İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Açıklandı. Mersin'den 3 Firma Girdi

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -36... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -36... Abdullah Ayan yazdı

Karaborsa ve kuyruklar yılına tanıklık eder de, mizah seven Halil hayatın gerçeği yanında hayalleri yazmaz mı? Öylesine bir "hal ve hayal" dir ki kaleme aldığı, karaborsanın azdığı, kuyrukların uzadığı 1957' den bir anda 2001 Mersin' ine geçer ve geçerken kırk dört yıl içinde kentleşme gelen yabancılaşmayı, enflasyon karşısında paranın eriyen değerini; kâh güldüren, çoğu zaman da hüzünlendiren o kendine özgü diliyle anlatır. Anlatırken de gelecekte bir dönem Mersinini araştıracak, yazacak olanlara tarif edilemez değerde miras bırakır.

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -36... Abdullah Ayan yazdı

Karaborsa ve kuyruklar yılına tanıklık eder de, mizah seven Halil hayatın gerçeği yanında hayalleri yazmaz mı?

Öylesine bir "hal ve hayal" dir ki kaleme aldığı, karaborsanın azdığı, kuyrukların uzadığı 1957' den bir anda 2001 Mersin' ine geçer ve geçerken kırk dört yıl içinde kentleşme gelen yabancılaşmayı, enflasyon karşısında paranın eriyen değerini; kâh güldüren, çoğu zaman da hüzünlendiren o kendine özgü diliyle anlatır. Anlatırken de gelecekte bir dönem Mersinini araştıracak, yazacak olanlara tarif edilemez değerde miras bırakır.

"Yedi Uyurlar" öyküsünden okumayı sürdürelim:

"(...)

O haziran ayı Mersin panik içindeydi. Katolik Kilisesinde başlayan ve Pozcu bahçelerinde biten minik şehir uykusuz ve huzursuzdu. Turunçların kokusu ossuruk çiçeklerini kokusunu andırıyordu. Ak yaseminler lokomotif ateşçisinin yüzü gibi kapkaraydı. Kilise çanları çalmıyor adeta zangırdıyordu. Yükselen fiyatların yanı sıra ekmeklerin de boyu küçülmüştü. Durum böyle devam ederse yakında ekmeği aspirin gibi yutacağız diyordu Halk Partisi Başkanı. İşlerin böyle yürümesine olanak yoktu. Yapılacak ilk seçimde Demokratlar kaybedecekti. Bu kara günlere çare bulmak gerekiyordu.

Bir gece belediye başkanı, kentin dertlerine çare bulmak için, mahalle muhtarlarını topladı. Fransızlara karşı çete savaşı vermiş Muhtar Hüseyin "bana öyle geliyor ki" dedi, "Yahudi Yakup bize yardımcı olabilir. Bunlar zorluklarla savaşmasını bilen insanlar." O gece belediye Başkanı Yakup' u yatağından zorla kaldırıp apar topar toplantıya getirtti. Yakup problemin ne olduğunu anlayınca, "Merak edecek bir şey yok" dedi. "Başınıza gelenler her ülkenin başına gelmiştir. Halkın ilgisini başka yöne çekmek, halkı oyalayacak yeni bir uğraşı bulmak gerek." Kiremithane Mahallesi muhtarı Abdüllatif "ne yapabiliriz ki..." dedi. Bahçe Mahallesi muhtarı "Duyduğuma göre" dedi, "Atatürk Caddesinde, sahilde tıknaz Anya adında bir kız oturuyor. Ak bacaklı, gül memeli bir kızmış. Yaz aylarında her sabah mayosunu giyer denize girermiş. Kızın bacakları halkımıza günlük dertlerini unutturabilir. Gençlerin güzelliğe değer vermesini teşvik etmeliyiz."* Belediye Başkanının gözleri parladı. "Haklısınız beyler" dedi. Çok geçmeden şehir gazetelerinde çıplak kadın resimleri görünmeye başladı. O günün şairleri aşkla ilgili şiirler düzdüler. Ve böylece kenti bir yaz sevdası sardı.

İlk elde tuhafiyeci, manifaturacı, berber ve kasap çırakları Anya' nın güzel gözlerine vuruldu. Kaşlarının altında göz değil sanki arı konmuş iki çiçek vardı... Daha sonra ayakkabı boyacıları, seyyar satıcılar genç kızın bacaklarının süt kaymağına benzediğini gördüler. Belediye memurları, temizlik işçileri kızın gül memelerine tutulmuştu. Az sonra muhasebecilerin, doktorların gözü Anya' nın iştah açan kalçalarına takıldı. Bahçe Mahallesinden Ahmet ve Hamit kardeşler, Lazkiye Mahallesinden Mado, Mahmudiye' den Fedai Ahmet, Arabacı Cemil, Kuruyemişçi Nedim, Tatlıcı Ali, Anya' nın saçlarına vurulmuştu.

İşte böyle güneş batımına yakın bir saatte Anya' nın evinin önü bayram yerine dönerdi. Gazoz satıcıları, dondurmacılar, mısır kızartanlar, toplanan halka gazoz-dondurma satardı. Kentin delikanlıları kıza aşık olunca, sevgili bulamayan yerli kızlar da Yakışıklı Hayri' yi baştan çıkarmaya karar verdiler. Yeni dul kalmış kadınlar, kocasından hoşnut olmayanlar, koca bulamayan kızlar Yakışıklı' ya askıntı oldu. Böylece kent ikiye bölündü. Bir mahallede Anya, ötekinde Hayri hüküm sürüyordu. Bu işe en çok muhtarlar, belediye başkanı ve iktidar partisinin başkanı sevindi. Daha sonra hırsızlığın, kavgaların azaldığını gören emniyet müdürü, polis müdürü ve vali sevinenlerin arasına katıldı. (...)

(...)

(...) Güneş gökyüzünde kuyruğu suya değen yuvarlak bir uçurtmaydı. Koruluğun içinde büyük bir topluluk Anya' yı bekliyordu az ileride, genç kadınlar ise Yakışıklı Hayri' yi gözlüyordu. Pazar Caddesi, Yoğurt Pazarı fin fin ötüyordu. Belediyede Elektrik ve Su İşletmelerinde işler tümden durmuştu. Bir süredir kentte işler yavaşlamıştı. Çarklar ters dönüyordu. Berberler saçları kötü kesiyor, terziler elbiseleri iyi dikemiyordu. Ters giden işler yüzünden dükkân sahipleri kalfalara, kalfalar çıraklara kızıyordu. (...)

(...)

Ertesi sabah uyandığımızda aradan kırk dört yıl geçmişti. Kent yeniden canlanıyor, baştan doluyordu. Müftü Köprüsü' nden Atatürk Caddesi' ne doğru bir yaşlılar kolu ilerliyordu. Sırtlarında modası geçmiş, iyice eskimiş giysiler vardı. Yörelerine şaşkın bakıyorlardı. En önde emlak vergisi yüzünden yıllar önce kaybolmuş Vitali Amca vardı. Yaşlı tüccarı kimse tanımadı. "Nereden geliyorsun?" diye soranlara "Yedi Uyurlar Mağarası' ndan" diye karşılık veriyordu. Vitali' nin arkasında Aşkale' de taş kıran, kazma sallayan Rumlar vardı. Daha arkada Anya' nın şimdi artık yaşlanmış sevgilileri... Kafile yavaş yavaş Gümrük Meydanı' na yürüdü. Meydanda durdular tüketim eşyasıyla dolu mağazalara şaşkınlıkla baktılar. Anya' ya ilk aşık olan Kuruyemişçi Nedim kenti tanımayınca "Hangi ülkedeyiz?" diye sordu. Giyim eşyası satan mağazanın sahibi duyunca güldü, ama karşılık vermedi. Başka bir yaşlı yiyecek almak için yüz lira bozdurmak istedi. Çarşı halkı kahkahayı bastı. Kırk dört yıldır kentten uzakta kalmış yaşlılar "Çok şükür Tanrı' ya" dediler. "Arkadaşlar gülmesini unutmadınız... Mutlu olmasını biliyorsunuz. Yedi Uyurlar Mağarası' nda geçirdiğimiz onca yıl boşa gitmedi."

(...)**

* Yönetimlerin cinselliği ekonomik krizlerde silah olarak kullandığı tartışmalarını sosyologlara bırakmalı diye düşünürüm ama 1957 gazete arşivlerini tararken gözüme çarpan ve o döneme ilişkin ipuçlarını da içeren bir haberi aktarayım istedim. İlki bir dönem sinema ve sahnelerinin efsane kadını Özcan Tekgül' ün Mersin' de başına gelenler... 22 Aralık 1957 tarihli Yenimersin gazetesinden birlikte okuyalım:

"Evelki gece şehrimiz Halkevinde striptiz yaparken müstehcen hallerde bulunduğu iddiasıyla dansöz Özcan Tekgül tevkif edildi. Geceyi Mağazalar Karakolunda geçiren dansöz çıkarıldığı mahkemece serbest bırakıldı" Buraya kadar olağan bir haber akışı var. Ama iş detaylara gelince, dönemle ilgili İlyas Halil gözlemlerinin isabetini ortaya koyan hayli ilginç tespitler dikkat çekmekte.. İşte o haberden bazı kesitler:

"Halkevi sinema salonu hıncahınç dolu. En ön sıralardan kapı aralıklarına kadar seyirci dolu. Yer bulamayanlar ayakta. Seyirciler arasında serpilmiş vaziyette dürbünlü seyirciler de var. Alkış, tempolar, ıslıklar, iç geçirmeler derken Özcan Tekgül bu defa striptiz yapmaya başladı. Soyundukça seyircilerde kıpırdanmalar, iç çekmeler başlıyordu. Son safhaya geldiği zaman oyununa Emniyet ahlak zabıtasınca müdahale edildi, hakkında gerekli muamele yapıldı. Emniyet memurlarınca halkın tahaccümüne (hücumuna) karşı muhafaza edilerek Mağazalar Karakoluna götürülen dansöz geceyi orada geçirdi."

Haber bu kadarla kalsa iyi...

Bir de mahkeme safhası ve duruşmada Tekgül' ün mahkemeye delil olarak sunduğu sütyeni ile ilgili detaylar bile var:

"Mersin Asliye Ceza Mahkemesinde ilk duruşmasına başlanan Özcan Tekgül ve iki avukatı oyunun müstehcen olmadığını söylediler. Kalabalık meraklı kitlesinin takip ettiği davada Tekgül sakin bir şekilde şahitleri dinledi. Bir gece evvel striptiz yaptığı pullu ufak sütyeni mahkemeye tevdi etti, resimlerini havi gazeteleri getirtti ve mahkeme safhasını sükunetle takip etti. (...)"

(Yenimersin 22 Aralık 1957 Pazar)

** Plaza Dona Elvira (2009) öykü kitabı, Yedi Uyurlar öyküsünden

Abdullah Ayan

 

Tuz deposundan taş binaya-1

Tuz deposundan taş binaya-2

Tuz deposundan taş binaya-3

Tuz deposundan taş binaya-4

Tuz deposundan taş binaya-5

Tuz deposundan taş binaya-6

Tuz deposundan taş binaya-7

Tuz deposundan taş binaya-8

Tuz deposundan taş binaya-9

Tuz deposundan taş binaya-10

Tuz deposundan taş binaya-11

Tuz deposundan taş binaya-12

Tuz deposundan taş binaya-13

Tuz deposundan taş binaya-14

Tuz deposundan taş binaya-15

Tuz deposundan taş binaya-16

Tuz deposundan taş binaya-17

Tuz deposundan taş binaya-18

Tuz deposundan taş binaya-19

Tuz deposundan taş binaya-20

Tuz deposundan taş binaya-21

Tuz deposundan taş binaya-22

Tuz deposundan taş binaya-23

Tuz deposundan taş binaya-24

Tuz deposundan taş binaya-25

Tuz deposundan taş binaya-26

Tuz deposundan taş binaya-27

Tuz deposundan taş binaya-28

Tuz deposundan taş binaya-29

Tuz deposundan taş binaya-30

Tuz deposundan taş binaya-31

Tuz deposundan taş binaya-32

Tuz deposundan taş binaya-33

Tuz deposundan taş binaya-34

Tuz deposundan taş binaya-35

 

 
 
30 Ekim 2017 Pazartesi 08:44
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:33
  • Güneş05:30
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:49
  • Akşam20:06
  • Yatsı21:48
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.Spor
0
0
0
0
0
2
Alanyaspor
0
0
0
0
0
3
Ankaragücü
0
0
0
0
0
4
Antalyaspor
0
0
0
0
0
5
Erzurum BB
0
0
0
0
0
6
Beşiktaş
0
0
0
0
0
7
Bursaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Göztepe
0
0
0
0
0
11
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
12
Kayserispor
0
0
0
0
0
13
Konyaspor
0
0
0
0
0
14
Çaykur Rizespor
0
0
0
0
0
15
Sivasspor
0
0
0
0
0
16
Trabzonspor
0
0
0
0
0
17
Malatyaspor
0
0
0
0
0
18
Başakşehir
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1870 - Fransa, Prusya'ya savaş ilan etti.
1912 - Yaklaşık 190 kg ağırlığında bir meteor, Navajo County-Arizona semalarında infilak etti ve parçalar kentin üzerine yağdı.
1933 - Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi öldü.
1940 - II. Dünya Savaşı: İtalyan hafif kruvazörü battı: 121 kişi öldü.
1948 - Millet Partisi kuruldu.
1954 - Elvis Presley, ilk albümü That's All Right Mama'yı çıkardı.
1967 - Boeing 727 tipi bir yolcu uçağı ile bir Cessna-310, Hendersonville, Kuzey Karolina üzerinde havada çarpıştı: 82 kişi öldü.
1979 - Sandinista gerillaları, Nikaragua'daki ABD destekli Somoza hükümetini devirdi.
1980 - 1980 Yaz Olimpiyatları, Moskova'da başladı. Sovyetlerin Afganistan'ı işgalini protesto eden pek çok ülke olimpiyatlara katılmadı.
1985 - İtalya'da Val di Stava barajı çöktü: 268 kişi öldü.
1987 - Mehmet Terzi, San Francisco Maratonu'nu kazandı.
1989 - DC-10 tipi bir ABD yolcu uçağı Sioux City-Iowa'ya acil iniş yaptığı sırada düştü: 296 yolcudan 112'si öldü.
1991 - ABD Başkanı George Bush, resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi.
1993 - Van'ın Bahçesaray ilçesi Sündüz Yaylası'na saldıran teröristler, 15 çocuk ile 9 kadını öldürdü.
1993 - İSKİ Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı.
1996 - 1996 Yaz Olimpiyatları, Atlanta-Georgia'da başladı.
2002 - Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisi'ni (CDP) kurdu.
2009 - Türkiye'de Tüm Lokanta , Meyhane vb. kapalı alanlarda sigara yasağı uygulaması başladı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
12.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041216303848
 
On Numara
16.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03050810111213151617212434374146515657636667
 
Sayısal Loto
18.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu012526353848
 
Şans Topu
18.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu081416283110
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji