Özdemir,'İhracat Yarışında Mersin 20 Yıldır Geriliyor'

Ana Sayfa » Güncel » Sri Lanka yöntemiyle etnik sorun çözmek (1)... Abdullah Ayan yazdı

Sri Lanka yöntemiyle etnik sorun çözmek (1)... Abdullah Ayan yazdı

Çatışma yaşanan her ülkenin kendine has sorunları, bu sorunlardan beslenen dinamikleri devletlerle kavgaya tutuşan örgütleri var. Bu nedenle dünyanın kanayan yaraları yara olarak birbirine benzese de, her birini yaratan neden ve çözümler büyük farklılıklar gösterebiliyor.

 
 
Sri Lanka yöntemiyle etnik sorun çözmek (1)... Abdullah Ayan yazdı

Türkiye’ de yüz yıllık Kürt sorunu özellikle de son yıllarda ne zaman olumlu veya olumsuz bir yöne doğru evrilse iki türlü yöntem dillendiriliyor.

Yöntemlerden biri müzakereyi, diğeri mücadeleyi öngörüyor işin özetinde.

Müzakere denince de akla İngiltere ve Kuzey İrlanda’ daki İRA arasında yıllar süren savaş ardından tarafların uzlaşmasıyla sonuçlanan görüşme süreci geliyor.

Mücadele veya daha gerçekçi ifadeyle “imha yöntemine” en uygun model denince bu alanda gösterilecek en iyi örnek Sri Lanka olsa gerek…

Türkiye’ de defalarca eşiğinden dönülen barış süreçleri ardından başlayan çatışma dönemlerinde savaş şahinlerinin örnek diye sarıldıkları “terörün kökünü kazıma” yönteminin kaynağı da süreçlerde büyük benzerlikler ve paralellikler gösterse de asıl çarpıcı sonuçlarıyla bu ülke…

Öncelikle şunu söyleyeyim: Çatışma yaşanan her ülkenin kendine has sorunları, bu sorunlardan beslenen dinamikleri devletlerle kavgaya tutuşan örgütleri var.

Bu nedenle dünyanın kanayan yaraları yara olarak birbirine benzese de, her birini yaratan neden ve çözümler büyük farklılıklar gösterebiliyor.

Kolombiya’ daki FARC, İspanya’ daki ETA, İrlanda’ daki İRA, Sri Lanka’daki Tamil Kaplanları ile PKK arasında mutlaka benzerlikler olabilir ama hiçbir ülkenin koşulları tam olarak birbirine benzemiyor. O nedenle şu ülkedeki yöntemi alıp şu ülkeye giydirirsek, buradan şu başarılı sonuca ulaşırız diye kestirmeden ulaşılabilecek, basma kalıp ilaç niyetine birine iyi gelenin bir başkasında da aynı başarılı sonucu vereceğine dair garantili reçete yok kısaca…

Hoca Nasrettin’ e mal edilen ünlü hikayeyi hatırlayalım: Çoğunuz biliyorsunuz; minarenin tepesine çıkmış adam korkudan aşağı inememiş, ahali korku dolu gözlerle aşağı bakan adamın derdine derman olur diye her şeye akla eren Hoca’ yı çağırmışlar. Hoca minaredeki adama bakmış ve “bir ip bulun” demiş ve getirilen ipi uzatıp “yüksekten korkmayan biri çıksın da bunu garibin beline bağlasın” demiş. İstenileni yapmış adamın beline bağladıktan sonra ucunu minareden aşağı sarkıtmışlar. Hoca asılmış ipe ve adam aşağı düşüp yere çakılmış. Toplanan ahali Hoca’ ya “ne yaptın öldürdün adamı” diye bağırmaya başlayınca sakalını kaşıyan Hoca cevabı yapıştırmış: “Allah Allah geçen hafta kuyuya düşen adamı bu yolla çekip çıkardım, şimdi niye böyle oldu?”

Sadece bu da değil…

Çoğu ülkenin çatışma ortamı kendi iç dinamikleriyle de sınırlı değil. Dış konjonktür ile de doğrudan ilintili.

Örneğin Kolombiya’ da devlet uyuşturucu ekilen alanları tümüyle kontrol edebilse başta bu ülkeden gönderilen kokainin en ciddi pazarı olan ABD olmak üzere dünyada kaç kişinin umurunda olurdu yıllar süren kanlı kavga?

Ve neden defalarca ateşkesin sağlandığı, herkesin tam da “bu sefer tamam” dediği barış İspanya ve İrlanda/İngiltere örneklerinde olduğu gibi demokrasileri nispeten gelişmiş, oturmuş ülkelere gelir de, diğer çoğu ülkede hep gelip gibi yapar ve tam avuçlarınızda hissettiğiniz an, kuş misali uçup gider?

Bu alanda özellikle de çatışmaların neredeyse kent savaşlarına döndüğü bugün Sri Lanka da yaşananları yeniden hatırlamakta var.

40 yıllık zaman dilimine acıları, geçici sevinçlerini şaşkınlıkla izleyeceğiniz, okuduğunuzda bazen sanki bizi anlatıyor diyeceğiniz bir öyküsü var coğrafi olarak bizden çok uzak ama benzer kimi uygulamalar, öykülerle bize çok yakın bu ada ülkesinin…

Bu nedenle kimi ülkeyi kasıp kavuran çatışmalara yol açan iç dinamikler yanında dış konjonktürün önemi ve çözüme olan etkileri için Sri Lanka önemli bir örnek…

Özellikle Ortadoğu operasyonları gündeme geldiğinde Bengal körfezinin güvenliğine özel önem veren ABD açısından Sri Lanka-Hindistan arasındaki geçişin kontrol edildiği doğu kıyılarının çatışmalardan arındırılıp risklerden uzak bölge olması önem kazanıyorsa, barış görüşmeleri dış dünya denilen konjonktür için önemli hale geliyor.

Peki neden Türkiye’ de ne zaman şiddet dili öne çıksa birilerinin aklına Sri Lanka geliyor?

Sri Lanka ile Türkiye’ yi benzer ve farklı kılan koşullar, örgütler, çatışma nedenleri ne?

Soruların cevabı için Sri Lanka’ yı ve çatışmaları yaratan, besleyen fay hattını anlatmak gerekiyor.

Anlatacağım ama bir sonraki yazıda…

 

Abdullah Ayan

 
24 Aralık 2015 Perşembe 09:11
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçünSamsung Galaxy S6 ve Galaxy S6 Edge'yi tanıttıDünyanın en çok turist alan şehirleriAvşar Kızı, Ilıcalı'ya Fark AttıTelefonlarda 'keşke yazmasaydım' mesajları geri alınabiliyor2014 en sıcak yıl olduMicrosoft’tan Windows 10.. İlk yıl ücretsiz
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:52
  • Güneş07:33
  • Öğlen12:43
  • İkindi15:17
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:03
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Trabzonspor
13
4
3
6
15
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1240 - Moğol hükümdarı Batu Han ve emrindeki Altın Ordu, Kiev şehrini fethetti.
1492 - Kristof Kolomb altın araştırmaları yapmak için Santa Domingo adasına vardı.
1768 - Encyclopedia Britannica'nın ilk baskısı yapıldı.
1790 - ABD Kongresi, New York'tan Philadelphia'ya taşındı.
1862 - ABD Başkanı Abraham Lincoln, Minnesota'daki Sioux isyanına katılarak tutuklanan 303 kızılderiliden 39'unun asılmasına karar verdi; idamlar 26 Aralık'ta infaz edildi.
1865 - ABD anayasasına köleliği yasaklayan madde eklendi.
1877 - Washington Post gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.
1877 - Thomas Edison ilk ses kaydını gerçekleştirdi.
1917 - Halifax'da (Kanada) bir cephane deposu patladı: 1900'den fazla kişi öldü, şehrin bir kısmı harabeye döndü.
1917 - Finlandiya, Rusya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1922 - Mustafa Kemal, Ankara'da görüştüğü Hakimiyeti Milliye ve Yenigün gazetelerinin muhabirlerine, Halk Fırkası'nı kuracağını açıkladı.
1922 - İrlanda Bağımsız Eyaleti kuruldu.
1922 - İnsülin ilk kez Kanada'da bir hastanede hastalar üzerinde denendi.
1937 - Türkiye, 1927'de imzalanan Türkiye-Suriye iyi komşuluk sözleşmesini feshetti.
1938 - Fransa ve Almanya dostluk anlaşması imzaladı.
1940 - Yunanistan, Arnavutluk'ta Premete kentini işgal etti.
1959 - ABD Başkanı General Eisenhower, resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi.
1971 - Hindistan, Pakistan'dan bağımsızlığını ilan eden Bangladeş Demokratik Cumhuriyeti'ni tanıdığını açıkladı. Pakistan Hindistan'la bütün diplomatik ilişkilerini kesti.
1981 - Kılık kıyafet yönetmeliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Okullarda başörtüsü ve sakal yasaklandı.
1983 - MGK yönetimi sona erdi. Konsey, çıkardığı son yasayla kendi dönemlerini kötüleyen ya da küçük düşüren her türlü yazılı ve sözlü beyanı yasakladı.
1994 - THY'nin Boeing-737 tipi bir yolcu uçağı Van'da düştü: 56 kişi öldü.
1997 - Antonov tipi bir Rus kargo uçağı, Irkutsk-Sibirya'da evlerine arasına düştü: 67 kişi öldü.
1998 - Hugo Chávez Frías, Venezuellada başkan seçildi.
963 - VIII. Leo, Papa seçildi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
01.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu101823343650
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
30.11.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu041011162601
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji