İllerin milletvekili sayıları değişti

Ana Sayfa » Güncel » Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

Petrol çağının sona ermesi bazı ülkelerin de sonunu getirecek...

 
 
Petrol çağının sonu -1... Abdullah Ayan yazdı

1913’ te Ford’ un üretim bandıyla seri üretim düğmesine bastığı otomobil macerasıyla özdeşleşen dönem petrol çağı olarak geçti tarihe…

Adı gibi tam yüz yıl süren, o yüz yıl içinde iki büyük, sayısız da küçük savaşa yol açan ve bugün küresel ısınmanın en önemli etkeni sayılan, önüne geçilmediği takdirde birkaç on yıl içinde dünyayı yok etmesi kaçınılmaz bir çağ bu…

Kimi ülkeleri öne çıkarıp refah içinde yüzdüren, yokluğuyla hayatın durduğu petrol son 20 yılda izlediği akıl almaz fiyat dalgalanmaları sonunda bugün çok kritik bir yol ayrımında.

1970’lerde 1 dolarlardan 12 dolara fırladığı ve çok tüketen arabalarıyla ünlü ABD otomotiv endüstrisini yere seren dönemden çok farklı bir dönemdeyiz.

1998’ de 12 dolara düşen, Mayıs 2008’ de ise 138 doları gören ve on yıllık çılgın trendin ardından bu yazı kaleme alınırken 28 dolarlarda tutunmaya çalışan ama bu işlere aklı erenlere bakılırsa 20 dolarları görmesi de sürpriz sayılmayacak çılgın trendle ilgili bugün en çok merak edilen “sürecin ne yöne evrileceği?” sorusudur.

Soruya cevap vermek için bugünleri geçmiş dalgalanmalardan, krizlerden ayıran, farklı kılan pek çok etken arasında dikkat çeken bir kaçının üzerinde durmak gerekiyor:

Birincisi ve belki de petroldeki en büyük dalgalanmalara, çatışmalara, gizli açık savaşlara yol açan Ortadoğu etkisini ortadan kaldıran neden ABD’ nin üretim/tüketim dengesi…

2008’ lere kadar günde yaklaşık 19 milyon varil tüketen ve bunun ancak 6 milyon varilini üretebilen ABD, bugün aynı tüketime karşı 12 milyon varil petrol üretmekte. Arz fazlasını boru hatlarıyla zorunlu olarak ABD’ ye akıtmaktan başka çaresi olmayan Kanada’ yı da oyunun içine katarsak, neredeyse körfez petrolüne artık neredeyse ihtiyacı kalmamış bir dev bir ülke var karşımızda.

Nereden nereye? Sorusunun cevabını Körfez ülkeleriyle ABD’ nin binlerce yıllık dünya tarihinde zerre kadar anlamı olmayan ama petrol çağındaki süreci anlatan 40 yıllık yol arkadaşlığıyla ilgili bir anekdot vermesi bakımından ilginç:

1973 Arap-İsrail savaşının ardından petrolü silah olarak kullanmayı düşünen petrol üreticisi Arap ülkeleri ve özellikle Suudi Arabistan İsrail’ in yanında yer alan batılılara petrol ambargosuyla karşılık verdiler. 1973 Ocak ayında 2,5 dolar/varil olan petrol fiyatı bir yılın sonunda 12 dolara çıktı. Yükselen sadece petrol fiyatı değildi, otomobile dayalı ABD tarzı yaşam da çok ciddi darbe yemiş, karneye bağlanacak kadar yokluğu çekilen akaryakıt nedeniyle panik dalgası tüm ülkeyi kaplamıştı.

İşte o günlerde efsanevi dış işleri bakanı Kissinger Suudi Arabistan’ ın yolunu tuttu. İpleri koparmadan göz korkutmayı amaçlıyordu. Kral Faysal Kissinger’i sarayda değil çöl ortasındaki bedevi çadırında kabul etmiş ve ambargo sürdüğü takdirde petrol kuyularının bombalanma olasılığını dile getiren Kissinger’ e cevap vermişti:

“Elbette kuyuları bombalayacak gücünüz var ama petrole bağımlı olan sizsiniz, biz gördüğün gibi çadırda yine çadırda yaşar, deve sütü ve hurmayla hayatımızı sürdürürüz, peki ya siz?”

O sorunun zor cevabını bir yıl sonra verecekti ABD ve Kral Faysal yeğeninin eline tutuşturulan silahla öldürülecek, bir daha da hiçbir Suudi yönetici ne çadırı ağzına alacak, ne de dünyanın büyük efendisine kafa tutmayı aklından geçirecekti.

Bugüne dönecek olursak, geçen zaman içinde ABD teknolojide her on yılda yüz yıla sığacak dev adımlar attı. Sadece yeni yöntemlerle kendi petrolünü çıkarma konusunda değil, petrol içen arabalardan koklayanları da geliştirdi. Bugün ise elektrikle çalışan hatta sürücülere bile ihtiyaç duymayacak yeni bir çağa geçmekte…

Ya Suudi Arabistan?

ABD petrol platformu olarak ta anılan ülke, halkının refahından çok iki elin parmaklarından az sayıda ailenin keyif çattığı, mezhep savaşlarını kışkırtıp iktidarını sürdürmekten başka yol bulamayan dünyanın en acımasız diktatörlüklerinden biri haline geldi. Petrol fiyatlarının henüz dibe vurmadığı 2015’ te bile 160 milyar dolarlık gelire karşı 260 milyar dolar gideri olan bir bütçe ve neredeyse tüm geliri petrole, gideri ise ABD’ den alınan silahlara dayalı bir hapishane… (aynı ülkenin 2013’te 345, 2014’te 305 milyar dolarlık petrol geliri olduğunu not etmekte yarar var)

IMF’ in son uyarılarına göre Suudi Arabistan böyle giderse 5 yıl içinde iflas edecek ve petrol fiyatlarının 25-30 dolar civarında kalması halinde bugünkü 160 milyar dolarlık gelirin de hayal olduğu karanlık günler bekliyor ülkeyi.

Ortalama akıl bile, geliri azalan ve bütçesi dev açık vermeye başlayan Suudi Arabistan’ın ayağını yorganına göre uzatıp tasarrufa yönelmesi gerekir diye düşünür değil mi? Hayır öyle yapmıyor kral ve avenesi… Yemen’ deki mezhep savaşına bodoslama dalarken, Suriye’ de at oynatıyor, İran’ la gerginliği savaş boyutuna taşımaktan kaçınmıyor. Daha petrol fiyatları böylesine düşmemişken 2015’te 650 milyar dolarlık döviz rezervinin 100 milyar dolarını tüketen yönetim bunca kötü gidişe rağmen silah alımını durdurmuyor. 280 milyar dolarlık bütçenin dörtte biri savunma harcamalarına ayrılmış durumda.

Dışarıdaki agresif bunca hamleye karşı içeride geniş kesimleri bugüne kadar alışık olmadıkları sürprizler bekliyor. Ekonomik toparlanma planı adı altında bugüne kadar ücretsiz verilen eğitim ve sağlık hizmetleri sonlandırılırken, elektrik, su ve konutu neredeyse bedavaya getiren yardımlar kaldırılacak.

Ve olası toplumsal tepkileri şimdiden sindirmek amacıyla her despot yönetimin yaptığını yapıyor Suud despotizmi: Masum gösterilere katılanların da içinde yer aldığı 50’ye yakın insanı astı yeni yılın ilk günlerinde. Sırada cellâdını bekleyen çok sayıda insanın olduğu da sır değil…

Sadece Suudi Arabistan değil, iflasın eşiğine gelen…

Başta Irak, İran ve diğer petrol ülkelerini anlatacağım ama bir sonraki yazıda…

Abdullah Ayan

 
21 Ocak 2016 Perşembe 09:58
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:44
  • Güneş05:37
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:48
  • Akşam20:00
  • Yatsı21:38
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.
0
0
0
0
0
2
Antalyaspor
0
0
0
0
0
3
Konyaspor
0
0
0
0
0
4
Alanyaspor
0
0
0
0
0
5
Beşiktaş
0
0
0
0
0
6
Bursaspor
0
0
0
0
0
7
Evkur Yeni Malatyaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Gençlerbirliği
0
0
0
0
0
11
Göztepe
0
0
0
0
0
12
K.D.Ç. Karabük
0
0
0
0
0
13
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
14
Kayserispor
0
0
0
0
0
15
Başakşehir
0
0
0
0
0
16
Osmanlıspor FK
0
0
0
0
0
17
Sivasspor
0
0
0
0
0
18
Trabzonspor
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1299 - Marco Polo Venedik'e döndü.
1402 - Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilerek esir düştü; Osmanlı devletinde Fetret Devri başladı.
1499 - Davut Paşa komutasındaki Osmanllı donanması komutanlarından Burak Reis, Sapienza adası yakınlarında karşılaşılan Venedik donanması ile çıkan çarpışmada öldü.
1794 - Fransız devrimci lider Maximilien Robespierre, giyotinle başı kesilerek idam edildi.
1808 - Osmanlı Padişahı III. Selim, İstanbul'da IV. Mustafa'nın emriyle boğularak öldürüldü.
1821 - Arjantinli general Jose de San Martin, Lima'ya girerek Peru'nun İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1914 - I. Dünya Savaşı başladı.
1920 - Meksikalı isyancı Panço Villa teslim oldu.
1921 - Kütahya'da toplanan Yunan Savaş Meclisi, Ankara'ya yürüme kararı aldı.
1929 - Savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu, 48 ülke tarafından imzalandı.
1939 - Demiryolu Aşkale'ye ulaştı.
1943 - II. Dünya Savaşı: İngiliz hava kuvvetlerinin Hamburg'u bombalaması sonucu çıkan yangınlarda 42.000 Alman sivil öldü.
1945 - Bir B-25 Mitchell bombardıman uçağı New York'ta Empire State Binasının 78. katına çarptı ve 24 kişi öldü.
1946 - İzmir Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1962 - Yönetmen Elia Kazan, America America filminin çekimlerine İstanbul'da başladı.
1965 - Vietnam Savaşı: ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, Güney Vietnam'daki Amerikan güçlerinin sayısının 75.000 den 125.000 e çıkarılmasını istedi.
1976 - Çin Halk Cumhuriyeti'nin Tangşan bölgesinde meydana gelen 8,2 şiddetindeki depremde 242.769 kişi öldü, 164.851 kişi yaralandı.
1992 - Barcelona'da yapılan 25. Olimpiyat Oyunlarında, halterci Naim Süleymanoğlu, 60 kiloda şampiyon oldu.
1996 - Emperyal gazinolarının sahibi Ömer Lütfi Topal, aracıyla evine giderken açılan çapraz ateş sonucunda öldürüldü.
1997 - Metin Göktepe davası sanığı 6 polis teslim oldu.
2000 - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kapatılan RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın, hakkındaki hapis cezasının durdurulması için yaptığı başvuruyu reddetti.
2002 - TÜPRAŞ yakınındaki Akçagaz Dolum Tesisleri'nde yangın çıktı. 2,5 saatte kontrol altına alınabilen yangın, 3 trilyon lira zarara yol açtı.
2008 - Türkiye'de iktidar partisi AKP'ye kapatma istemi ile açılan dava görüşülmeye başlandı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
27.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020307081927
 
On Numara
24.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu07080911121314171924293133364447515356667278
 
Sayısal Loto
22.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011314192930
 
Şans Topu
26.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu142021222603
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji