İşsizlik oranı %9,7 seviyesinde gerçekleşti

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

Baskı döneminin sona ermesiyle, azınlıklar kendini biraz daha özgür hisseder. Konuşulan diller de daha yüksek perdeden sokaklara yansır.

İlyas Halil' e kulak verelim:

"Menderes demokrasisi o yıllar ağzımızda horozşekeriydi. Mersin halkı hepten çocuk. Şekeri dişimizle kırar, sevinirdik. Sonra şekeri yalar mutlu olurduk. Demokrasi bizimdi. Hayatımızda bir alışkanlık olmuştu sanki.

Bahçeciler, Sebze Hali' nin ortasında Arapça kavga etti. Dönüp bakan olmadı. Madam Mari, Giritli kasap Hüseyin' e "Bana iki taşak sarar mısın?" dedi.

Orada bekleyenler kızmadığı gibi aldırmadı da.

Hüseyin "Buyur madam" diyerek iki koç yumurtasını sarıp uzattı.

Fransızca bilenler çarşıda pazarda yüksek sesle dedikodu yapıyordu. Gâvuru, Arap' ı ve Giritlisi güzel Mersinin çocuklarıydı artık. Dillere ve dinlere sanki demokrasi gelmişti. Mersin giderek varlıklı bir kasaba olma yoluna girmişti. Altmış yıl önce yirmi bin kişinin yaşadığı kasabanın yollarında, şimdi bir milyon insanın yürümekte olduğunu kim düşünebilirdi?

Yalnızca Çingeneler hayatlarına çeki düzen vermeyi beceremedi; fırtınada batmış taş dolu kalyon gibi, denizin dibinde sabırla beklediler.

**

Eski dostum Boyansin Ramazan' ın oğlu Yusuf' un başarı dolu yaşamı zor şartlarda başladı. Çocukken Yusuf' un büyüdüğü çardak, Rum kilisesine bitişikti. Caddeden pek görünmezdi. Bir gece yarısı çıkan yangın çardakları aydınlatınca, Çingeneler kasabanın dışında, Mersin tepesinin yamacına taşındı.

(…)

**

Menderes' le enflasyon yılları yaşanıyordu. Fiyatlar alabildiğine artıyor, ekmek pahalılaşıyor, somun küçülüyordu. Çingenenin kursağına giren ekmek her gün biraz daha azalıyordu.

**

Kısa boylu ve sıska olan Yusuf her nasılsa yolunu bulmuş, bir terzide çırak olmuştu. Dikiş öğrenince genelev çıkmazının Soğuksu Caddesine bakan dükkânlarının birinde kalfa olunca, Mersin' de terzilik yapan ilk Çingene sayıldı.

Yusuf Bitpazarı' ndan eski bir iskarpinle, üstüne uygun bir takım buldu. Ucuz Ali' den yeni bir gömlek. Böylelikle Yusuf Çingene olmayan yurttaşlara benzedi.

Kısa bir süre sonra usta bir terzi oldu Yusuf. Cebi ekmek parası görünce, yüzünden Çingene izleri de silindi sanki.

(…)

Adnan Menderes' in başbakan olması Yusuf' un hayatını değiştirmişti. Ara sıra onu Halkevi kitaplığında görürdüm. Kendini eğitecek kitap arıyordu herhalde.

**

İşte o yıllar tüketim malları rağbette idi ve satışlar artmıştı. Yusuf, Mersin' den Kilis' e gidecek trenin, Türk sınırından çıkıp Halep' e uğradıktan sonra Kilis' e devam ettiğini* öğrenince gözleri ışımıştı. Zengin Çingene olacağım, dedi.

Yusuf birikmiş 476 lirayı koynuna koydu. Kilis' e gidiş dönüş biletini aldı. Yola çıktı. Halep' te indi. Burada Avrupa' dan, Amerika' dan gelen eski giyim elbiselerini yok pahasına aldı. Mersin' getirdiği bu eski elbiseleri ters yüz yapıp, aldığının beş katına sattı. Beş yıl içinde zengin oldu.

**

1960 askeri darbesi Menderes demokrasisini ortadan kaldırdı. Denebilir ki, hızlı kalkınma nedeniyle gelen enflasyon Demokrat Parti' nin yıkımı oldu.

Yusuf' un cebi dolup aklı da işe yatınca Amerika' ya göç etti. Yeni gelişmekte olan hazır giyim işine başladı.

O ara ben de Kanada' ya göçmüştüm. Birkaç kez Yusuf' la haberleştim. İşinin iyi gittiğini, hatta zengin olduğunu yazdı bana.

**

(…)

"Yusuf," dedim,"senin okul yıllarını yazmama izin verir misin? Şimdi başarılı bir iş adamı oldun. Öykünü senin ağzından yazmak isterim"

"Bilmem," dedi. "Herhalde yazmasan daha iyi olur."

**

Yusuf' a verdiğim sözü tutamadığım için hoş görmesini dilerim.

Sesi hâlâ kulağımda.

"Çardağımızı annem babam uyurken yaktılar. Hani buradan çıkın, bu çöplüğü yakacağız deselerdi sevinirdik bile. Bitli yorganımızı alır giderdik. Eski yorgan bulmak kolay değildi. (…)

Çingene sevincimiz çöplükte, başkasının attıklarıydı. O yıllarda Çingene Yusuf' un üzüntüsünü sana nasıl anlatabilirim?

Yaşlı amcam, "biz burunsuz, ağızsız, ayaksız doğan insanlarız" demişti. (…)

(…)**

* Türkiye ve Fransa arasında imzalanan 20 Ekim 1921 Ankara anlaşmasıyla Türkiye-Suriye sınırı boyunca uzanan demiryolu güzergahı da yeniden düzenlenir. Buna göre Anadolu' yu kat eden tren Adana-Osmaniye' ye uğrar, yöresel adıyla Gavur Dağlarını aşıp Fevzipaşa' ya ulaşır. O tarihte Fevzipaşa' dan Gaziantep' e doğrudan tren ulaşımı yoktur. Demiryolu İslahiye yakınlarında Suriye sınırları içine girer. Meydan Ekbez (Akbez) istasyonundan Halep' e ulaşır. Halep' ten bu kez Oğuzeli civarındaki Çobanbey istasyonunda yeniden Türkiye topraklarına döner. Nusaybin'e kadar da Türk sınırları içinde kalır.

** İlyas Halil Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabı (2015), Boyansin Ramazan'ın oğlu öyküsünden (20.9.2012)

Abdullah Ayan

 

 
 
29 Ocak 2018 Pazartesi 09:06
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:12
  • Güneş05:55
  • Öğlen12:55
  • İkindi16:39
  • Akşam19:35
  • Yatsı21:05
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Malatyaspor
2
2
0
0
6
2
Kayserispor
2
1
1
0
4
3
Konyaspor
2
1
1
0
4
4
Galatasaray
1
1
0
0
3
5
Başakşehir
1
1
0
0
3
6
Kasımpaşa
1
1
0
0
3
7
Beşiktaş
1
1
0
0
3
8
Trabzonspor
2
1
0
1
3
9
Fenerbahçe
2
1
0
1
3
10
Sivasspor
2
1
0
1
3
11
Bursaspor
2
0
1
1
1
12
Antalyaspor
2
0
1
1
1
13
Erzurum BB
1
0
0
1
0
14
Çaykur Rizespor
1
0
0
1
0
15
Akhisar Bld.Spor
1
0
0
1
0
16
Alanyaspor
1
0
0
1
0
17
Ankaragücü
1
0
0
1
0
18
Göztepe
1
0
0
1
0
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1648 - Lens Savaşı: Otuz Yıl Savaşları'nın sonu.
1828 - Paris'te Gioacchino Rossini'nin Kont Ory operasının ilk temsili.
1833 - ABD'de köleler Nat Turner'in liderliğinde ayaklandı.
1866 - ABD başkanı Andrew Johnson, Amerikan İç Savaşı'nın bittiğini resmen ilan etti.
1914 - I. Dünya Savaşı: Alman birlikleri Brüksel'i işgal etti.
1940 - Sürgündeki Rus devrimci Leon Troçki, Mexico City'de saldırıya uğradı ve ertesi gün öldü.
1941 - Yahudiler için Drancy kampının oluşturulması.
1952 - Napoli'de yapılan Avrupa Güzellik yarışmasında Türkiye güzeli Günseli Başar birinci oldu.
1953 - SSCB, hidrojen bombası denediğini resmen açıkladı.
1955 - Fas'ta Berberi birlikleri 77 Fransızı öldürdü.
1960 - Senegal, Mali Federasyonu'ndan ayrıldı ve bağımsızlığını ilan etti.
1968 - Sovyetler 200.000 asker ve 5.000 tankla Prag'a girdi.
1975 - NASA, Viking 1 adlı uzay aracını Mars'a doğru yola çıkardı.
1977 - NASA Voyager 2'yi fırlattı.
1986 - Oklahoma'da Patrick Sherrill adlı bir postacı, 14 iş arkadaşını öldürdü ve intihar etti.
1988 - Sekiz yıl süren Irak-İran Savaşı ateşkesle sona erdi.
1991 - Estonya, SSCB'den ayrıldı.
1993 - Oslo'da gizli pazarlıklardan sonra, İsrailliler ve Filistinliler arasında antlaşma imzalandı.
1998 - ABD, Afganistan'daki bir El-Kaide kampına ve Hartum'daki bir kimya tesisine Cruise füzesi ile saldırı düzenledi. Saldırıların, 7 Ağustos'ta Kenya ve Zambiya'daki ABD elçiliklerinin bombalanmasına misilleme olduğu belirtildi.
2008 - İspanyol havayollarına ait MD-82 tipi bir yolcu uçağı Madrid Barajas Uluslararası Havalimanı'ndan Kanarya Adaları'na gitmek üzere havalanırken pist dışına çıkarak yandı: 153 kişi öldü,
2009 - Usain Bolt, Dünya Atletizm Şampiyonası 2009'da 19.19 ile Dünya Rekoru'nu yeniledi
636 - -Yarmuk Savaşı: Halid bin Velid komutasındaki Arap güçleri, Suriye ve Filistin'in kontrolünü Bizans İmparatorluğu'ndan aldılar.
917 - Ankiyalus muharebesi: Bulgar Çarı I. Simeon, Trakya'yı Bizanslılardan aldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
16.08.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu091112354952
 
On Numara
13.08.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03051415182326273137384850515556586567697576
 
Sayısal Loto
18.08.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041219303347
 
Şans Topu
15.08.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu032324263102
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji