10 Şubat’ta Dünya ‘Bakliyat Günü’nü Kutlayacak

Ana Sayfa » Güncel » Telefonun gelişimi ve Mersin -6 (Son)... Abdullah Ayan yazdı

Telefonun gelişimi ve Mersin -6 (Son)... Abdullah Ayan yazdı

Telefonun yüz yıllık macerası, sürecin cep telefonlarına evrilmesi...

 
 
Telefonun gelişimi ve Mersin -6 (Son)... Abdullah Ayan yazdı

Mersinde ilk postahane Azak Han karşısındaki Sursok binalarının deniz tarafına ve Taş Han' ın doğusuna denk düşen iki katlı bina...

Posta hizmetleri yanında 1926'da kurulan telefon santrali de burada hizmet veriyor.

İki katlı binanın alt katında mektup, paket bölümleri, üst katta ise telgraf ve telefon birimleri yer almakta.

O günlerde Mersin' deki ticaretin kalbi Azak Han ve civarında atmakta, Postahane de Azak Hana bir kaç adım uzaklıkta.

1930' da P.T.T. o günlerin ünlü Ziya Paşa Gazinosu yanındaki hayli geniş ve bugünlere kadar haşmetinden bir şey yitirmeyen binaya taşınınca eski bina yıkılacak ve yerine iş hanı kondurulacaktır.

2. dünya savaşında denizden gelebilecek herhangi bir saldırıya karşı önlem olarak P.T.T kısa süreliğine şimdiki Jandarma binasının karşısındaki yolda mevcut bir konağa taşınıyor. (Sonradan yanındaki iki evle birlikte üç binadan oluşan ada Akdeniz Belediyesince kamulaştırılıp restore edilerek bazı sosyal girişimlere açılır)

50 hatlık manüel santrali bir bayan memur idare etmekte.

Manyeto ile kendisine ulaşan çağrıları kulağındaki cihazla alır, istenen bağlantıyı sağlamak için önündeki konsolda yer alan sokete kablo ucundaki fişleri sokarak gerçekleştirir.

O günlere tanıklık eden ve anılarını kaleme alanlardan Şinasi Develi Mersin santrali ve görüşmelerin nasıl yapıldığını şöyle anlatır:

"1928 ve 29 yılları, yaz tatillerinde Azak Hanın köşesindeki Ergirler Ticarethanesinde çalışıyorum. Ergir Zade Ali bey telefonla görüşmek istediğinde santral memuresine manyeto ile ulaşamazsa beni postahaneye gönderir ve 'söyle santral kıza, filan numarayı bağlasın' der ben de giderdim. Postahane ile Azak han yüz metreydi"

Görüşmelerin yapılma yöntemi ve santrallerde genellikle 'kızların' çalışması Mersine özgü bir durum değil.

İki aboneyi santral üzerinden bağlama operasyonu otomatik santraller devreye girinceye kadar tüm dünyada benzer şekilde gerçekleşiyor.

Örneğin Manüel santraller ilk ve en yoğun biçimde ABD' de kullanılıyor ve tüm santral çalışanları orada da kadınlar...

İlk faaliyete geçtiğinde otomatik santrallere ABD' de "kızsız telefon" denmesi de, tüm santrallerde bu çalışan kadınlar telefon ahizesini kaldırdığınızda duyduğunuz sesin o kadınlara ait olması...

Otomatik telefonun icadının da hayli ilginç ve eğlenceli öyküsü var anlatmasam olmaz:

Kansas' ta iki cenaze levazımatçısı var ve birbirlerine karşı amansız rekabetteler.

Ancak rakiplerden biri bütün cenaze kaldırma işini kaparken rakibi Almon Strowger sinek avlamakta. Strowger İşin iç yüzünü araştırırken görüyor ki, rakibinin eşi Kansas santralinde çalışmakta ve cenaze levazımatı konusunda gelen "bizi cenaze işleri yapan birine bağlar mısın" telefonlarını yalnızca eşine yönlendirmekte.

Strowger, santral görevlisini işin dışarıda bırakacak ve duygusallığa yer vermeyecek otomatik santral düşüncesini projelendirmekle kalmaz, kısa zamanda hayata geçirir. Patenti 1889' da alırken, ürettiği ilk santral 3 Kasım 1892'de La Porte isimli kasabada hizmete girer.

İşte o santraller hızla gelişir, kısa zamanda telefon görüşmelerini yoğun saatlerde neredeyse imkansız kılan manuel sistem, 1940'larda yavaş yavaş terk edilmeye, yerini de bu yeni jenerasyon santrallere bırakmaya başlar.

Otomatik sistemde santral memuru devrede değildir ama şehirler ve milletler arası görüşmeler yine de operatörler üzerinden gerçekleşir. P.T.T dolayısıyla da devlet bu sıkışık trafikten para kazanmanın yolunu bulmakta gecikmez.

Örneğin aklımın erdiği 1960'lardan başlayarak 1980'lerin ortalarına kadar bir başka kentle görüşmek için acele ve yıldırım denilen ve ödenecek ücretin bir kaç katına çıktığı tarifeler geçer akçeydi. Telefonda karşınıza çıkan memura "yıldırım İstanbul" dediğinizde hayli yüksek ücretle normalde saatler süren görüşmeyi fazla beklemeden gerçekleştirmeniz mümkündü.

Otomatik telefon santralleri üzerinden yurt dışı görüşmeler Türkiye ve doğal olarak Mersin'de ilk olarak 1982' de mümkün olacak, böylece yıllar süren memur hükümranlığı tümüyle ortadan kalkacaktır.

Sonrasını biliyoruz.

1986' da araç, 1992' de ilk cep telefonlarıyla tanıştık...

2007'de ise Apple' in piyasaya sürdüğü ilk iphone' larla bambaşka bir süreç açıldı insanlığın önünde.

İnternet entegrasyonuyla da her gün biraz daha hayatımıza giren, yokluğu sanki kendimizden bir parçanın eksilmesi kadar boşluk yaratan kimisine göre yaşamımızı kurgulayan kimisine göre de hükmeden bir aygıt bugün günlük hayatımızın en önemli aygıtı haline geldi.

Burada da kalmayacaktır bu alanda tanık olduğumuz akıl almaz gelişmeler...

Yaşamımızdaki etkisiyle telefonlar ne yöne evrilir diye soruyorsanız, kişisel kanımla noktalayayım mevzuu:

Henüz yolculuğun başlarında, bir başka ifadeyle bilişimin taş devrindeyiz...

Taş devrinden sanayi çağına binlerce yıl süren maceramız ise eskinin yüz yıllarının yıllar sürmeyecek bir devinim hızıyla gerçekleşecek...

Abdullah Ayan

 

Telefonun dünü, bugünü-1

Mersin' de telefonun gelişimi-2

Telefonun 100 yıllık gelişimi ve Mersin-3

Telefonun 100 yıllık gelişimi ve Mersin -4

Telefonun 100 yıllık gelişimi ve Mersin -5

 

 
1 Haziran 2017 Perşembe 09:17
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Get our toolbar!
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:40
  • Güneş05:35
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:48
  • Akşam20:03
  • Yatsı21:41
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.
0
0
0
0
0
2
Antalyaspor
0
0
0
0
0
3
Konyaspor
0
0
0
0
0
4
Alanyaspor
0
0
0
0
0
5
Beşiktaş
0
0
0
0
0
6
Bursaspor
0
0
0
0
0
7
Evkur Yeni Malatyaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Gençlerbirliği
0
0
0
0
0
11
Göztepe
0
0
0
0
0
12
K.D.Ç. Karabük
0
0
0
0
0
13
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
14
Kayserispor
0
0
0
0
0
15
Başakşehir
0
0
0
0
0
16
Osmanlıspor FK
0
0
0
0
0
17
Sivasspor
0
0
0
0
0
18
Trabzonspor
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1795 - Galata Kulesi'nin ahşap kubbesi yandı.
1814 - George Stephenson'ın yaptığı lokomotif çalıştı.
1909 - Louis Blériot'nun uçağı ile ilk kez Manş denizi aştı.
1920 - Yunanistan, Edirne başta olmak üzere bütün Doğu Trakya'yı işgal etti.
1931 - Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu kabul edildi.
1933 - Lev Troçki sığınmacı olarak Fransa'ya gitti.
1934 - Avusturya başbakanı Engelbert Dollfuss ülkesindeki Naziler tarafından Viyana'da öldürüldü.
1936 - Adolf Hitler İtalya'nın Habeşistan'ı ilhakını tanıdı.
1943 - Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi.
1950 - Bakanlar Kurulu Kore'ye 4500 kişilik bir askeri birlik göndermeye karar verdi.
1951 - Atatürk Kanunu Meclis'te kabul edildi. Amaç, Atatürk devrimlerini korumak, Atatürk heykel ve anıtlarına saldırıların önüne geçmek.
1951 - Türk şair Nazım Hikmet'in Bakanlar Kurulu tarafından Türk vatandaşlığından çıkarılmasına karar verildi
1957 - Bursa'da askeri uçak düştü: 15 ölü, 19 yaralı.
1958 - Sovyetler Birliği Türkiye'ye nota verdi: "Türkiye'nin Irak'a girmesi kötü sonuçlar doğurur."
1959 - Türkiye Kerkük Türkmenleri için Irak'tan teminat istedi.
1967 - Anayasa Mahkemesi sosyalizmin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi.
1968 - İstanbul'da polis öğrencilere müdahale etti; 30 öğrenci ve 20 polis yaralı.
1973 - Türkiye Barolar Birliği Genel Başkanı Profesör Faruk Erem Üniversite özerkliğinin gasp edildiği gerekçesiyle öğretim üyeliğinden istifa etti.
1975 - Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.
1978 - Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown doğdu.
1981 - DİSK İlerici Deri-İş Sendikası Genel Başkanı Kenan Budak İstanbul Yedikule'de polisler tarafından vurularak öldürüldü.
1984 - Salyut 7 kozmonotu Svetlana Savitskaya, uzayda yürüyen ilk kadın ünvanını aldı.
1992 - Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani'ye diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı.
1992 - Türkiye'de Atatürk Barajı'nın iki ünitesi açıldı.
1994 - Ürdün Kralı Hüseyin ile İsrail Başbakanı İzak Rabin savaş durumunu sona erdiren deklarasyonu imzaladılar.
2000 - Concorde uçağı Paris'ten kalkıştan kısa bir süre sonra düştü; 100 yolcu ve 9 mürettebattan kurtulan olmadı.
2009 - Kürdistan (Irak)ta Parlemento ve bölge başkanlık seçimleri yapıldı.
 
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
20.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020327515354
 
On Numara
24.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu07080911121314171924293133364447515356667278
 
Sayısal Loto
22.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011314192930
 
Şans Topu
19.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu082224283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji