Bakan Elvan’dan Emeklilere TOKİ Müjdesi

Ana Sayfa » Güncel » Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Yetersiz kaynakların yarattığı sorunlarla 1984'de kadar boğuşan Mersinin su öyküsü (son bölüm)

 
 
Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Mersine bol ve sağlıklı suya kavuşturacağı iddiasıyla kısa zamanda tamamlanıp 5 Ocak 1939 günü büyük bir törenle hizmete açılan filtre/arıtma tesisi sayesinde musluklar tıslamadan kurtulur ama kısa süre sonra dağıtılan suyun yakın yerleşimler bir yana 28 bin nüfuslu* Mersin şehir merkezinin ihtiyacına bile cevap vermediği anlaşılır.

Belediye Jansen planı çerçevesinde su tesisinin kapasite ve tazyikini de göz önüne alıp Meclisten Mersin merkezde yapılacak meskenlerin iki katla sınırlandırılması kararını geçirse de sorun orta yerde durmaktadır.

Belediye Başkanı Mithat Toroğlu haftalar sürecek temaslar için yeniden trene atlayıp Ankara yollarına düşer.

Filtre tesisinin genişletilmesi için kapısını çaldığı Belediyeler Bankası’ nı ikna eder, Bankadan kapasite artırımı için gerekli ilave kredinin sağlanması sözünü alır.

15 gün süren Ankara temaslarının ardından 3 Mayıs 1939’ da döner Mersin’ e ve ayağının tozuyla gazetecilere “su tesisatının ilave inşaat keşfi için 16 bin liralık istikraz işimiz tekemmül etmiştir” müjdesini bizzat verir. (5 Mayıs 1939 Yeni Mersin haberi)

Esasen apar topar kurtuluş gününe denk getirilen açılışın ardından 20 Şubat 1939’ ta Mersine gelip yaptıkları inceleme ardından şartnameye uygun bulunduğu kanaatiyle geçici kabulünü yapan Belediyeler İmar Heyeti de tesisin genişletilmesi kanaatiyle dönmüştür Ankara’ ya…

Mersin Belediyesi Belediyeler Bankasından gerekli krediyi sağlar hem de Bankanın borçlanma faizini %6,5’tan 5,5’ a indirmesi nedeniyle çok daha iyi şartlarda borçlanarak.

Tesisin genişletilme çabaları yanında içme suyu ile ilgili ilginç gelişmeler de konu olur gazetelere.

Örneğin 22 Temmuz 1939 tarihli Yeni Mersin’ de yer alan “Belediye gazinosunda müşteriye getirilen şişedeki kurtlu su” haberi ve anında gelen tekzip…

Sıhhat ve İçtimai Muavenet (Sağlık ve Sosyal Yardım) Müdürü Dr. Tevfik Demirok imzasıyla gönderilen açıklamada özetle şöyle denir:

“Fennin bütün esaslarıyla işlenen su tesisatı normal işlenmektedir. Su her gün bakteriyolojik muayeneden geçirilmekte, sıhhi vasıfları sıhhat ve Belediye dairelerinde devamlı takip edilmektedir. Mersin havuzlarından ve filtreden geçen, dezenfeksiyona tabi tutulan, deposu muayyen günlerde boşaltılan ve mevsim itibariyle de fazla istihlakten (tüketimden) dolayı çok kısa sürede demir borulu şebekeye karışan bir suda kurt bulunmasına madden ve fennen imkan olamaz. Belediye gazinosunda şişe içinde görüldüğü bildirilen kurt herhangi bir sinek sürfesinden (kurtçuk) ibaret olabileceği gibi dışarıdan şişeye düşmüş olması da muhakkaktır (…)”

1940 Mayıs ayı toplantısını yapan Belediye Meclisi içme suyu kullanımı ve fiyatlarında yeni düzenlemeler yapar. Örneğin su talimatnamesine her abonenin ayda en az 5 m3 olmak üzere yılda 60 m3 tüketmesi zorunlu hale getirilir. Ayrıca fiyatlarda da indirime gidilir; eskiden 15 m3 tüketime kadar m3 başına 15 kuruş olan fiyat 11-30 m3 arası tüketimde 10 kuruşa, 31-100 m3 arası tüketimde ise 8 kuruşa indirilir.

Belediye abonelerin su tüketimini teşvik edip para toplamaya çabalarken tarlalarını sulayacak suyu bulamayanların, susuzluktan kuruyan narenciye bahçe sahiplerinin trajik öyküleri hiç bitmez.

1941 Haziranında yayınlanan bir yazı sorunu özlü biçimde yansıtmaktadır:

“15 bin dönüme ulaşan portakal bahçelerini sulamak için mevcut su kifayet etmemektedir. Sebze bahçelerinden sıra gelip te portakalları sulayıncaya kadar ağaçlarımız kuruyacak. Böyle herkes dilediği gibi sebze bahçesi yaparsa yüzbinlerce lira ve yıllarca emek sarfıyla meydana gelen portakal bahçelerinin sonu muhakkak felakettir. Hele Allah göstermesin bir kuraklık ta olursa birkaç ay içinde milyonlarca servetin yerinde yeller esecek ve portakal ağaçlarını odun yapmaktan başka çare kalmayacaktır. Sadece 15 bin dönüm toprak sulanmıyor. Mersin şehri de bu suyu tüketiyor. Bu su herhangi bir sebepten dolayı azalırsa asıl felaket bütün çıplaklığı ile o zaman kendini gösterecek.

(…) Şu halde ne yapılmalıdır? Mersin çayının ovaya çıktığı yer boğaz pek dar ve dar olduğu gibi önü de kapalıdır. Bu dar yere bir baraj yapılmalıdır. Ancak o zaman 15 bin değil yüz binlerce dönüm toprağı sulamak mümkün olur. Bunun bir devlet işi olduğuna inanmakta imkânsızdır.

Sulama ücreti olarak belediye dönüm başına 40 kuruş aldığına göre bu bir belediye ve şehrin kendi işidir. (…)”

Daha önce Berdan’ dan açılacak kanallarla içme ve toprak sulamasında kullanılacak su projelerine bu kez Mersin çayı (günümüzdeki Müftü Deresi) üzerine kurulacak bir baraj önerisi…

Mersin 1970’ lerin ortalarına kadar durmadan proje üretir ama kesin çözüm ancak Kaya Mutlu döneminde Berdan üzerine kurulacak baraj ve arıtma tesisinden 1984 yılında projenin tamamlanması sonrası Tarsus ve Mersin’ e su tedarikiyle mümkün olacaktır.

O tarihe kadar muhtelif yerlerde kuyular açılmış, 29 bine ulaşan aboneye su ancak haftanın belli günleri münavebe ile (dönüşümlü) belli saatlerde su verilebilmiştir.

Sorunun kökünden çözümü yukarıda değindiğim gibi Berdan’ dan sağlanan bol ve kaliteli su ile mümkün olur, Mezitli’ nin Büyükşehir’e bağlanması sonucu yetmemeye başlayan Tarsus-Mersin birinci isale hattına ikincisinin de eklenmesiyle dar boğaz kolaylıkla aşılır.

Bugünlerde hızla ilerleyen ve yine Berdan ırmağı üzerinde yapılmakta olan Pamuklu barajının tamamlanmasıyla bölgede hem çok daha geniş tarım alanlarının sulanması, hem de ihtiyaç duyulacak içme suyunun Berdan kurumadığı sürece uzun yıllar sağlanacağı yeni ve kaliteli ilave kaynak hayata geçmiş olacak…

 

*Milletvekili seçimi nedeniyle 1939 başında yapılan sayıma göre Mersin merkez 27.842 ve merkeze bağlı köyler 34.038 nüfusa sahip olup sonuçta Mersin merkeze kayıtlı toplam nüfus 61.880’ dir.

 

 Abdullah Ayan

 

 
9 Mayıs 2016 Pazartesi 07:31
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Tarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldıMiniklerden Büyük Nağmeler Mezitli’de 26. Jakaranda koruluğu açıldı Çalgı Çengi’nin Ünlü Oyuncuları Forum Mersin’de Hayranlarıyla Buluşuyor Çocukların isteğiyle Mezitli'ye kar yağdı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:58
  • Güneş06:33
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:27
  • Akşam19:03
  • Yatsı20:28
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1791 - Hollanda'lı kadın hakları savunucusu Etta Palm, Gerçeğin Dostları Konfederasyonu olarak bilinen kadın kulüplerini kurdu.
1801 - I. Aleksandr Rusya İmparatorluğunun çarı oldu.
1839 - OK sözcüğü ("oll korrect") Boston Morning Post gazetesinde ilk kez kayıtlara geçti.
1848 - Macaristan, Avusturya'dan bağımsızlığını ilan etti.
1855 - Dolmabahçe Camii ibadete açıldı.
1903 - Wright Kardeşler ilk sabit kanatlı uçakları için patent başvurusunda bulundular.
1919 - Benito Mussolini, İtalya'da Fasci italiani di combattimento (sonraki Nasyonal Faşist Parti)'yu kurdu.
1921 - II. İnönü Muharebesi başladı. Yunan birlikleri, Uşak ve Bursa üzerinden, Afyon ve Eskişehir'e doğru iki koldan taarruz başlattı.
1925 - Sessiz sinema döneminin en pahalı filmi, (3.9 milyon dolar) "Ben Hur" gösterime girdi.
1931 - Türk çocuklarının ilk öğrenimlerini Türk okullarında yapmalarını zorunlu kılan kanun kabul edildi.
1933 - Alman Milli Meclisi Reichstag, Adolf Hitler'e kararnamelerle ülkeyi yönetme yetkisi verdi.
1946 - Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel, Cami Baykut ve Halil Lütfi Dördüncü, çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı. Daha sonra dava Yargıtayca bozuldu ve gazeteciler serbest bırakıldılar.
1949 - Büyük Doğu dergisi sahibi Necip Fazıl Kısakürek, kumar oynarken polis tarafından yakalandı.
1956 - Pakistan, ilk İslam cumhuriyeti oldu.
1959 - Ankara'da yayınlanan Öncü gazetesi süresiz olarak kapatıldı.
1960 - Said Nursi Mardin'de vefat etti.
1971 - Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu liderlerinden Deniz Gezmiş'in arkadaşları Hüseyin İnan ve Mehmet Nakipoğlu yakalandı.
1972 - Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen idam cezalarını onayladı.
1974 - Hükümet, İmralı Adası'nda gömülü olan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın mezarlarının başka bir yere taşınabilmesine izin verdi.
1977 - Liselerde okutulan "Felsefeye Başlangıç" adlı kitabın yazarı Prof. Nebahat Küyel, Aleviler'i küçük düşürme iddiasıyla yargılandı.
1979 - MSP eski milletvekili Halit Kahraman eroin kaçırırken Yunanistan'da yakalandı.
1989 - Utah Üniversitesi'nden Stanley Pons ve Martin Fleischmann, soğuk füzyon konusundaki buluşlarını açıkladılar.
1990 - Cizre'de binlerce kişi yürüyüş yaptı.
1992 - Şırnak'ın Cizre ilçesinde çıkan olaylarda, güvenlik güçleri ile göstericiler arasındaki çatışmaları izleyen Sabah Gazetesi muhabiri İzzet Kezer başından vurularak öldü.
1994 - Aeroflot tipi bir yolcu uçağı Sibirya'da düştü: 75 kişi öldü.
1994 - Meksika başkan adayı Luis Donaldo Colosio, seçim hazırlıkları sırasında düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü.
1996 - Ankara'da öğrenciler harçları protesto eylemi yaptılar. Çıkan olaylar sonrasında Dil Tarih Coğrafya Fakültesi binasına giren polis 127 öğrenciyi gözaltına aldı. Olaylarda 51 polis ve 100 öğrenci yaralandı.
1996 - Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Oğuzhan Asiltürk, Türk Silahlı Kuvvetleri'ni din düşmanlığı yapmakla suçladı.
1998 - Bakanlar Kurulunda irticayla mücadelede alınması gereken önlemleri içeren yasa tasarılarının büyük bölümü imzalandı.
1999 - Paraguay Başkan yardımcısı Luis María Argaña suikast sonucu öldürüldü.
2000 - Galatasaray futbol takımı, Avrupa Futbol Birliği, UEFA Kupası çeyrek finalinde deplasmandaki ilk maçta 4-1 yendiği Mallorca'yı Ali Sami Yen Stadı'nda da yenip, yarı finalist oldu.
2001 - NATO, Kosova savaşında seyreltilmiş uranyum mermisi kullandığını itiraf etti.
2001 - Sovyet uzay istasyonu Mir'in görevi sonlandırıldı.
2004 - Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nce yürütülen Şehitler Coğrafyası projesi kapsamında yapılan araştırmalar sonucu, Gelibolu Yarımadası'nda iki bin askerin gömüldüğü gerçek şehitlik bulundu.
2008 - Ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alınan İlhan Selçuk, savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldı ve yurt dışına çıkışı yasaklandı.
625 - Arabistan'da Müslümanlarla Kureyşler arasında Uhud Savaşı başladı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
16.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010719404251
 
On Numara
20.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02040506071012162021253038404556586372747577
 
Sayısal Loto
18.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121628374649
 
Şans Topu
22.03.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu042426293111
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji