Türkiye Tanıtım Grubundan Proje Çağrısı

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil Mersinin bir dönemine ayna tuttuğu anılarında yalnızca savaş yıllarını, yokluğun yoksulluğu ya da sanatçı dostlarıyla birlikte soludukları kısacık rönesans dönemini anlatmakla kalmaz.Küçücük bir kasabaya sığınan ve sığan çok dilli, çok dinli olduğu kadar çok renkli kesimleri acıları yanında sevdalarıyla da tanıtır bizlere...

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil Mersinin bir dönemine ayna tuttuğu anılarında yalnızca savaş yıllarını, yokluğun yoksulluğu ya da sanatçı dostlarıyla birlikte soludukları kısacık rönesans dönemini anlatmakla kalmaz.

Küçücük bir kasabaya sığınan ve sığan çok dilli, çok dinli olduğu kadar çok renkli kesimleri acıları yanında sevdalarıyla da tanıtır bizlere...

Kendi tabiriyle 'Çingeneler' , Ermeniler, Asuriler, Süryaniler, Fellahlar yanında mübadeleyle Mersine gelen Giritliler de kimi öykülerinin kahramanlarıdır.

"Ninemin 177. Sokağa tutkusu hâla dünmüş gibi belleğimde. 177. Sokak, ağzında mırıldandığı bir gençlik aşkıydı sanki.Söylemekten, anlatmaktan usanmazdı. Mahallenin güzünü sever, kışına çamuruna göğüs gererdi.

Bu sokakta komşularımla sevinci paylaştım; acıyı tattım, acıya uyandım dediğinde, iki karış bir çocuktum o sıralar.

Her beş on yılda bir, ya benim ya da sokağın tekeri kırılır yolda kalırdık diye iç geçirirdi.

Ne demek istediğini anlamıyordum.

(...)

(...) Türk-Yunan savaşının bitmesinden bir iki yıl sonra* 177' ye göç başladı, hicran başladı. O günlerde kent kalabalık bir tren istasyonuna benzerdi. Sokaklar, yurdundan sürülmüş, evinden atılmış insanlarla dolup taşıyordu. Atılanlar ağızdan kerpetenle çekilmiş dişti.

Gelenler sırtında küfe kömür taşıyarak gelmişti sanki. Yüzleri kara, gözleri üzüntüden kapkara.

Her gün yelkenli dolusu insanlar Gümrük iskelesine** çıkıyordu. Tren dolusu yolcular istasyona boşaltılıyordu. Yaban giysili, yabanca konuşan insanlardı. Fısıltılı bir sesle, yerleşmelerine yardım edecek iskân memurunu arıyorlardı.

Mahalle o günler sessiz bir savaşta yara almış insanlarla dolup taşıyordu. Kimisi topal. İyi görmeyeni, az duyanı vardı aralarında. Yüzleri sararmış. Gözleri umutsuzdu. Fersizdi. Karanlıktı. Neden geldiklerini, nereye geldiklerini bilmiyorlardı. Düşünmek te istemiyorlardı.

Ev arayanların çoğu Giritli idi. Mübadeleye (değişime bir çeşit takasa) uğrayan Rumların boşalttığı evleri arıyorlardı.

*

Giritlilerin yaşadığı evler çoğunlukla Yanık Mektep' e*** bakardı. Evlerinden bir susmuşluk, bir sessizlik taşardı sokağa. Aralarında kendi dillerini konuşur, bizi görünce susar evlerine kapanırlardı.

Bir kaç kez Giritli çocuklarla oyun oynamak istedim. Katılmayıp evlerine kaçtılar. Top oyunumuzu yarı karanlık kapı aralığından seyrettiler. Yalnız Sarı Hüseyin ve abisi Şaşı Mahmut oyunumuza katılırdı.

*

Kuzeye doğru evler çardaklaşır, bahçeler yeşile coşar, dil Arapçaya dönerdi. Burası Bahçeciler Mahallesiydi.

O yıllar mahallemiz dört ayrı mevsimden uçup gelmiş, kuş dolu bir ağaçtı. Dallarda ayrı dilde ülkelerini ağlar. Bahar arar. Güze üzülür. Yazın gelmediğini öterdi kuşlar.

Nüzhetiye Mahallesi. Zencefil, ıtır, kuru nane satan attar dükkanını andırırdı. Karışıktık. Renkliydik. Ayrı mevsimlerden devşirilmiş insanlardık. Üşüyünce birbirine yakın.

*

Bize bitişik bahçede, bir göz çardakta, Giritli dul bir kadın, kızı Nadide ile yaşardı. Kızı benim yaşlardaydı. Kapı bir komşu büyümüştük. Aynı bahçede yuva yapmış iki tavşandık sanki.

Nadide' yi uzaktan görsem de, kim olduğunu hemen bilirdim. Dilini konuşamadığım için uzak dururdum. Yazları bahçede çapa sallar, maydanoz eker, nane sulardı. Annesinin pazara götüreceği sebzelerin toplanmasına yardım ederdi.

İlk okula başladığım yıl Nadide' nin aynı okulda olduğunu fark ettim. Benden bir yıl ilerideydi. Yıllar ilk günden kanat takıp uçup gitti.

(...) "****

 

* Kurtuluş savaşının ardından 30 Ocak 1923 tarihinde Lozan anlaşması çerçevesinde Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan protokolle Yunan ve Türk halklarının mübadelesine ilişkin sözleşme imzalanır. Varılan mutabakata göre Türkiye ve Yunanistan ülkelerindeki azınlık sayılan yurttaşları din esasına göre değiştirmeyi kararlaştırır. Mübadele ile 1,2 milyon Ortodoks Hıristiyan Rum Yunanistan'a 500 bin Müslüman Türk ise Yunanistan'dan Türkiye' ye göç etmek zorunda bırakılır. Özellikle Mersin' e Girit' ten yoğun bir nüfus akımı yaşanır. Aslında bu Girit' lilerin ilk seferi de değildir. Rumlarla Türklerin çatışmalara başlaması 1850' lere kadar dayanır. Baskıdan kaçanlar Anadolu' nun muhtelif yerlerine yerleştirilirken Padişah gelenlere arazi, bağ, bahçe, ev 'ihsan' eder. Mersin' deki İhsaniye Mahallesi adını buradan almaktadır. Konuya ilgi duyanlar Fahriye Emgilli' nin Türk- Yunan Mübadelesinin Mersin' in Sosyo-Ekonomik yapısına Etkileri kitabından yararlanabilirler.

** Gümrük İskelesi: Günümüzdeki Mersin Oteli ile Ulu Cami arasında kalan ve Ziraat Bankası (bir dönem Gümrük Binası) önünden denize uzanan ve kente gelen tüm yolcuların karaya ayak bastığı iskele

*** Yanık Mektep şimdi ki Özgür Çocuk Parkı olarak anılan yerde 1909 yılında tedrisata başlayan Mersin İdadisi. 1925 yılında bilinmeyen bir nedenle yanınca bulunduğu yer o günden sonra Yanık Mektep olarak anılmaya başlanır.

**** İlyas Halil, Ebel' in duası kitabı (2011) Giritli komşu kızı öyküsünden

 Abdullah Ayan

 
 
9 Kasım 2017 Perşembe 09:40
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
KDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele AlındıGüzel Konuşma ve Diksiyon
MTSO’ya teşekkür belgesiMenderes Gönüllü Evi, Mezitli'nin Filizleri ailesine katıldı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:39
  • Güneş07:18
  • Öğlen12:38
  • İkindi15:20
  • Akşam17:38
  • Yatsı19:05
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Malatyaspor
12
4
2
6
14
13
Antalyaspor
12
3
4
5
13
14
Kasımpaşa
11
3
3
5
12
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Karabükspor
11
2
2
7
8
17
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1910 - Meksika devrimi başladı.
1922 - Lozan Konferansı'nın açılış töreni yapıldı.
1923 - Halk Fırkası Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti örgütünü bünyesine aldı.
1936 - İspanya İç Savaşı'nda faşist ayaklanmaya karşı Cumhuriyetçiler safında mücadele eden anarşist önderlerden Buenaventura Durruti öldürüldü.
1939 - BBC Türkçe Servisi, yayınlarına başladı.
1940 - Macaristan, Mihver Devletleri'ne katıldı.
1943 - İstanbul Teknik Üniversitesi kuruldu.
1945 - II. Dünya Savaşı'ndan sonra Nürnberg duruşmaları başladı.
1949 - Türk Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası grup eleme maçlarının ilkinde Suriye'yi 7-0 yendi.
1953 - Türkiye'deki ilk otomobil mukavemet yarışı İstanbul-Ankara-İzmir-İstanbul güzergâhında yapıldı.
1959 - Birleşik Krallık, Avusturya, Danimarka, Norveç, Portekiz, İsveç ve İsviçre kısa adı EFTA olan Avrupa Serbest Ticaret Birliği anlaşmasını imzaladılar.
1959 - Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Deklarasyonunu yayınladı.
1961 - Türkiye'de ilk koalisyon hükümeti, Başbakan İsmet İnönü tarafından Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'ne mensup bakanlarla kuruldu.
1962 - Amerika Birleşik Devletleri Küba ablukasına son verdi.
1975 - İspanya'yı 36 yıl diktatörlükle yöneten General Franco öldü.
1979 - İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof.Dr. Ümit Doğanay uğradığı saldırıda öldürüldü.
1984 - Evrende Dünya dışı canlıların varlığını araştıran SETI kuruldu.
1985 - Microsoft Windows 1.0 piyasaya verildi.
1989 - Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kabul edildi.
1994 - Dünya Halter Şampiyonası'nda Naim Süleymanoğlu 64 kiloda 5 dünya rekoru kırdı ve 3 altın madalya aldı.
1998 - İtalya 12 Kasım'da Roma havaalanında yakalanan PKK lideri Abdullah Öcalan'ı serbest bıraktı.
2003 - El Kaide bağlantılı teröristler İstanbul, Levent'teki HSBC Bankası genel müdürlüğü ve Beyoğlu'ndaki İngiliz Konsolosluğu'na bombalı saldırı düzenledi. En az 30 kişi öldü, 400'den fazla kişi yaralandı.
2009 - Twilight Serisi'nin 2. filmi New Moon (Yeni Ay), vizyona girdi.
 
Get our toolbar!
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
13.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu10121315202532414344454653565759626465676874
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
15.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030508233211
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji