Başkanlardan Mersin Uluslararası Narenciye Festivaline Destek

Ana Sayfa » Gündem » Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı

Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı

Zamana ayak uyduramayan her varlık gibi Şehirler de ölür. Detroit neden iflas etti?

 
 
Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı
Çok sevdiğim şiirlerinden birinde "öldük, mermer de ölür... Ey şarkılar alın bizi" der H.H.Korkmazgil...
Mermerin bile ölümlü olduğu, her şeyin önünde sonunda yitip gideceği bundan daha güzel nasıl anlatılabilir ki?
Ama bir de gözler önünde tanık olunan ölümler var: canlının eriyip gitmesinden, arabanın hurdaya çıkmasına, evinizin kafanıza çökmeye başladığını görmenize... Canlısından cansızına örnekleri çoğaltmak, hayatın her sürecinde her an ölüm olarak karşılanacak olaylarla karşılaşmak mümkün.
Bunlar hayatın gerçekleri ama bir şehrin gözümün önünde öleceğini söyleseler kolay kolay inanmazdım.
Detroit' in,"ötenazi" anlamına gelen "iflas" haberi de nedense Korkmazgil' in insanı çarpan dizelerini anımsattı bana; "öldük, mermer de ölür... Ey şarkılar alın bizi..."
Aslında uzun zamandır geçmişin görkemli kenti bitkisel hayatta birinin gelip fişi çekmesini bekliyordu, sonunda "hastane masraflarının" altından kalkamayacağını gören Eyalet yetkilileri düğmeye bastı. 18 Temmuz 2013 öğleden sonra Michigan Eyalet Valisi Rick Snyder iflas sürecini yönetmek üzere yetkili memuru görevlendirdi. Yetkili memur da Federal Savcıdan kentin iflas koruması altına alınması talebinde bulundu.
Ölüm haberi şöyle yer aldı medyada:
"ABD’nin en az 15 milyar dolar borcu (borç konusunda da rivayetler muhtelif. NY Times'e göre 18-20 milyar dolar) bulunan kenti Detroit iflas etti. Otomotiv sektörüyle bir dönem ABD’nin sanayi gücünün simgesi olarak görülen kent, ülkenin bugüne kadar iflas eden en büyük kenti unvanını da almış oldu."
ABD' de kent veya şirketin iflasında benzer prosedür işliyor. (Türkiye'de şirketler iflas edebilir veya konkordato talebinde bulunur da siz hiç borcu ne olursa olsun, bir Belediyenin iflas ettiğini duydunuz mu? Son örneği Antalya Büyükşehir Belediyesi... Nice festivale, binlerce dolarlık aynı cephede slogan atan piyanist konserlerine, şarkıcı, manken resmi geçitlerine sahne olan kent geçtiğimiz günlerde yaptırdığı işlerin parasını ödeyemeyince alacaklı müteahhit haciz için kapıya dayanıp, Büyükşehir Başkanının makam odasındaki koltuk ve televizyonu haczetmişti. Haczetse de ötesinde bir şey yapamaz. Örneğin yasa gereği, haciz memuru belediyenin çöpünü bile kaldırıp götüremez.)
Aslında Detroit durup dururken bugüne gelmedi. Bir zamanlar gelişmişlik ve refahla övünen, dünya otomotiv endüstrisinin kalbinin attığı kent, 1950' lerde keyfini sürdüğü saltanatı ağır aksak 1990' lara kadar sürdürse de, artan maliyetler, başka ülkelerin kimi avantajları nedeniyle şirketlerin kaçışına engel olamadı.
Hele 2000' li yıllar tam bir kâbus oldu. Özellikle de Detroit ile birlikte anılan General Motors ve Chyresler gibi iki dünya devinin 2009' da iflas etmesi gelmekte olan felaketi hızlandırdı.
1950' de yaklaşık 2 milyon olan nüfus bugün 700 bin civarında ve kaçışlar sürüyor... Kentteki üç ambulanstan ikisi çalışmıyor, iki sokak lambasından biri yanmıyor. Ve aynı Detroit 2011'de Amerikanın suç rekortmeni oldu.
Kent içindeki iş ve alışveriş merkezleri başta olmak üzere tam 78 bin bina oturanlar tarafından terk edilmiş, harap vaziyette...
Detroit'in ölümü iki sembol devin batmasıyla zaten bekleniyordu ama böylesi bir trajedik sonu hiç kimse tahmin etmemişti.
7 Eylül 2012' de "Detroit' in hüznünü" kaleme aldığım yazının bir bölümünde şöyle demişim:
"Hüzünlü bir şarkı dinliyorum Detroit' e ağlayan ve o şarkı her şeye rağmen umutsuzluğun içinde umudu yeşertmekte: “Başka bir Detroit olacak” diyor buğulu ses,  gerçekleşmesi neredeyse imkânsız bir hayale yelken açıyor belki de…
Ama o hüzünlü şarkının beslediği umutlardan o kadar uzak ki Detroit’in bugünkü acımasız, yalın, çıplak hali…
Bir zamanlar ABD'nin en önemli şehirlerinden Detroit, kente hayat veren Amerikan otomotiv endüstrisinin çöküşüyle artık bir hayalet şehri andırıyor…
Şimdi merkezdeki caddelerde sıra sıra yer alan terk edilmiş oteller, yüzme havuzları, sinemalar ve okullar, bir zamanların‘ABD büyümesinin Motor Kenti’nin yaşadığı trajik çöküşün simgesi durumunda."
**
Ve 6 Nisan 2013 günü bir kez daha "şehirler de ölür" başlığıyla anlatmışım Detroit'i bekleyen kaçınılmaz sonu:
"Bir zamanların dünya otomotiv başkenti, yıllar içinde gittikçe önemini yitirerek son küresel krizle dibe vurdu ve hayalet şehir adıyla tanımlanmakta.
Şehir merkezindeki dev gökdelenlerin ve binaların neredeyse dörtte üçü boş.
Daha çok kazanmak ve rekabet etmek için ucuz iş gücü peşinde koşan dev şirketler, tesislerini dünyanın başka yerlerine taşıyınca, varlık sebebi otomotiv sayılan kent 8 milyar dolarlık Belediye borçlarıyla iflas etti. Son on yılda nüfusunun %25'ini kaybeden şehir, kredi derecelendirme kuruluşlarının notunu her yıl biraz daha düşürmesiyle artık tahvilleri çöp kabul edilen müflis durumunda.
ABD' de şehirlerin tahvil ihraç edememesi, borçlanamaması bizim pek alışık olmadığımız sonuçları da getiriyor. Örneğin Belediye çöp toplayamıyor, itfaiye hizmet veremiyor, maaş verilemeyince yerel polis bile istihdam edilemiyor. Salgın hastalık risklerinden tutun da polisin çekilmesiyle ortalığa dökülen çeteler ve daha pek çok olumsuzluk.
Ortaya çıkan kaos demografik bozulmayı doğurmakla kalmıyor. "Kötü iyiyi kovar" misali, nispeten nitelikli nüfusun kaçışıyla kent ekonomik, sosyal anlamda dibe vuruyor.
Detroit şimdilik iç karartan bir hikâyeyi anlatıyor. Şimdilik diyorum çünkü sonunun ne olacağını bugünden kestirmek hayli zor."
**
Ne olacağını görmek için fazla beklememize gerek yokmuş meğer...
Kentin iflas etmesi yerel polisin, itfaiye memurunun, ambulans şoförünün, yaşlı bakıcısının maaş alamaması, parklardaki ağaçların, çimenlerin sulanmaması, havuzların temizlenmemesi, çöplerin toplanmaması, çıkacak yangının söndürülememesi, suçlunun yakalanmaması demek...
Son yıllarda kurtarma adına alınan paraların harcanmasında ortaya çıkan yolsuzluk iddiaları, şaibeli işler de tabloya eklenince insanların Detroit' te yaşamaları için akıllarını yitirmiş olmaları gerekiyor.
Soru şu: Hayatın değişmez kuralının işlemesiyle, kötünün iyiyi kovması sonucunda hâkim olan kaosun, yaşamı kabusa çevirdiği Detroit küllerinden bambaşka dinamiklerle yeniden doğar mı?
Yoksa o eski kovboy filmlerinde gördüğümüz hayalet kasabaların yeniçağ versiyonu olarak mı çıkacak karşımıza...
Detroit' in başına gelenler; rekabete ayak uyduramayan, değişim ve dönüşümü algılayamayan, geçmişin yükselen sanayileşmiş ülkelerinin, kentlerinin kapitalizmin tüketip bir yana atma acımasız ilkesi karşısında aczidir aslında.
Er, geç başlarına neyin geleceğini merak eden dünün anlı şanlı sanayi kentlerinin dünde kalan paradigmanın yerine ayakları yere basan yeni modeller geliştirmedikçe neyle karşılaşacaklarını tahmin etmek zor değil.
Detroit'e baksınlar, yeterince dersler bulacaklardır...

 
22 Temmuz 2013 Pazartesi 08:18
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Güneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:59
  • Güneş05:44
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:35
  • Akşam19:35
  • Yatsı21:08
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
28
19
7
2
64
2
Başakşehir
28
16
9
3
57
3
Fenerbahçe
28
15
8
5
53
4
Galatasaray
28
15
4
9
49
5
Trabzonspor
28
14
5
9
47
6
Antalyaspor
28
12
7
9
43
7
Gençlerbirliği
28
10
9
9
39
8
Konyaspor
28
10
9
9
39
9
Osmanlıspor FK
28
9
10
9
37
10
Kasımpaşa
28
10
7
11
37
11
K.D.Ç. Karabük
28
10
5
13
35
12
Bursaspor
28
10
5
13
35
13
Alanyaspor
28
10
4
14
34
14
Akhisar Bld.
28
9
6
13
33
15
Kayserispor
28
7
6
15
27
16
Gaziantepspor
28
7
4
17
25
17
Ç. Rizespor
28
6
6
16
24
18
Adanaspor
28
5
5
18
20
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1915 - "Hilal-i Ahmer Cemiyeti"nin adı Kızılay olarak değiştirildi.
1915 - Birinci Kirte Muhaberesi başladı.
1916 - Kutülamare bölgesinde 5 aydır kuşatma altında bulunan İngiliz birlikleri teslim oldular.
1920 - İstanbul Hükümeti Anadolu'da saltanatı devam ettirmek amacıyla Anadolu Fevkalade Müfettiş-i Umumiliği'ni yayınladı.
1920 - Azerbaycan Sovyetler Birliği'ne katıldı (1991'de tekrar bağımsızlığına kavuşacaktır)
1936 - Mısır'da Kral Fuad'ın beklenmeyen ölümü üzerine 16 yaşındaki Prens Faruk kral oldu.
1945 - İtalyan diktatör Benito Mussolini ve metresi Clara Petacci yılında kurşuna dizildi.
1947 - Thor Heyerdahl ve beş kişilik mürettebatı, Kon-Tiki adlı tekneyle Peru'dan yola çıktı. Amaçları çok önceleri Peruluların Polinezya'ya yerleşmiş olduklarını kanıtlamaktı.
1950 - Nightingale Hemşire Koleji İstanbul'da açıldı.
1960 - İstanbul Üniversitesi'nde çıkan olaylarda, Orman Fakültesi öğrencisi Turan Emeksiz öldü. İstanbul ve Ankara'da sıkıyönetim ilan edildi.
1963 - Topraksız köylüler Adana'da yürüyüş yaptı.
1967 - Expo '67 fuarı Kanada'nın Montreal kentinde halkın ziyaretine açıldı.
1975 - CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Erzincan'da taşlı ve silahlı saldırıya uğradı.
1979 - Sovyetler Birliği'nin ilk uçak gemisi 'Kiev 28' İstanbul Boğazı'ndan geçti.
1980 - Abdi İpekçi'nin katil zanlısı Mehmet Ali Ağca, İstanbul'daki yargılamada gıyabında idama mahkum edildi.
1984 - Türkiye'nin Tahran Büyükelçiliği Sekreteri Şadiye Yönder'in eşi, İran ile Türkiye arasında ticaret yapan işadamı Işık Yönder, terör örgütü ASALA militanı tarafından öldürüldü.
1988 - Ermeni terör örgütü ASALA'nın kurucusu Agop Agopyan, Atina'da kimliği belirlenemeyen iki kişi tarafından öldürüldü.
1993 - İstanbul'daki Ümraniye çöplüğü, biriken metan gazı yüzünden patladı: 39 kişi öldü.
1996 - Avustralya, Port Arthur katliamı. 35 kişi yaşamını yitirdi.
2001 - Milyoner Dennis Tito dünyanın ilk uzay turisti oldu.
2003 - Kıbrıs Cumhuriyeti ile serbest geçişler çerçevesinde 25 binden fazla Rum Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne geçti.
2008 - Çin Halk Cumhuriyeti'nin doğusundaki Şandong bölgesinin Zibo şehrinde bir yolcu treni raydan çıkarak başka bir trene çarptı; 70 kişi öldü, 420 kişi yaralandı .
 
Arşiv
 
Süper Loto
27.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu040618253437
 
On Numara
24.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02030405080912171819202327333642525666686974
 
Sayısal Loto
22.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051825283841
 
Şans Topu
26.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071014181910
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji