Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina’ ya -37- (1942 kışı, çöken kent ekonomisi)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina’ ya -37- (1942 kışı, çöken kent ekonomisi)... Abdullah Ayan yazdı

Dünyanın neresine giderse gitsin Mersin sevda olur, serap olur, gölge olur, kuş misali izler Halil’ i… Çocuklukta kaldığı sanılan nice sima gün olur, bambaşka diyarlarda canlanmakla kalmaz. Dramları, hüzünleriyle kaldığı yerden sürdürür hikâyeyi…

 
 
Tuz deposundan Taş Bina’ ya -37- (1942 kışı, çöken kent ekonomisi)... Abdullah Ayan yazdı

Dünyanın neresine giderse gitsin Mersin sevda olur, serap olur, gölge olur, kuş misali izler Halil’ i…

Çocuklukta kaldığı sanılan nice sima gün olur, bambaşka diyarlarda canlanmakla kalmaz. Dramları, hüzünleriyle kaldığı yerden sürdürür hikâyeyi…

‘Asuri Yohanna’ öyküsü de bunlardan biri.

Bu kez Mersin’ deki mahallenin geçmiş zaman dehlizlerinde yitirilen çocukluk arkadaşı, yıllar sonra Brüksel’ de bir otel lobisinde ortaya çıkar. Ve yine o ikinci dünya savaşının acılı yokluk yıllarına, varlık vergisinin kambur niyetine azınlıkların sırtına yüklendiği günlere döner o çocuğun canlanan anılarıyla…

“ (…)

“Merhaba” dedi. “Beni tanıdın mı?”

Tereddüt ettiğimi görünce

“Mahallenin Asuri* çocuğu Yohanna’ yım dedi.

“Dost Yohanna’ yı bin yıl geçse yine tanırım” dedim. “Senin burada olacağına ihtimal vermedim. Mahallenin sevilen çocuğu idin. Necati’ yi zengin ettin. Bana bak, Necati’ nin dediğini hatırlıyorum. Fellahsın, toprak senin parçan. Nasıl unuturum, Necati’ yi sebze meyve tüccarı yaparak onu ütücü olmaktan kurtarmıştın. Son olarak senin Amerika’ da bir üniversitede hocalık yaptığını duyduk. Ara sıra Tannus’ a seni sorardım. Sonra izini kaybettim.”

(…)

***

Uzun zamandır görmediğim dostum anlatıyordu:

“Yıllar geçti. Hatırlarsın, Mersin’ de vali konağının arkasında, Kurtuluş Okulu’ na bitişik arsadaki eski bir evde kiracıydık. Birçok acı günlerimiz oldu. Piyasada işlerin kötü gittiği, paranın kıt olduğu yıllardı; paramız olduğu halde sıkıntı içinde kıvranırdık. O yıllar gecelerimiz karga kara, ışıksız tüneldi. Karabiber acılığında. Hep yağmur, hep rüzgâr vardı dışarıda. Bekçi düdükleri acı acı öterdi. Düdük sesini duyunca komşu Süryani ailesi ile aynı evde olmak isterdik. Sıkıntı bekçiydi sanki. Bekçilerin olduğu yerde bazen sabah olmaz sanırdık. İşlerin iyi gittiği yıllar mahalleli bize kardeş gibi davranırdı. Çocukluğum bu iki duygu arasında geçiyordu. Daha Asuri olduğumu bilmeyecek kadar saf ve cahildim.

***

(…)

… Asurî gerçeğine uyandığım yıl. Soğuktu. Soğuk vurmuştu Mersin’ i. Futbol stadının** önündeki seyyar arabalarda yirmi portakal beş kuruşa*** satılıyordu. Mersin parasızlıktan inliyordu. Babam bir akşam eve erken geldi. Anneme “Miryam” dedi, bundan böyle evde elektriğe gerek yok. Akşamları gaz lambası yakmanı istiyorum. Yemek pişirince kokuların pencerelerden taşıp konu komşuyu rahatsız etmemesi gerek. Miryam güzelim üzülme. Şimdilik durum kötü. Bütün Nasranilerin başı belada. Yakında belanın ne olduğunu öğreniriz. Kokusu çıkar. Ekonomi kötü. Devletin kasası boş. Suçlusu biz olacağız.”

Babama şaşkın baktım. “Nasranîler kim?” **** dedim.

“Biziz” dedi.

(…)*****

* Asur’ luların kadim toprakları Mezopotamya’ da ortaya çıkan Hıristiyanlık mezheplerinden birine mensup olanlar olarak ve kimi dillerde Nasturi olarak ta tanımlanırlar. Bazı araştırmacılara göre Süryaniler, Asurîler, Keldaniler aslında Persler zamanından gelme ve Hıristiyanlıktan önce de inançlarına göre benzer tanımlarla adlandırılan bölge halklarıdır. Hıristiyanlığa geçişte farklı mezhepler gibi görülse de aynı kökten olduklarını savunan tezler ağırlıktadır. Bugün de yazı dizisini aşan farklı boyutlarıyla sürekli ele alınan, tartışılmakta olan konuyu bu alandaki uzmanlara bırakmanın doğru olacağına inanıyorum.

** Stadyum 1951’ de Müftü deresinin yanına taşınmadan önce Tevfik Sırrı Gür batısındaki (günümüzde kapalı otoparkın üstü) alandaydı. Stadyum seyirciler için oluşturulmuş tahta tribünlere sahipti.

*** Portakal uzun yıllar kiloyla değil, adetle alınıp satılırdı. Halil’ in öyküsünde sözünü ettiği dramatik fiyat düşüşü özellikle 1942’ de yerel gazete köşelerini haber ve makale olarak en fazla işgal eden konuların başında gelmekteydi. Örneğin 25 Ocak 1942 tarihli Yenimersin gazetesinin baş makalesi ’35 portakal 5 kuruşa’ başlığını taşıyor ve şöyle devam ediyordu:

“Mersin sokakları bir haftadır portakal sergisine döndü. Adam boyundaki yığınlar arasında kulakları tırmalayan şu sesler yükseliyor:

-35 portakal 5 kuruşa

Mersin ve civarının en mühim istihsal maddesi ve varidat kaynağı olan portakalın sokaklarda ayaklar altında olduğunu gördükçe yüreğimiz parçalanıyor. Fakat böyle ciddi meseleler karşısında hadiseleri değil, müessirlerini (etkilerini) ve neticelerini etüt etmek zorundayız.

… Gerçi hadisenin müessiri soğuklardır. Bunun neticesi ise Mersin’ in iflası, binlerce küçük büyük sermayedarın mahvolması, günlerce, aylarca, yıllarca sarf edilen emeklerin hiçe gitmesidir. (…)

(…)

”

**** Nasraniler; Mesih İsa memleketine göre Nasıra’ lı İsa olarak ta adlandırılır. Bu nedenle bazı yörelerde Hıristiyanlar Nasrani olarak ta anılırlar.

***** İlyas Halil, Plaza Dona Elvira kitabı (Ürün Yayınları 2009) Asuri Yohanna öyküsünden

 Abdullah Ayan

Tuz deposundan taş binaya-1

Tuz deposundan taş binaya-2

Tuz deposundan taş binaya-3

Tuz deposundan taş binaya-4

Tuz deposundan taş binaya-5

Tuz deposundan taş binaya-6

Tuz deposundan taş binaya-7

Tuz deposundan taş binaya-8

Tuz deposundan taş binaya-9

Tuz deposundan taş binaya-10

Tuz deposundan taş binaya-11

Tuz deposundan taş binaya-12

Tuz deposundan taş binaya-13

Tuz deposundan taş binaya-14

Tuz deposundan taş binaya-15

Tuz deposundan taş binaya-16

Tuz deposundan taş binaya-17

Tuz deposundan taş binaya-18

Tuz deposundan taş binaya-19

Tuz deposundan taş binaya-20

Tuz deposundan taş binaya-21

Tuz deposundan taş binaya-22

Tuz deposundan taş binaya-23

Tuz deposundan taş binaya-24

Tuz deposundan taş binaya-25

Tuz deposundan taş binaya-26

Tuz deposundan taş binaya-27

Tuz deposundan taş binaya-28

Tuz deposundan taş binaya-29

Tuz deposundan taş binaya-30

Tuz deposundan taş binaya-31

Tuz deposundan taş binaya-32

Tuz deposundan taş binaya-33

Tuz deposundan taş binaya-34

Tuz deposundan taş binaya-35

Tuz deposundan taş binaya-36

 
 
2 Kasım 2017 Perşembe 10:17
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:39
  • Güneş07:18
  • Öğlen12:38
  • İkindi15:20
  • Akşam17:38
  • Yatsı19:05
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Malatyaspor
12
4
2
6
14
13
Antalyaspor
12
3
4
5
13
14
Kasımpaşa
11
3
3
5
12
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Karabükspor
11
2
2
7
8
17
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1910 - Meksika devrimi başladı.
1922 - Lozan Konferansı'nın açılış töreni yapıldı.
1923 - Halk Fırkası Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütünü bünyesine aldı.
1936 - İspanya İç Savaşı'nda faşist ayaklanmaya karşı Cumhuriyetçiler safında mücadele eden anarşist önderlerden Buenaventura Durruti öldürüldü.
1939 - BBC Türkçe Servisi, yayınlarına başladı.
1940 - Macaristan, Mihver Devletleri'ne katıldı.
1943 - İstanbul Teknik Üniversitesi kuruldu.
1945 - II. Dünya Savaşı'ndan sonra Nürnberg duruşmaları başladı.
1949 - Türk Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası grup eleme maçlarının ilkinde Suriye'yi 7-0 yendi.
1953 - Türkiye'deki ilk otomobil mukavemet yarışı İstanbul-Ankara-İzmir-İstanbul güzergâhında yapıldı.
1959 - Birleşik Krallık, Avusturya, Danimarka, Norveç, Portekiz, İsveç ve İsviçre kısa adı EFTA olan Avrupa Serbest Ticaret Birliği anlaşmasını imzaladılar.
1959 - Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Deklarasyonunu yayınladı.
1961 - Türkiye'de ilk koalisyon hükümeti, Başbakan İsmet İnönü tarafından Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'ne mensup bakanlarla kuruldu.
1962 - Amerika Birleşik Devletleri Küba ablukasına son verdi.
1975 - İspanya'yı 36 yıl diktatörlükle yöneten General Franco öldü.
1979 - İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof.Dr. Ümit Doğanay uğradığı saldırıda öldürüldü.
1984 - Evrende Dünya dışı canlıların varlığını araştıran SETI kuruldu.
1985 - Microsoft Windows 1.0 piyasaya verildi.
1989 - Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edildi.
1994 - Dünya Halter Şampiyonası'nda Naim Süleymanoğlu 64 kiloda 5 dünya rekoru kırdı ve 3 altın madalya aldı.
1998 - İtalya 12 Kasım'da Roma havaalanında yakalanan PKK lideri Abdullah Öcalan'ı serbest bıraktı.
2003 - El Kaide bağlantılı teröristler İstanbul, Levent'teki HSBC Bankası genel müdürlüğü ve Beyoğlu'ndaki İngiliz Konsolosluğu'na bombalı saldırı düzenledi. En az 30 kişi öldü, 400'den fazla kişi yaralandı.
2009 - Twilight Serisi'nin 2. filmi New Moon (Yeni Ay), vizyona girdi.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
13.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu10121315202532414344454653565759626465676874
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
15.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030508233211
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji