'Sağlıklı Beslenme ve Sağlıklı Yaşam İçin Bakliyat'

Ana Sayfa » Güncel » Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

 
 
Tuz deposundan Taş Bina' ya -50- (Menderes' li demokrasi yılları)... Abdullah Ayan yazdı

Boyansin Ramazan öyküsüyle tek parti dönemini, o dönem Mersin' ini, acıları yokluklarıyla harmanlayıp anlatırken, 2012' de yayınlanan Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabında bu kez Boyansin Ramazan' ın oğlunu Menderes döneminin ikliminde çıkarır sahneye İlyas Halil…

Baskı döneminin sona ermesiyle, azınlıklar kendini biraz daha özgür hisseder. Konuşulan diller de daha yüksek perdeden sokaklara yansır.

İlyas Halil' e kulak verelim:

"Menderes demokrasisi o yıllar ağzımızda horozşekeriydi. Mersin halkı hepten çocuk. Şekeri dişimizle kırar, sevinirdik. Sonra şekeri yalar mutlu olurduk. Demokrasi bizimdi. Hayatımızda bir alışkanlık olmuştu sanki.

Bahçeciler, Sebze Hali' nin ortasında Arapça kavga etti. Dönüp bakan olmadı. Madam Mari, Giritli kasap Hüseyin' e "Bana iki taşak sarar mısın?" dedi.

Orada bekleyenler kızmadığı gibi aldırmadı da.

Hüseyin "Buyur madam" diyerek iki koç yumurtasını sarıp uzattı.

Fransızca bilenler çarşıda pazarda yüksek sesle dedikodu yapıyordu. Gâvuru, Arap' ı ve Giritlisi güzel Mersinin çocuklarıydı artık. Dillere ve dinlere sanki demokrasi gelmişti. Mersin giderek varlıklı bir kasaba olma yoluna girmişti. Altmış yıl önce yirmi bin kişinin yaşadığı kasabanın yollarında, şimdi bir milyon insanın yürümekte olduğunu kim düşünebilirdi?

Yalnızca Çingeneler hayatlarına çeki düzen vermeyi beceremedi; fırtınada batmış taş dolu kalyon gibi, denizin dibinde sabırla beklediler.

**

Eski dostum Boyansin Ramazan' ın oğlu Yusuf' un başarı dolu yaşamı zor şartlarda başladı. Çocukken Yusuf' un büyüdüğü çardak, Rum kilisesine bitişikti. Caddeden pek görünmezdi. Bir gece yarısı çıkan yangın çardakları aydınlatınca, Çingeneler kasabanın dışında, Mersin tepesinin yamacına taşındı.

(…)

**

Menderes' le enflasyon yılları yaşanıyordu. Fiyatlar alabildiğine artıyor, ekmek pahalılaşıyor, somun küçülüyordu. Çingenenin kursağına giren ekmek her gün biraz daha azalıyordu.

**

Kısa boylu ve sıska olan Yusuf her nasılsa yolunu bulmuş, bir terzide çırak olmuştu. Dikiş öğrenince genelev çıkmazının Soğuksu Caddesine bakan dükkânlarının birinde kalfa olunca, Mersin' de terzilik yapan ilk Çingene sayıldı.

Yusuf Bitpazarı' ndan eski bir iskarpinle, üstüne uygun bir takım buldu. Ucuz Ali' den yeni bir gömlek. Böylelikle Yusuf Çingene olmayan yurttaşlara benzedi.

Kısa bir süre sonra usta bir terzi oldu Yusuf. Cebi ekmek parası görünce, yüzünden Çingene izleri de silindi sanki.

(…)

Adnan Menderes' in başbakan olması Yusuf' un hayatını değiştirmişti. Ara sıra onu Halkevi kitaplığında görürdüm. Kendini eğitecek kitap arıyordu herhalde.

**

İşte o yıllar tüketim malları rağbette idi ve satışlar artmıştı. Yusuf, Mersin' den Kilis' e gidecek trenin, Türk sınırından çıkıp Halep' e uğradıktan sonra Kilis' e devam ettiğini* öğrenince gözleri ışımıştı. Zengin Çingene olacağım, dedi.

Yusuf birikmiş 476 lirayı koynuna koydu. Kilis' e gidiş dönüş biletini aldı. Yola çıktı. Halep' te indi. Burada Avrupa' dan, Amerika' dan gelen eski giyim elbiselerini yok pahasına aldı. Mersin' getirdiği bu eski elbiseleri ters yüz yapıp, aldığının beş katına sattı. Beş yıl içinde zengin oldu.

**

1960 askeri darbesi Menderes demokrasisini ortadan kaldırdı. Denebilir ki, hızlı kalkınma nedeniyle gelen enflasyon Demokrat Parti' nin yıkımı oldu.

Yusuf' un cebi dolup aklı da işe yatınca Amerika' ya göç etti. Yeni gelişmekte olan hazır giyim işine başladı.

O ara ben de Kanada' ya göçmüştüm. Birkaç kez Yusuf' la haberleştim. İşinin iyi gittiğini, hatta zengin olduğunu yazdı bana.

**

(…)

"Yusuf," dedim,"senin okul yıllarını yazmama izin verir misin? Şimdi başarılı bir iş adamı oldun. Öykünü senin ağzından yazmak isterim"

"Bilmem," dedi. "Herhalde yazmasan daha iyi olur."

**

Yusuf' a verdiğim sözü tutamadığım için hoş görmesini dilerim.

Sesi hâlâ kulağımda.

"Çardağımızı annem babam uyurken yaktılar. Hani buradan çıkın, bu çöplüğü yakacağız deselerdi sevinirdik bile. Bitli yorganımızı alır giderdik. Eski yorgan bulmak kolay değildi. (…)

Çingene sevincimiz çöplükte, başkasının attıklarıydı. O yıllarda Çingene Yusuf' un üzüntüsünü sana nasıl anlatabilirim?

Yaşlı amcam, "biz burunsuz, ağızsız, ayaksız doğan insanlarız" demişti. (…)

(…)**

* Türkiye ve Fransa arasında imzalanan 20 Ekim 1921 Ankara anlaşmasıyla Türkiye-Suriye sınırı boyunca uzanan demiryolu güzergahı da yeniden düzenlenir. Buna göre Anadolu' yu kat eden tren Adana-Osmaniye' ye uğrar, yöresel adıyla Gavur Dağlarını aşıp Fevzipaşa' ya ulaşır. O tarihte Fevzipaşa' dan Gaziantep' e doğrudan tren ulaşımı yoktur. Demiryolu İslahiye yakınlarında Suriye sınırları içine girer. Meydan Ekbez (Akbez) istasyonundan Halep' e ulaşır. Halep' ten bu kez Oğuzeli civarındaki Çobanbey istasyonunda yeniden Türkiye topraklarına döner. Nusaybin'e kadar da Türk sınırları içinde kalır.

** İlyas Halil Baharı Yitirdiğim Bahçe kitabı (2015), Boyansin Ramazan'ın oğlu öyküsünden (20.9.2012)

Abdullah Ayan

 

 
 
29 Ocak 2018 Pazartesi 09:06
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yurt içinde ikamet eden 24 milyon 804 bin kişi seyahate çıktıTrafiğe kayıtlı araç sayısı Aralık ayı sonu itibarıyla 22 218 945 oldu
Ocak ayı enflasyon rakamları belli olduKDV sistemi değişiyorToroslarda yüzme kursları başladıToroslar’da, Yapılandırma Başvuruları BaşladıGüneş Doğarken İşçilerle Sabah MesaisindeTarih, doğa, deniz, güneş, müzik ve dans kansere karşı birleştiİçel Soroptimist Kulübü, 'Obezite ile Savaş' semineri düzenledi.Bisiklet durursa hayat dururTarsus Sev’in Robotik Takımı’na İki Ödül BirdenMobbing ve Hukuksal Boyutu Ele Alındı
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:43
  • Güneş07:18
  • Öğlen13:06
  • İkindi16:10
  • Akşam18:34
  • Yatsı19:58
 
Anket
.
 
İddaa
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
4
4
46
2
Galatasaray
22
14
2
6
44
3
Fenerbahçe
22
12
8
2
44
4
Beşiktaş
22
11
8
3
41
5
Kayserispor
22
9
8
5
35
6
Sivasspor
22
10
4
8
34
7
Trabzonspor
22
8
9
5
33
8
Göztepe
21
9
6
6
33
9
Kasımpaşa
22
8
5
9
29
10
Malatyaspor
22
7
7
8
28
11
Bursaspor
22
7
6
9
27
12
Akhisarspor
22
7
6
9
27
13
Antalyaspor
22
6
6
10
24
14
Gençlerbirliği
21
5
7
9
22
15
Konyaspor
22
5
6
11
21
16
Alanyaspor
22
6
3
13
21
17
Osmanlıspor
22
5
4
13
19
18
Karabükspor
22
3
3
16
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Tarihte Bugün
1600 - Peru'daki Huaynaputina yanardağı Güney Amerika tarihindeki en şiddetli patlamayla püskürdü.
1807 - ABD eski başkan yardımcısı Aaron Burr vatana ihanet iddiasıyla tutuklandı.
1861 - Rusya'da toprağa bağlı kölelik yasaklandı.
1878 - Thomas Edison fonografın patentini aldı.
1881 - Kansas'ta tüm alkollü içecekler yasaklandı.
1915 - I. Dünya Savaşı: Gelibolu muharebeleri başladı.
1915 - İtilaf devletleri'nin Çanakkale'ye denizden yaptıkları saldırı püskürtüldü.
1925 - Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye'de radyonun kurulması TBMM'de kabul edildi.
1928 - Amacı yoksul kadınlara yardım etmek olan "Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti" kuruldu. Cemiyetin adı 1938'de Yardım Sevenler Derneği olarak değiştirildi. Mevhibe İnönü derneğin fahri başkanıydı.
1932 - Halkevleri kuruldu. 1951'de Demokrat Parti hükümeti tarafından kapatıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı: Iwo Jima muharebesi. Yaklaşık 30.000 ABD askeri Batı Pasifik'teki Iwo Jima adasına çıktı. Japon ordusunun şiddetli direnişi ile karşılaşan ABD birlikleri adada kontrolü ancak bir ay sonra sağlayabildiler.
1947 - İstanbul'da et giderek pahalılaşıyor; İstanbul Belediyesi halkı et boykotuna çağırdı.
1956 - Türkiye-Macaristan milli futbol maçı Mithatpaşa Stadı'nda oynandı. Türkiye Macaristan'ı 3-1 yendi.
1957 - Türk Ordusu'nun ilk kadın doktor subayı Sema Aran göreve başladı.
1959 - Londra Konferansı sona erdi. İngiltere Kıbrıs'ın bağımsızlığını tanıdı. İngiltere, Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs'ta garantör devlet oldu. Bağımsızlığın resmi olarak ilan edilmesi 16 Ağustos 1960'da oldu.
1968 - Larnaka uluslararası havaalanındaki bir uçak kaçırma olayına, Kıbrıslı yetkililerden izin almaksızın müdahale etmeye kalkan Mısır komando birliğinin 15 üyesi, Kıbrıs milli muhafızları tarafından öldürüldü.
1972 - Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy'de operasyonlar düzenledi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C ) üyesi Ulaş Bardakçı öldürüldü.
1975 - Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1985 - İspanya havayollarına ait Boeing 747 tipi bir yolcu uçağı Oiz dağlarına (İspanya) çarparak düştü: 148 kişi öldü.
1985 - William J. Schroeder, yapay kalp takıldıktan sonra hastaneden taburcu edilip evine gönderilebilen ilk hasta oldu.
1985 - Türk aktör Haluk Bilginer'in de rol aldığı BBC pembe dizisi ünlü EastEnders'ın ilk bölümü İngiltere'de yayımlandı. Dizi halen devam etmektedir.
1985 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren bozuk ilaç yapanlar için " Bu adamların kafasını koparmak lazım" dedi.
1986 - SSCB Mir uzay istasyonu'nu uzaya gönderdi.
1994 - Libya'da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim uygulanmaya başlandı.
1994 - Haftalık Newroz gazetesi yayımlanmaya başladı.
1994 - Adalar Belediye Başkanı ANAP'lı Recep Koç Büyükada vapur iskelesinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. İki kişi de yaralandı. Recep Koç'u, kaçak yapısını yıktırdığı Osman Özgen adlı bir vatandaşın öldürdüğü bildirildi.
1997 - İran'ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan'da düzenlenen Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler nedeniyle ülkesine gitti.
1997 - Başbakan Tansu Çiller Meclis'te mal varlığı soruşturmasından aklandı.
1998 - Rusya'dan Türkiye'ye boru hattı ile doğalgaz getirecek Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
2001 - Milli Güvenlik Kurulu'nun Çankaya Köşkü'nde yapılan şubat ayı toplantısında, Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti.
2008 - Küba lideri Fidel Castro görevinden ayrıldığını açıkladı.
 
Arşiv
 
Bumerang - Yazarkafe
 
Süper Loto
15.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060719405354
 
On Numara
12.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02040912131524252636383940424356575868707479
 
Sayısal Loto
17.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030508323536
 
Şans Topu
14.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011125283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji