Özdemir: ‘Tarımda Kayıt Dışılıkla Mücadelede Müstahsil Makbuzu Yeniden Etkin Hale Getirilmelidir’

Başkan Abdullah Özdemir, müstahsil makbuzunun tarımsal ürünlerin üreticiden alıcıya satışını resmî olarak belgelendiren temel evraklardan biri olduğunu belirterek, ürün hareketlerini kayıt altına alması, vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlaması ve karar alıcılara güvenilir veri sunması nedeniyle tarım sektöründe kayıtlı ekonominin güçlendirilmesinde önemli bir işlev üstlendiğini ifade etti. "Kayıt Dışılıkla Mücadelede Etkin Bir Araç" Başkan Özdemir, müstahsil makbuzunun kayıt dışılıkla mücadelede birçok önemli işlevi bulunduğunu belirterek şunları söyledi: "Müstahsil makbuzu, vergi mevzuatı kapsamında düzenlenmesi zorunlu olan resmî bir belgedir. Üretici ile alıcı arasındaki ticari işlemi hukuki güvence altına alarak belgesiz ürün ticaretinin önlenmesine katkı sağlamaktadır." Ürün hareketlerinin kayıt altına alınmasının büyük önem taşıdığına işaret eden Özdemir, müstahsil makbuzunun; ürünün üreticisini, alıcısını, miktarını, satış bedelini ve işlem tarihini resmî olarak kayıt altına aldığını, bu sayede ürünün üreticiden itibaren izlenebilirliğinin sağlandığını ve kayıt dışı ticaretin önlenmesinin kolaylaştığını vurguladı. "Sahte Belge Kullanımını Önlüyor" Tarım ürünlerinin ilk alımının müstahsil makbuzu ile belgelendirilmesinin ticaret zincirinin ilk resmî kaydını oluşturduğunu ifade eden Özdemir, bunun sahte belge (naylon fatura) düzenlenmesi ve kullanılmasına imkân tanıyan alanı önemli ölçüde daralttığını söyledi. "Vergi Güvenliği Güçleniyor" Müstahsil makbuzunun, mevzuat uyarınca yerine getirilmesi gereken vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesini ve işletmelerin muhasebe kayıtlarının usulüne uygun şekilde belgelendirilmesini sağladığını belirten Başkan Özdemir, bunun sonucunda kayıt dışı kazançların azaldığını, vergi matrahının daha doğru belirlendiğini ve vergi kayıplarının önlendiğini kaydetti. "Tarımsal Planlamaya Katkı Sağlıyor" Müstahsil makbuzlarının ürün bazında üretim miktarlarının, bölgesel üretim desenlerinin ve pazara arz edilen ürün miktarlarının izlenmesine imkân verdiğini belirten Özdemir, bu verilerin üretim planlaması, piyasa analizleri ve tarım politikalarının oluşturulması açısından önemli bir bilgi kaynağı oluşturduğunu ifade etti. "Destekleme Sisteminin Doğruluğunu Artırıyor" Başkan Özdemir, müstahsil makbuzları sayesinde gerçekten üretim yapan çiftçilerin tespitinin kolaylaştığını, üretim faaliyeti bulunmayan kişilerin haksız desteklerden yararlanmasının önlenebildiğini ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) beyanları ile fiili satışların karşılaştırılabildiğini belirterek, bunun destekleme ödemelerinin doğruluğunu artırdığını ve kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılmasına katkı sunduğunu söyledi. "Adil Rekabeti Destekliyor" Belgeli ticaret yapan işletmeler ile kayıt dışı faaliyet gösteren işletmeler arasındaki haksız maliyet avantajının azaltılmasına katkı sağlayan müstahsil makbuzunun, dürüst üretici, tüccar ve sanayicilerin rekabet gücünü desteklediğini dile getiren Özdemir, gıda arz zincirinde izlenebilirliğin sağlanması bakımından da önemli bir görev üstlendiğini kaydetti. "Müstahsil Makbuzu Desteklemelerde Yeniden Zorunlu Hale Getirilmelidir" Değerlendirmelerinin sonunda önemli bir çağrıda bulunan Başkan Abdullah Özdemir şu ifadeleri kullandı: "Müstahsil makbuzu sistemi, tarım sektöründe kayıtlı ekonominin güçlendirilmesi açısından stratejik bir araçtır. Vergi güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra üretimin kayıt altına alınmasına, güvenilir istatistiklerin oluşturulmasına, tarım sektöründe ne ürettiğimizin ve ne tükettiğimizin takip edilmesine, gıda arz zincirinde izlenebilirliğin sağlanmasına ve adil rekabet ortamının korunmasına önemli katkılar sunmaktadır. Tarımsal ürün ticaretinin temelini oluşturan müstahsil makbuzu uygulamasının etkin şekilde hayata geçirilebilmesi için önerimiz, tarımsal destekleme ödemelerinde müstahsil makbuzu ibrazının daha önce olduğu gibi zorunlu hâle getirilmesidir. Bu sayede güçlü bir otokontrol mekanizması oluşturularak tarımsal emtia ticaretinin ilk aşaması kayıt altına alınabilecektir. Ayrıca, ÇKS'de beyan edilen ürün ile fiilen satılan ürünün karşılaştırılmasına imkân sağlanacak; gerçekten üretim yapan çiftçilerin desteklenmesi mümkün olurken, haksız destek ödemeleri ile kayıt dışı ürün ticareti önemli ölçüde azaltılabilecektir. Maalesef, son iki yıldır tarımsal destekleme ödemelerinde müstahsil makbuzu ibrazının istenmesinden vazgeçilmiştir. Uzun yıllardır devam eden ve olumlu sonuçlarını görmeye başladığımız tarım sektörünü kayıt altına alma çabası, bu yanlış uygulamadan dolayı etkisiz kalmaya başlamıştır. Yasal bir zorunluluk olan müstahsil makbuzu uygulaması, tarımsal destek ödemeleri ile bağı koparıldığı için keyfi bir uygulama haline gelmiştir. Ürünlerini tüccara satan çiftçiler, kendi adlarına müstahsil makbuzu düzenlenmesine çeşitli nedenlerle karşı çıkmaya başlamışlardır. Üstelik bu tavır üreticiler arasında giderek yaygınlaşmaktadır. Netice itibarıyla, yasal bir zorunluluk olan müstahsil makbuzu uygulamasının tarımsal destekleme süreçleriyle bütünleşik şekilde kullanılmasının büyük önem taşıdığına inanıyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığımız ile Hazine ve Maliye Bakanlığımızın yetkililerini acilen gerekli tedbirleri almaya davet ediyoruz."