Ahmet Akın - Yeminli Mali Müşavir MTSO Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Gerçek kaybolduğunda, yalnız doğru bilgi değil, halkın iradesi de zarar görür. Siyaset, toplumun ortak geleceğine ilişkin kararların alındığı alandır. Bu nedenle siyasetçinin sözü, kişisel bir görüş açıklamasının ötesinde sorumluluk taşır. Verilen bir bilgi, açıklanan bir rakam veya ortaya atılan bir iddia; insanların oyunu, beklentisini ve geleceğe bakışını etkileyebilir. Yalanın siyasetteki asıl tehlikesi, bu kararları yanlış bilgiler üzerine kurdurmasıdır. Her yanlış açıklama yalan değildir. Bilgi eksikliği, hatalı değerlendirme veya gerçekleşmeyen bir öngörü de yanlış sonuç doğurabilir. Ancak gerçeği bildiği hâlde kamuoyuna farklı anlatmak, hatası ortaya çıktığında bunu düzeltmemek ve aynı yanıltıcı söylemi sürdürmek, siyasi sorumluluğu ağırlaştırır. Yanılmakla halkı yanıltmak arasındaki fark burada başlar. Siyasette yalan, bazen başarısızlığı örtmek, bazen sorumluluğu başkasına yüklemek, bazen de rakibi itibarsızlaştırmak için kullanılır. Üstelik her zaman bütünüyle uydurulmuş bir hikâye biçiminde karşımıza çıkmaz. Bir istatistiğin yalnız işe yarayan bölümünü göstermek, bir konuşmayı bağlamından koparmak veya bir olayın önemli ayrıntılarını saklamak da kamuoyunu yanıltabilir. Gerçeğin bir parçasını söylemek, her zaman gerçeği anlatmak anlamına gelmez. Yalan, kısa vadede siyasi kazanç sağlayabilir. İnsanların korkularına, öfkelerine veya umutlarına seslenen bir iddia, doğruluğu araştırılmadan benimsenebilir. Özellikle toplumun kamplara ayrıldığı dönemlerde insanlar, kendi görüşlerini destekleyen haberlere daha kolay inanabilir. Böylece bir açıklamanın doğruluğundan çok, kimin işine yaradığı önem kazanmaya başlar. SİYASETTE YALANIN EN AĞIR BEDELİ, TOPLUMUN GÜVENİNİ AŞINDIRMASIDIR. Vatandaş, açıklanan verilere, verilen sözlere ve kamu kurumlarının açıklamalarına inanamaz hâle geldiğinde ortak sorunları konuşmak da zorlaşır. Aynı ülkede yaşayan insanlar, aynı olay hakkında birbirinden bütünüyle farklı gerçekliklere kapılabilir. Tartışmalar çözüm üretmekten uzaklaşır; suçlama ve kuşku etrafında döner. Bu güvensizliğin ekonomik sonuçları da vardır. İşletmeler yatırım yaparken, çalışanlar geleceklerini planlarken, yurttaşlar tasarruflarını değerlendirirken güvenilir bilgiye ihtiyaç duyar. Sorunları gizleyen veya olduğundan farklı gösteren bir yönetim anlayışı, gerekli önlemlerin zamanında alınmasını güçleştirir. Ertelenen her yüzleşme, ileride daha ağır bir bedel doğurabilir. Yalanın olağanlaşması, demokratik denetimi de zayıflatır. Başarısızlıklar sürekli başka gerekçelerle açıklanıyor, eleştiriler düşmanlık sayılıyor ve sorular cevapsız bırakılıyorsa hesap verme sorumluluğu aşınır. Oysa demokrasi yalnız sandığın kurulması değildir; seçmenin doğru bilgiye ulaşabilmesi, iktidarı sorgulayabilmesi ve tercihini özgürce oluşturabilmesidir. Bu nedenle yalanla mücadele, yalnız siyasetçinin ahlakına bırakılamaz. Özgür basın, bağımsız denetim, şeffaf kamu yönetimi ve bilgiye erişim imkânı gereklidir. Yanlış açıklamaların düzeltilmesi, iddiaların belgelerle sınanması ve kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığının açıklanması siyasi hayatın doğal yükümlülükleri olmalıdır. Vatandaşın sorumluluğu ise kendi düşüncesine yakın olanı da sorgulayabilmektir. Karşı taraftan gelen yalana öfkelenirken kendi tarafının yalanını hoş görmek, dürüst siyaset talebini güçsüzleştirir. Doğruluk ölçüsü partiye, kişiye ve çıkara göre değişmemelidir. Siyasette dürüstlük, hiç hata yapmamak değil; hatayı kabul etmek, gerçeği açıklamak ve hesabını verebilmektir. Toplumun ihtiyacı, her soruya kusursuz cevap verdiğini iddia eden yöneticiler değil; bildiğini doğru söyleyen, bilmediğini kabul eden ve verdiği sözün sorumluluğunu taşıyan siyasetçilerdir. Çünkü yalanla kazanılan siyasi başarıların bedelini, sonunda toplum öder. Gerçeğe sahip çıkmak ise yalnız bir ahlak meselesi değil, halkın kendi geleceğine sahip çıkmasıdır. Ahmet Akın Yeminli Mali Müşavir