Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Güncel » Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Yetersiz kaynakların yarattığı sorunlarla 1984'de kadar boğuşan Mersinin su öyküsü (son bölüm)

 
 
Su müzesi -4- Mersinin bitmeyen su çilesi... Abdullah Ayan yazdı

Mersine bol ve sağlıklı suya kavuşturacağı iddiasıyla kısa zamanda tamamlanıp 5 Ocak 1939 günü büyük bir törenle hizmete açılan filtre/arıtma tesisi sayesinde musluklar tıslamadan kurtulur ama kısa süre sonra dağıtılan suyun yakın yerleşimler bir yana 28 bin nüfuslu* Mersin şehir merkezinin ihtiyacına bile cevap vermediği anlaşılır.

Belediye Jansen planı çerçevesinde su tesisinin kapasite ve tazyikini de göz önüne alıp Meclisten Mersin merkezde yapılacak meskenlerin iki katla sınırlandırılması kararını geçirse de sorun orta yerde durmaktadır.

Belediye Başkanı Mithat Toroğlu haftalar sürecek temaslar için yeniden trene atlayıp Ankara yollarına düşer.

Filtre tesisinin genişletilmesi için kapısını çaldığı Belediyeler Bankası’ nı ikna eder, Bankadan kapasite artırımı için gerekli ilave kredinin sağlanması sözünü alır.

15 gün süren Ankara temaslarının ardından 3 Mayıs 1939’ da döner Mersin’ e ve ayağının tozuyla gazetecilere “su tesisatının ilave inşaat keşfi için 16 bin liralık istikraz işimiz tekemmül etmiştir” müjdesini bizzat verir. (5 Mayıs 1939 Yeni Mersin haberi)

Esasen apar topar kurtuluş gününe denk getirilen açılışın ardından 20 Şubat 1939’ ta Mersine gelip yaptıkları inceleme ardından şartnameye uygun bulunduğu kanaatiyle geçici kabulünü yapan Belediyeler İmar Heyeti de tesisin genişletilmesi kanaatiyle dönmüştür Ankara’ ya…

Mersin Belediyesi Belediyeler Bankasından gerekli krediyi sağlar hem de Bankanın borçlanma faizini %6,5’tan 5,5’ a indirmesi nedeniyle çok daha iyi şartlarda borçlanarak.

Tesisin genişletilme çabaları yanında içme suyu ile ilgili ilginç gelişmeler de konu olur gazetelere.

Örneğin 22 Temmuz 1939 tarihli Yeni Mersin’ de yer alan “Belediye gazinosunda müşteriye getirilen şişedeki kurtlu su” haberi ve anında gelen tekzip…

Sıhhat ve İçtimai Muavenet (Sağlık ve Sosyal Yardım) Müdürü Dr. Tevfik Demirok imzasıyla gönderilen açıklamada özetle şöyle denir:

“Fennin bütün esaslarıyla işlenen su tesisatı normal işlenmektedir. Su her gün bakteriyolojik muayeneden geçirilmekte, sıhhi vasıfları sıhhat ve Belediye dairelerinde devamlı takip edilmektedir. Mersin havuzlarından ve filtreden geçen, dezenfeksiyona tabi tutulan, deposu muayyen günlerde boşaltılan ve mevsim itibariyle de fazla istihlakten (tüketimden) dolayı çok kısa sürede demir borulu şebekeye karışan bir suda kurt bulunmasına madden ve fennen imkan olamaz. Belediye gazinosunda şişe içinde görüldüğü bildirilen kurt herhangi bir sinek sürfesinden (kurtçuk) ibaret olabileceği gibi dışarıdan şişeye düşmüş olması da muhakkaktır (…)”

1940 Mayıs ayı toplantısını yapan Belediye Meclisi içme suyu kullanımı ve fiyatlarında yeni düzenlemeler yapar. Örneğin su talimatnamesine her abonenin ayda en az 5 m3 olmak üzere yılda 60 m3 tüketmesi zorunlu hale getirilir. Ayrıca fiyatlarda da indirime gidilir; eskiden 15 m3 tüketime kadar m3 başına 15 kuruş olan fiyat 11-30 m3 arası tüketimde 10 kuruşa, 31-100 m3 arası tüketimde ise 8 kuruşa indirilir.

Belediye abonelerin su tüketimini teşvik edip para toplamaya çabalarken tarlalarını sulayacak suyu bulamayanların, susuzluktan kuruyan narenciye bahçe sahiplerinin trajik öyküleri hiç bitmez.

1941 Haziranında yayınlanan bir yazı sorunu özlü biçimde yansıtmaktadır:

“15 bin dönüme ulaşan portakal bahçelerini sulamak için mevcut su kifayet etmemektedir. Sebze bahçelerinden sıra gelip te portakalları sulayıncaya kadar ağaçlarımız kuruyacak. Böyle herkes dilediği gibi sebze bahçesi yaparsa yüzbinlerce lira ve yıllarca emek sarfıyla meydana gelen portakal bahçelerinin sonu muhakkak felakettir. Hele Allah göstermesin bir kuraklık ta olursa birkaç ay içinde milyonlarca servetin yerinde yeller esecek ve portakal ağaçlarını odun yapmaktan başka çare kalmayacaktır. Sadece 15 bin dönüm toprak sulanmıyor. Mersin şehri de bu suyu tüketiyor. Bu su herhangi bir sebepten dolayı azalırsa asıl felaket bütün çıplaklığı ile o zaman kendini gösterecek.

(…) Şu halde ne yapılmalıdır? Mersin çayının ovaya çıktığı yer boğaz pek dar ve dar olduğu gibi önü de kapalıdır. Bu dar yere bir baraj yapılmalıdır. Ancak o zaman 15 bin değil yüz binlerce dönüm toprağı sulamak mümkün olur. Bunun bir devlet işi olduğuna inanmakta imkânsızdır.

Sulama ücreti olarak belediye dönüm başına 40 kuruş aldığına göre bu bir belediye ve şehrin kendi işidir. (…)”

Daha önce Berdan’ dan açılacak kanallarla içme ve toprak sulamasında kullanılacak su projelerine bu kez Mersin çayı (günümüzdeki Müftü Deresi) üzerine kurulacak bir baraj önerisi…

Mersin 1970’ lerin ortalarına kadar durmadan proje üretir ama kesin çözüm ancak Kaya Mutlu döneminde Berdan üzerine kurulacak baraj ve arıtma tesisinden 1984 yılında projenin tamamlanması sonrası Tarsus ve Mersin’ e su tedarikiyle mümkün olacaktır.

O tarihe kadar muhtelif yerlerde kuyular açılmış, 29 bine ulaşan aboneye su ancak haftanın belli günleri münavebe ile (dönüşümlü) belli saatlerde su verilebilmiştir.

Sorunun kökünden çözümü yukarıda değindiğim gibi Berdan’ dan sağlanan bol ve kaliteli su ile mümkün olur, Mezitli’ nin Büyükşehir’e bağlanması sonucu yetmemeye başlayan Tarsus-Mersin birinci isale hattına ikincisinin de eklenmesiyle dar boğaz kolaylıkla aşılır.

Bugünlerde hızla ilerleyen ve yine Berdan ırmağı üzerinde yapılmakta olan Pamuklu barajının tamamlanmasıyla bölgede hem çok daha geniş tarım alanlarının sulanması, hem de ihtiyaç duyulacak içme suyunun Berdan kurumadığı sürece uzun yıllar sağlanacağı yeni ve kaliteli ilave kaynak hayata geçmiş olacak…

 

*Milletvekili seçimi nedeniyle 1939 başında yapılan sayıma göre Mersin merkez 27.842 ve merkeze bağlı köyler 34.038 nüfusa sahip olup sonuçta Mersin merkeze kayıtlı toplam nüfus 61.880’ dir.

 

 Abdullah Ayan

 

 
 
9 Mayıs 2016 Pazartesi 07:31
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:41
  • Güneş07:21
  • Öğlen12:38
  • İkindi15:19
  • Akşam17:36
  • Yatsı19:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1889 - İlk otomatik plâkçalar (jukebox) San Francisco'da bir salonda hizmete girdi.
1925 - Şura-yı Devlet (Danıştay) kanunu kabul edildi.
1928 - İnhisarlar İdaresi (Tekel) rakı imalatına başladı.
1935 - İstanbul-Haliç Şirketi'nin faaliyetine son verildi; vapur hizmetlerini İstanbul Belediyesi üstlendi.
1936 - İstanbul'da tramvay ücretlerine on paralık zam yapılması üzerine, Hüseyin Cahit Yalçın, İstanbul valisi Muhittin Üstündağ'ı mahkemeye verdi.
1936 - Henry R. Luce tarafından yayımlanan Life dergisinin ilk sayısı çıktı.
1938 - Adolf Hitler 5.000 markın üzerinde malı olan yahudilere yüzde 20 oranında vergi koydu.
1942 - Casablanca filminin ilk gösterimi, New York'ta yapıldı.
1946 - Fransız Donanması Vietnam'ın Hai Phong kentini topa tuttu, 6,000 sivil öldü.
1947 - İstanbul İnönü Stadı açıldı. Statta ilk golü Süleyman Seba attı.
1954 - Bedii Faik Dünya gazetesinde, devlet bakanı Mükerrem Sarol'a hakaret ettiği iddiasıyla tutuklandı.
1963 - BBC Televizyonu, dünyanın en uzun süre yayınlanan bilimkurgu televizyon dizisi olan Doctor Who'nun ilk bölümünü yayına verdi.
1964 - Başbakan İsmet İnönü başkanlığında toplanan Milli Güvenlik Kurulu, Türkiye karasularının 6 milden 12 mile çıkarılmasını kararlaştırdı.
1968 - Aroma Meyve Suyu fabrikası Bursa'da hizmete açıldı.
1970 - Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeliği için 22 yıllık geçiş dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandı.
1971 - Çin Halk Cumhuriyeti temsilcileri, BM ve BM Güvenlik Konseyi toplantılarına ilk defa katıldılar.
1980 - Güney İtalya'da deprem: yaklaşık 4,800 kişi öldü.
1985 - DSP genel başkanlığına Rahşan Ecevit seçildi.
1985 - Atina'dan Kahire'ye gitmek üzere havalanan Mısır havayollarına ait bir yolcu uçağı silahlı kişilerce kaçırılarak Malta'ya indi. Mısırlı komandoların kurtarma girişiminde 60 kişi öldü.
1990 - Tansu Çiller, DYP'den siyasete atıldı.
1996 - Bergama'da siyanürle altın üretimine karşı çıkan köylüler büyük bir gösteri yaptı.
1996 - Etiyopya havayollarına ait bir yolcu uçağı kaçırıldı. Yakıtı biten uçak Hint Okyanusuna düştü: 123 kişi öldü.
2003 - Gürcistan devlet başkanı Eduard Şevardnadze kitlesel protestoların artması üzerine istifa etti.
2003 - Çin'de yapılan Dünya Liseler arası Futbol Şampiyonası'nda Trabzon Lisesi, ev sahibi ülke temsilcisini 1-0 yenerek ilk kez şampiyon oldu.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
22.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu131522243109
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji