MTB Başkanı Abdullah Özdemir 'Sağlıklı Beslenmeyi Toplumun Her Kesimine Yaymalıyız'

Özdemir, üretimden tüketime kadar uzanan zincirde yapılacak yapısal yatırımların ve tarımsal destek politikalarında dengeli bir yaklaşımın hem gıda enflasyonunun düşürülmesine hem de toplumun sağlıklı beslenmesine önemli katkı sağlayacağını söyledi. Özdemir, rapora göre 2025 yılında dünya genelinde 645 milyon kişinin yeterli beslenemediğini, yaklaşık 2,1 milyar kişinin ise düzenli ve güvenilir gıdaya erişemediğini ifade etti. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturan 2,7 milyar kişinin sağlıklı günlük beslenmenin maliyetini karşılayamadığını belirten Özdemir, sağlıksız beslenmenin küresel ekonomiye yıllık maliyetinin ise 8,1 trilyon dolar olarak tahmin edildiğine dikkat çekti. Sağlıklı beslenmenin maliyetinin son yıllarda önemli ölçüde arttığını vurgulayan Özdemir, satın alma gücü paritesine göre kişi başına günlük sağlıklı beslenme maliyetinin 2017 yılında 2,94 dolar seviyesindeyken 2025 yılında 4,28 dolara yükseldiğini, böylece sekiz yılda yaklaşık yüzde 46 oranında artış gerçekleştiğini kaydetti. Besleyici Gıdaların Maliyeti Artıyor Bu artışın temel nedenlerinden birinin, et, süt, meyve ve sebze gibi besin değeri yüksek ürünlerin sağlıklı beslenme maliyetinin büyük bölümünü oluşturması olduğunu ifade eden Özdemir, buna karşılık daha ucuz olan nişastalı temel gıdaların toplam maliyetin yalnızca altıda birini oluşturduğunu belirtti. Tarımsal destek politikalarının da bu tablo üzerinde önemli etkisi bulunduğunu söyleyen Özdemir, dünyada tarıma verilen desteklerin yaklaşık yüzde 70'inin tahıl, şeker, süt, et ve yağlı tohumlara yöneldiğini, meyve, sebze ve baklagil üretiminin ise sınırlı düzeyde desteklendiğini ifade etti. Mevcut destekleme politikalarının tahıl üretimini ön plana çıkardığını dile getiren Özdemir, bu nedenle baklagil üretiminde çeşitliliğin yeterince artmadığını, yenilikçi uygulamaların da istenilen düzeyde yaygınlaşamadığını söyledi. Türkiye Gıdaya Erişimde Önemli Mesafe Katetti Türkiye'nin son yıllarda gıdaya erişim konusunda önemli ilerleme kaydettiğini belirten Özdemir, 2017 yılında sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamayanların oranının yüzde 15 seviyesindeyken, 2025 yılında yaklaşık yüzde 4'e gerilediğini ifade etti. Bu gelişmeyle Türkiye'nin, dünya ortalaması olan yüzde 32,7'nin oldukça altında bir seviyeye ulaştığını kaydeden Özdemir, buna rağmen sağlıklı günlük beslenmenin maliyetinin son sekiz yılda yüzde 33 artarak 4,58 dolara yükseldiğini ve dünya ortalamasının üzerinde bulunduğunu söyledi. Obezite Oranı Dünya Ortalamasının Üzerinde Raporda Türkiye açısından dikkat çekilen bir diğer başlığın yetişkin obezitesi olduğunu belirten Özdemir, 2012 yılında yaklaşık yüzde 29 olan obezite oranının 2024 yılında da benzer seviyesini koruduğunu, bunun ise dünya ortalaması olan yüzde 16'nın oldukça üzerinde bulunduğunu ifade etti. Lojistik ve Soğuk Zincir Yatırımları Öncelikli Olmalı Rapora göre tüketicilerin ödediği maliyetin yüzde 70'inden fazlasının üretim sonrası taşıma, depolama ve işleme süreçlerinden kaynaklandığını belirten Özdemir, bu nedenle önümüzdeki dönemde izlenecek yol haritasının en önemli unsurlarından birinin soğuk zincir, depolama ve lojistik altyapısına yapılacak yatırımlar olması gerektiğini söyledi. Bu yatırımların gıda enflasyonunun daha makul seviyelere gerilemesine ve fiyat istikrarının güçlenmesine önemli katkı sağlayacağını ifade eden Özdemir, tarımsal destekleme politikalarının da daha dengeli bir yapıya kavuşturulması gerektiğini dile getirdi. Sebze, Meyve ve Baklagillere Daha Fazla Destek Verilmeli Destek ve alım mekanizmalarının bir bölümünün tahıl üretiminden sebze, meyve ve baklagil üretimine yönlendirilmesinin hem sağlıklı gıdaların fiyatlarını düşürebileceğini hem de dengeli beslenmeyi teşvik edebileceğini belirten Özdemir, üretim planlamasında ve araştırma-geliştirme kaynaklarının tahsisinde de benzer bir yaklaşımın uygulanması gerektiğini söyledi. Çiftçilerin üretim, finansman, pazarlama, iklim değişikliği ve doğal afetler gibi çok sayıda riskle karşı karşıya bulunduğunu ifade eden Özdemir, özellikle küçük üreticilerin ve kırsalda faaliyet gösteren çiftçilerin gelirini koruyacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Finansmana erişimin kolaylaştırılması ve teknolojiye uyumu destekleyecek uygulamaların yaygınlaştırılmasının sektörün dayanıklılığını artıracağını belirten Özdemir, böylece tarımsal üretimin daha sürdürülebilir hale geleceğini kaydetti. "Sağlıklı Beslenmeyi Toplumun Her Kesimine Yaymalıyız" Değerlendirmesinin sonunda Türkiye'nin gıdaya erişim konusunda önemli ilerleme sağladığını ifade eden Mersin Ticaret Borsası Başkanı Abdullah Özdemir, bu başarının sürdürülebilir olması ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması için gelir grupları ve bölgeler bazında gıdaya erişim verilerinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğini söyledi. Özellikle düşük gelirli kesimlerin durumunun ayrı olarak değerlendirilmesinin önemine dikkat çeken Özdemir, önümüzdeki dönemde temel hedefin elde edilen kazanımları kalıcı hale getirmek, bunların toplumun tüm kesimlerine eşit biçimde yansımasını sağlamak ve sağlıklı beslenmeyi destekleyen sürdürülebilir bir gıda sistemini daha da güçlendirmek olması gerektiğini sözlerine ekledi.