Çukurova, teşvikte ısrarcı

Ana Sayfa » Gündem » Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı

Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı

Zamana ayak uyduramayan her varlık gibi Şehirler de ölür. Detroit neden iflas etti?

 
 
Şehirler iflas eder, Detroit ölür...Abdullah Ayan yazdı
Çok sevdiğim şiirlerinden birinde "öldük, mermer de ölür... Ey şarkılar alın bizi" der H.H.Korkmazgil...
Mermerin bile ölümlü olduğu, her şeyin önünde sonunda yitip gideceği bundan daha güzel nasıl anlatılabilir ki?
Ama bir de gözler önünde tanık olunan ölümler var: canlının eriyip gitmesinden, arabanın hurdaya çıkmasına, evinizin kafanıza çökmeye başladığını görmenize... Canlısından cansızına örnekleri çoğaltmak, hayatın her sürecinde her an ölüm olarak karşılanacak olaylarla karşılaşmak mümkün.
Bunlar hayatın gerçekleri ama bir şehrin gözümün önünde öleceğini söyleseler kolay kolay inanmazdım.
Detroit' in,"ötenazi" anlamına gelen "iflas" haberi de nedense Korkmazgil' in insanı çarpan dizelerini anımsattı bana; "öldük, mermer de ölür... Ey şarkılar alın bizi..."
Aslında uzun zamandır geçmişin görkemli kenti bitkisel hayatta birinin gelip fişi çekmesini bekliyordu, sonunda "hastane masraflarının" altından kalkamayacağını gören Eyalet yetkilileri düğmeye bastı. 18 Temmuz 2013 öğleden sonra Michigan Eyalet Valisi Rick Snyder iflas sürecini yönetmek üzere yetkili memuru görevlendirdi. Yetkili memur da Federal Savcıdan kentin iflas koruması altına alınması talebinde bulundu.
Ölüm haberi şöyle yer aldı medyada:
"ABD’nin en az 15 milyar dolar borcu (borç konusunda da rivayetler muhtelif. NY Times'e göre 18-20 milyar dolar) bulunan kenti Detroit iflas etti. Otomotiv sektörüyle bir dönem ABD’nin sanayi gücünün simgesi olarak görülen kent, ülkenin bugüne kadar iflas eden en büyük kenti unvanını da almış oldu."
ABD' de kent veya şirketin iflasında benzer prosedür işliyor. (Türkiye'de şirketler iflas edebilir veya konkordato talebinde bulunur da siz hiç borcu ne olursa olsun, bir Belediyenin iflas ettiğini duydunuz mu? Son örneği Antalya Büyükşehir Belediyesi... Nice festivale, binlerce dolarlık aynı cephede slogan atan piyanist konserlerine, şarkıcı, manken resmi geçitlerine sahne olan kent geçtiğimiz günlerde yaptırdığı işlerin parasını ödeyemeyince alacaklı müteahhit haciz için kapıya dayanıp, Büyükşehir Başkanının makam odasındaki koltuk ve televizyonu haczetmişti. Haczetse de ötesinde bir şey yapamaz. Örneğin yasa gereği, haciz memuru belediyenin çöpünü bile kaldırıp götüremez.)
Aslında Detroit durup dururken bugüne gelmedi. Bir zamanlar gelişmişlik ve refahla övünen, dünya otomotiv endüstrisinin kalbinin attığı kent, 1950' lerde keyfini sürdüğü saltanatı ağır aksak 1990' lara kadar sürdürse de, artan maliyetler, başka ülkelerin kimi avantajları nedeniyle şirketlerin kaçışına engel olamadı.
Hele 2000' li yıllar tam bir kâbus oldu. Özellikle de Detroit ile birlikte anılan General Motors ve Chyresler gibi iki dünya devinin 2009' da iflas etmesi gelmekte olan felaketi hızlandırdı.
1950' de yaklaşık 2 milyon olan nüfus bugün 700 bin civarında ve kaçışlar sürüyor... Kentteki üç ambulanstan ikisi çalışmıyor, iki sokak lambasından biri yanmıyor. Ve aynı Detroit 2011'de Amerikanın suç rekortmeni oldu.
Kent içindeki iş ve alışveriş merkezleri başta olmak üzere tam 78 bin bina oturanlar tarafından terk edilmiş, harap vaziyette...
Detroit'in ölümü iki sembol devin batmasıyla zaten bekleniyordu ama böylesi bir trajedik sonu hiç kimse tahmin etmemişti.
7 Eylül 2012' de "Detroit' in hüznünü" kaleme aldığım yazının bir bölümünde şöyle demişim:
"Hüzünlü bir şarkı dinliyorum Detroit' e ağlayan ve o şarkı her şeye rağmen umutsuzluğun içinde umudu yeşertmekte: “Başka bir Detroit olacak” diyor buğulu ses,  gerçekleşmesi neredeyse imkânsız bir hayale yelken açıyor belki de…
Ama o hüzünlü şarkının beslediği umutlardan o kadar uzak ki Detroit’in bugünkü acımasız, yalın, çıplak hali…
Bir zamanlar ABD'nin en önemli şehirlerinden Detroit, kente hayat veren Amerikan otomotiv endüstrisinin çöküşüyle artık bir hayalet şehri andırıyor…
Şimdi merkezdeki caddelerde sıra sıra yer alan terk edilmiş oteller, yüzme havuzları, sinemalar ve okullar, bir zamanların‘ABD büyümesinin Motor Kenti’nin yaşadığı trajik çöküşün simgesi durumunda."
**
Ve 6 Nisan 2013 günü bir kez daha "şehirler de ölür" başlığıyla anlatmışım Detroit'i bekleyen kaçınılmaz sonu:
"Bir zamanların dünya otomotiv başkenti, yıllar içinde gittikçe önemini yitirerek son küresel krizle dibe vurdu ve hayalet şehir adıyla tanımlanmakta.
Şehir merkezindeki dev gökdelenlerin ve binaların neredeyse dörtte üçü boş.
Daha çok kazanmak ve rekabet etmek için ucuz iş gücü peşinde koşan dev şirketler, tesislerini dünyanın başka yerlerine taşıyınca, varlık sebebi otomotiv sayılan kent 8 milyar dolarlık Belediye borçlarıyla iflas etti. Son on yılda nüfusunun %25'ini kaybeden şehir, kredi derecelendirme kuruluşlarının notunu her yıl biraz daha düşürmesiyle artık tahvilleri çöp kabul edilen müflis durumunda.
ABD' de şehirlerin tahvil ihraç edememesi, borçlanamaması bizim pek alışık olmadığımız sonuçları da getiriyor. Örneğin Belediye çöp toplayamıyor, itfaiye hizmet veremiyor, maaş verilemeyince yerel polis bile istihdam edilemiyor. Salgın hastalık risklerinden tutun da polisin çekilmesiyle ortalığa dökülen çeteler ve daha pek çok olumsuzluk.
Ortaya çıkan kaos demografik bozulmayı doğurmakla kalmıyor. "Kötü iyiyi kovar" misali, nispeten nitelikli nüfusun kaçışıyla kent ekonomik, sosyal anlamda dibe vuruyor.
Detroit şimdilik iç karartan bir hikâyeyi anlatıyor. Şimdilik diyorum çünkü sonunun ne olacağını bugünden kestirmek hayli zor."
**
Ne olacağını görmek için fazla beklememize gerek yokmuş meğer...
Kentin iflas etmesi yerel polisin, itfaiye memurunun, ambulans şoförünün, yaşlı bakıcısının maaş alamaması, parklardaki ağaçların, çimenlerin sulanmaması, havuzların temizlenmemesi, çöplerin toplanmaması, çıkacak yangının söndürülememesi, suçlunun yakalanmaması demek...
Son yıllarda kurtarma adına alınan paraların harcanmasında ortaya çıkan yolsuzluk iddiaları, şaibeli işler de tabloya eklenince insanların Detroit' te yaşamaları için akıllarını yitirmiş olmaları gerekiyor.
Soru şu: Hayatın değişmez kuralının işlemesiyle, kötünün iyiyi kovması sonucunda hâkim olan kaosun, yaşamı kabusa çevirdiği Detroit küllerinden bambaşka dinamiklerle yeniden doğar mı?
Yoksa o eski kovboy filmlerinde gördüğümüz hayalet kasabaların yeniçağ versiyonu olarak mı çıkacak karşımıza...
Detroit' in başına gelenler; rekabete ayak uyduramayan, değişim ve dönüşümü algılayamayan, geçmişin yükselen sanayileşmiş ülkelerinin, kentlerinin kapitalizmin tüketip bir yana atma acımasız ilkesi karşısında aczidir aslında.
Er, geç başlarına neyin geleceğini merak eden dünün anlı şanlı sanayi kentlerinin dünde kalan paradigmanın yerine ayakları yere basan yeni modeller geliştirmedikçe neyle karşılaşacaklarını tahmin etmek zor değil.
Detroit'e baksınlar, yeterince dersler bulacaklardır...

 
22 Temmuz 2013 Pazartesi 08:18
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleri
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:06
  • Güneş07:46
  • Öğlen13:02
  • İkindi15:41
  • Akşam17:57
  • Yatsı19:26
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Galatasaray
17
11
3
3
36
3
Beşiktaş
16
10
5
1
35
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
16
6
8
2
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1547 - Rus Çarı Korkunç İvan taç giydi.
1556 - Philip II, İspanya'nın kralı olur.
1795 - Fransa, Hollanda'nın Utrecht şehrini işgal etti.
1846 - İlk Ziraat Bakanlığı (Nazırlığı) kuruldu.
1914 - Altay Spor Kulübü kuruldu.
1925 - Sovyetler Birliği'nde Lev Troçki savaş komiserliği görevinden alındı.
1928 - Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almanya'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki de vardı.
1928Cemal - Reşit Rey'in "12 Anadolu Türküsü" adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi.
1928 - Doktor Şefik Hüsnü Değmer ve arkadaşlarının Türkiye Komünist Partisi davası başladı.
1929 - Josef Stalin'le anlaşmazlığa düşen Nikolay Buharin, Komünist Enternasyonal'in başkanlığından istifa etti.
1952 - Gazeteci ve yazar Ercüment Ekrem Talu'ya Fransız "Légion d'honneur" nişanı verildi. Yazar bu ödüle Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı layık görüldü.
1956 - Uluslararası Basın Enstitüsü Türkiye'de basına baskı yapıldığını açıkladı.
1960 - İşçi Sigortalıları Kurumu İstanbul Hastanesi Cumhurbaşkanı Celal Bayar tarafından hizmete açıldı.
1961 - ABD Türkiye'ye 43 milyon Dolar yardımda bulundu.
1969 - Metroliner treni hizmete girdi
1970 - Muammer Kaddafi Libya başkanı oldu.
1979 - Şah Muhammed Rıza Pehlevi, ailesi ile birlikte İran'ı terk ederek Mısır'a yerleşti.
1980 - Bilim insanları interferon üretmeyi başardı.
1983 - Türk Hava Yolları'nın "Afyon" uçağı Ankara'da düştü: 47 kişi öldü.
1985 - Halkçı Parti (HP) milletvekili Bahriye Üçok, zina yapan erkeklerin de cezalandırılmasını öngören yasa önerisi vermişti. TBMM yasa önerisini reddetti.
1986 - İnternet mühendislik özel kuvvetinin ilk toplantısı.
1986 - New York'ta toplanan Uluslararası PEN Kongresi, Türk hükümetini yazarlarla ilgili tutumunu gözden geçirmeye çağırdı.
1987 - 1 Ocak'ta Pekin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti; yerine Zao Ziyang getirildi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
12.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu081315212246
 
On Numara
09.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu03111215242627283436395356596263657075777880
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
11.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020308202608
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji