Tesla elektrikli araç üretiminde küresel liderliği teknolojiyi domine eden Çin’ e kaptırıyor..

“On yıl sonra dünyada 10 otomobil markası kalacak biri Tesla gerisi Çin’ li” diyordu Elon Musk… Ancak küresel süreç onun 9 Çin’ li iddiasını haklı çıkaracak gibi gelişse de onuncunun Tesla olacağı şimdiden tehlikeye girdi ve bir kez daha iş insanlarının doğrudan siyasete bulaşmalarının ne kadar riskli olduğunu da bir kez daha gösterdi… Elon Musk yönetimindeki otomobil şirketi açıkladığı dönem bilançolarına göre, 2025 üçüncü çeyrek kârı 1,4 milyar dolare geriledi ki bu, 2024 üçüncü çeyreğindeki 2,2 milyar dolara oranla dramatik bir kayıp ve kâr üst üste dört çeyrektir düşüyor.. Musk, 2025’ in büyük bölümünde robotik çalışmalara odaklanırken, Tesla' nın ana faaliyet alanı olan otomobil satışlarının geleceği giderek kararıyor… Tesla, 2025 itibariyle dünyanın en büyük üç otomobil pazarı olan Avrupa, Çin ve ABD’ de acımasız rekabet sonucu kan kaybetti. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği'nin 2025 Kasım ayında yayınladığı son verilere göre, Tesla’ nın elektrikli araba satışları Ekim ayında Avrupa genelinde geçen yılın aynı ayına göre dramatik biçimde yarı yarıya (%48,5) geriledi. Yılın on ayında ise elektrikli araba pazarı yüzde 26 büyürken Tesla’ nın Avrupa satışları yüzde 30 düştü… Tesla' nın küresel araç teslimatları 2024'te yüzde 1 gerilemişti, 2025 itibariyle yüzde 7 oranında düşmesi bekleniyor. Bu durum, her yıl 30 Eylül'de sona eren elektrikli araç vergi kredisini kaçırmak isteyen Amerikalı otomobil alıcılarının avantajdan yararlanmak için yarıştığı üçüncü çeyrekte patlayan geçici araba talebine rağmen böyle.. Zayıf Avrupa sonuçları, Musk' ın aşırı sağcı isimleri alenen övmesi ve bölge genelinde protestoları tetiklemesinin ardından geçen yılın sonlarında başlayan kan kaybının telafisi neredeyse olanaksız biçimde süreceğini gösteren işaretlerle dolu… Tesla' nın nispeten ucuz fiyatlı orta segment modeli, 2023 gibi yakın bir tarihte, benzinli veya elektrikli tüm kategoriler temel alındığında dahi dünyanın en çok satan otomobiliydi. Ancak analistler, rakiplerinin genellikle daha düşük fiyatlarla geniş bir yelpazede geliştirilmiş elektrikli araç piyasaya sürmesiyle Tesla' nın satış listelerinde gerilediği ve kan kaybının bundan böyle de süreceği görüşünde. Oysa Musk, 2024 sonunda hissedarlarına araç satışlarının 2025 yılında %20-30 artmasını beklediğini söylemişti. Tesla’ nın temel sorunu bir düzineden fazla elektrikli modelin 30 bin doların altında satıldığı ve daha fazlasının yolda olduğu Avrupa'da bile acımasız Çin’ li markalarla rekabet edememesinde… Elektrikli araçlardan benzinli ve hibrit araçlara kadar, göz alıcı tasarımlar ve daha geniş seçeneklerle bir dizi Çinli marka çok daha avantajlı fiyatlarla Avrupa pazarında boy gösteriyor… Bu arada, Çin yanında pek çok ülkenin elektrikli araç modelleri de hızla yaygınlaşıyor. Örneğin 2025’ te İngiltere pazarına aralarında birçok yeni Çinli rakibin de bulunduğu çeşitli markaların 150'den fazla elektrikli modeli girdi… Elektrikli araç seçenekleri bu yelpaze ile de sınırlı kalmayacak, 2026’ da en az 50 yeni elektrikli modelin sahneye çıkması bekleniyor… Çin' li BYD Ekim ayında 17.470 adet otomobil satarak Tesla' nın aylık satışlarını ikiye katladı… Tesla’ nın sorunları Çin’ li rakiplerle de sınırlı değil… Alman Volkswagen’ ın 2025 üç çeyreğinde elektrikli otomobil satışları yüzde 78,2 artışla 522 bin 600’e ulaştı ki bu Tesla' nın aynı dönemde gerçekleştirdiği satışlarının üç katı… Görüldüğü gibi Elon Musk' ın sorunu Çinli otomobil üreticilerinden ibaret değil, aynı zamanda Avrupalıların da arayı kapatması. Tesla’ nın Pazar kaybı bir zamanlar şahlandığı Çin’ de de dramatik biçimde gözleniyor… Çin'deki Tesla teslimatları Ekim 2025’ te yüzde 35,8 düşerek üç yılın en düşük seviyesine geriledi. Tesla, Çin’ de artık BYD yanında Chery ve Xiaomi gibi genç ve fiyat itibariyle agresif rakiplerle karşı karşıya… ABD pazarına gelince; Tesla satışları, Eylül ayında yüzde 18 artsa da bu artış, 30 Eylül'de sona erecek olan 7 bin 500 dolarlık vergi indirimini kaçırmamak için son dakika akınına uğrayan otomobil alıcılarının etkisiyle gerçekleşen geçici bir durum… Nitekim artış Ekim 2025’ te yüzde 24'lük bir düşüşle tersine döndü. Kimi analistler, Tesla' nın satışları canlandırmak için yeni uygun fiyatlı modellere ihtiyacı olduğu görüşünü savunsa da Musk, mevcut pazar yerine otonom sürüşlü robot taksilere ve insansı robotlara odaklanacak gibi duruyor… ABD Austin kentinde sürücüsüz hizmet vermeye başlayan Robotaxi servisinin 2026'da 8-10 şehre yayılması bekleniyor…  Yine grubun odaklandığı Optimus humanoid robotlar ise Musk tarafından "tarihin en büyük ürünü" olarak lanse ediliyor; Musk’ a göre robotların 10 trilyon dolarlım pazar potansiyeli var… Fabrikalarda kullanılacak bu robot üretiminin 2026'da on binlere çıkması beklenirken Musk, Tesla'nın değerinin yüzde 80’ nin Optimus'tan geleceğini iddia ediyor… Elektrikli araba üretimine yoğunlaşan ve tüm dünya pazarlarını etkisi altına alan Çin’ li markaların trilyon dolarlara varan robot piyasasını Musk’ a bırakacağı gibi iyimser beklentiler ne ölçüde gerçekçi? Teknolojideki varlığı ve ağırlığı bir yana artık dünyayı domine eden bir Çin gerçeğiyle karşı karşıyayız… Abdullah Ayan