Nisan ayında Adana’da 2 493, Mersin’de 2 955 konut satıldı

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

Baskı döneminin sona ermesiyle, azınlıklar kendini biraz daha özgür hisseder. Konuşulan diller de daha yüksek perdeden sokaklara yansır.

İlyas Halil' e kulak verelim:

"Menderes demokrasisi o yıllar ağzımızda horozşekeriydi. Mersin halkı hepten çocuk. Şekeri dişimizle kırar, sevinirdik. Sonra şekeri yalar mutlu olurduk. Demokrasi bizimdi. Hayatımızda bir alışkanlık olmuştu sanki.

Bahçeciler, Sebze Hali' nin ortasında Arapça kavga etti. Dönüp bakan olmadı. Madam Mari, Giritli kasap Hüseyin' e "Bana iki taşak sarar mısın?" dedi.

Orada bekleyenler kızmadığı gibi aldırmadı da.

Hüseyin "Buyur madam" diyerek iki koç yumurtasını sarıp uzattı.

Fransızca bilenler çarşıda pazarda yüksek sesle dedikodu yapıyordu. Gâvuru, Arap' ı ve Giritlisi güzel Mersinin çocuklarıydı artık. Dillere ve dinlere sanki demokrasi gelmişti. Mersin giderek varlıklı bir kasaba olma yoluna girmişti. Altmış yıl önce yirmi bin kişinin yaşadığı kasabanın yollarında, şimdi bir milyon insanın yürümekte olduğunu kim düşünebilirdi?

Yalnızca Çingeneler hayatlarına çeki düzen vermeyi beceremedi; fırtınada batmış taş dolu kalyon gibi, denizin dibinde sabırla beklediler.

**

Eski dostum Boyansin Ramazan' ın oğlu Yusuf' un başarı dolu yaşamı zor şartlarda başladı. Çocukken Yusuf' un büyüdüğü çardak, Rum kilisesine bitişikti. Caddeden pek görünmezdi. Bir gece yarısı çıkan yangın çardakları aydınlatınca, Çingeneler kasabanın dışında, Mersin tepesinin yamacına taşındı.

(…)

**

Menderes' le enflasyon yılları yaşanıyordu. Fiyatlar alabildiğine artıyor, ekmek pahalılaşıyor, somun küçülüyordu. Çingenenin kursağına giren ekmek her gün biraz daha azalıyordu.

**

Kısa boylu ve sıska olan Yusuf her nasılsa yolunu bulmuş, bir terzide çırak olmuştu. Dikiş öğrenince genelev çıkmazının Soğuksu Caddesine bakan dükkânlarının birinde kalfa olunca, Mersin' de terzilik yapan ilk Çingene sayıldı.

Yusuf Bitpazarı' ndan eski bir iskarpinle, üstüne uygun bir takım buldu. Ucuz Ali' den yeni bir gömlek. Böylelikle Yusuf Çingene olmayan yurttaşlara benzedi.

Kısa bir süre sonra usta bir terzi oldu Yusuf. Cebi ekmek parası görünce, yüzünden Çingene izleri de silindi sanki.

(…)

Adnan Menderes' in başbakan olması Yusuf' un hayatını değiştirmişti. Ara sıra onu Halkevi kitaplığında görürdüm. Kendini eğitecek kitap arıyordu herhalde.

**

İşte o yıllar tüketim malları rağbette idi ve satışlar artmıştı. Yusuf, Mersin' den Kilis' e gidecek trenin, Türk sınırından çıkıp Halep' e uğradıktan sonra Kilis' e devam ettiğini* öğrenince gözleri ışımıştı. Zengin Çingene olacağım, dedi.

Yusuf birikmiş 476 lirayı koynuna koydu. Kilis' e gidiş dönüş biletini aldı. Yola çıktı. Halep' te indi. Burada Avrupa' dan, Amerika' dan gelen eski giyim elbiselerini yok pahasına aldı. Mersin' getirdiği bu eski elbiseleri ters yüz yapıp, aldığının beş katına sattı. Beş yıl içinde zengin oldu.

**

1960 askeri darbesi Menderes demokrasisini ortadan kaldırdı. Denebilir ki, hızlı kalkınma nedeniyle gelen enflasyon Demokrat Parti' nin yıkımı oldu.

Yusuf' un cebi dolup aklı da işe yatınca Amerika' ya göç etti. Yeni gelişmekte olan hazır giyim işine başladı.

O ara ben de Kanada' ya göçmüştüm. Birkaç kez Yusuf' la haberleştim. İşinin iyi gittiğini, hatta zengin olduğunu yazdı bana.

**

(…)

"Yusuf," dedim,"senin okul yıllarını yazmama izin verir misin? Şimdi başarılı bir iş adamı oldun. Öykünü senin ağzından yazmak isterim"

"Bilmem," dedi. "Herhalde yazmasan daha iyi olur."

**

Yusuf' a verdiğim sözü tutamadığım için hoş görmesini dilerim.

Sesi hâlâ kulağımda.

"Çardağımızı annem babam uyurken yaktılar. Hani buradan çıkın, bu çöplüğü yakacağız deselerdi sevinirdik bile. Bitli yorganımızı alır giderdik. Eski yorgan bulmak kolay değildi. (…)

Çingene sevincimiz çöplükte, başkasının attıklarıydı. O yıllarda Çingene Yusuf' un üzüntüsünü sana nasıl anlatabilirim?

Yaşlı amcam, "biz burunsuz, ağızsız, ayaksız doğan insanlarız" demişti. (…)

(…)**

* Türkiye ve Fransa arasında imzalanan 20 Ekim 1921 Ankara anlaşmasıyla Türkiye-Suriye sınırı boyunca uzanan demiryolu güzergahı da yeniden düzenlenir. Buna göre Anadolu' yu kat eden tren Adana-Osmaniye' ye uğrar, yöresel adıyla Gavur Dağlarını aşıp Fevzipaşa' ya ulaşır. O tarihte Fevzipaşa' dan Gaziantep' e doğrudan tren ulaşımı yoktur. Demiryolu İslahiye yakınlarında Suriye sınırları içine girer. Meydan Ekbez (Akbez) istasyonundan Halep' e ulaşır. Halep' ten bu kez Oğuzeli civarındaki Çobanbey istasyonunda yeniden Türkiye topraklarına döner. Nusaybin'e kadar da Türk sınırları içinde kalır.

** İlyas Halil Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabı (2015), Boyansin Ramazan'ın oğlu öyküsünden (20.9.2012)

Abdullah Ayan

 

 
 
29 Ocak 2018 Pazartesi 09:06
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:22
  • Güneş05:20
  • Öğlen12:49
  • İkindi16:40
  • Akşam19:58
  • Yatsı21:41
 
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1647 - Alse Young adındaki bir kadın Amerikan kolonilerinde cadılık suçlamasıyla idam edilen ilk şahıs olmuştur. Young Hartford, Connecticut'ta asılarak idam edilmişti.
1832 - Quebec'te Asya kolerası salgını: yaklaşık 6000 kişi öldü.
1889 - Eyfel Kulesi'nin ilk asansörü halka açıldı.
1894 - Rusya'nın son çarı II. Nikola taç giydi.
1926 - Milli Mücadele'ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.
1938 - Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC)ilk oturumunu yaptı.
1938 - Atatürk, Ankara'dan son kez ayrıldı.
1946 - Belediye seçimleri olaylı geçti. Demokrat Parti, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle seçimlere katılmadı.
1957 - Abant'ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.
1963 - İskenderun Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1966 - Denizli' de gerçekleşen genel kurul toplantısında Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik kulüplerinin katılımlarıyla Denizlispor profesyonel futbol kulübü kuruldu.
1968 - Başbakan Süleyman Demirel, "düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir" dedi.
1970 - Sovyetler Birliği yapımı Tupolev Tu-144 süpersonik uçağı, Mach 2 hızını aşabilen ilk ticari hava taşıt aracı oldu.
1972 - ABD ve SSCB arasında balistik füzelerin sınırlandırılması antlaşması imzalandı.
1982 - Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı Şerif Gören'in yönettiği 'Yol' filmi Cannes Film Festivali'nde büyük ödülü Costa Gavras'ın 'Kayıp' filmiyle paylaştı.
1983 - Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.
1993 - Salman Rüşdi'nin 'Şeytan Ayetleri' kitabını yayımlamaya başlayan Aydınlık gazetesi toplatıldı.
1997 - Susurluk'taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
1999 - Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen türbanlı memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
2003 - Ukrayna Havayolları'na ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.
2006 - 6.3 büyüklüğündeki Mayıs 2006 Cava Depremi meydana geldi. Depremde en az 5749 kişi öldü, 38,568 kişi yaralandı ve 600,000 kişi evsiz kaldı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
24.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061134404950
 
On Numara
21.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01020406122428323341445153585965686973757678
 
Sayısal Loto
19.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030405212434
 
Şans Topu
23.05.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060910242712
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji