Mersin hinterlandı Ocak-Kasım 2016 ekonomik verileri açıklandı

Ana Sayfa » Güncel » Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Yetersiz kaynakların yarattığı sorunlarla 1984'de kadar boğuşan Mersinin su öyküsü (son bölüm)

 
 
Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Mersine bol ve sağlıklı suya kavuşturacağı iddiasıyla kısa zamanda tamamlanıp 5 Ocak 1939 günü büyük bir törenle hizmete açılan filtre/arıtma tesisi sayesinde musluklar tıslamadan kurtulur ama kısa süre sonra dağıtılan suyun yakın yerleşimler bir yana 28 bin nüfuslu* Mersin şehir merkezinin ihtiyacına bile cevap vermediği anlaşılır.

Belediye Jansen planı çerçevesinde su tesisinin kapasite ve tazyikini de göz önüne alıp Meclisten Mersin merkezde yapılacak meskenlerin iki katla sınırlandırılması kararını geçirse de sorun orta yerde durmaktadır.

Belediye Başkanı Mithat Toroğlu haftalar sürecek temaslar için yeniden trene atlayıp Ankara yollarına düşer.

Filtre tesisinin genişletilmesi için kapısını çaldığı Belediyeler Bankası’ nı ikna eder, Bankadan kapasite artırımı için gerekli ilave kredinin sağlanması sözünü alır.

15 gün süren Ankara temaslarının ardından 3 Mayıs 1939’ da döner Mersin’ e ve ayağının tozuyla gazetecilere “su tesisatının ilave inşaat keşfi için 16 bin liralık istikraz işimiz tekemmül etmiştir” müjdesini bizzat verir. (5 Mayıs 1939 Yeni Mersin haberi)

Esasen apar topar kurtuluş gününe denk getirilen açılışın ardından 20 Şubat 1939’ ta Mersine gelip yaptıkları inceleme ardından şartnameye uygun bulunduğu kanaatiyle geçici kabulünü yapan Belediyeler İmar Heyeti de tesisin genişletilmesi kanaatiyle dönmüştür Ankara’ ya…

Mersin Belediyesi Belediyeler Bankasından gerekli krediyi sağlar hem de Bankanın borçlanma faizini %6,5’tan 5,5’ a indirmesi nedeniyle çok daha iyi şartlarda borçlanarak.

Tesisin genişletilme çabaları yanında içme suyu ile ilgili ilginç gelişmeler de konu olur gazetelere.

Örneğin 22 Temmuz 1939 tarihli Yeni Mersin’ de yer alan “Belediye gazinosunda müşteriye getirilen şişedeki kurtlu su” haberi ve anında gelen tekzip…

Sıhhat ve İçtimai Muavenet (Sağlık ve Sosyal Yardım) Müdürü Dr. Tevfik Demirok imzasıyla gönderilen açıklamada özetle şöyle denir:

“Fennin bütün esaslarıyla işlenen su tesisatı normal işlenmektedir. Su her gün bakteriyolojik muayeneden geçirilmekte, sıhhi vasıfları sıhhat ve Belediye dairelerinde devamlı takip edilmektedir. Mersin havuzlarından ve filtreden geçen, dezenfeksiyona tabi tutulan, deposu muayyen günlerde boşaltılan ve mevsim itibariyle de fazla istihlakten (tüketimden) dolayı çok kısa sürede demir borulu şebekeye karışan bir suda kurt bulunmasına madden ve fennen imkan olamaz. Belediye gazinosunda şişe içinde görüldüğü bildirilen kurt herhangi bir sinek sürfesinden (kurtçuk) ibaret olabileceği gibi dışarıdan şişeye düşmüş olması da muhakkaktır (…)”

1940 Mayıs ayı toplantısını yapan Belediye Meclisi içme suyu kullanımı ve fiyatlarında yeni düzenlemeler yapar. Örneğin su talimatnamesine her abonenin ayda en az 5 m3 olmak üzere yılda 60 m3 tüketmesi zorunlu hale getirilir. Ayrıca fiyatlarda da indirime gidilir; eskiden 15 m3 tüketime kadar m3 başına 15 kuruş olan fiyat 11-30 m3 arası tüketimde 10 kuruşa, 31-100 m3 arası tüketimde ise 8 kuruşa indirilir.

Belediye abonelerin su tüketimini teşvik edip para toplamaya çabalarken tarlalarını sulayacak suyu bulamayanların, susuzluktan kuruyan narenciye bahçe sahiplerinin trajik öyküleri hiç bitmez.

1941 Haziranında yayınlanan bir yazı sorunu özlü biçimde yansıtmaktadır:

“15 bin dönüme ulaşan portakal bahçelerini sulamak için mevcut su kifayet etmemektedir. Sebze bahçelerinden sıra gelip te portakalları sulayıncaya kadar ağaçlarımız kuruyacak. Böyle herkes dilediği gibi sebze bahçesi yaparsa yüzbinlerce lira ve yıllarca emek sarfıyla meydana gelen portakal bahçelerinin sonu muhakkak felakettir. Hele Allah göstermesin bir kuraklık ta olursa birkaç ay içinde milyonlarca servetin yerinde yeller esecek ve portakal ağaçlarını odun yapmaktan başka çare kalmayacaktır. Sadece 15 bin dönüm toprak sulanmıyor. Mersin şehri de bu suyu tüketiyor. Bu su herhangi bir sebepten dolayı azalırsa asıl felaket bütün çıplaklığı ile o zaman kendini gösterecek.

(…) Şu halde ne yapılmalıdır? Mersin çayının ovaya çıktığı yer boğaz pek dar ve dar olduğu gibi önü de kapalıdır. Bu dar yere bir baraj yapılmalıdır. Ancak o zaman 15 bin değil yüz binlerce dönüm toprağı sulamak mümkün olur. Bunun bir devlet işi olduğuna inanmakta imkânsızdır.

Sulama ücreti olarak belediye dönüm başına 40 kuruş aldığına göre bu bir belediye ve şehrin kendi işidir. (…)”

Daha önce Berdan’ dan açılacak kanallarla içme ve toprak sulamasında kullanılacak su projelerine bu kez Mersin çayı (günümüzdeki Müftü Deresi) üzerine kurulacak bir baraj önerisi…

Mersin 1970’ lerin ortalarına kadar durmadan proje üretir ama kesin çözüm ancak Kaya Mutlu döneminde Berdan üzerine kurulacak baraj ve arıtma tesisinden 1984 yılında projenin tamamlanması sonrası Tarsus ve Mersin’ e su tedarikiyle mümkün olacaktır.

O tarihe kadar muhtelif yerlerde kuyular açılmış, 29 bine ulaşan aboneye su ancak haftanın belli günleri münavebe ile (dönüşümlü) belli saatlerde su verilebilmiştir.

Sorunun kökünden çözümü yukarıda değindiğim gibi Berdan’ dan sağlanan bol ve kaliteli su ile mümkün olur, Mezitli’ nin Büyükşehir’e bağlanması sonucu yetmemeye başlayan Tarsus-Mersin birinci isale hattına ikincisinin de eklenmesiyle dar boğaz kolaylıkla aşılır.

Bugünlerde hızla ilerleyen ve yine Berdan ırmağı üzerinde yapılmakta olan Pamuklu barajının tamamlanmasıyla bölgede hem çok daha geniş tarım alanlarının sulanması, hem de ihtiyaç duyulacak içme suyunun Berdan kurumadığı sürece uzun yıllar sağlanacağı yeni ve kaliteli ilave kaynak hayata geçmiş olacak…

 

*Milletvekili seçimi nedeniyle 1939 başında yapılan sayıma göre Mersin merkez 27.842 ve merkeze bağlı köyler 34.038 nüfusa sahip olup sonuçta Mersin merkeze kayıtlı toplam nüfus 61.880’ dir.

 

 Abdullah Ayan

 

 
9 Mayıs 2016 Pazartesi 07:31
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdıAkdeniz İlçe Teşkilat İçi Eğitim Ve Referandum Hazırlık Toplantısını GerçekleştirdiÖzturan,10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü KutladıMESİAD Başkan Vekili Hasan Engin, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler gününü kutladıErcik, 'Güçlü Bir Demokrasi Güçlü Bir Basın İle Mümkündür'Facebook messenger'de sohbet odaları başlıyorBu bilgisayar saniyede 93 trilyon işlem yapıyorGalaxy S7 dört farklı versiyonla geliyorLamborghini mi, Ferrari mi?Facebook'un karı %52 artışla 5,84 milyar dolarDengede durarak felç olma riskinizi ölçün
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Bumerang - Yazarkafe
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:06
  • Güneş07:45
  • Öğlen13:02
  • İkindi15:43
  • Akşam17:59
  • Yatsı19:28
 
Anket
.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
17
11
6
0
39
2
Beşiktaş
17
11
5
1
38
3
Galatasaray
17
11
3
3
36
4
Fenerbahçe
17
9
5
3
32
5
Bursaspor
17
8
3
6
27
6
Osmanlıspor FK
17
6
8
3
26
7
Antalyaspor
17
7
4
6
25
8
Konyaspor
17
6
6
5
24
9
Gençlerbirliği
17
5
7
5
22
10
Trabzonspor
17
6
3
8
21
11
K.D.Ç. Karabük
17
6
3
8
21
12
Kasımpaşa
17
6
3
8
21
13
Akhisar Bld.
17
5
5
7
20
14
Alanyaspor
17
5
3
9
18
15
Ç. Rizespor
17
4
4
9
16
16
Kayserispor
17
3
3
11
12
17
Gaziantepspor
17
3
2
12
11
18
Adanaspor
17
2
5
10
11
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1535 - İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro Peru'nun başkenti Lima'yı keşfetti.
1778 - İngiliz kaşif James Cook, Hawaii'ye ulaştı.
1886 - Kadınlar, Şükufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı.
1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.
1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur.
1910 - Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865'te Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti.
1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene B. Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania gemisine indi.
1912 - Kaptan Robert Scott Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.
1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.
1924 - İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.
1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkum edilmişlerdi.
1931 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi yarışmasını, Naşide Saffet Hanım kazandı.
1940 - Milli Koruma Kanunu kabul edildi.
1943 - Sovyetler, Leningrad'da hüküm süren Nazi kuşatmasını kırdıklarını açıkladı.
1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.
1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi.
1947 - İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu.
1950 - Demokrat Parti (DP) işçiye grev hakkı istedi.
1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransız'ların eline geçti.
1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.
1966 - Vefa Poyraz İstanbul valiliğine atandı.
1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkumlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkum açlık grevine başladı.
1969 - ABD'li bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu.
1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı.
1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.
1984 - -Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında sanıklara tek tip elbise giydirildi.
1989 - Kıbrıslı işadamı Asil Nadir, Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.
1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı.
1991 - Hükümet, TBMM'den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı.
1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.
1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi.
2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı.
532 - Konstantinopolis (günümüzde İstanbul)'te başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
12.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu081315212246
 
On Numara
16.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060711131823272934414550515259676973747579
 
Sayısal Loto
14.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu052629343536
 
Şans Topu
11.01.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020308202608
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji