığındı.
2001 - 32 yaşındaki Coloradolu Erik Weihenmayer, Everest Dağı'nın zirvesine ulaşan ilk görme özürlü insan ünvanını aldı.
2003 - Nuri Bilge Ceylan'ın 'Uzak' adlı filmi 56'ncı Cannes Film Festivali'nde 'Elephant' filmiyle birlikte En İyi Film ödülünü paylaştı.
2005 - Azeri petrolünü Türkiye üzerinden dünya pazarına ulaştırması amaçlanan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattına ilk petrol verildi.
2005 - UEFA Şampiyonlar Ligi 2004-2005 sezonu finali Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yapıldı. Normal süresi 3-3 biten maçı Liverpool penaltılarla 6-5 Milan'ı yendi.
2008 - 61. Cannes Film Festivali'nde En İyi Yönetmen ödülünü Nuri Bilge Ceylan aldı. Ceylan ödülünü kucaklarken, 'Benim yalnız ve güzel ülkeme ithaf ediyorum' dedi. Ceylan, üçüncü kez Cannes'da ödül alarak bir rekora da imza attı..
2010 - Samandıra'da eğitim uçuşu yapan bir askeri uçak, sokağın ortasına düştü. 3 personel hafif yaralandı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
24.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061134404950
 
On Numara
21.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01020406122428323341445153585965686973757678
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
23.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060910242712
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji