Mersin’de 23 Nisan Coşkusu

Ana Sayfa » Gündem » Türkçe konuşamayanlara gerçekten hoşgörülü müydük? -2

Türkçe konuşamayanlara gerçekten hoşgörülü müydük? -2

1930' lar gazete köşelerinden fışkıran nefret dolu yazılarla öylesine kirletilmişti ki, bugünün penceresinden bakıldığında anlatmaya hicap duyar insan.

 
 
Türkçe konuşamayanlara gerçekten hoşgörülü müydük? -2
Arapça konuşan ‘fellahlardan’ Hars Komiteleri eliyle “Eti Türk’ ü” yaratma projesi 1935’ ten itibaren adım adım uygulamaya koyulur.

Şu cümleler Temmuz 1931 tarihli Yeni Mersin gazetesinden:

“Postanede bir Arabın yüksek sesle Arapça konuştuğunu işittim. Başımı çevirdiğimde adamın telefonda Arapça muhabere ettiğini görünce o kadar müteessir oldum ki. Türkün ekmeği ile karnı doyan birinin Resmi Dairede Türkçeden başka lisanla görüşmesine, görüştürülmesine hayret etmemek mümkün mü?

Bu müessif hale çarşıda, pazarda da çok tesadüf edilmektedir. Resmi, umumi mahallerde Türkçeden başka lisanlarla konuşanlardan ağır ceza almak çok doğru, milli ve vicdani bir harekettir. Alakadar zevat (yetkililer) niçin lakayt davranıyor?”

Elimde o günlere ait gazetelerde yer alan benzer o kadar örnek var ki, uzatmanın âlemi yok. Dönem gereği “alakadar zevata, ağır cezaların varlığını ve cezaları uygulamanın nasıl bir milli hareket olacağını” anımsatmanın, kısaca var olan cezaları uygulamakta tereddüt eden görevlileri göreve çağırmanın o günlerde ne anlama geldiğini bilen bilir, benim burada yeniden hatırlatmamın ne anlamı ne de yararı var.

Arapça konuşanlara yönelik uygulamalar bundan mı ibaretti?

Elbette hayır. Tek parti döneminin her alanda faaliyet gösteren Halkevleri desteğiyle Valinin başkanlığında kurulan Vilayet Hars Komiteleri var bir de…

Devlet geçmişin ‘Fellahları’ olarak tanımlanan, Arapça konuşan kimi vatandaşlarını ‘Eti Türk’ ü’ olduklarına inandırmak, bilmedikleri o ana!  dillerini yani Türkçeyi ne pahasına olursa olsun öğretmek üzere Mersin ve Tarsus’ ta “Hars Komiteleri” adı verilen yapılanmalarla özel programları uygulamaya geçtiler.

O Hars Komitelerinin çalışmaları sonucu elde edilen başarıları da sıralamakta yarar var:

Mersin ve Tarsus’ ta oluşturulan Hars komiteleri 16 maddelik bir plana yoğunlaşır.

-Örneğin Mersin’ de, Nusayrîlerin oturduğu Bahçe, Kiremithane gibi mahalleler yanında, Kazanlı, Kelahmet, Deli Minnet, Çatalkili köyleriyle, Tarsus’ ta yoğun olarak yaşadıkları mahallelerde ilkokul binaları inşa ettirilerek eğitim-öğretim hizmetine açılır.

-Mersin’deki Isıyuva adlı çocuk yuvasına ücretleri devlet tarafından ödenmek suretiyle Nusayri ailelerin çocuk kaydedilir, çocukların burada aldıkları eğitim, öğretimin etkisiyle sosyal çevrelerine çabuk uyum göstermesi hedeflenir.

-Devlet bu bölgede sosyokültürel bağların evlilik kurumuyla da geliştirilmesini sağlayabilmek için Nusayrî vatandaşları ile diğer vatandaşların gerçekleştirecekleri evlilikleri teşvik etmek amacıyla, bu türden evlilik yapacak olanlara nakdî yardımda bulunulur.

-Nusayrîlerin yoğun olduğu köy ve mahalle okullarına millî türküler içeren plaklar ve gramofonlar hediye edilir.

-Nusayrîlerin işçi olarak toplu çalıştıkları fabrikalarla birlikte okullarda gerek kendi aralarında ve gerek diğer kişilerle Türkçe dışında konuşmamaları hususunda yetkililerin dikkati çekilir.

1937 yılında Behçet Kemal Çağlar’ ın Halkevi Müfettişi sıfatıyla Mersin ve Tarsus’ u ziyareti anısına kaleme aldığı iki şiir aslında o dönemi ve Tek Parti idaresinin günümüzde ‘Arap Alevisi’ olarak ta tanımlanan Nusayrilere bakışını yeterince anlatmaktadır. “Eti Türk’ ü olduklarına inandığı ve inandırmaya çalıştığı insanlara şiirlerin kimi bölümlerinde şöyle seslenir Çağlar:

“Etili gel öğren ana dilini

Türklük dünyaya tam birlik göstersin.

Etili kayıpken bulduğum kardeş,

İnan ki bendensin, benimsin, bensin”

Tarsus’ a ithaf ettiği şiire daha da etkin biçimde yansıtır ruh halini:

“Her yerde Türk dilini işitsin kulaklarım

Kaygısı, faydası bir, dileği duygusu bir

İnsanların dilinde ayrılık ne demektir!

Gafletten silkinmenin sırasıdır Etili!

Boynuna borç, tezelden öğrenmek ana dili!

Budur yurtseverliğin ilk izi, ilk hedefi

Türk ki bu dünyanın en bulunmaz şerefi

Hücceti dolduracak kendi gayretin kendin;

‘Kaç kişiye öğrettin ve kaç ayda öğrendin!’

Kafamız ve gönlümüz bağlı ise tek inana

Ne demektir ayrılık bugün mezhepten yana!

Bu köhne sınırları yıkmaya taşmak gerek

Kaynaşmak gerek Tarsus, Tarsus kaynaşmak gerek”

Şinasi Develi, geçmişi farklı olarak hatırlayabilir. Ruhunu dinginleştirecekse ne beni ne de başkasını ilgilendiren bir sorun da yok ortada...

Gelin görün ki 1930’ lar gazete köşelerinden fışkıran nefret dolu yazılarla öylesine kirletilmişti ki, bugünün penceresinden bakıldığında anlatmaya hicap duyar insan.

O örneklerle devam edecek yazım…



 
 
 
16 Şubat 2012 Perşembe 12:16
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:04
  • Güneş05:48
  • Öğlen12:50
  • İkindi16:35
  • Akşam19:33
  • Yatsı21:04
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
30
20
3
7
63
2
Beşiktaş
30
18
8
4
62
3
Başakşehir
30
19
5
6
62
4
Fenerbahçe
30
17
9
4
60
5
Trabzonspor
30
12
10
8
46
6
Göztepe
30
12
8
10
44
7
Sivasspor
30
13
5
12
44
8
Kayserispor
30
12
8
10
44
9
Kasımpaşa
30
11
7
12
40
10
Malatyaspor
30
10
8
12
38
11
Bursaspor
30
10
6
14
36
12
Akhisar Bld.Spor
30
9
8
13
35
13
Antalyaspor
30
9
8
13
35
14
Konyaspor
30
8
8
14
32
15
Alanyaspor
30
9
5
16
32
16
Osmanlıspor
30
8
8
14
32
17
Gençlerbirliği
30
7
9
14
30
18
Karabükspor
30
3
3
24
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1719 - Daniel Defoe'nun ünlü romanı 'Robinson Crusoe' yayımlandı.
1859 - Kızıldeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayacak Süveyş Kanalı'nın kazılmasına, Mısır'ın Port Said kentinde başlandı.
1874 - Radyo dalgaları üzerinde çalışan ve bu yolla ilk haberleşmeyi sağlayan fizik bilgini Guglielmo Marconi doğdu.
1901 - New York, otomobiller plaka uygulamasını zorunlu hale getiren ilk eyalet oldu.
1914 - İngiliz Fransız kuvvetleri Çanakkale'ye çıkarma harekatı başlattı. Kara savaşları başladı.
1915 - Arıburnu Muharebeleri başladı.
1915 - Seddülbahir Muharebeleri başladı.
1918 - Türkiye'de, Kars ve Ardahan işgalden kurtuldu.
1925 - Mareşal Hindenburg, Almanya'nın halk oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
1926 - Türkiye İstatistik Kurumu (o dönemki adıyla Merkezi İstatistik Dairesi) kuruldu.
1926 - İran'da Rıza Han Pehlevi, kendisini şah ilan etti.
1941 - Başkomutan Mustafa Kemal'in yaveri Salih Bozok vefat etti.
1945 - 46 ülkeden gelen delegeler Milletler Cemiyeti'nin yerini alacak Birleşmiş Milletler'i kurmak üzere San Fransisco'da bir araya geldi.
1946 - İstanbul Ankara hattında yataklı tren seferleri başladı.
1953 - Cambridge Üniversitesi'nde iki bilim adamı, kalıtsal özellikleri ebeveynden çocuğa taşıyan deoksiribonükleik asit (DNA) adını verdikleri molekül yapısını buldular.
1957 - Antalya'nın Fethiye ilçesinde 7,1 büyüklüğünde bir deprem oldu: 67 kişi öldü.
1962 - Anayasa Mahkemesi kuruldu.
1974 - Portekiz'de Karanfil Devrimi: General Antonio Spinola'nın yönettiği askeri ayaklanmayla Salazar'ın faşist diktatörlüğü devrildi.
1976 - Portekiz'de faşist diktatörlük sonrasında yapılan ilk serbest seçimleri Mario Soares liderliğindeki Sosyalist Parti kazandı.
1983 - Pioneer 10, Plüton'un yörüngesini aştı.
1990 - ABD uzay mekiği Discovery'nin mürettebatı, ilk uzay teleskobu Hubble'ı yer çevresinde yörüngeye oturtmayı başardı.
2000 - TBMM'de grubu bulunan beş siyasi partinin genel başkanları, Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer'i cumhurbaşkanlığına aday gösteren öneriyi imzalayarak TBMM'ye sundu.
2001 - Merkez Bankası'na özerklik getiren yasa TBMM'de kabul edildi.
2005 - Bulgaristan ve Romanya'nın, Avrupa Birliği'ne girişi için müzakereler başladı.
2005 - Japonya'da tren kazası: 107 ölü.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
19.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011228303945
 
On Numara
23.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02060811171824262933363940434652575960687278
 
Sayısal Loto
21.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu050618414349
 
Şans Topu
18.04.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu080919202510
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji