İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Açıklandı. Mersin'den 3 Firma Girdi

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil Mersinin bir dönemine ayna tuttuğu anılarında yalnızca savaş yıllarını, yokluğun yoksulluğu ya da sanatçı dostlarıyla birlikte soludukları kısacık rönesans dönemini anlatmakla kalmaz.Küçücük bir kasabaya sığınan ve sığan çok dilli, çok dinli olduğu kadar çok renkli kesimleri acıları yanında sevdalarıyla da tanıtır bizlere...

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -39- (177. sokağın göçmenleri)... Abdullah Ayan yazdı

İlyas Halil Mersinin bir dönemine ayna tuttuğu anılarında yalnızca savaş yıllarını, yokluğun yoksulluğu ya da sanatçı dostlarıyla birlikte soludukları kısacık rönesans dönemini anlatmakla kalmaz.

Küçücük bir kasabaya sığınan ve sığan çok dilli, çok dinli olduğu kadar çok renkli kesimleri acıları yanında sevdalarıyla da tanıtır bizlere...

Kendi tabiriyle 'Çingeneler' , Ermeniler, Asuriler, Süryaniler, Fellahlar yanında mübadeleyle Mersine gelen Giritliler de kimi öykülerinin kahramanlarıdır.

"Ninemin 177. Sokağa tutkusu hâla dünmüş gibi belleğimde. 177. Sokak, ağzında mırıldandığı bir gençlik aşkıydı sanki.Söylemekten, anlatmaktan usanmazdı. Mahallenin güzünü sever, kışına çamuruna göğüs gererdi.

Bu sokakta komşularımla sevinci paylaştım; acıyı tattım, acıya uyandım dediğinde, iki karış bir çocuktum o sıralar.

Her beş on yılda bir, ya benim ya da sokağın tekeri kırılır yolda kalırdık diye iç geçirirdi.

Ne demek istediğini anlamıyordum.

(...)

(...) Türk-Yunan savaşının bitmesinden bir iki yıl sonra* 177' ye göç başladı, hicran başladı. O günlerde kent kalabalık bir tren istasyonuna benzerdi. Sokaklar, yurdundan sürülmüş, evinden atılmış insanlarla dolup taşıyordu. Atılanlar ağızdan kerpetenle çekilmiş dişti.

Gelenler sırtında küfe kömür taşıyarak gelmişti sanki. Yüzleri kara, gözleri üzüntüden kapkara.

Her gün yelkenli dolusu insanlar Gümrük iskelesine** çıkıyordu. Tren dolusu yolcular istasyona boşaltılıyordu. Yaban giysili, yabanca konuşan insanlardı. Fısıltılı bir sesle, yerleşmelerine yardım edecek iskân memurunu arıyorlardı.

Mahalle o günler sessiz bir savaşta yara almış insanlarla dolup taşıyordu. Kimisi topal. İyi görmeyeni, az duyanı vardı aralarında. Yüzleri sararmış. Gözleri umutsuzdu. Fersizdi. Karanlıktı. Neden geldiklerini, nereye geldiklerini bilmiyorlardı. Düşünmek te istemiyorlardı.

Ev arayanların çoğu Giritli idi. Mübadeleye (değişime bir çeşit takasa) uğrayan Rumların boşalttığı evleri arıyorlardı.

*

Giritlilerin yaşadığı evler çoğunlukla Yanık Mektep' e*** bakardı. Evlerinden bir susmuşluk, bir sessizlik taşardı sokağa. Aralarında kendi dillerini konuşur, bizi görünce susar evlerine kapanırlardı.

Bir kaç kez Giritli çocuklarla oyun oynamak istedim. Katılmayıp evlerine kaçtılar. Top oyunumuzu yarı karanlık kapı aralığından seyrettiler. Yalnız Sarı Hüseyin ve abisi Şaşı Mahmut oyunumuza katılırdı.

*

Kuzeye doğru evler çardaklaşır, bahçeler yeşile coşar, dil Arapçaya dönerdi. Burası Bahçeciler Mahallesiydi.

O yıllar mahallemiz dört ayrı mevsimden uçup gelmiş, kuş dolu bir ağaçtı. Dallarda ayrı dilde ülkelerini ağlar. Bahar arar. Güze üzülür. Yazın gelmediğini öterdi kuşlar.

Nüzhetiye Mahallesi. Zencefil, ıtır, kuru nane satan attar dükkanını andırırdı. Karışıktık. Renkliydik. Ayrı mevsimlerden devşirilmiş insanlardık. Üşüyünce birbirine yakın.

*

Bize bitişik bahçede, bir göz çardakta, Giritli dul bir kadın, kızı Nadide ile yaşardı. Kızı benim yaşlardaydı. Kapı bir komşu büyümüştük. Aynı bahçede yuva yapmış iki tavşandık sanki.

Nadide' yi uzaktan görsem de, kim olduğunu hemen bilirdim. Dilini konuşamadığım için uzak dururdum. Yazları bahçede çapa sallar, maydanoz eker, nane sulardı. Annesinin pazara götüreceği sebzelerin toplanmasına yardım ederdi.

İlk okula başladığım yıl Nadide' nin aynı okulda olduğunu fark ettim. Benden bir yıl ilerideydi. Yıllar ilk günden kanat takıp uçup gitti.

(...) "****

 

* Kurtuluş savaşının ardından 30 Ocak 1923 tarihinde Lozan anlaşması çerçevesinde Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan protokolle Yunan ve Türk halklarının mübadelesine ilişkin sözleşme imzalanır. Varılan mutabakata göre Türkiye ve Yunanistan ülkelerindeki azınlık sayılan yurttaşları din esasına göre değiştirmeyi kararlaştırır. Mübadele ile 1,2 milyon Ortodoks Hıristiyan Rum Yunanistan'a 500 bin Müslüman Türk ise Yunanistan'dan Türkiye' ye göç etmek zorunda bırakılır. Özellikle Mersin' e Girit' ten yoğun bir nüfus akımı yaşanır. Aslında bu Girit' lilerin ilk seferi de değildir. Rumlarla Türklerin çatışmalara başlaması 1850' lere kadar dayanır. Baskıdan kaçanlar Anadolu' nun muhtelif yerlerine yerleştirilirken Padişah gelenlere arazi, bağ, bahçe, ev 'ihsan' eder. Mersin' deki İhsaniye Mahallesi adını buradan almaktadır. Konuya ilgi duyanlar Fahriye Emgilli' nin Türk- Yunan Mübadelesinin Mersin' in Sosyo-Ekonomik yapısına Etkileri kitabından yararlanabilirler.

** Gümrük İskelesi: Günümüzdeki Mersin Oteli ile Ulu Cami arasında kalan ve Ziraat Bankası (bir dönem Gümrük Binası) önünden denize uzanan ve kente gelen tüm yolcuların karaya ayak bastığı iskele

*** Yanık Mektep şimdi ki Özgür Çocuk Parkı olarak anılan yerde 1909 yılında tedrisata başlayan Mersin İdadisi. 1925 yılında bilinmeyen bir nedenle yanınca bulunduğu yer o günden sonra Yanık Mektep olarak anılmaya başlanır.

**** İlyas Halil, Ebel' in duası kitabı (2011) Giritli komşu kızı öyküsünden

 Abdullah Ayan

 
 
9 Kasım 2017 Perşembe 09:40
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:35
  • Güneş05:31
  • Öğlen12:58
  • İkindi16:49
  • Akşam20:05
  • Yatsı21:46
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Akhisar Bld.Spor
0
0
0
0
0
2
Alanyaspor
0
0
0
0
0
3
Ankaragücü
0
0
0
0
0
4
Antalyaspor
0
0
0
0
0
5
Erzurum BB
0
0
0
0
0
6
Beşiktaş
0
0
0
0
0
7
Bursaspor
0
0
0
0
0
8
Fenerbahçe
0
0
0
0
0
9
Galatasaray
0
0
0
0
0
10
Göztepe
0
0
0
0
0
11
Kasımpaşa
0
0
0
0
0
12
Kayserispor
0
0
0
0
0
13
Konyaspor
0
0
0
0
0
14
Çaykur Rizespor
0
0
0
0
0
15
Sivasspor
0
0
0
0
0
16
Trabzonspor
0
0
0
0
0
17
Malatyaspor
0
0
0
0
0
18
Başakşehir
0
0
0
0
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1446 - Lidköping, İsveç'te bir kent konumuna alındı.
1718 - Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Venedik Cumhuriyeti arasında Pasarofça Antlaşması imzalandı.
1774 - Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı
1798 - Napolyon'un Fransızlara Kahire yolunu açan "Piramitler Savaşı".
1831 - İlk Belçika Kralı I. Léopold tahta çıktı.
1861 - Yıllarca süren Amerikan İç Savaşı sırasındaki İlk Bull Run Savaşı
1904 - Transsibirya demiryolu tamamlandı.
1905 - II. Abdülhamid'e Yıldız Camii önünde suikast girişimi
1922 - İttihat ve Terakki önderlerinden Cemal Paşa, Tiflis'te Ermeniler tarafından öldürüldü.
1925 - Tennessee'nin Dayton kentindeki bir lise biyoloji öğretmeni (John T. Scopes), evrim konusunu işlemekten suçlu bulundu ve 100 dolar para cezasına çarptırıldı.
1940 - Baltık ülkeleri, Sovyetler Birliğine ilhak edildi.
1946 - Türkiye'de ilk çok partili seçimler yapıldı. CHP 396, DP 65 milletvekili kazandı.
1967 - TBMM'de TİP İstanbul Milletvekili Çetin Altan'ın dokunulmazlığı kaldırıldı.
1969 - Apollo 11 mürettebatından Neil Armstrong ve Buzz Aldrin Ay'daki ilk insan adımlarını gerçekleştirdiler.
M.Ö. - 356 Herostratus adındaki bir genç,Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan, Efes'teki Artemis Tapınağı'nı yaktı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
19.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu192027313753
 
On Numara
16.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03050810111213151617212434374146515657636667
 
Sayısal Loto
18.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu012526353848
 
Şans Topu
18.07.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu081416283110
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji