Mersin 6. Uluslararası Narenciye Festivali hazırlıkları sürüyor.

Ana Sayfa » Gündem » Türkiye' de seçim ittifak denemeleri... Abdullah Ayan yazdı

Türkiye' de seçim ittifak denemeleri... Abdullah Ayan yazdı

İttifak dendiğinde ilk akla gelen nedense SHP-HEP birlikteliği gelir ama 1991 seçimlerinde iki ittifak ortaya çıkmıştı.

 
 
Türkiye' de seçim ittifak denemeleri... Abdullah Ayan yazdı

Türkiye dolu dizgin yerelinden geneline ve hepsinden önemlisi partili Cumhurbaşkanlığı seçimlerine dolu dizgin giderken, ittifak tartışmaları hatta çalışmaları da gündemi işgal ediyor.

İşin ilginci ittifaklar konusunda muhalefetten çok fiilen zaten müttefik konumunda çoktandır "aynı yolda birlikte yürüyüp, birlikte ıslanan" AK Parti ve MHP  kafa yoruyor.

İki parti birlikte kafa yoruyor ama işin detaylarına ve ince hesaplara gelindiğinde hesapların ayrıştığı gözlerden kaçmıyor.

AK Parti' nin öncelikli derdi Erdoğan' ın yeniden Başkan seçilmesi için %50+1' i yakalamak ve fırsat bulunursa genel seçimlerde kendilerince dizayn edilecek dar bölgelere göre çevreler ayarlayıp daha çok Milletvekili çıkarmak.

MHP ise %10' luk barajı 7 Haziran ve 1 Kasım 2015 seçimlerinde kıl payı aştığının ve bugün Akşener ekibinin kurduğu İyi Partinin sahneye çıkmasıyla oyunun %7' lere gerilediğinin farkında. Barajın indirilmesini ya da AK Parti ile kendi parti kimliğini yitirmeden müttefik olarak sandığa gitmenin yolları aranmakta.

Dünyanın en garip seçim barajlarından  birini Türkiye' nin başına bela eden 12 Eylül askeri cuntası.

1983 seçimlerinden önce "temsilde adalet kadar yönetimde istikrar" gerekçesiyle %10' luk barajı yasalaştırıp partilerin önüne koyduklarında dost düşman herkes bunun bazı 'rejimin hoşlanmadığı' partileri yarış dışına atma' amaçlı olduğunu biliyordu.

İki bilemediniz 2,5 parti ile bu ülke gül gibi yönetilecekti.

Oysa öyle olmadı. Halk, cuntanın iktidara hazırladığı ve gizli değil açıktan desteklediği MDP' ye değil, buçuk parti de olsun kabilinden seçimlere girmesine izin verilen Özal' ın ANAP' ını iktidar yaptı.

Özal da koltuğa ısındıktan sonra, barajı biz mi getirdik ki, kaldıralım havasına girdi. Seçim sistemiyle ince hesaplara dayalı epey oynanmasına rağmen baraj asla indirilmedi.

İndirilmedi de örneğin 'Kürtler Meclise girmesin' hesabı tuttu mu?

Tutmadı, çünkü seçmen nezdinde karşılığı olan her hareket gibi Kürtler de önce bağımsız adaylarla, ardından örneğin 1991 seçimlerinde olduğu gibi ittifaklarla, son dönemde de barajı yıkarak kendi partileriyle Meclise girdiler.

Burada soluklanıp, ittifaklar demişken bugün de epeyi dersler çıkarabileceğimiz 1991 deneyimine göz atmakta yarar var.

Seçim sistemine göre partilerin ittifak kurması aslında zor hatta yasal engeller var ama Türkiye yasalar çıkarıp ardından onları delme, engel varsa etrafından dolanma konusunda hayli deneyimle ve başarılı bir ülke.

İttifak konusunda da böyle oldu.

1991 seçimlerine gidilirken yasal engellere rağmen birden çok ittifak modeli ortaya kondu.

İttifak dendiğinde ilk akla gelen nedense SHP-HEP birlikteliği gelir ama o seçimlerde iki ittifak ortaya çıkmıştı.

Biri bilinen SHP- HEP ittifakıydı ve HEP grup kuracak kadar Milletvekilini SHP listesinden seçilecek yerlere konulması karşılığı SHP ile ortak seçime girdi. Tüm beklenti 1983' te Halkçı Partinin aldığı %30 ve 1987' de bu kez SHP ile yakalanan %24' ün yine %30 ve üstüne çıkacağı yönündeydi ama öyle olmadı. SHP, HEP desteğine karşı %20' ye geriledi. Ecevit' in kurduğu DSP %10' un üstüne çıktı.

Asıl ilginç ittifak ise sonraları pek hatırlanmasa da 1987' de %8 oy alan Refah Partisi ile %2' de kalan Türkeş' in MÇP' sinin yanlarına Edibali' in Islahatçı Demokrasi Partisini alarak oluşturdukları birliktelikti.

O birliktelik sayesinde 1987' de %9 oy olan üç parti bu kez %16' ya ulaştı. Daha da önemlisi aynı ittifak Meclise 62 Milletvekili soktu ve seçimlerden hemen sonra kurulan Hülle birlikteliği her partinin kendi yuvasına dönmesiyle dağıldı. Bu birlikteliğin adına sonraları 52 günlük ittifak adı koyulacaktı.

1991 seçimlerindeki ittifaklar bir kez daha ve hafızalara unutulmamacasına siyaset gerçekliğini kazıdı:

Siyasette 2+2 her zaman 4 etmiyordu. Bazen 2' ye düşüyor, bazen de Refah buluşması gibi hayli yukarılara çıkabiliyordu.

Mersin' de ise Türkiye siyasetini derinden etkileyecek, bir adım ötesinde farkında olmadan da olsa dizayn edilen tüm taşları yerinden oynatacak bir sonuç tecelli edecektir…

Nasıl mı?

Bir sonraki yazıda devam edeyim izninizle…

1987/1991 Türkiye ve Mersin seçim sonuçları*

 

1987

1991

1987 MV

1991 MV

ANAP

%36 (%35)

%24  (%23)

    292 (5)

  115  (2)

SHP

%24 (%33)

%20  (%28)

     99  (4)

    88  (3)

DYP

%19 (%17)

%27  (%31)

     59

  178  (4)

DSP

%8   (%4)

%10  (%  6)

 

      7

RP

%7   (%3)

%16  (%  8)

 

    62

MÇP

%2   (%3)

 

 

 

 

* Parantez içindeki oran ve sayılar Mersin il geneli sonuçlarını yansıtmaktadır.

Abdullah Ayan

 

 
7 Aralık 2017 Perşembe 09:01
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:13
  • Güneş06:48
  • Öğlen12:36
  • İkindi15:41
  • Akşam18:04
  • Yatsı19:28
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
9
6
1
2
19
2
Başakşehir
9
5
3
1
18
3
Kasımpaşa
9
6
0
3
18
4
Antalyaspor
9
5
1
3
16
5
Beşiktaş
9
4
3
2
15
6
Göztepe
9
5
0
4
15
7
Trabzonspor
8
4
1
3
13
8
Konyaspor
9
3
4
2
13
9
Ankaragücü
9
4
1
4
13
10
Malatyaspor
9
3
3
3
12
11
Alanyaspor
9
4
0
5
12
12
Sivasspor
9
2
4
3
10
13
Bursaspor
9
1
6
2
9
14
Kayserispor
9
2
3
4
9
15
Fenerbahçe
9
2
3
4
9
16
Çaykur Rizespor
9
1
5
3
8
17
Erzurum BB
8
1
2
5
5
18
Akhisar Bld.Spor
9
1
2
6
5
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1600 - Osmanlı ordusu, Macaristan'ın Kanije Kalesi'ni fethetti.
1746 - New Jersey Koleji kuruldu. Bu okulun adı 1896 yılında Princeton Üniversitesi olarak değişecektir.
1784 - Rusya, Alaska'nın Kodiak Adası'nda bir koloni kurdu.
1836 - Sam Houston törenlerle Texas Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu.
1919 - Amasya'da, Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti'nin Bahriye Nazırı Salih Hulusi Kezrak arasında Amasya Protokolü imzalandı
1931 - Amerikalı mafya lideri Al Capone vergi kaçakçılığı gerekçesiyle 11 yıl hapis cezası aldı.
1937 - Tunceli bölgesinde 21 Mart gecesi başlayan ayaklanma bastırıldı. Dört yıl için çıkarılan Tunceli'nin İdaresi Hakkında Kanun, çeşitli eklerle 1947'ye kadar sürdü.
1938 - Chester Carlson fotokopiyi icat etti.
1947 - ABD yardımının ilk partisi İskenderun Limanı'na geldi. İlk malzemelerle İstanbul-Ankara karayolunun yapımına başlanacağı açıklandı.
1953 - Laos Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
1957 - ABD Vietnam'da ilk zaiyatlarını verdi.
1962 - ABD Başkanı John F. Kennedy, Küba'da Sovyet füzeleri olduğunu açıkladı. Amerikan donanması Küba'yı ablukaya aldı. Füze krizi dünyayı nükleer savaş tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
1964 - Jean-Paul Sartre Nobel Edebiyat Ödülünü kazandı ama ödülü geri çevirdi.
1967 - Apollo 7 uzay aracı Dünya yörüngesinde 163 kez döndükten sonra güvenli bir şekilde Atlantik Okyanusu'na indi.
1972 - THY'nin Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
1976 - Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Hak-İş) kuruldu.
1980 - Yönetmen Ömer Kavur'un filmi Yusuf ile Kenan Milano'da altın madalya aldı.
1983 - Batı Almanya ve Fransa'da 1 milyon 500 bin kişi nükler karşıtı protesto gösterisi yaptı.
1988 - Barış Manço'nun televizyon programı 7'den 77'ye TRT'de başladı.
1988 - Eski Diyarbakır Askeri Cezaevi İç güvenlik Komutanı Binbaşı Esat Oktay Yıldıran İstanbul'da öldürüldü.
1993 - Diyarbakır'ın Lice ilçesinde çıkan çatışmada Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar Aydın şehit oldu. İlçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
1997 - Kültür Bakanlığı, Oscara gidecek film olarak Eşkıyayı seçti.
2005 - Eurovision Şarkı Yarışması'nın 50. yılı şerefine Danimarka'da en iyi 14 şarkının yarıştığı bir yarışma yapıldı. İsveçli ABBA grubunun 1974 yılında yarışan Waterloo şarkısı birinci seçildi.
2009 - Windows 7 resmi olarak piyasaya çıktı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
18.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041625283639
 
On Numara
15.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01081424253541464748495051535459606567737778
 
Sayısal Loto
20.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu082529314147
 
Şans Topu
17.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061819262705
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji